II SA/Kr 2360/00

II SA/Kr 2360/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Halina Jakubiec /przewodniczący/
Piotr Lechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004 r sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 lipca 2000 r, Nr : [...] w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji Uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium odwoławcze w [...] rozpatrując odwołanie M. S. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2000 r., znak [...] , którą "odmówiono uznania M. S. za stronę przy wznowieniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działką ewid. [...] a działką Nr [...] i [...] w obr. 4 [...] ", decyzją z dnia 31 lipca 2000 r. [...] , opartą na przepisach art. 138 § 1 pkt 2 i 149 § 1 i 3 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazano następujące motywy rozstrzygnięcia.
M. S. datowanym na [...] .1999 r. pismem, zwróciła się do Urzędu Miasta [...] z prośbą o uznanie jej za stronę przy wznowieniu postępowania w sprawie rozgraniczenia działek [...] i [...] obr. 4 z drogą gminną ozn. Nr ew. [...] i [...] .
W odpowiedzi Burmistrz Miasta [...] pismem z dnia [...] .1999 r. poinformował, że postępowanie, w którym chce uczestniczyć zostało zakończone przez wydanie decyzji z dnia [...] 1999 r. w sprawie odnowy wznowienia postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją z [...] .1999 r.
W uwzględnieniu zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 kpa przez M. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyznaczyło Burmistrzowi Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] 2000 r. 14 dniowy termin do załatwienia sprawy w formie prawem przewidzianej.
W związku z powyższym Burmistrz Miasta [...] podjął wyżej opisaną decyzję z dnia [...] 2000 r., którą "odmówił uznania M. S. za stronę przy wznowieniu postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego granicy działki ewidencyjnej Nr [...] z działkami [...] i [...] w obrębie 4." Uzasadniając tą decyzję, organ I instancji wskazywał, że ostateczną decyzją z dnia [...] 1999 r. rozgraniczono działkę [...] stanowiącą własność Gminy Miasta [...] , z działkami: [...] własność J. i S. S. oraz [...] we wieczystym użytkowaniu E. K..
Rozpatrując żądanie T. C. wznowienia tego postępowania, decyzją z dnia [...] 1999 r. Burmistrz [...] odmówił wznowienia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 2000 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało ta decyzję w mocy.
Zdaniem Burmistrza, zakwestionowanie sposobu załatwienia wniosku M. S. złożonego przed wydaniem decyzji z dnia [...] 1999 r., przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia [...] 2000 r., uzasadniło wydanie decyzji z dnia [...] 2000 r., dla której jako podstawę prawną wskazano art. 104 i 28 kpa.
M. S. w odwołaniu od tej decyzji, podnosiła naruszenie przepisu art. 28 kpa, przez odmowę przyznania jej przymiotu strony, uważając, że nie można rozgraniczać działek bez uwzględnienia interesu osób trzecich - w zapewnieniu dojazdu do działki jej ojca, T. C. i innych osób.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmując decyzję z dnia 31 lipca 2000 r. stanęło na stanowisku, że "przepisy prawne nie prze widuj ą tego rodzaju rozstrzygnięcia jakie zastosował organ I instancji". Wskazano, że jeżeli organ stwierdzi, że osobie żądającej wznowienia nie przysługuje uprawnienie strony, to wydaje decyzję, w której "odmawia wszczęcia (wznowienia) postępowania", natomiast nie ma potrzeby wydawania decyzji o odmowie uznania za stronę postępowania, gdyż procedura administracyjna nie przewiduje takiej formy i ta konstatacja uzasadnia - zdaniem Kolegium Odwoławczego - podjęte w II instancji rozstrzygnięcie.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wniosła M. S., z wnioskiem o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji. Zdaniem skarżącej winna być dopuszczona do postępowania w sprawie rozgraniczenia działek ewid. [...] i [...] z drogą graniczną oznaczoną Nr ewid. [...] i [...] dlatego, że rozgraniczenie wpływa na jej interes prawny, gdyż droga zostanie zwężona, a tym samym utrudniony lub uniemożliwiony zostanie dojazd do posesji i działki Nr [...] jej ojca, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo, a nieruchomość stanowi "przedmiot przyszłego spadkowego przyznania na jej rzecz": Zdaniem skarżącej nie uwzględniono, że sposób rozgraniczenia konfliktuje sąsiadów. Podnosiła też, że T. C. wniosła w sprawie II SA/Kr 648/00 NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, skargę na odmowę wznowienia postępowania rozgraniczeniowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, w uzupełnieniu którego podniesiono konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej bez podstawy prawnej, natomiast Kolegium nie wypowiedziało się merytorycznie, co do tego czy skarżącej przysługuje przymiot strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, przed dniem 1 stycznia 2004 r. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej ustawą - stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a według art. 134 § 1, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Powyższa kontrola, sprawowana jest, jak to wynika z przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W świetle powyższego skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn innych nie przyjęte za jej podstawę.
Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej już zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania w następstwie, którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozstrzygniętej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z tych względów, przyczyny i warunki dopuszczalności wznowienia są ściśle określone przepisami Rozdziału 12, Działu II kpa, regulującego wznowienie postępowania. Procedura doprowadzająca do ponownego rozpatrzenia sprawy ma dwie fazy. Zgodnie z art. 149 § 1 kpa, wznowienie postępowania, a właściwie wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (zakończonego decyzją ostateczną) następuje w drodze postanowienia. Dopiero wydanie takiego postanowienia stosownie do przepisu art. 149 § 2 stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Natomiast, w wypadku braku podmiotowych lub przedmiotowych przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia - a więc braku przesłanek do wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 1 kpa - organ wydaje decyzję w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, opartą ona przepisie art. 149 § 3 kpa.
W wypadku zatem złożenia wniosku o wznowienie postępowania właściwy organ (art. 150 kpa) ocenia czy istnieją podmiotowe i przedmiotowe przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Ocena tych przesłanek obejmuje ustalenie czy podanie o wznowienie dotyczy sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, czy żądanie wznowienia oparte jest na wyczerpująco wymienionych w przepisach art. 145 § 1 i 145a kpa podstawach wznowienia oraz czy złożone zostało przez stronę z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 kpa. W wypadku zaistnienia którychkolwiek z negatywnych przesłanek wznowienia, organ obowiązany jest odmówić wznowienia decyzją opartą na przepisie art. 149 § 3 kpa.
Z żądaniem wznowienia postępowania może wystąpić tylko strona. Brak przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, a więc brak interesu prawnego (lub obowiązku), podmiotu domagającego się wznowienia postępowania stanowi negatywną przesłankę wznowienia. Badanie czy podmiot żądający wznowienia ma przymiot strony poprzedza wydanie postanowienia opartego na przepisie art. 149 § 1 kpa o wznowieniu postępowania (gdy żądanie zgłasza strona i są spełnione inne pozytywne przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia) lub decyzji odmawiającej wznowienia, (odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia) gdy żądający wznowienia nie ma przymiotu strony (choćby inne przesłanki były spełnione).
W sprawie było poza sporem, że skarżąca domagała się wznowienia postępowania rozgraniczeniowego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] 1999 r., oraz, że organ I instancji, podjął decyzję z dnia [...] 2000 r. właśnie przyjmując po stronie skarżącej brak przymiotu strony uprawnionej do żądania wznowienia.
Dostrzegając, iż w tej sytuacji właściwą byłaby decyzja organu I instancji oparta na przepisie art. 149 § 3 kpa, nie wyprowadziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze z tego ustalenia, właściwych konsekwencji procesowych.
Z naruszeniem bowiem przepisu art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 149 § 3 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta i umorzyło postępowanie przed organem I instancji, bezpodstawnie przyjmując, iż brak jest przedmiotu tego postępowania. Skarżąca nie cofnęła wniosku o wznowienie postępowania, postępowanie było więc "przedmiotowe", a jeśli nie spełniała skarżąca przymiotu strony, właściwe było wydanie decyzji opartej na przepisie art. 149 § 3 kpa.
Okoliczność, iż w decyzji organ I instancji nieudolnie określił przedmiot postępowania implikowała, że w istocie nie poczyniono ustaleń pozwalających na ocenę, czy skarżącej przysługuje przymiot strony w żądaniu wznowienia postępowania czy też nie. Organ I instancji skupił się na tym, iż z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego tą samą decyzją, wystąpił inny podmiot - T. C., i że w tej sprawie zapadła decyzja ostateczna, co zdaniem Burmistrza Miasta [...] - miałoby stanowić wystarczającą przesłankę dla odmówienia skarżącej przymiotu strony. Odmowa wznowienia postępowania innemu podmiotowi, nie stanowiła sama przez się "o niemożności" uznania innej osoby za stronę, której służy uprawnienie do żądania wznowienia. Tak zatem decyzja organu I instancji zapadła przed wyjaśnieniem sprawy w zakresie wymaganym przepisami art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 149 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 170).
Skoro uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, brak było przesłanek do zastosowania przepisu art. 152 ustawy.