II SA/Kr 2317/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie skażenia środowiska, wskazując na liczne naruszenia proceduralne i merytoryczne organów niższych instancji.
Sprawa dotyczyła skażenia środowiska odpadami galwanicznymi. Po serii decyzji i odwołań, WSA uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania. Sąd wskazał na liczne błędy proceduralne, w tym niekompletność akt, naruszenie zasady czynnego udziału stron i brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Podkreślono, że organ pierwszej instancji nie zebrał wszystkich dowodów i nie rozpatrzył wszystkich zarzutów, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dotyczyła skażenia środowiska odpadami galwanicznymi pochodzącymi z działalności zakładu ślusarskiego "A." prowadzonego przez M.T. Po wydaniu przez Starostę decyzji nakazującej M.T. podjęcie działań rekultywacyjnych, decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z powodu błędów proceduralnych. Następnie Starosta wydał decyzję o umorzeniu postępowania, którą również uchyliło SKO, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. SKO uznało tę decyzję za wadliwą, wskazując na umorzenie postępowania mimo jego nieprzedmiotowości, ograniczenie zakresu sprawy tylko do niektórych działek oraz oparcie rozstrzygnięcia na niepełnych dowodach. Skarżący J.T., P.T. i A.S. zarzucali organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak jednoznacznego określenia zakresu skażenia i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. M.T. z kolei kwestionowała decyzję SKO, argumentując, że opinia biegłych z AGH była jedynie hipotetyczna, a nowsza opinia dr Z.G. była bardziej szczegółowa. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając liczne naruszenia proceduralne i merytoryczne popełnione przez organy obu instancji. Sąd podkreślił niekompletność akt sprawy, naruszenie zasady czynnego udziału stron oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazano, że organ pierwszej instancji nie zebrał wszystkich dowodów i nie rozpatrzył wszystkich zarzutów, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Sąd zwrócił uwagę na konieczność zbadania wszystkich działek objętych postępowaniem oraz na naruszenie terminów proceduralnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nieprawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ nie zostało ono należycie wyjaśnione, a istniały podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie postępowania było przedwczesne i nieuzasadnione, gdyż organ nie zebrał wszystkich dowodów, nie rozpatrzył wszystkich zarzutów i nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (35)
Główne
Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 82 § ust. 1
Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 82 § ust. 1 i 2
p.s.a. art. 97 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.p.o.ś. art. 102 § 1-2, 4
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
u.p.o.ś. art. 103 § 2
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
u.p.o.ś. art. 108 § 1-2
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw art. 3 § 1
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 80
Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 81
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.s.a. art. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 170
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 171
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 55 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 133
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 74
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1 - 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1-3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1-2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Gospodarki § w sprawie szczegółowych zasad wykorzystania i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi § w sprawie dopuszczalnych stężeń metali ciężkich zanieczyszczających glebę
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy niższych instancji. Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ograniczenie zakresu postępowania do niektórych działek, podczas gdy sprawa dotyczyła szerszego obszaru.
Odrzucone argumenty
Argumenty M.T. kwestionujące zasadność opinii biegłych i sugerujące, że opinia z AGH była jedynie hipotetyczna.
Godne uwagi sformułowania
organ pierwszej instancji nie zebrał wszystkich dowodów i nie rozpatrzył wszystkich zarzutów naruszenie zasady czynnego udziału stron niekompletność akt sprawy brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego
Skład orzekający
Aldona Gąsecka-Duda
sprawozdawca
Renata Czeluśniak
członek
Tadeusz Woś
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, obowiązki organów w zakresie zbierania dowodów i wyjaśniania stanu faktycznego, znaczenie kompletności akt sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach ochrony środowiska.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych w sprawach środowiskowych i częste problemy z prawidłowym prowadzeniem procedury przez organy.
“Sąd uchyla decyzję o umorzeniu skażenia środowiska: Organy popełniły błędy proceduralne!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2317/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak
Tadeusz Woś /przewodniczący/
Symbol z opisem
613 Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie WSA : Renata Czeluśniak Aldona Gąsecka- Duda / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skarg M.T. oraz J.T. , P.T. i A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skażenia środowiska - skargi oddala -
Uzasadnienie
UZASADNIENIE.
Decyzją z dnia [...] 01.2002r. [...] wydaną z upoważnienia Starosty na podstawie art. 102 ust. l-2 i 4, art.103 ust.2, art.108 ust. l-2 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62,poz.627 z 20.06.2001r.) oraz art. 104 k.p.a. nakazano M.T. : odkopanie starego rurociągu betonowego O 200 mm przebiegającego przez działki nr 1, nr 2 , nr 3 na całej długości, począwszy od budynku nr 3 aż do działki nr 4 ( długość 150 m ); usunięcie rurociągu na całej długości; usunięcie ziemi warstwą 30 cm wzdłuż całej trasy rurociągu; zebranie warstw powierzchni ziemi na działce nr 4 do głębokości 70 cm na powierzchni l a ; poddanie wapnowaniu miejsc po zebranych odpadach ( rurociąg, ziemia wokół rurociągu na działkach nr 5 , nr 2 , nr 3 i nr 4 ) - ze wskazaniem iż wapno należy przemieszać z gruntem, a powierzchnię uporządkować ( przywrócić do stanu pierwotnego ) i dalszym - że wyżej wymienione roboty należy wykonać zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 21.10.1998r. w sprawie szczegółowych zasad wykorzystania i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych ( Dz. U. Nr 145, poz. 542 ), a nakazane prace zakończyć w nieprzekraczalnym terminie do 30.06.2002r. W uzasadnieniu decyzji podano iż sprawa, której rozstrzygnięcie mająca za przedmiot ustalenia zakresu i sposobu likwidacji ewentualnych przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko Zakładu Ślusarskiego " A. " w O. prowadzonego przez M.T. poprzez odprowadzanie ścieków galwanicznych rurociągiem betonowym działkami nr 1 , nr 2 nr 3 aż do działki nr 4 ( jar ) została przekazana organowi pierwszej instancji do rozpoznania pismem Burmistrza S. z dnia [...].03.1999r. znak [...] i stanowi wycinek konfliktu sąsiedzkiego pomiędzy P. T. oraz P. T. , który dotyczył także pozowanie na użytkowanie budynku, zmiany jakości wody w studni, a w końcowej fazie zatrucia gruntu związkami chromu. Z dotychczasowych ustaleń i badań Inspektora Ochrony Środowiska wynikało jednoznacznie, że nie występuje konieczność podjęcia działań dotyczących rekultywacji lub wymiany gruntów, zaś wypowiedzi Dyrektora IOŚ wręcz sugerowały, że nie należy dokonywać żadnych czynności, bowiem z upływem czasu nastąpi samooczyszczenie gruntu i poprawa jego stanu , a opierając się na wynikach badań prowadzonych w 1998r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska organ pierwszej instancji stwierdził, że nie istnieje zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Stanowisko to uległo zmianie , bowiem w równolegle toczącej się sprawie karnej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] 2001r. sygn. akt [...] M.T. została uznana za winną tego, że w okresie od 10.10.1997r. w O. gm.Ś. , prowadząc działalność gospodarczą polegającą m.in. na galwanizowaniu, a następnie odprowadzając do gruntu wbrew obowiązującym przepisom odpady produkcyjne doprowadziła ona do skażenia środowiska w stopniu zagrażającym zdrowiu wielu osób . Mając powyższe na uwadze, opierając się na sporządzonej w toku postępowania karnego w listopadzie 1999r. opinii biegłych z Katedry Ekologii Terenów Górniczych Akademii Górniczo-Hutniczej w [...] dr I.K. i dr inż. T.G. dotyczącej skażenia środowiska naturalnego odpadami galwanicznymi pochodzącymi z warsztatu M.T. , wskazującej jednoznacznie na doprowadzenie przez tę działalność do zanieczyszczenia gruntu na terenie wokół i pod starym rurociągiem betonowym na działkach nr 2 , nr 3 i nr 5 , uwzględniając również stwierdzenia biegłych, w myśl których pozostawienie rurociągu w ziemi będzie powodować na skutek korozji uwalnianie metali ciężkich do głębszych warstw gleby stwarzając zagrożenie dla środowiska co czyni koniecznym jego odkopanie na całej długości oraz poddania go unieszkodliwieniu wraz otaczającą glebą jako odpadów niebezpiecznych zawierających chrom - organ pierwszej instancji orzekł o powyższym jak w osnowie decyzji, rozważając jak podał wszelkie dokumenty włącznie z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego , którym rozpoznano zażalenie na bezczynność oraz miał na uwadze w szczególności prawomocność sądowego wyroku w sprawie karnej.
Decyzją z dnia [...] .03.2002r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M.T. oraz odwołania J.T. , P.T. i A.S. od decyzji Starosty Powiatu K. [...] 01.2002r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji nawiązano do treści orzeczenia wydanego w sprawie przez organ pierwszej instancji oraz złożonych odwołań, zaś oceniając rozstrzygnięcie jako nieprawidłowe wskazano na popełnione uchybienie skutkujące jego uchyleniem, polegające na błędnym przyjęciu w postępowaniu wszczętym [...].03.1999r. jako podstawy orzekania przepisów prawa materialnego wskazanych w decyzji zamiast przepisów dotychczasowych stosownie do art. 3 ust. l ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw przepisów obowiązujących przez wejściem w życie 1.10.2001r. nowych regulacji. Ponadto mając na uwadze okoliczności podnoszone w odwołaniach wskazano na obowiązek organu pierwszej instancji wyjaśnienia wszelkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, na wymogi decyzji przewidziane w art. 107 k.p.a. oraz zasady postępowania dowodowego zawarte w rozdziale IV działu 2 k.p.a. w tym brzmienie art. 75 § l k.p.a, jak również normę z art. 10 k.p.a. obligującą do zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i obowiązek jednoznacznego ustalenia kręgu stron zgodnie z art. 28 k.p.a., które przy ponownym rozpoznaniu sprawy winny być respektowane w celu przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego i wydania niewadliwej decyzji.
Decyzją z dnia [...] 04.2003r. [...] wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu K. na podstawie art. 82 ust l ustawy z dnia 31.01.1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz. U. Nr 49,poz.l96 z 1994r. z późniejszymi zmianami ) oraz art. 104 k.p.a. orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie skażenia środowiska w rejonie działek nr 2 i nr 6 w O. gm. Ś. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].03.2002r. [...] przekazującą sprawę skażenia i zanieczyszczenia powyższych działek do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, który jak wyjaśnił prowadząc dalej postępowanie dotyczące skutków działalności galwanizerskiej firmy " A. " M. T. zlecił stacji Chemiczno-Rolniczej Oddział w K. oraz biegłemu d.s. ocen oddziaływania na środowisko dr inż. Z. G. , będącemu pracownikiem naukowym Politechniki K. opracowanie oceny stopnia skażenia i stopnia ewentualnego zagrożenia lub ograniczenia użytkowania przedmiotowych gruntów, uznając powyższe za konieczne tym bardziej, iż wykonana ponad trzy lata wcześniej opinia dotycząca skutków niekontrolowanego zrzutu ścieków pogalwanicznych potwierdzała brak skażenia powierzchniowego działek p. T. i A. S. Badania wykonane na zlecenie organu pierwszej instancji w listopadzie 2002r. zostały przeanalizowane i skomentowane przez biegłego w opracowaniu oceny skażenia pogalwanicznego działek w O. w grudniu 2002r. , a wnioski obu opinii są zgodne co do braku skażenia wód w studni i braku oznak migracji zanieczyszczeń z kolektora, którym nielegalnie odprowadzano ścieki pogalwaniczne do pobliskiego jaru, jak również braku skażenia gleb i gruntu z ogródka warzywnego, które w całym badanym przekroju mieszczą się w zakresie wskaźników przewidzianych dla gospodarstw ekologicznych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie dopuszczalnych stężeń metali ciężkich zanieczyszczających glebę.( Dz. U. Nr 87, poz. 344 z dnia 12.04.2002r.). Gleba w ogrodzie p. T. jest glebą kwaśną, a to ułatwia migrację metali ciężkich oraz ich asymilację przez produkty rolne , co jak pisze w opinii dr inż. I. K. wskazuje na niski poziom agrotechniki i zbyt rzadkie wapnowanie gleby. Analiza produktów rolnych z działki p.T. i A.S. ( marchew i ziemniaki ) wykazała, że nie są one skażone metalami mogącymi pochodzić ze ścieków pogalwnicznych. Gleby w podwórcu p. T. , w otoczeniu tzw. starego rurociągu przebiegającego przez ich działkę w warstwie powierzchniowej, i w warstwie środkowej nie są zanieczyszczone metalami, a jedynie w warstwie trzeciej na głębokości 70 - 110 cm wykazują zawartość chromu, cynku i niklu powyżej wartości przewidzianych dla gleb na terenach przemysłowych, przy czym brak obserwacji migracji ewentualnych zanieczyszczeń , zaś lokalizacja rurociągu na obszarze dojazdu do domu i podwórka eliminuje ten obszar jako rolniczy, a więc potencjalnie zagrożony. Organ pierwszej instancji podzielił stanowisko biegłego o niecelowości wydobycia tzw. starego rurociągu i wymiany gruntu w jego otoczeniu, bowiem jak podał z badań gleby i wody nie wynika aby miał on wpływ na stan gleby oraz wody w studni, natomiast istnieje zagrożenie, że podczas jego wydobycia i prac rekultywacyjnych zostanie wprowadzone do gruntu więcej zanieczyszczeń niż w wypadku pozostawienia skażonego obiektu w stanie nienaruszonym. Organ pierwszej instancji wyjaśnił także, iż zakład prowadzony przez M. T. w O. był wielokrotnie kontrolowany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska - ostatni raz w 2002r., które to kontrole wykazały, że nie ma nim zainstalowanych żadnych urządzeń do prowadzenia procesów galwanicznych i zakład ten nie odprowadza ścieków zanieczyszczonych chemicznie, jak również wskazał, że ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska - art. 80 i 81 - umożliwia stronom dochodzenie roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnoprawnej. W decyzji zawarto pouczenie o sposobie wniesienia odwołania.
W odwołaniu od decyzji Starosty Powiatowego w K. z dnia [...].04.2003r. [...] J.T. , P.T. i A.S. zarzucali wydanie zaskarżonego orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa materialnego tj. art. 82 ust. l i 2 ustawy z dnia 31.01.1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, a także art. 7-10, art. 12§1, art. 28, art. 35 - 36, art.73, art.77§l oraz art. 89 k.pa. mających istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania i rozpoznania sprawy, poprzez celowe pominięcie niektórych stron oraz niezapełnienie im, jak również skarżącym gwarancji procesowych wynikających ze wskazanych przepisów. W uzasadnieniu odwołania opisali szczegółowo opieszały i wadliwy sposób prowadzenia postępowania w okresie poprzedzającym wydanie po uwzględnieniu skargi na bezczynność decyzji z dnia [...].01.2002r. [...] , uchylonej decyzją [...] .03.2002r. Kol.Odw.[...] oraz wskazywali na popełnione następnie uchybienia, w tym nierespektowanie konkretnych zaleceń organu drugiej instancji co do dalszego toku postępowania. Odnośnie tej fazy postępowania odwołujący się zarzucali, że działanie Starostwa od czasu przejęcia akt sprawy nie zmierzało do podjęcia takich czynności, które wyjaśniłyby problem skażenia środowiska i stanowiły podstawę do wydania finalnej decyzji. Zignorowano zalecenia organu drugiej instancji oraz ich żądania podnoszone w kolejnych pismach, a postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem terminów przewidzianych w k.p.a. i wszystkich przywołanych na wstępie przepisów o proceduralnych. Pomimo wiążących ustaleń wyroku karnego, opinii biegłych wskazującej dwa główne źródła skażenia oraz decyzji organu drugiej instancji w kolejnych pismach kierowanych do skarżących mówiono o ewentualnym skażeniu, ich pisma , w których zwracali uwagę na rażące naruszeniem zasad i gwarancji procesowych pozostawały bez rozpoznania, nie ustalono też pełnego kręgu stron postępowania .Treść przesyłanych pism nie wyjaśniała podnoszonych kwestii, często zawierała nieprawdziwe informacje, a skarżącym usiłowano bezpodstawnie przypisać odpowiedzialność za przewlekłość postępowania. W dniu 15.10.2002r, kiedy to przedstawiciele Stacji Chemiczno-Rolniczej przybyli w teren po pobór materiału do badania, okazało się że są tu po raz pierwszy, nie wykonywali wcześniej żadnych badań. Stosownie do ich relacji pobór próbek wykonano w zakresie ustalonym przez Starostwo z udziałem biegłego P. Z. G. , który jednakże zdaniem skarżących nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji o rekultywacji gruntu objętego wyrokiem karnym. W jarze pobrano l próbkę gleby na działce nr 3 , 4 próbki na działce nr 2 w bliżej nie określonej odległości od kolektora, na głębokości 0-30 cm, 30-60 cm, 60-90 cm, podczas gdy kolektor znajduje się na głębokości ok. l m, a powoływanie się przez skarżących na ustalenia biegłych sądowych i sugestie, że badania wykonane na tych głębokościach i bez przekopu nie pozwolą na ustalenie zakresu skażonych gleb wokół oraz pod kolektorem zostały pominięte. Na działce nr 6 została pobrana woda ze studni, jedna próbka ziemi w okolicy studni na ww. głębokościach oraz dwie próbki w warzywniku. Pobrano materiał roślinny, dwóch warzyw tj. marchwi i ziemniaków, pozostałe jarzyny ( buraki, pietruszka, seler, cebula dynia, kapusta, pomidory, por ) nie zostały zbadane. Pobrano 2 próbki na dwóch głębokościach w okolicy dwóch wylotów kanalizacyjnych wyprowadzających ścieki poza ogrodzenie działki nr 1 . Nie zbadano natomiast żadnej próbki na posesji T. , a wnioski skarżących o zbadanie ziemi wokół nowych kolektorów ( drenaż ) będących źródłem skażenia warzyw na ich działce pozostały bez rozpoznania. Pobrano dodatkowo poza rejonem skażenia, próbkę gleby w gospodarstwie P. G. i marchew, którą właścicielka przyniosła z piwnicy, gdyż wszystkie jarzyny w okolicy były już wykopane. Nie pobrano natomiast żadnych próbek na działkach nr 7 , 8 i 9 . Analizy badań miały być znane za około l miesiąc, o ich wynikach skarżących nie poinformowano, natomiast 14.012003 r. otrzymali pismo Starostwa o możliwości zapoznania się z opinią biegłego G. Gdy nazajutrz tj. 15.01. udali się do Starostwa w celu zapoznania się z aktami sprawy i opiniami biegłych akta nie zostały im udostępnione z wyjaśnieniem, że P. P. prowadzący postępowanie jest w tym dniu nieobecny, natomiast przy udziale przedstawiciela Starostwa sporządzono kserokopie dwóch opracowań - P. G. i Stacji Chemiczno-Rolniczej. Zastrzeżenia do opinii dr G. skarżący złożyliśmy 27.01.2003 r., nie otrzymując na nie odpowiedzi. Ocena Stacji Chemiczno-Rolniczej nie była opieczętowana ani podpisana, zawierała nieprawdziwe dane o badaniach na głębokościach 70-10 cm, a wątpliwości co do wiarygodności przedłożonych potęgował bardzo niskiej zawartości kadmu w ziemi pochodzącej z warzywnika przy równoczesnym wielkim skażeniu marchwi oraz stosunkowo wysokiej zawartości tego pierwiastka w ziemniakach. Wyniki te zestawione z wartościami zawartymi w opracowaniu wybitnego specjalisty w zakresie metali ciężkich Pani Prof. A.K.-P. " Biochemia pierwiastków śladowych " wskazywały, że są one znacznie wyższe niż wartości tych metali w warzywach pochodzących z gleb przemysłowych w Polsce. Ponieważ zgodnie z opinią P. G. ziemia u wylotu nowego kolektora zawierała ok.10 mg/kg kadmu i ponad 1000 mg/kg cynku, co kwalifikuje ją jako glebę przemysłową skarżący uznali, że ziemia w warzywniku położonego poniżej kanalizacji drenażowej kończącej się opisanym wyżej wylotem nie może być ekologiczna ( 0,29 mg/kg kadmu ) i równocześnie rodzić jarzyny zawierające kadm o wartościach przekraczających znacznie wartości charakterystyczne dla gleb przemysłowych. Skoro u wylotu kolektora o dł. ok. 80 m występuje takie zanieczyszczenie, rodzi się pytanie jaka jest ziemia wokół kolektorów na całej jego trasie przebiegu ? Uznając na tle powyższego . iż uzyskany dokument i podane tam wyniki nie mogą być autorstwa Stacji Chemiczno-Rolniczej skarżący poprzez adwokata pismem z dnia 17.02.2003r. zwrócili się do Starostwa o uwierzytelnioną kserokopię opinii wykonanej przez Stację Chemiczno-Rolniczą. który to wniosek pozostał bez odpowiedzi. Pomimo faktu , że na wizji [...].06.2002r. oraz w piśmie z dnia 9.09.2002r. Starostwo zobowiązało się do wyznaczenia rozprawy administracyjnej do dnia 6.04.2003r. jej termin nie został ustalony, biegły nie odpowiedział na zarzuty do opinii, nie wydano uwierzytelnionej kserokopii oceny skażenia wykonanej przez Stację Chemiczno-Rolniczą, w okresie 12 miesięcy po przekazaniu akt przez Kolegium nie wydano także żadnego postanowienia o przedłużeniu terminu rozstrzygnięcia sprawie, zaś decyzja zapadła po złożeniu przez skarżących w dniu [...].04.2003r. skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na bezczynność Starosty Powiatu [...] datującą się od kwietnia 2002 r. do [...] kwietnia 2003 r. oraz skargi na nieprawidłowe prowadzenie postępowania z naruszeniem ich słusznych interesów oraz interesu społecznego, która do daty wniesienia odwołania nie została rozpoznana. Prezentując pogląd dotyczący przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego oraz stosowania art. 82 ust. l i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska z 1980 r. skarżący wskazywali na brak podstaw do wydania takiego orzeczenia w sprawie niniejszej. Nawiązując do prawomocnego wyroku karnego uznającego, że M. T prowadząc nielegalne prace galwaniczne, działając przy tym umyślnie, dopuściła się skażenia środowiska w stopniu zagrażającym zdrowiu wielu osób oraz opinii biegłych sądowych jednoznacznie określająca zakres prac do wykonania, w celu zminimalizowania istniejącego zagrożenie i ograniczenia rozprzestrzeniania się skażenia, wskazywali iż stanowią one wystarczające przesłanki dla organu administracyjnego do wydania decyzji w oparciu o cytowany wyżej przepis. Opinia biegłych powołanych przy ponownym rozpoznaniu sprawy miała na celu jedynie uściślenie zakresu koniecznych prac do wykonania oraz ocenę stanu środowiska w zakresie nie objętym wyrokiem karnym, jak również wyjaśnienie przyczyny skażenia metalami pochodzenia galwanicznego warzyw rosnących w warzywniku , zbadanie ziemi na działce nr 10 a także zbadanie zakresu skażenia działki nr 1 , gdzie przebiegają kanalizacje drenażowe, połączone z budynkiem warsztatowym będące zdaniem skarżących źródłem skażenia jarzyn. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał jednoznaczne, że przedmiot postępowania istnieje, okoliczności faktyczne i prawne nie dają podstaw do umorzenia postępowania. Powyższe skutkuje niezgodnym z prawem uchylaniem się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy należy uznać za bezsporne : skażenie gleb w jarze ( cyt. " Są to gleby bardzo silnie zanieczyszczone, a nawet można stwierdzić, że ich skład chemiczny odpowiada raczej odpadom chromowym niż glebom" - str.[...] opracowania biegłych sądowych, "W jarze w miejscu wylotu "starego kolektora obserwuje się przekroczenia stężeń metali powyżej dopuszczalnych dla terenów przemysłowych, i należy go zaliczyć do terenów skażonych - str. [...] opinii b. G. ) - dz. 3 , 9 ; skażenie gleb w okolicy starego kolektora - przy czym wartości te znacznie się zwiększyły, co świadczy o migracji metali z rur do środowiska ( wg. opracowania ekspertyzy sądowej wartość kadmu wynosiła 73 mg/kg, a cynku 1332 mg/kg, wartości ustalone w opinii dr. G. wynoszą 2174,70 mg/kg chromu,4609, l O mg/kg cynku oraz aż 975,82 mg/kg niklu - nie badany przez biegłych sądowych) - działka nr 2; zanieczyszczenie gleby niklem w warstwie powierzchniowej 0-30cm-127,16mg/kg co kwalifikuje ją jako glebę przemysłową-dz. 2,wielkie skażenie rur starego kolektora ( nagar z rur - 145000 mg/kg chromu, 62800 mg/kg cynku, nagar z betonu 12100 mg/kg chromu, 10350 mg/kg cynku - opinia b. sądowych str. 21) - dz. 2 ; zawartość kadmu w marchwi z warzywnika 6-cio krotnic przekraczająca dopuszczalne normy do spożycia ( dopuszczalna wartość 0,08 mg./kg św.m., a zawartość wg. opinii dr. G. to 0.483 mg/kg św.m.) - dz. 6, zawartości" kadmu 0,049 mg/kg w ziemniakach(przy dopuszczalnej wartości 0,05 mg/kg ),wyższa niż wartości tego metalu w ziemniakach pochodzących terenów przemysłowych w Polsce 0,18 do 0,30 mg/kgs.m. tj. ok.0.018-0.030 św.m. - opracowanie Biochemia Pierwiastków Śladowych –A.K. – P.H.P. ) - dz. 6 ; nienaturalny spadek PH gleby w warzywniku (działka 6 ). świadczący zdaniem skarżących o wprowadzaniu do gruntu związków chemicznych o odczynie kwaśnym; zanieczyszczenie gleby w okolicy wylotu kolektora połączonego z budynkiem warsztatowym ( 9,37 mg/kg kadmu, 1016 mg/kg cynku ) świadczące ich zdaniem o prowadzeniu prac galwanicznych i wyprowadzaniu ścieków nową kanalizacją drenażową wprost do gruntu ( gleba przemysłowa); skażenie niklem wody w studni P. T. położonej na działce nr 5 ( nieprzydatnej do picia i do celów gospodarczych ) - jest to istotny dowód w sprawie, ale organ nie zwrócił się o wyniki badań wody z tej studni do Sanepidu pomimo wielokrotnych pisemnych monitów i nie dokonał badań we własnym zakresie, zaś kwestię tę wyjaśnia złączone do odwołania pismo Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 20 lutego 2001 r.; skazanie prawomocnym wyrokiem karnym P. M.T. za skażenie środowiska' naturalnego oraz nie uwzględnienie przez Ministra Sprawiedliwości wniosku adwokata P. T. o wniesienie kasacji. Powyższe ustalenia muszą prowadzić do wniosku, że skażenie istnieje i proces jego przenikania do środowiska trwa, wody studzienne, to nie tylko wody w studni skarżących - do czego ogranicza się biegły i Starostwo, ale wody studzienne w okolicy i ich zatrucie jest kwestią czasu, przy czym Starostwo nawet mając informację o skażeniu wody w studni P. T. nie zwraca się po wyniki badań tej wody do Sanepidu, nie robi badań we własnym zakresie, stwierdzając jednakże w zaskarżonej decyzji, że wnioski z opinii b. G. i biegłych sądowych są zgodne co do cyt. " braku skażenia wód w studni i brak oznak migracji zanieczyszczeń z kolektora, którym nielegalnie odprowadzano ścieki pogalwaniczne do pobliskiego jaru". Jest to manipulowanie faktami, skoro w opinii biegłych sądowych pisze się - " Można więc z cała odpowiedzialnością stwierdzić, że rurociąg pozostawiony w ziemi jest źródłem metali ciężkich, które na skutek korozji betonu będą uwalniane do głębszych warstw, stwarzając zagrożenie dla środowiska, co zresztą wskazuje już analiza gleby spod rurociągu. Zatem konieczne jest usunięcie w/w rurociągu ha całej długości, tj. począwszy od budynku nr 3,działkę 1 , poprzez 2 i 3 , aż do wspomnianego jaru ( działki nr 4 ), wraz z otaczającą go glebą i poddanie ich , jako odpady niebezpieczne, zawierające chrom, unieszkodliwieniu zgodnie ze stosowanym Rozporządzeniem Ministra Gospodarki Jak stwierdzają w swojej opinii biegli sadowi - "(") pozostawienie rurociągu i skażonych gleb w jarze, może spowodować migrację związków chromu i cynku do środowiska, powiększyć rozszerzenie skażeń na większy obszar, w tym również spowodować przedostawanie się tych związków do wód podziemnych (...). Skażenie to byłoby już niestety nie do usunięcia". Skażenie niklem wody w studni u P.T. jednoznacznie potwierdza, że doszło do zatrucia wód studziennych - czyli migracja metali do środowiska trwa. Podnoszenie w decyzji, ze gleba i grunt z ogródka warzywnego nie są skażone, również nie zasługuje na wiarę, o czym świadczy skażenie warzyw rosnące w warzywniku. Z gleby kwaśnej, nie zawierającej kadmu, nie mogą pochodzić warzywa skażone kadmem, a ustalenia poczynione przez biegłego prowadzące do wniosku, że kadm nie jest metalem mogącym pochodzić ze ścieków pogalwanicznych, jest zaprzeczeniem wiedzy powszechnie znanej i czyni to ustalenie niewiarygodnym . Stwierdzenie w decyzji, że cyt." gleby na podwórcu p.T. w otoczeniu tzw. "starego" rurociągu/.../ w warstwie powierzchniowej i warstwie środkowej nie wykazują zanieczyszczeń metalami. Jedynie w warstwie trzeciej tj.na głębokości 70-110 wykazują zawartość chromu, cynku i niklu powyżej zawartości przewidzianych dla gleb na terenach przemysłowych" również nie jest prawdziwe. Gleba w okolicy starego kolektora na działce nr 2 w górnej warstwie w pkt ( [....] ) wykazuje zanieczyszczenie niklem charakterystyczne dla gleb przemysłowych - 127.16 mg/kg, ale w tym przypadku biegły opinii sugeruje pomyłkę w badaniach. Na głębokości 70-110 cm żadna próbka nie została pobrana. Trzecim poziomem była głębokość 60-90 cm, czyli powyżej położenia miejsca kolektora. Podnoszenie przez Starostwo, że wydobycie rurociągu i wymiana gruntu w jego otoczeniu jest niecelowe, gdyż istnieje zagrożenie, że podczas ewentualnego wydobycia zostanie wprowadzone do gruntu więcej zanieczyszczeń przesądza o braku przesłanek do umorzenia postępowania, a wskazuje na celowość usunięcia kolektora i ziemi wokół niego, jako źródła dalszego skażania i winno to być wykonane w sposób profesjonalny. Pozostawienie kolektora w ziemi stanowi zagrożenie dla środowiska, a skarżących pozbawia korzystania z działki zgodnie z jej faktycznym przeznaczeniem, określenie przeznaczenia tego terenu jako podwórka czy dojazdu do domu jest niedopuszczalne, nie biegły ma decydować o sposobie zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości i sposobie korzystania z niej. Skarżący nie . mogą prowadzić prac ziemnych związanych z budową budynku gospodarczego, docelowego szamba, odwodnienia budynku mieszkalnego, toksyczne działanie metali ciężkich stanowi zagrożenie dla znajdującego się w ziemi uzbrojenia ( prąd, gaz, odgromienie ), a każda awaria uzbrojenia podziemnego związana jest z koniecznością prowadzenia prac ziemnych. Od 1998r. w poczuciu odpowiedzialności za stan środowiska naturalnego i zdrowia ludzi skarżący wstrzymali się z wszelkimi pracami ziemnymi, ale stan ten nie może trwać bez końca. Podobnie jest z działką nr 6 wykorzystywaną na cele rolnicze, gdzie od 2000r. uprawiane jarzyny jak wykazały badania nie nadają się one do spożycia zawartość metali ciężkich w warzywach w każdym roku wzrasta oraz nie wiadomo, czy można korzystać z owoców ( drzewa owocowe i krzewy). Co do naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji skarżący powoływali się na uchybienia uprzednio podane, wskazywali iż prokurator Prokuratury Rejonowej w K. , pomimo że zgłosił udział w sprawie nie był adresatem kwestionowanej decyzji, wnosili o uwzględnienie ponadto zarzutów podnoszonych przez nich w skargach, domagając się ostatecznie uchylenia decyzji w całości i podjęcia przewidzianych w przepisach skutecznych kroków służących przywróceniu do właściwego stanu skażonego środowiska ochronie interesu wyżej wymienionych i interesu społecznego na gruncie art. 82 ust. l powołanej na wstępie ustawy.
Do odwołania załączono pismo Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 20.02.2001 r.
Decyzją dnia [...] .08.2003r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania J.T. i P.T. oraz A.S. od decyzji Starosty Powiatowego w K. z dnia [...] .04.2003r. [...] umarzającej postępowanie w sprawie skażenia środowiska w rejonie działek nr 2 i nr 6 w O. gm. Ś. , działając na podstawie art. 138 §2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji . W uzasadnieniu decyzji nawiązano do treści orzeczenia wydanego w sprawie przez organ pierwszej instancji oraz złożonego odwołania, które uznano za zasadne. Wskazano iż postępowanie administracyjne w sprawie ustalenie zakresu i sposobu likwidacji ewentualnych przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko zakładu ślusarskiego " A. " w O. M.T. oraz w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego prowadzone jest od marca 1999r., przedstawiono w zasadniczym zakresie motywy wydanej uprzednio decyzji Starosty K. z dnia [...].01.2002r. nakazującej M.T. podjęcie szeregu działań mających na celu usunięcie przyczyn zagrożenia i skutków zanieczyszczenia środowiska, jak również uchylającej ją w uwzględnieniu odwołania wszystkich stron decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Uznając za wadliwą kolejną wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzję organu pierwszej instancji wytknięto jako uchybienia z podaniem motywów : umorzenie postępowania - pomimo , iż nie stało się ono bezprzedmiotowe; ograniczenie rozpoznania sprawy i wydanego rozstrzygnięcia tylko do działek nr 2 i nr 6 - pomimo, że wniosek stron, dotychczasowe postępowania i opinie biegłych miały za przedmiot także działki nr 1 . nr 3 , nr 4 a zlecenie dla biegłego dr inż. Z. G. obejmowało działki nr 2 . nr 6 . nr 7 , nr 8 , nr 9 , nr 3 . uwzględnione po części dopiero w motywach decyzji, gdzie zacytowano tę opinię; pominięcie rozważań odnoszących się do poprzednio uwzględnionej w sprawie opinii biegłych z AGH dr I .K. i dr T.G,. ; oparcie rozstrzygnięcia na niedopuszczalnym w świetle treści obu opinii wniosku zawartym w ocenie biegłego dr inż. Z. G. , który pomimo stwierdzonego w trzeciej warstwie gleby stężenia metali ciężkich przekraczającego normy uznał, iż skoro ten fragment działki nr 2 jest użytkowany gospodarczo , a nie rolniczo to właściciele mogą się pogodzić z takim skażeniem - wbrew ich stanowisku; pominięcie kwestii ustalenia i usunięcia zagrożeń dla środowiska pomimo stwierdzonego w obu opiniach znacznego przekroczenia stężenia metali ciężkich przy wylocie starego rurociągu w jarze na działce nr 4 . W uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji wskazano także na potrzebę włączenia do akt sprawy przy jej ponownym rozpoznaniu wyrysu i wypisu z ewidencji gruntów działek objętych decyzją oraz zawiadomienia wszystkich stron, a w szczególności właścicieli działek nr 3 , nr 4 , nr 7 , nr 8 , nr 9 z uwagi na możliwe przyszłe konsekwencje proceduralne związane z zaniechaniem powyższego, jak również zawarto pouczenie o sposobie wniesienia skargi.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].08.2003r. . [...] została zakwestionowana przez M.T. , która w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wnosiła o jej uchylenie. Zarzucając, iż decyzja narusza jej interes prawny skarżąca polemizowała z zasadnością figurującego w orzeczeniu stwierdzenia o niepodjęciu przez organ pierwszej instancji nawet próby porównania obydwu opinii biegłych jakie zostały uzyskane w sprawie oraz wyjaśnienia dlaczego przy wydaniu kolejnej decyzji nie wzięto pod uwagę opinii biegłych z AGH. Jak podnosiła organ drugiej instancji po raz kolejny sugeruje korzystanie z opinii biegłych z AGH, zaś zdaniem skarżącej Starostwo Powiatowe właśnie dlatego przeprowadziło nową ekspertyzę, aby wszelkie niejasności i nie doprecyzowania poprzedniej opinii można było wyjaśnić. Opinia biegłych z AGH sporządzona na użytek sprawy z postępowania karnego zawierała szereg przypuszczeń, hipotez oraz nie stwierdzała istnienia zagrożenia. Dla bytu przestępstwa, za które skarżąca została skazana nie jest konieczne aby stan zagrożenia, o którym w nim mowa realnie zaistniał, wystarczy samo stosunkowo wysokie prawdopodobieństwo jego powstania, natomiast w przypadku postępowania administracyjnego fakt czy dane zagrożenie występuje, czy tez nie, ma największe znaczenie. Sprawą najważniejszą była zatem ocena faktycznego zagrożenia, której można było dokonać jedynie poprzez przeprowadzenie szeregu dokładnych badań gruntu na zagrożonym terenie , zgodnie zresztą z sugestią dr K. z AGH zawartej w jej opinii . Takie badania Starostwo Powiatowe zleciło przy ponownym rozpoznaniu sprawy oraz wystąpiło o wydanie opinii przez dr Z.G. . Jest to opinia ostatnia i w porównaniu do poprzedniej bardziej szczegółowa, autor tej oceny dr Z.G. znał wcześniejsze opinie wydane w sprawie, dysponował pełną wiedz na temat ustaleń oraz wniosków zawartych w opiniach pracowników AGH, formułował zatem swoje spostrzeżenia i wnioski w oparciu o całokształt zebranych w sprawie materiałów. Ważny jest także fakt, iż opierał swoje wnioski na wynikach badań wykonanych prawie 3 łata po badaniach przeprowadzonych przez dr K. z AGH, stąd też stawianie znaku równości pomiędzy tymi dwiema opiniami - co sugeruje Samorządowe Kolegium Odwoławcze - jest niepoważne i niedopuszczalne. Organ ten nie jest zdaniem skarżącej władny aby stawiać się w miejscu ekspertów i podważać ich opinie, czy jak to uczyniono dokonywać nadinterpretacji poprzez wplatanie stwierdzeń, których w opinii nie użyto. Trudno ocenić skąd organ drugiej instancji czerpie informacje o szkodliwym oddziaływaniu starego rurociągu na środowisko skoro opinie stwierdzają jedynie przekroczenie stężenia metali ciężkich, a nie stwierdzają realnego zagrożenia. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swoich opiniach powołuje się przez cały czas trwania sprawy na ekspertyzę AGH. nie wspominając o opinii Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, który już kilka lat temu wydał opinię zgodną z oceną dr G. , a mianowicie iż najlepszym rozwiązaniem jest pozostawienie rurociągu w stanie nienaruszonym.
Skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [... ] 08.2003 r. została złożona także przez J.T. , P.T. oraz A.S. , którzy zarzucali powyższemu orzeczeniu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego poprzez : brak jednoznacznego określenia zakresu zanieczyszczenia gruntu metalami ciężkimi - ze- skutkiem niemożności wydania prawidłowej decyzji rekultywacyjnej, niezastosowanie przepisu art.77 k.p.a - polegające na niezebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, nierozpatrzenie zarzutów dotyczących zgodności postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji z przepisami k.p.a., wskazując nadto na niemożność zapoznania się także w postępowaniu odwoławczym z materiałem dowodowym mającym kluczowe znacznie dla sprawy. W uzasadnieniu skargi podnosili, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. w warsztacie mieszczącym się w budynku mieszkalnym nr [...] na działce nr 1 położonej w O. , gm. Ś. , stwierdzono m.in. prowadzenie nielegalnej galwanizerni. Ustalono, że do jesieni 1997 r. ścieki pogalwaniczne były wyprowadzane kanalizacją opadową połączoną z budynkiem warsztatowym, przebiegającą poprzez działkę nr 1 , nr 2 , nr 3 i nr 4 bezpośrednio do ziemi tj. do jaru w zagajniku. Po zatkaniu odpływu kanalizacji P. i J.T. , na granicy działki nr 2 , właścicielka warsztatu wybudowała nową kanalizację na działce nr 1 , z dwoma studzienkami rewizyjnymi połączonymi rurą drenażową, przebiegającą wzdłuż działki nr 2 i 6 ( własność A.S. ), kończącą się otworem w ogrodzeniu i wyprowadzającą ścieki na drogę gruntową. Kontrola ścieków w studzienkach wykazała obecność chromu 6+ ( silna trucizna ) i cynku. Pismem z dnia 11 marca 1999 r. Burmistrz S. działając na zasadzie art. 82 ust.2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. - o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 z późn. zm. ) zwrócił się do Starosty Powiatu K. o ustalenie zakresu i sposobu likwidacji ewentualnych przyczyn szkodliwego oddziaływania opisanego wyżej zakładu na środowisko oraz przywrócenia środowiska do stanu pierwotnego. Organ pierwszej instancji nie wszczął w tej sprawie postępowania w formie prawem przewidzianej i pomimo, że skarżący domagali się dokładnego zbadania zakresu skażenia, aby móc korzystać z nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem ( teren budowy – 2 i teren upraw polowych -6 ), po przeprowadzeniu wizji w terenie w dniu [...] .04.1999 r. Starostwo nie zlecając żadnych badań, uznało że brak jest podstaw do twierdzenia, że istnieje zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz zaniechało jakichkolwiek działań w kierunku wyjaśnienia sprawy skażenia, pouczając o możliwości dochodzenia swoich praw na drodze postępowania cywilnego. Wówczas to skarżący zawiadomili o sprawie Prokuraturę i prawomocnym wyrokiem karnym Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] 2001 r. sygn. akt [...] wydanym na skutek apelacji od wyroku karnego Sądu Rejonowego dla K. M.T. - właścicielka warsztatu została uznana winną tego, iż w okresie od [...] 1994 r. do [...] 1997 r. prowadząc działalność gospodarczą polegającą m.in. na galwanizowaniu, a następnie odprowadzając do gruntu wbrew obowiązującym przepisom odpady produkcyjne, doprowadziła do zanieczyszczenia gruntu substancjami w takiej ilości i postaci, że spowodowała zagrożenie dla zdrowia wielu osób. Podstawą orzeczenia Sądu była opinia sporządzona przez biegłych z Akademii Górniczo-Hutniczej dotycząca skutków niekontrolowanego zrzutu ścieków pogalwanicznych z nielegalnej galwanizerni. Zgodnie tą z opinią doszło do ogromnego skażenia gleby w jarze ( dz. 3 n i 4 ), dlatego też biegli uznali, że konieczne jest zebranie na przestrzeni ok. l ara warstwy ziemi do głębokości 60-70 cm . Stwierdzono również, że ze względu na bardzo silne skażenie metalami ciężkimi rurociągu, którym wyprowadzano ścieki do jaru, konieczne jest jego usunięcie na całej długości jako odpadu niebezpiecznego i ziemi wokół niego, gdyż ich pozostawienie będzie skutkować przenikaniem skażenia do głębszych warstw gleby, co stanowi zagrożenie dla środowiska. Biegli zalecili zwapnowanie gleby i poddanie usuniętej ziemi oraz rurociągu jako odpadów niebezpiecznych unieszkodliwieniu zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem. Stwierdzono również, że ziemia uprawowa wokół warsztatu nie została zanieczyszczona i nadaje się pod wszystkie uprawy polowe, a zwłaszcza pod jarzyny dla dzieci i niemowląt. Starostwo w toku prowadzonego postępowania karnego było w posiadaniu opinii biegłych, ale mimo to nie podjęto żadnych kroków w celu wydania stosownej decyzji rekultywacyjnej. Przesyłając wyroki karne, zgromadzony w dotychczasowym postępowaniu materiał dowodowy skarżący zwrócili się zatdm do Wojewody o przywrócenie środowiska do stanu pierwotnego. Podnosząc w piśmie, że zakład wciąż działa z naruszeniem przepisów prawa budowlanego i ochrony środowiska, domagając się jego zamknięcia oraz wyjaśnienia wszystkich nieprawidłowości w jego funkcjonowaniu, wnosili również o zbadanie zakresu skażenia działki uprawianej rolniczo, gdyż wyniki badania marchwi pobranej z warzywnika wskazywały, że nie nadaje się ona do spożycia ze względu na zawartość kadmu ( metal nie badany przez biegłych ) oraz znaczne ilości chromu - co pozostawało w sprzeczności z ustaleniami poczynionymi przez biegłych w opinii oraz zapewnieniami Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Wojewoda w marcu 2001 r. przesłał wniosek skarżących do Starosty , jako właściwego organu do załatwienia sprawy, w maju 2001 r. Starostwo Powiatowe wystosowało do nich pismo informujące, że wyrok skazujący M.T. jest najskuteczniejszym nakazem zlikwidowania zanieczyszczenia, pomimo że wyrok ten nie nakładał na skazaną żadnych obowiązków, przy czym zwrócono się również do biegłej K. ( współautorki ekspertyzy sądowej ) o określenie objętości ziemi wokół rurociągu, którą bezwzględnie należy usunąć, czyli określenie na jakiej głębokości oraz w jakiej odległości od kolektora nie występują już skażenia. Pomimo udzielenia przez biegłą stosownej odpowiedzi, w dalszym ciągu nie podjęto żądnych czynności w sprawie, a w październiku wyżej wymienieni złożyli skargę na bezczynność Starosty K. Uznając jej zasadność postanowieniem z dnia [...].11.2001r. Kol.Odw [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Starosta był zobowiązany do zbadania zakresu skażenia i wydania stosownej decyzji od marca 1999 r., zobowiązało Starostę do wydania decyzji rekultywacyjnej w okresie l miesiąca , do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie oraz podjęcia środków zapobiegających naruszenia terminów załatwiania spraw w przyszłości. Starostwo Powiatowe wydało decyzję z dnia [...].01.2002 r. znak: [...] o rekultywacji gruntu, która w wyniku zaskarżenia przez obie strony postępowania została uchylona decyzją z dnia [...] marca 2002 r. znak:[...] , jako oparta na złej podstawie prawnej, nieskierowana do stron postępowania, tj. właścicieli nieruchomości, które na mocy tej decyzji miały być rekultywowane, z zupełnym pominięciem działki rolniczej nr 6 . Decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona do NSA przez M.T. , a prowadzone przez Starostwo przy ponownym rozpoznaniu sprawy postępowanie wyjaśniające na każdym jego etapie było pogwałceniem zasad kodeksu postępowania administracyjnego i odbywało się z naruszeniem wszelkich obowiązujących terminów. Wskutek nie wydania decyzji w sprawie, w dniu [...].04.2003 r. skarżący złożyli skargę na bezczynność organu pierwszej instancji oraz skargę na działanie organu z naruszeniem ich słusznych interesów wynikających z prawa materialnego tj. ochrony środowiska i prawa procesowego zawartego w przepisach k.p.a. Pismem z dnia 25.04.2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Starostwa o przekazanie akt postępowania. Za pismem z dnia 12.05.2003r. [...] Starostwo Powiatowe przesłało decyzję z dnia [...] .04.2003 r. [...] umarzającą postępowanie w sprawie, opinię b. G. oraz dwa pisma dotychczas skarżącym nieznane tj. pismo WIOŚ z dnia 24.03.2003 r. i pismo Starostwa skierowane do Ministerstwa z dnia 15.04.2003 r., przy czym nie przesłano odwołania od tej decyzji z dnia [...] 05.2003 r., pomimo, że Starostwo było w jego posiadaniu. W piśmie z dnia 12.05.2003 r. udzielono Organowi Odwoławczemu błędnej informacji, że " /.../ całość akt postępowania znajduje się w NSA w związku z wcześniejszymi decyzjami Starosty oraz SKO". W piśmie z dnia 20.05.2003r. skarżący zawiadomili organ drugiej instancji , że powyższa informacja jest nieprawdziwa oraz wnieśli o podjęcie czynności zobowiązujących organ pierwszej instancji do przestrzegania prawa. Postanowieniem z dnia [...] .05.2003 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie na bezczynność za nieuzasadnione z powodu wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o umorzeniu postępowania, wyjaśniając równocześnie, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa przez orgdn. w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego jak i zasadności samego rozstrzygnięcia zostaną rozpatrzone w odrębnym postępowaniu prowadzonym na skutek złożonego odwołania. Niezależnie od powyższego, pismem z dnia 27.05.2003r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie zwróciło się do Starostwa o przesłanie oryginalnych akt sprawy wraz z odwołaniem, przy czym z powodu braku informacji dotyczącej ewentualnego przekazania przez Starostwo brakujących akt postępowania wyjaśniającego mającego istotne znaczenie dla prawidłowego rozpatrzenia odwołania ( akta powstałe po dacie wydania przez SKO decyzji z dnia [...] .03.2002 r. uchylającej decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...].01.2002 r. oraz wyniki badań wykonane przez Stację Chemiczno-Rolniczą, będące przedmiotem oceny skażenia środowiska przez b. G. ) skarżący pismem z dnia 10 lipca br. ponownie zwrócili się o umożliwienie im zapoznania się z dokumentami, o których wyżej mowa. Po poinformowaniu skarżących w zawiadomieniu z dnia [...] .07.2003 r. [...] , że akta sprawy wraz ze sporną decyzją zostały przesłane przez organ pierwszej instancji na żądanie Kolegium przy piśmie z dnia 16.06. br., w dniu 21 czerwca, skarżąca J.T. ponownie zapoznała się z aktami sprawy. W aktach sprawy nadal było brak dokumentów, o uzupełnienie których wnoszono, natomiast za pismem z dnia 4 czerwca ( wpłynęło 10 czerwca 2003 r. ) Starostwo przesłało odwołanie, bez akt postępowania informując, że " Starostwo w dniu 12.05.03 przesłało akta sprawy w związku ze skargą Państwa T. i Pani S. na działanie Starosty.", co pozostaje w sprzeczności z treścią pisma z dnia 12.05.2003 r. Uwagi na ten temat skarżąca podniosła w piśmie z dnia 21.07.2003 r. napisanym po wnikliwym zapoznaniu się z aktami, ponownie prosząc o umożliwienie udostępnienia brakującej dokumentacji. Pismo to pozostało bez odpowiedzi, a w dniu 25.08.2003 r. Kolegium wydało decyzję znak [...] uchylającą zaskarżoną decyzję z dnia [...] .04.2003 r. o umorzeniu postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Nawiązując dalej do treści decyzji organu drugiej instancji skarżący kwestionowali uznanie za dowód opinii biegłego G. z uwagi na występujące w niej uchybienia oraz wadliwości ekspertyzy Stacji Chemiczno - Rolniczej z przyczyn analogicznych jak sygnalizowane w odwołaniu. Zasadność tych zarzutów organ drugiej instancji winien wyjaśnić, zaś treść jego decyzji świadczy o tym, że nie rozpatrzył w istocie odwołania, choć przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji jest zobowiązany do prowadzenia postępowania zgodnie z uzyskanymi wytycznymi.
W odpowiedzi na skargę M.T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło ojej oddalenie, podtrzymują w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną wyrażone w zaskarżonej decyzji - z analogicznym uzasadnieniem.
Ze złożonego w odpowiedzi na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 8.10.2003r. sygn. akt II SA/Kr 2317/03 pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2.1.2003r. wynika, iż wraz z odpowiedzią na skargę przesłano akta sprawy zakończone decyzją z dnia [...] 08.2003r. sygn. [...] . Przedmiotowe akta przedstawione bez spisu dokumentów, których okładkę oznaczono nr Rep. [...] ( po skreśleniu Rep.[...] )stanowi : niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia opinii Katedra Ekologii Terenów Górniczych Akademii Górniczo-Hutniczej im. [...] na temat skutków niekontrolowanego zrzutu ścieków pogalwanicznych z nielegalnej galwanizerni będącej własnością M.T w miejscowości O. gmina S. dla środowiska naturalnego, opracowanej przez biegłych dr inż. I.K, i dr inż. T.G., na zlecenie Komendy Powiatowej Polici w K. oraz Prokuratury, niepodpisana, firmowana na pierwszej stronie pieczątką i podpisem dr inż. I.K. (,k. [...] ), niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentu nazwanego wynikami analizy chemicznej próbek gleby, wody i materiału roślinnego pobranych na terenie działki P.P.T. Stacji Chemiczno-Rolniczej Oddział w K. z listopada 2002r., niepodpisanego i niezawierającego jakichkolwiek pieczęci firmowych ( k. [...] ); nie poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia oceny skażenia pogalwanizacyjnego działek nr 2, 6 7, 8 , 9 , 3 położonych w O. , w gminie Ś. oraz działań na w.w. działkach dla likwidacji ewentualnych skażeń autorstwa dr inż. Z.G. sporządzona w grudniu 2002r. na zlecenie Starostwa Powiatowego w K. [...] ; kserokopia mapy sytuacyjno-wysokościowej działki nr 1 w O. ( k. [...] ); kserokopia pisma mgr inż. J.P. Dyrektora Stacji Chemiczno-Rolniczej Oddział w K; do J..T. z dnia 8.11.200r. o wynikach analizy chemicznej próbki marchwi na zawartość metali ciężkich ( k.[...] ) ; niedoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia raportu z badań Nr [...] Zakładu Chemii Analitycznej Instytutu Metali Nieżelaznych z dnia [...] 05.2002r. z załącznikami ( k. [...] ):kserokopia pisma dr T.S. Kierownika Zakładu Gleboznawstwa Erozji i Ochrony Gruntów Instytutu Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach do J.T. z dnia 16.09.2002r. wraz wynikami analiz składu chemicznego gleb i roślin pobranych z terenu ogródka działkowego ( k. [...] skarga na bezczynność Starosty Powiatowego w K. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego J .i P.T. oraz A.S. z daty 6.04.2003r. ( k. [...] ); kserokopia kart dwóch potwierdzeń odbioru korespondencji kierowanej do adw.J.M. i adw T.F. ( k. [...] ); kserokopia pisma mgr inż. W.J., Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w K. do Ministerstwa Ochrony Środowiska z dnia 15.04.2003r.- bez załączników ( k. [...] ); kserokopia pisma Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do Starostwa Powiatowego Wydział Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa z dnia 24.03.2003r.; oryginał pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Starosty Powiaty K. z dnia 25.04.2003r. o przesłanie akt w związku ze złożoną skargą ( k. [...] ); oryginał pisma mgr inż. W.J. Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w K. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] .05.2003r. informujące, że całość akt sprawy znajduje się w NSA w związku z wcześniejszymi decyzjami Starosty oraz SKO ( k. [...] ); postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] .05.2003r. [...] ( k.[...]) wraz z dowodami jego doręczenia ( k. [...] ); pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego mgr K.S. do Starostwa Powiatowego z dnia [...] .05.2003r. o niezwłoczne przekazanie odwołania J. i P.T. oraz A.S. wraz z całością akt sprawy ( k. [...] ); odpowiedź z dnia 10.07.2003r. na powyższe pismo z dodatkowymi informacjami oraz wskazanymi w jego treści załącznikami i kopertą ( k. [...] ); pismo J.T. do SKO w K. załącznikami dnia 21.07.2003r. w przedmiocie dalszej niemożności zapoznania się załącznikami brakującymi nadal aktami sprawy ( k. [...] ); zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] .07.2003r. wraz dowodami jego doręczenia ( k. [...] ); pismo J.T. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] .05.2003r. w przedmiocie braku kompletnych akt sprawy, z załącznikiem w postaci kserokopii odwołania 6. 05.2003r. i pocztowego potwierdzenia nadania przesyłki poleconej [...] niedoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia decyzji Starosty Powiatowego w K. z dnia [...] .04.2003r. [...] ( k. [...] ); pismo mgr inż. W.J. Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w K. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4.06.203r. w przedmiocie przekazania odwołania oraz odwołanie J.T. , P.T, i A.S., od decyzji Starosty Powiatowego w K. z dnia [...] 04.2003r. [...] ze wskazanym w nim załącznikiem oraz koperta ( k. [...] ); kserokopia pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] .07.2004r. [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie o wypożyczenie akt administracyjnych znajdujących się w Sądzie w związku ze skargą D.T. na decyzję Kolegium z dnia [...] .03.2002r. znak [...] , wraz z dowodem doręczenia ( k. [...]) , pismo Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 5.08.2003r. sygn. akt II SA)Kr 1227)02 dotyczące przesłania akt postępowania administracyjnego do wyżej wskazanej sprawy ( k. [...] ) ; pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do adw. T.F. o uzupełnienie braku w zakresie pełnomocnictwa wraz dowodem doręczenia ( k. [...] ); pismo P.T. i J.T. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 1.09.2003r. o stwierdzonym po zaznajomieniu się z aktami postępowania dalszym braku ich części za okres od kwietnia 2002r. do kwietnia 2003r.) oraz pismo J.T. z tej samej daty o udostępnienie akt spraw (k. [...] ); pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] .09.2003 r. do J.T. (k. [...] ); decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] .08.2003r. [...] wraz z dowodami doręczenia ( k. [...] ).
Z akt sprawy II SA)Kr 1227)02 oraz II SA)Kr 351)04 wynika , że do tych postępowań sądowoadministracyjnych udzielono i wykorzystano materiały ( poza wyżej opisanymi ) załączone aktualnie do akt niniejszej sprawy w czterech teczkach zgromadzonych w dodatkowej, oznaczonej rep [...] inne numerami [...] , [...] , [...] - wśród których brak kompletnych akt postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie przez organ pierwszej instancji za okres od kwietnia 2002r. do kwietnia 2003r.. Jedna z teczek oznaczona jako Rep. [...] obejmuje akta Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o takiej sygnaturze, które stanowią dokumenty z numeracją [...], niewszyty oryginał oceny skażenia pogalwanizacyjnego działek nr 2 , 6 , 7 , 8 , 9 , 3 położonych w O. , w gminie S. oraz działań na w.w. działkach dla likwidacji ewentualnych skażeń autorstwa dr inż. Z.G. sporządzona w grudniu 2002r. na zlecenie Starostwa Powiatowego K. , koperta, pismo Starostwa Powiatowego do J.T. , P.T. i A.S. z dnia 4.10.2002r. z kopertą i zawiadomienie Prokuratury Okręgowej z dnia 8.09.2002r. [...] , kierowane do sprawy [...] inne oraz [...] ; kolejna akta zwrócone Starostwu Powiatowemu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wraz z pismem z dnia 5.12.2001r. Kol.Odw. [...] z numeracją [...] oraz równoległą bez zachowania chronologii, zawierające dokumenty z 2001 r; następna teczka z dokumentacją oznaczoną nr [...] pochodzącą z 1999r.; kolejna teczka, która jak wynika z niekwestionowanych pisemnych i ustnych wyjaśnień skarżących J.T. . P.T. i A.S. zawiera dokumenty stanowi materiały załączone przez nich do skargi na bezczynność organu rozpoznanej w 2003r.
W odpowiedzi na skargę J.T. , P.T. i A.S. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymuje w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nawiązując do przedmiotu postępowania, osnowy i uzasadnienie pierwszej wydanej w pierwszej instancji decyzji oraz prawomocnego wyroku karnego Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] .2001 r., sygn.akt [...] wskazywało na niedopuszczalność umorzenie postępowania przez Starostę K. w sytuacji, gdy sam organ pisze w uzasadnieniu swojej decyzji o istnieniu nadal zanieczyszczeń metalami w trzeciej warstwie gleby zlokalizowanych na terenie podwórka oraz dojazdu pp.T. , znacznego przekroczenia stężenia metali przy wylocie starego rurociągu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazywało, iż wbrew twierdzeniom zawartym w skardze w zaskarżonej decyzji wyraźnie napisano, iż to organ pierwszej instancji powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w oparciu o obydwie opinie, wyniki kilkakrotnych oględzin w terenie , wyjaśnienia stron oraz w oparciu o art.82 ustawy o ochronie środowiska, ma on prawo i obowiązek porównać oraz ocenić wszystkie zebrane w sprawie dowody , w tym także opinie biegłych (art.80 k.p.a.), co wyraźnie podkreślono. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonywało tej oceny , gdyż uznając sprawę za niewystarczająco wyjaśnioną miało obowiązek umożliwić rozstrzyganie organowi pierwszej instancji zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Kolegium rozpatrywało sprawę i wydało skarżona decyzję w oparciu o dokumenty przekazane przez organ pierwszej instancji i wypożyczone przez Naczelny Sąd Administracyjny Z treści skargi w tym przedmiocie wynikają starania Kolegium o zebranie całości akt sprawy, z pisma organu pierwszej instancji z 16.06.2003 r. , iż przesłano całość akt, a Kolegium nie ma żadnych podstaw by temu dokumentowi nie dać wiary tym bardziej, że układają się one w logiczną całość. Skarżący byli informowani pismem z dnia 10.09.2003 r. o wykorzystanych do wydania decyzji aktach .
Ze złożonego w odpowiedzi na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 20.10.2003r. pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] .10.2003r. wynika, iż akta sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].08.2003r. sygn. [...] przesłano do sprawy o sygn. II SA)Kr 2317)03.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art.3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy, uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany powołaną podstawą prawną oraz granicami skargi wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia , podnoszone w niej zarzuty i zgłaszane wnioski ( art. 134 p.s.a. ). Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego. co w niniejszej sprawie skutkuje powinnością zbadania także decyzji Starosty Powiatowego w K. z dnia [....] .04.2003r. [...] poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] .08.2003r. [...] bez kontroli poprzednio wydanych w sprawie decyzji. Orzeczenie organu drugiej instancji z dnia [...] .03.2002r. [...] uzyskało prawomocność wobec oddalenia skargi M.T. niezaskarżonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia sygn. akt II SA)Kr 1227)02, którego treść w świetle art.170 p.s.a. w zw. z art.171 p.s.a. wyznacza granice rozpoznania niniejszej sprawy oraz przesądza o prawidłowości stosowanej w później wydanych, kontrolowanych decyzjach organów administracji publicznej materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Przedmiotowa kontrola zostaje przeprowadzona na bazie niekompletnych akt postępowania administracyjnego, które pomimo obowiązku nałożonego na stronę przeciwną postanowieniem z dnia [...].10.2005r. sygn. akt II SA)Kr.2317)03 uzupełnione z ostały jedynie o oryginał decyzji Starosty Powiatu K. z dnia [...] .04.2003r. [...] i dowody jej doręczenia, przy czym nie wskazano nawet źródeł, z których zostały one uzyskane i nie wyjaśniono przyczyn nieprzedstawienia żądanego kompletu dokumentów za okres kwietnia 2002r. kwietnia 2003r. Powyższe stanowi uchybienie obowiązkom wynikającym z art. 55§ 2 p.s.a. oraz zrzutuje negatywnie na ocenę prawidłowości postępowania prowadzonego przez oba organy . Dysponentem akt sprawy z postępowania administracyjnego w pierwszej instancji jest Starosta Powiaty K. , rzeczą którego było wystąpienie po wniesieniu odwołania do podmiotu będącego posiadaczem akt o ich zwrot w celu wykonania obowiązku wynikającego z art. 133 k.p.a. Obowiązki te w zakresie przesłania organowi drugiej instancji akt sprawy w ogóle nie zostały wykonane , zaś czynności Starosty ograniczyły się w tej części do przesłania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu kserokopii trzech uzyskanych po wydaniu orzeczenia dokumentów, kserokopii decyzji, udzielenia ogólnikowej informacji w postępowaniu zażaleniowym wszczętym skargą na bezczynność co do podmiotu mającego być ówcześnie ich posiadaczem, bez wskazania nawet sygnatury akt NSA. Co prawda Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podjęło działania mające na celu uzyskanie akt sprawy, jednakże po otrzymaniu z Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyżej opisanych, mających stanowić akta dokumentów przeszło do porządku dziennego nad występującymi w nich brakami co do materiału za okres od kwietnia 2002r. do kwietnia 2003r. Działając w ten sposób bez podjęcia dodatkowych czynności pomimo wielokrotnych monitów wnoszących odwołanie , które miały miejsce także po uzyskaniu akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie tylko doprowadziło do naruszenia praw gwarantowanych stronom w art. 10 k.p.a. oraz art. 73 - 74 k.p.a., ale także wydało rozstrzygnięcie wadliwe formalnie i merytorycznie. Od strony formalnej należy zwrócić uwagę na brak w aktach pełnomocnictw udzielonych przez strony profesjonalnym pełnomocnikom adwokatom – J.M. i adwokatowi T.F. i, oraz nawet potencjalnej możliwości przeprowadzenie kontroli proceduralnej prawidłowości kolejno podejmowanych w sprawie przez organ pierwszej instancji czynności, a w kwestii merytorycznej na wydanie rozstrzygnięcia nie odpowiadającego w pełni możliwemu do ustalenia na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału stanowi faktycznemu. Analogiczne uwagi należy odnieść do aspektu formalnego i merytorycznego decyzji organu pierwszej instancji zwłaszcza, iż z dostępnych dokumentów nie wynika by w dacie orzekania Starosta Powiatu K. dysponował kompletnymi aktami sprawy. Słusznie wytykają skarżący J.T. , P.T. i A.S. , iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się w decyzji do zasadności wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności wskazujących na uchybienie przez Starostę K. przy ponownym rozpoznaniu sprawy podstawowym zasadom i innym przepisom postępowania. Nawet jeżeli - wbrew odmiennemu, błędnemu stanowisku skarżących - nie istnieje norma będący źródłem związania organu pierwszej instancji zaleceniami organu drugiej instancji, z czym nie jest równoznaczna przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a. możliwość wskazania , jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - to obowiązek wskazania dostrzeżonych uchybień wynika z funkcji postępowania odwoławczego, jaką jest między innymi pełna kontrola przebiegu postępowania przed wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia warunkująca wybór jednej z możliwości przewidzianych w art. 138 § 1-2 k.p.a., jak również treść art. 107 §1 i 4 k.p.a. Z niepodnoszonych w skardze, a występujących uchybień wskazać należy na naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.) oraz art. 28 k.p.a. i art. 64 k.p.a. Powołane przepisy odnoszą się także do fazy odwoławczej co wynika z art. 140 k.p.a., również organ drugiej instancji' 'ma obowiązek zawiadomienia wszystkich stron w celu umożliwienia im podjęcia obrony praw , co dotyczy zarówno stron uczestniczących już w postępowaniu, jak i tych, które zostały tego udziału pozbawione, a powyższe obliguje go do podjęcia odpowiednich czynności dla ustalenia osób, które w sprawie są stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zastrzeżenia budzą także braki w zakresie pełnej analizy dostępnego nawet w niekompletnych aktach materiału dowodowego, bowiem poza rozważaniami pozostało szereg dokumentów stanowiących wyniki badań i analiz gleby, wody oraz roślin pochodzących choćby z okresu od [...] .1999r. do daty wydania w sprawie pierwszego rozstrzygnięcia, jak również wymienionych wyżej, a dostępnych w aktach przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę - co także stanowi naruszenie zasad wynikających z art. 7 oraz art. 107 § l i 4 k.p.a. Pomimo tych wadliwości istniejący w niekompletnych aktach materiał pozwala na uznanie za trafne dostrzeżonych przez organ drugiej instancji nieprawidłowości orzeczenia zawartego w decyzji Starosty Powiatu K. z dnia [...]04.2003r. [...] , które przy innych niedostatkach zostały właściwie uzasadnione. Ograniczenie rozstrzygnięcia zawartego w osnowie decyzji organu pierwszej instancji do działek nr 2 i nr 6 w sytuacji, gdy wniosek stron, wyrok w sprawie karnej, dotychczasowe postępowanie i opinie biegłych, a w szczególności decyzja, którą przekazano sprawę do ponownego rozpoznania miały za przedmiot także działki nr 1 , nr 3 , nr 4 nie stanowi decyzji częściowej lecz jest tożsame ze zmianą przedmiotu sprawy i musiało skutkować jej uchyleniem w całości oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. niezależnie od innych dostrzeżonych lub pominiętych przez organ drugiej instancji w rozważaniach uchybień także wtedy , gdyby Samorządowe Kolegium Odwoławcze zapewniło udział w sprawie wszystkich stron postępowania. Chociaż niezależnie od uprawnień kontrolnych przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie oraz rozstrzygnięcie sprawy, które następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie orzekania na podstawie materiału dowodowy zebranego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, który może zostać uzupełniony na zasadach określonych w art. 136 k.p.a. zmiany dotyczące przedmiotu rozpoznania sprawy w wyżej wskazanym zakresie uniemożliwiały bowiem wydanie orzeczenia merytorycznego innego niż kasacyjne bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ponadto istniejące, a podane niżej wadliwości choćby w gromadzeniu materiału dowodowego wymagały przed rozstrzygnięciem sprawy uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części , o czym jako podstawie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji mowa w zdaniu pierwszym art. 138 §2 k.p.a. Wadliwości te oprócz słusznie eksponowanych w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji i już analizowanych w zakresie niekompletności akt sprawy stanowi zarzucane trafnie w odwołaniu i skardze J.T. , P.T. oraz A.S. naruszenie w toku postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy terminów przewidzianych w art. 35 § 1-3 k.p.a. czy obowiązków, o których mowa w art.36 § 1-2 k.p.a. oraz nadto zasady prawdy obiektywnej ustanowionej w art. 7 k.p.a.. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z art. 10 k.p.a. oraz norm proceduralnych zawartych w akta art. 77 § l k.p.a., art. 78 § l - 2 k.p.a., art. 79 §2 k.p.a, art. 80 k.p.a., art. 107 §1 13 k.p.a., które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie - a więc także toczącej się na wniosek - jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Przepisy proceduralne k.p.a. nie przewidują obowiązku strony wskazywania dowodów potrzebnych dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, natomiast przyznają j ej w postępowaniu dowodowym prawo zgłaszania wniosków oraz uczestniczenia w czynnościach - rozwijane w art. 78 § l - 2 i art. 79 § 2 k.p.a, zaś konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § l k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Udostępnione fragmentarycznie akta postępowania wśród których znajdują się zarówno wnioski dowodowe tych skarżących, pisma zawierające wskazania na bezczynność organu pierwszej instancji, zarzuty do opinii dr inż. Z.G. oraz zakresu i wyników badań Stacji Chemiczno - Rolniczej Oddział w K. , a także dalsze materiały w postaci wyników badań gleby, wód i roślin z okresu od [...] .03.1999r. do daty wydania w sprawie pierwszego rozstrzygnięcia, przy braku danych dotyczących przeprowadzenia rozprawy administracyjnej albo uzyskania oraz doręczenia stronom wyjaśnień lub odpowiedzi na zarzuty do opinii, realizacji wszystkich wniosków dowodowych, jak również pominięciu w ustaleniach części zgromadzonego materiału ewentualnie przyczyn tego stanu rzeczy, a także spełniającej wymóg wszechstronności oceny dowodów obejmującej całość zgromadzonego materiału, wskazuje jednoznacznie na naruszenie norm proceduralnych zawartych w wyżej powołanych przepisach . Zupełnie dowolne jako niepoparte wskazaniami na określone dowody są wywody organu pierwszej instancji, w myśl których zakład prowadzony przez M. T. w O. był wielokrotnie kontrolowany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska - ostatni raz w 2002r., które to kontrole wykazały, że nie ma nim zainstalowanych żadnych urządzeń do prowadzenia procesów galwanicznych i zakład ten nie odprowadza ścieków zanieczyszczonych chemicznie.
Nie zasługują na uwzględnienie jako w przeważającej mierze nietrafne albo tendencyjne zarzuty podnoszone przez M.T. co do prawidłowości zaskarżonej decyzji. O ile co do zasady słusznie zwraca uwagę skarżąca na niedostatki w zakresie ustaleń, czy oceny znaczenia poszczególnych opinii, lub innych materiałów dla niniejszej sprawy, o tyle wadliwości powyższego stanu rzeczy upatrywać należy w omówionych już uchybieniach, nie zaś przez nią wskazywanych. Brak bowiem w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji przeinaczeń, które możnaby uznać za nadinterpretację wniosków zawartych w opinii dr inż. Z.G. . z której nadto nie wynika by uwzględnił cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wbrew twierdzeniom skarżącej opinia sporządzona w toku postępowania karnego nie może zostać zdyskwalifikowana bez jej wszechstronnej oceny na tle wszelkich zgromadzonych dowodów i pomimo, że zawiera sugestie co do konieczności wykonania dalszych badań nie dotyczy li tylko wystąpienia stanu zagrożenia dla środowiska naturalnego z uwagi na jej działalność, lecz wskazuje na wystąpienie skażenia w określonych rejonach oraz konsekwencje stwierdzonego stanu rzeczy. Jako stanowiąca element zgromadzonego materiału dowodowego winna zostać poddana wnikliwej ocenie wraz z żądanym i dokonanym w postępowaniu administracyjnym uzupełnieniem jej wskazań dotyczących przywrócenia stanu poprzedniego, gdzie także sugeruje się konieczność przeprowadzenia dalszych szczegółowych badań. Powoływanie się skarżącej na argumentację Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jako opinię nie jest uzasadniono skoro z akt spray nie wynikają kompetencje tego organu jako biegłego, zaś skarżąca nie wskazuje stanowiących dowody materiałów uprawniających ten organ do rzetelnego prezentowania określonych ocen pozostających zresztą w sprzeczności z ustaleniami prawomocnego wyroku karnego oraz sporządzoną wówczas opinią. Nie jest możliwe pozytywne odniesienie się do opinii biegłego dr inż. Z.G. oraz czynności i dokumentu Stacji Chemiczno-Rolniczej Oddział w K. mającego stanowić wyniki badań uznawanych przez skarżącą za aktualne i szczegółowe bez rozpoznania zgłaszanych do nich przez J.T. , P.T. oraz A.S. zarzutów, a tego dotąd w postępowaniu administracyjnym nie uczyniono.
Mają na uwadze wyżej wskazane okoliczności w tym brak podstaw do wydania przez organ drugiej instancji w przedmiotowej sprawie innego rozstrzygnięcia niż zaskarżona decyzja kasacyjna z przyczyn uprzednio podanych, Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art. 151 p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI