II SA/Kr 2412/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku celowego na opłaty mieszkaniowe z powodu sprzeczności ustaleń organów co do prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez wnioskodawców.
Skarżący I.P. i Z.Z. zostali pozbawieni zasiłku celowego na opłaty mieszkaniowe, ponieważ organy uznały, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a ich łączny dochód przekracza kryterium ustawowe. Skarżący twierdzili, że prowadzą odrębne gospodarstwa i ich dochody nie powinny być sumowane. WSA w Krakowie uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając sprzeczność ustaleń organów w kwestii prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie opłat mieszkaniowych dla I.P. i Z.Z. Organy administracji uznały, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a ich łączny dochód przekracza 200% kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej oraz uchwale Rady Miasta Krakowa. Skarżący odwołali się, podnosząc, że prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i ich dochody nie powinny być sumowane, a także wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje. Sąd wskazał, że uchwała Rady Miasta Krakowa stanowi źródło dodatkowych uprawnień dla osób, których dochód przekracza kryterium ustawowe, a kluczowe jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w uchwale. Sąd podkreślił, że definicja rodziny w ustawie o pomocy społecznej wymaga nie tylko wspólnego zamieszkiwania, ale i gospodarowania. W tej sprawie organy pierwszej instancji stwierdziły prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych, a następnie dla potrzeb ustalenia kryterium dochodowego potraktowały skarżących jako rodzinę, co stanowiło sprzeczność. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy KPA poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego, co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie prowadzą wspólnego gospodarowania. Definicja rodziny wymaga zarówno wspólnego zamieszkiwania, jak i gospodarowania.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej definiuje rodzinę jako osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Organy błędnie potraktowały skarżących jako rodzinę, mimo że sami wskazali na prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych, co stanowiło sprzeczność w ich własnych ustaleniach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla przyznania świadczeń pomocy społecznej.
u.p.s. art. 2a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Definiuje pojęcie rodziny jako osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących.
Uchwała nr LVII/454/00 Rady Miasta Krakowa art. § 2 § ust. 3
Określa kryterium dochodowe dla zasiłku celowego na dofinansowanie opłat mieszkaniowych (nie przekracza 200% kryterium ustawowego).
Pomocnicze
u.p.s. art. 31a
Ustawa o pomocy społecznej
Pozwala na przyznanie zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nawet jeśli kryterium dochodowe nie jest spełnione.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a, c
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje organom podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje organom wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący konsekwentnie podają, że prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, a organy błędnie potraktowały ich jako rodzinę. Organy wykazały sprzeczność w swoich ustaleniach co do prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Uchwała Rady Miasta Krakowa stanowi podstawę do przyznania zasiłku celowego, jeśli spełnione są jej kryteria, nawet jeśli dochód przekracza kryterium ustawowe.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na wspólnym dochodzie skarżących, traktowanych jako rodzina. Twierdzenie organów, że skarżąca nie udowodniła prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych.
Godne uwagi sformułowania
nie tylko przesłanka wspólnego zamieszkiwania ale i gospodarowania musi być spełniona, aby można było przyjąć istnienie rodziny. organy wydając decyzje naruszyły przepisy art.7, art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego. omawiana uchwała, stanowi dla jej adresatów źródło dodatkowych, szczególnych uprawnień, z których mogą skorzystać gdy ich dochód przekracza określone w art.4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe.
Skład orzekający
Bożenna Blitek
przewodniczący
Elżbieta Kremer
sprawozdawca
Tadeusz Wołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji rodziny w kontekście pomocy społecznej, wymogi dotyczące wspólnego gospodarowania, a także zasady przyznawania zasiłków celowych na podstawie uchwał lokalnych programów pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dwóch osób mieszkających razem, ale prowadzących odrębne gospodarstwa domowe, oraz lokalnych przepisów Krakowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Dotyczy powszechnego problemu pomocy społecznej.
“Czy wspólne mieszkanie zawsze oznacza wspólne gospodarstwo? Sąd wyjaśnia zasady przyznawania pomocy społecznej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2412/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2006-01-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-10-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bożenna Blitek /przewodniczący/ Elżbieta Kremer /sprawozdawca/ Tadeusz Wołek Symbol z opisem 621 Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (Spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi I.P. i Z.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I.P. kwotę [...],- ([...] złotych) tytułem zwrotu wpisu. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2003r. znak [...] Kierownik Filii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., na podstawie art. 43 ust.1, art.10 ust.1 pkt 2 i art.4, oraz art.32 ust.2, art.35a, art.40 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz.U z 1998r. Nr 64, poz. 411 z późn.zm./, oraz Uchwały nr LVII/454/00 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. w sprawie lokalnego programu pomocy społecznej w postaci dofinansowania do opłat mieszkaniowych, odmówił I.P. i Z.Z. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na wydatki mieszkaniowe. W uzasadnieniu decyzji podano, że I.P. i Z.Z. są najemcami lokalu przy ul. K. [...], zarząd budynkiem sprawuje ADM. Prowadzą odrębne jednoosobowe gospodarstwa domowe, a płatności za mieszkanie regulują po połowie. Źródłem utrzymania I.P. jest emerytura w wysokości [...] zł., a Z.P. utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł.. Łączny dochód wyżej wymienionych wynosi [...] zł., który przekracza 200% kryterium dochodowego określonego w art.4 ust.1 ustawy 0 8.33 zł.. Do pomocy w formie zasiłku mieszkaniowego uprawnione są osoby, których dochód na dwie osoby nie przekracza 200% kryterium dochodowego określonego w art.4 ust.1 ustawy o pomocy społecznej tj. kwoty [...] zł. Ponieważ I.P. i Z.Z. nie spełniają kryteriów zawartych w § 4 Uchwały RMK Nr LVII/454/2000 z dnia 12 lipca 2000r. odmowa jest uzasadniona. W odwołaniu od decyzji I.P. podniosła i opisała trudną sytuację finansową swoją oraz Z.Z., a także stan zdrowia powodujący konieczność pozostawania pod stała opieką lekarską i wymagający zakupu leków. Nadto I.P. wskazała, że nie wie dlaczego udowodniono, że prowadzimy osobne gospodarstwa, a następnie nasze emerytury zostały skomasowane i podliczone razem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 września 2003r. nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania I.P., działając na podstawie art. 4 ust.1, art.46 ust.7 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, § 1 ust.1 pkt 1, ust.3, §§ 2, 3, 4 i 5 uchwały rady Miasta z dnia 12 lipca 2000r., oraz art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podtrzymało motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Kolegium podało, że zgodnie z § 2 ust.3 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. nr LVII.454/00 zasiłek celowy na dofinansowanie opłat mieszkaniowych przysługuje osobie, której dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 200% kryterium dochodowego określonego w art.4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy i materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji dochód rodziny skarżącej i Z.Z., który wynosi [...] zł przekracza 200% kryterium dochodowego wynikającego z art.4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej tj. [...]+[...]=[...] zł/ 200% - [...] zł. Stąd też zdaniem Kolegium Odwoławczego decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych jest prawidłowa oraz zgodna z prawem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożonej przez I.P. i Z.Z., skarżący podnieśli, że prowadzą osobne gospodarstwa płacą po połowie należności za mieszkanie, dlaczego więc ich dochody zostały zsumowane. Nadto wskazali na swoje trudne sytuacje materialne i problemy zdrowotne. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi odwołując się do motywów swego rozstrzygnięcia. Kolegium podniosło, że podnoszone w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Kolegium w momencie orzekania tj. w dniu 5 września 2003r. skarżąca nie udowodniła, że wspólnie z Z.Z. prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, albowiem wspólnie regulują należności, płacąc po połowie, rozliczają się wspólnie finansowo. W ocenie Kolegium zamieszkują i gospodarują wspólnie, nie ma podstaw do uznania, że prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Zgodnie z art.2a ust.1 ustawy o pomocy społecznej, w którym zawarta jest definicja rodziny, za rodzinę uważa się "osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące". W ocenie Kolegium organ I instancji słusznie i zgodnie z prawem uznał I.P. i Z.Z. za rodzinę, a w konsekwencji ustalił ich wspólne dochody. Nadto Kolegium podało, że wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art.4 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, będącego warunkiem przyznania świadczenia pomocy społecznej, podnoszone przez skarżącą argumenty nie mogą być uwzględnione. Skarżąca nie spełnia nie tylko warunku wynikającego z art.4 ust. 1 ustawy, ale również kryterium dochodowego wynikającego z § 2 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miasta z dnia 12 lipca 2000r. nr LVII/454/00 w sprawie lokalnego programu pomocy społecznej w postaci dofinansowania do opłat mieszkaniowych. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, z mocy art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ do rozpoznania skargi wniesionej przed dniem 1 stycznia 2004r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi 7art.3 § 1 i art.134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Przede wszystkim nietrafny jest zarzut podniesiony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, że skarżąca nie spełnia nie tylko warunku wynikającego z art.4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej , ale jednocześnie kryterium dochodowego wynikającego z § 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. nr LVII/454/00. Podkreślenia wymaga, że omawiana uchwała, stanowi dla jej adresatów źródło dodatkowych, szczególnych uprawnień, z których mogą skorzystać gdy ich dochód przekracza określone w art.4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe. Przepis art.31a ustawy o pomocy społecznej zezwala, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art.4 ust. 1 może być przyznany zasiłek celowy. Przedmiotową uchwałą Rady Miasta Krakowa przyjęto, że osoby spełniające opisane w uchwale kryteria, wypełniają tym samym przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku o którym mowa w przepisie art.31a ustawy. Tym samym dla uzyskania zasiłku celowego na dofinansowanie opłat mieszkaniowych istotne jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w uchwale Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. nr LVII/454/00, zgodnie z którym dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać 200% kryterium dochodowego określonego w art.4 ust. 1 ustawy, a nie wysokość kryterium dochodowego z art.4 ust. 1 ustawy. Istotne jest zatem ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie prawidłowo ustalono wysokość dochodu. Tej kwestii dotyczy podstawowy zarzut zarówno skargi jak i odwołania od decyzji od organu I instancji, w którym skarżąca podnosi, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z Z.Z., podczas gdy organy administracyjne ustalając wysokość dochodu traktują ich jak rodzinę ustalając wspólny dochód. Zgodnie z art.2a ust.1 pkt 1 ustawy o opiece społecznej, ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o rodzinie oznacza to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. A zatem nie tylko przesłanka wspólnego zamieszkiwania ale i gospodarowania musi być spełniona, aby można było przyjąć istnienie rodziny. W przedmiotowej sprawie skarżący konsekwentnie podają, że mieszkają wspólnie, lecz nie prowadzą wspólnego gospodarstwa. Zarówno w złożonym wniosku o przyznanie dofinansowania do opłat mieszkaniowych jak i złożonych oświadczeniach I.P. i Z.Z. podają, że prowadzą jednoosobowe gospodarstwa domowe. Wbrew twierdzeniom Kolegium Odwoławczego zawartych w odpowiedzi na skargę, iż organ słusznie uznał, że spełnione zostały przesłanki pozwalające traktować skarżących jak rodzinę, ustalenia organu I instancji są zgoła odmienne. W uzasadnieniu decyzji z dnia 10 czerwca 2003r. organ I instancji wyraźnie stwierdza, że I.P. i Z.Z. prowadzą odrębne jednoosobowe gospodarstwa domowe. Natomiast dla potrzeb ustalenia kryterium dochodowego dla przyznania dofinansowania do opłat mieszkaniowych nie traktuje ich jako osób samotnie gospodarujących , lecz jako rodzinę. Tym samym przyjęte przez organy ustalenia i wydane na ich podstawie decyzje pozostają w wzajemnej sprzeczności. Organy wydając decyzje naruszyły przepisy art.7, art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnie stanu faktycznego. To z kolei spowodowało naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 4 ust. 1 w zw. z przepisem art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i § 2 pkt 3 uchwały nr LVII/454/00 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lipca 2000r. w sprawie lokalnego programu pomocy społecznej w postaci dofinansowania do opłat mieszkaniowych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, albowiem wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, oraz naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI