II SA/Kr 230/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-04-21
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęstacja bazowatelefonii komórkowejpole elektromagnetyczneobszar oddziaływaniaprzymiot stronywznowienie postępowaniaPrawo budowlaneplan miejscowyzagospodarowanie przestrzenne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody i Starosty w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że skarżący mogli być stroną postępowania, co wymagało ponownej analizy obszaru oddziaływania inwestycji.

Skarżący J. J. i C. J. domagali się uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, twierdząc, że narusza ona ich interes prawny jako właścicieli sąsiedniej działki. Organy administracji odmówiły im statusu strony, uznając, że inwestycja nie oddziałuje na ich nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że kwestia przymiotu strony skarżących nie została wystarczająco zbadana, a analiza obszaru oddziaływania inwestycji, w tym wpływu pola elektromagnetycznego, wymagała pogłębienia.

Sprawa dotyczyła skargi J. J. i C. J. na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Krakowskiego odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący domagali się wznowienia postępowania i uchylenia decyzji, argumentując, że inwestycja narusza ich interes prawny jako właścicieli sąsiedniej działki, m.in. ze względu na potencjalne oddziaływanie pola elektromagnetycznego, wpływ na wartość nieruchomości i krajobraz. Organy administracji uznały, że skarżącym nie przysługuje status strony, ponieważ obszar oddziaływania inwestycji, w tym przekroczenia dopuszczalnych norm pola elektromagnetycznego, ogranicza się do działki inwestycyjnej i występuje na wysokości powyżej 18 metrów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco kwestii przymiotu strony skarżących. Wskazał, że przy tego typu inwestycjach, gdzie istnieje potencjalne oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości, właściciele powinni być uznawani za strony postępowania. Sąd nakazał ponowne zbadanie zagadnienia obszaru oddziaływania inwestycji, uwzględniając maksymalne parametry anten, możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania (tilt) oraz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych. Dopiero po ustaleniu kręgu stron i przeprowadzeniu pełnej analizy merytorycznej, organy będą mogły rozstrzygnąć sprawę co do istoty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciele sąsiednich nieruchomości, których interes prawny może być potencjalnie naruszony przez oddziaływanie inwestycji, powinni być uznani za strony postępowania. Samo stwierdzenie zgodności inwestycji z przepisami nie jest wystarczające do odmowy przyznania statusu strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco kwestii przymiotu strony skarżących. Wskazał, że przy inwestycjach takich jak stacje bazowe, gdzie istnieje potencjalne oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości, właściciele powinni mieć możliwość sprawdzenia, czy ich prawo do zagospodarowania nieruchomości nie zostanie naruszone. Konieczne jest dogłębne zbadanie obszaru oddziaływania, uwzględniając maksymalne parametry anten i możliwość zmiany kierunku promieniowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego.

Pb art. 3 § pkt 20

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu budowlanego.

Pb art. 28 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Kwestia przymiotu strony w postępowaniu.

Pb art. 32 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Wymagania dotyczące projektu budowlanego.

Pb art. 35 § ust.1 i 4

Ustawa - Prawo budowlane

Warunki wydania pozwolenia na budowę.

rozp. warunki techniczne art. 314

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Zakaz wznoszenia budynków na obszarach przekroczenia dopuszczalnego poziomu pola elektromagnetycznego.

rozp. PEM

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów

Dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych.

rozp. PEM

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Pb art. 82 § ust. 3

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa prawna decyzji Wojewody.

u.o.ś. art. 59 § ust. 1 i 71 ust. 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Udostępnianie informacji o środowisku i oceny oddziaływania.

rozp. warunki techniczne art. 13 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszczalna odległość obiektu przesłaniającego od okna.

rozp. warunki techniczne art. 12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Sytuowanie budynku na działce budowlanej.

u.w.r.u.s.t. art. 46

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Przeznaczenie terenu w planie miejscowym dla inwestycji telekomunikacyjnych.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające zbadanie przez organy kwestii przymiotu strony skarżących. Potencjalne oddziaływanie inwestycji na sąsiednie nieruchomości, w tym pola elektromagnetycznego, uzasadniające status strony. Konieczność uwzględnienia maksymalnych parametrów anten i możliwości zmiany ich ustawienia przy analizie obszaru oddziaływania.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Skoro zatem Wojewoda Małopolski stwierdził, że wskazana przez wnioskodawców przesłanka wznowieniowa nie zaistniała bo wnioskodawcom – skarżącym, nie przysługiwał status stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, to nie powinien oceniać przesłanek merytorycznych wydania decyzji co do inwestycji, gdyż jest to całkowicie bezcelowe. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Przy potencjalnym możliwym oddziaływaniu inwestycji tego rodzaju jak przedmiotowa, właściciela sąsiedniej nieruchomości w zasadzie należy uważać za stronę postępowania.

Skład orzekający

Jacek Bursa

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Bator

sędzia

Sebastian Pietrzyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących pozwoleń na budowę obiektów mogących oddziaływać na sąsiednie nieruchomości, zwłaszcza w kontekście inwestycji telekomunikacyjnych i pól elektromagnetycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy stacji bazowej telefonii komórkowej i interpretacji przepisów dotyczących obszaru oddziaływania oraz przymiotu strony. Wymaga analizy konkretnych przepisów planu miejscowego i technicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy stacji bazowych telefonii komórkowej i obaw mieszkańców o wpływ na ich zdrowie i nieruchomości. Wyrok pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron i dogłębna analiza techniczna inwestycji.

Czy sąsiad stacji bazowej zawsze jest stroną? WSA wyjaśnia kluczowe zasady ustalania kręgu stron w budowlance.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 230/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1734/23 - Wyrok NSA z 2025-12-11
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Sentencja
Dnia 21 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. i C. J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 11 stycznia 2023 roku, znak: WI-I.7840.7.80.2021.PL w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących J. J. i C. J. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Starosta Krakowski, decyzją nr AB.V.1.456.2021 z 7 maja 2021 r., znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorowi – [...] Sp. z o. o. pozwolenia na budowę inwestycji pn.: "Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z kablową linią zasilającą. Stacja bazowa składa się z wieży typu [...], o wysokości całkowitej 20m wraz z 4 antenami sektorowymi oraz 1 anteną radioliniową na projektowanym fundamencie, instalację 4 szaf telekomunikacyjnych typu APM umieszczonych u podstaw wieży, zamontowane ogrodzenie na obwodzie terenu najmu oraz wykonanie złącza kablowego wraz z kablową linią zasilającą na dz. [...] m. B. gm. W. W." Jak wynika z treści decyzji obszar oddziaływania inwestycji obejmował wyłącznie działkę nr [...] m. B. , gm. W. W..
21 maja 2021 r. z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpili J. J. i C. J.. Postanowieniem z 28 czerwca 2021 r., wydanym w sprawie znak: AB.V.6740.4.5.2021.KM, Starosta Krakowski – po rozpatrzeniu wniosku ww. osób – orzekł o wznowieniu postępowania.
Decyzją nr AB.V.2121.2021 z 20 sierpnia 2021 r., znak: AB.V.6740.4.5.2021.KM Starosta Krakowski, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego z wniosku ww. osób, odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, z uwagi na niepotwierdzenie się przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W uzasadnieniu wykazano, że ww. osobom nie przysługiwał status stron postępowania.
W odwołaniu wnioskodawcy zakwestionowali prawidłowość zawartej w projekcie budowlanym informacji o obszarze oddziaływania inwestycji oraz zarzucono organowi I instancji błędne przyjęcie, iż odwołującym nie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Odwołujący podnieśli ponadto niezgodność inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niezasadne zakwalifikowanie budowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, jako przedsięwzięcia nienależącego do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (tym samym, jako przedsięwzięcia niewymagającego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko), utratę wartości nieruchomości oraz zbytnią ingerencję w krajobraz.
Wojewoda Małopolski decyzją z 11 stycznia 2023 r. Znak sprawy: WI-I.7840.7.80.2021.PL, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U.2021.2351 ze zmianami) - zwanej dalej Pb, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ podał, iż wnioskodawcy są właścicielami działki nr [...] położonej w miejscowości B.. Działka inwestycyjna nr [...] graniczy bezpośrednio od strony wschodniej z działką należącą do nich. W obecnym stanie działka ta jest niezabudowana. Inwestycja została zaplanowana w odległości 6,3 m od ww. działki wnioskodawców. W projekcie budowlanym, zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U.2018.1935 – tekst jednolity, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie projektu), zamieszczono informację o obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Obszar oddziaływania został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 Pb jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Przepisem wprowadzającym ograniczenia możliwości zagospodarowania, a w szczególności zabudowy terenu w kontekście oddziaływania pola elektromagnetycznego jest § 314 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2019.1065 ze zm). Zgodnie z tym przepisem budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Od 1 stycznia 2020 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U.2019.2448)2, zgodnie z którym określono w tabeli dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych dla miejsc dostępnych dla ludności. Zgodnie z tabelą, dla wykorzystywanych w telefonii komórkowej zakresów częstotliwości pola elektromagnetycznego np. 800 MHz - gęstość mocy wynosi 800/200 = 4,0 W/m˛, dla 1800 MHz - gęstość mocy wynosi 1800/200 = 9 W/m˛, powyżej 2000 MHz – gęstość mocy wynosi 10 W. Co do zasady, krąg stron postępowania w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowej, jest wyznaczany przede wszystkim w oparciu o przewidywany sumaryczny obszar występowania pola elektromagnetycznego o poziomach wyższych od dopuszczalnych.
Zgodnie z utrwaloną praktyką tutejszego organu administracji architektoniczno-budowlanej, przy wyznaczaniu obszaru o natężeniu pola elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych, stanowiącego podstawę do określenia obszaru oddziaływania inwestycji, za graniczną wartość przyjęto wartość najbardziej restrykcyjną tj. w tym przypadku 4,0 W/m˛. W ocenie Wojewody Małopolskiego wyznaczanie obszaru o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego winno odbywać się ze szczególną dbałością oraz z uwzględnieniem zasady przezorności. W projekcie przestawiono zestawienia dotyczące zasięgu gęstości natężenia pola elektromagnetycznego przekraczającej 4,0 W/m˛ oraz zasięgu i przebiegu osi głównych wiązek promieniowania anten dla wartości granicznych (projektowanych) nachylenia tych anten (tiltów). Sumaryczny obszar pola elektromagnetycznego o wartościach przekraczających 4,0 W/m˛ (czyli najbardziej restrykcyjna wartość) będzie występował tylko nad działką inwestycyjną) na wysokości około 18 m nad poziom terenu. Z doświadczenia życiowego wynika, że ograniczenie ewentualnego zagospodarowania działki Odwołujących (teren działki nr [...] znajduje się w jednostce strukturalnej obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznaczonej symbolem 1.MN – tereny zabudowy jednorodzinnej), z uwagi na wysokość masztu i tym samym umiejscowienie pola elektromagnetycznego na wysokości powyżej 18 m, nie będzie występowało, zwłaszcza że – jak już wyżej stwierdzono – obszar w którym natężenie pola elektromagnetycznego będzie przekraczało wartości określone dla miejsc dostępnych dla ludności, będzie zamykało się w działce inwestycyjnej.
Zgodnie z § 5 ust. 1 Uchwały Nr XXXVIII/178/2005 Rady Gminy W. W. z 11 marca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. W. (Małop.2015.3607 t.j. z 2015.06.12) ze zmianami – zwanej dalej planem, tereny oznaczone symbolem 1MN przeznacza się dla zabudowy jednorodzinnej oraz towarzyszących jej obiektów i urządzeń, w tym komunikacji (dojść, dojazdów), infrastruktury niezbędnej dla potrzeb lokalnych, urządzeń sportu i rekreacji, żłobków, przedszkoli, zieleni urządzonej. Zgodnie z § 33 ust. 8 pkt 4 planu dla budynków mieszkalnych maksymalna wysokość budynku wynosi 9,0 m. Natomiast § 29 ust. 1 pkt 2 lit. d planu stanowi, iż jeżeli nie stoi to w sprzeczności z zakazami, ograniczeniami i pozostałymi ustaleniami planu, to na obszarze objętym ustaleniami planu, z wyłączeniem obszaru Ojcowskiego Parku Narodowego oraz terenów przyległych do Parku, położonych w odległości do 150 metrów od jego granic, dopuszcza się realizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej niezbędnych dla potrzeb lokalnych, w szczególności z zakresu zaopatrzenia w gaz i ciepło oraz telekomunikacji (w tym m.in. stacji redukcyjnych gazu, masztów telefonii bezprzewodowej).
Również w świetle dołączonej do projektu budowlanego analizy widoczności obiektu z D. P., B. i K. oraz analizy kształtowania inwestycji z uwzględnieniem ochrony walorów krajobrazowych dla stacji bazowej P. o numerze [...], planowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnośnie warunku wynikającego z § 30 ust. 12 planu -"Ewentualna lokalizacja obiektów inżynierskich przewyższających zabudowę mieszkaniową, z wyłączeniem linii energetycznych i telekomunikacyjnych prowadzonych na zasadach określonych w § 56 i § 59, powinna uwzględniać warunek, aby obiekty te nie były widoczne z wnętrz D. P., D. B. i D. K." oraz zasady określonej w § 33 ust. 17 planu - "Urządzenia infrastruktury technicznej i wszelkie budowlane obiekty inżynierskie, w szczególności widoczne w krajobrazie (slupy, maszty itp.) powinny być kształtowane z maksymalnym uwzględnieniem ochrony walorów krajobrazowych; w szczególności w zakresie doboru formy i kolorystyki obiektów." Projekt budowlany jest także zgodny z zapisami zawartymi w § 30 ust. 11 pkt 2 planu w brzmieniu: " Wysokość, liczona od poziomu terenu, lokalizowanych na obszarze gminy obiektów budowlanych innych niż budynki nie może być większa niż: 20 metrów - dla obiektów położonych na pozostałym obszarze gminy; ograniczenie powyższe wynika z potrzeb ochrony krajobrazu oraz ochrony awifauny; ograniczenie nie dotyczy obiektów istniejących, dla których dopuszcza się możliwość ich utrzymania, przebudowy lub wymiany, jednakże bez zwiększania dotychczasowej wysokości." Powyższy wiążący zapis ustaleń planu miejscowego nie stanowi bezpośredniego i pośredniego zakazu uniemożliwiającego lokalizowanie inwestycji celu publicznego, ale dotyczy ograniczenia wysokości obiektu
budowlanego innego niż budynek. Zgodnie z projektem i orzeczeniem decyzji, wysokość wieży typu [...] stacji bazowej telefonii komórkowej P. o nr [...] wynosi 20 m n.p.t., czyli jest zgodna z przytoczonym ustaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 30 ust. 11 pkt 2). W związku z powyższym uznaje się, że inwestycja jest zgodna z planem.
Niezależnie od powyższego, organ stwierdził iż, pole elektromagnetyczne o wartościach większych niż dopuszczalne nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi, a projektowana inwestycja nie będzie uciążliwa dla środowiska i ludzi i będzie spełniać wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów. W ocenie Wojewody Małopolskiego projektowana stacja bazowa w żaden sposób, nawet potencjalnie – nie będzie ograniczać, w kontekście obowiązujących przepisów, zagospodarowania tej działki. § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U.2019.1065), wskazuje: Dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna. W ocenie Wojewody Małopolskiego istnieje zgodność inwestycji z wyżej przywołanym przepisem. Przedmiotowa inwestycja projektowana jest w odległości ok. 6,3 m (w linii prostej) od działki odwołujących Z kolei, jak wskazuje § 12 w/w Rozporządzenia, co do zasady budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy. Wobec czego w przypadku zabudowy działki odwołującej zostanie zachowana odległość wskazana w § 13 ust. 3 w/w Rozporządzenia. Oznacza to, że stacja bazowa nie będzie w żaden sposób, nawet potencjalnie, ograniczać ewentualnej zabudowy nieruchomości Odwołującej. Z uwagi na odległość nieruchomości Odwołującej od przedmiotowej stacji bazowej oraz sposób rozmieszczenia anten, emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, nie może być mowy o jakimkolwiek ograniczeniu w zagospodarowaniu działki nr [...] – obszar o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego, nie będzie występować nad działką wnioskodawców. Zatem nie potwierdziła się przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Organ podkreślił następnie, iż nie potwierdzenie się przesłanki dotyczącej przymiotu strony wnioskodawców, zamyka postępowanie wznowieniowe, co oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania – w ramach tego postępowania – zgodności inwestycji z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, lecz mając na uwadze specyfikę oraz stopień skomplikowania spraw dotyczących realizacji stacji bazowych telefonii komórkowych dokonano następnie oceny merytorycznej decyzji tj. podstaw pozwolenia na budowę- zgodności inwestycji z przepisami. Nadto to organ środowiskowy, a nie organy administracji architektoniczno-budowlanej, kontroluje potencjalne zmiany, w tym przekroczenia immisji powodowanych przez powstały obiekt, zarówno w zakresie, w jakim byłyby generowane przy prawidłowym jak i nieprawidłowym (niezgodnym z pozwoleniem na budowę), użytkowaniu stacji bazowej telefonii komórkowej. Zatem ewentualne zastrzeżenia, co do przyszłego użytkowania obiektu w sposób niezgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę. Organ administracji architektonicznobudowlanej nie może wykraczać poza swojej ustawowe kompetencje i zakładać złej woli Inwestora oraz nie może przesądzać, że zrealizuje on inwestycję niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Takie działanie stanowiłoby rażące naruszenie przepisów kpa i Pb.
Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę złożyli wnioskodawcy, zarzucając naruszenie:
- art. 28 ust. 2 Pb:
a) poprzez uznanie, że Skarżący nie mają w przedmiotowym postępowaniu przymiotu strony,
b) poprzez brak uznania Skarżącego za stronę postępowania podczas gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że nieruchomość, która stanowi własność Skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej budowy w/w stacji bazowej telefonii wraz z kablową linia zasilającą przede wszystkim z uwagi na fakt, że realizacja budowy będzie wiązać się z negatywnymi skutkami dla życia i zdrowia Skarżącego, możliwości zabudowy działki Skarżących, spadku wartości działki Skarżących,
- art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust.1 i 4 Pb w zw. z art. 59 ust. 1 i 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018, poz. 2081 ze zm.) poprzez uznanie, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany spełniał wymagania pozwalające na jednoznaczne ustalenie przez organy architektoniczno-budowlane, że w niniejszej sprawie należy wydać decyzję o pozwoleniu na budowę, a Skarżącym nie przysługuje przymiot strony postępowania, do czego organ wydający decyzje nie odniósł się,
- § 2 pkt 1 oraz pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883) w zw. z tabelą nr 2 w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że w przypadku maksymalnego zasięgu występowania obszarów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych niż dopuszczalne (POPE), tj. powyżej 0,1 W/m2, nie ma znaczenia, że wartość ta zostanie przekroczona na wysokości, która znajduje się poza ustalonym przez organ obszarem powszechnie dostępnym dla ludności;
- art. 35 Pb w zw. z art. 59 przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 10 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) poprzez odmówienie Skarżącym przymiotu strony, pomimo, że inwestor przedłożył nierzetelną analizę, w szczególności wobec:
- braku zsumowania mocy pojedynczych anten i brak zweryfikowania czy inwestycja nie osiąga progów określonych w § 3 ust. 2 pkt 3
- analiza uwzględnia jedynie oddziaływanie inwestycji przy założeniu użytkowania dla częstotliwości 801,0 M Hz,
- analiza uwzględnia jedynie deklarowane przez inwestora ustawienie anten, a nie uwzględnia maksymalnych kątów pochylenia tych anten (tzw. tilty), a więc wszystkich możliwych wariantów ustawienia anten wedle parametrów (parametry katalogowe) konkretnych anten mających być posadowionych zgodnie z projektem inwestycji,
- art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb w zw. z § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015, poz. 1422 z póżn. zm.), polegające na uznaniu, że w sprawie został prawidłowo ustalony obszar oddziaływania obiektu, a w konsekwencji uznanie, że budynki przeznaczone na pobyt ludzi, położone lub mające być wybudowane w przyszłości na nieruchomościach znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, nie znajdą się w zasięgu uciążliwości i zagrożeń związanych z oddziaływaniem pól elektromagnetycznych, których dopuszczalne poziomy mogą zostać przekroczone.
- art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 i 9 u.p.z.p., który stanowi, że w planowaniu przestrzennym uwzględnia się wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walory architektoniczne, krajobrazowej potrzeby interesu publicznego, gdyż planowana inwestycja 20-metrowy maszt w bezpośredniej odległości stanowi dysonans przestrzenny wśród niskich zabudowań domków jednorodzinnych.
- ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. W. uchwalonego uchwałą nr XXXVI11/178/2005 Dz.U.W.M. Nr 215 z dn. 2004.2005 a to: § 5 ust.1, § 6 ust. 1 pkt. 2, § 29 ust. 2 lit. d, § 31 ust.1, § 31 ust. 2 pkt. 3, § 33 pkt. 17.
Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie przewodniczącego wydziału wydane na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV (Dz.U. 2021.2095).
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga prowadzi do uchylenia decyzji obu instancji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skoro skarżony organ nie uznał wnioskodawców za strony to niepotrzebnie częściowo oceniał decyzje o pozwoleniu na budowę merytorycznie. Wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Dopiero pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Skoro zatem Wojewoda Małopolski stwierdził, że wskazana przez wnioskodawców przesłanka wznowieniowa nie zaistniała bo wnioskodawcom – skarżącym, nie przysługiwał status stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, to nie powinien oceniać przesłanek merytorycznych wydania decyzji co do inwestycji, gdyż jest to całkowicie bezcelowe.
Natomiast istotą skarżonej decyzji i kontrolowanego przez Sąd postępowania była kwestia właśnie przymiotu stron – wnioskodawców. W tym istotnym zakresie ocena organu jest niewystarczająca. Organ ograniczył się do stwierdzenia, iż skoro w projekcie przedstawiono zestawienia dotyczące zasięgu gęstości natężenia pola elektromagnetycznego przekraczającej 4,0 W/m˛ oraz zasięgu i przebiegu osi głównych wiązek promieniowania anten dla wartości granicznych (projektowanych) nachylenia tych anten (tiltów) i sumaryczny obszar pola elektromagnetycznego o wartościach przekraczających 4,0 W/m˛ (czyli najbardziej restrykcyjna wartość) będzie występował tylko nad działką inwestycyjną i dodatkowo jeszcze na wysokości około 18 m nad poziom terenu, to jest to wystarczające do konstatacji, że natężenie pola elektromagnetycznego nie będzie przekraczało wartości określonych dla miejsc dostępnych dla ludności i będzie zamykało się w działce inwestycyjnej.
Skoro jednak wnioskodawcy wywodzili swój interes prawny z tego, że są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z działką na której zaplanowana została budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, znajdujących się w obszarze oddziaływania nieruchomości inwestycyjnej i wnosili jednocześnie umotywowane merytorycznie zastrzeżenia względem nieprawidłowości zawartej w projekcie budowlanym informacji o obszarze oddziaływania inwestycji ze względu na projektowaną strefę oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego planowanej inwestycji, to obowiązkiem organów było dogłębne zbadanie tej kwestii.
Wnioskodawcy wywodzą swój interes prawny w związku z konkretnymi przepisami i uciążliwościami związanymi z charakterem inwestycji (stacja bazowa telefonii komórkowej składająca się m.in. z 4 anten sektorowych i 1 anteny radioliniowej). Ważnym w tym aspekcie jest m.in. § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), w myśl którego budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Ważne są również przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883). Zatem w sprawie, w której o ewentualnym interesie prawnym podmiotu przesądzać będzie szczególny rodzaj oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, jaki wiąże się z budową stacji bazowej telefonii komórkowej i emitowanym przez nią promieniowaniem, należało wziąć pod uwagę maksymalne tilty oraz maksymalne fabryczne moce anten i dopiero wówczas ocenić czy występuje oddziaływanie w oparciu o w/w regulacje. Generalnie co do zasady negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego występującego w przestrzeni nad gruntem nie może naruszać granic nieruchomości innej niż ta, na terenie której jest wytwarzane i do której inwestor posiada tytuł prawny. Dlatego też należy uznać za słuszne stwierdzenie skarżących, że przed oceną przymiotu strony organ powinien poddać wnikliwej analizie parametry techniczne i użytkowe planowanego urządzenia, w tym złożoną dokumentację oraz wziąć pod uwagę istotne dla rozstrzygnięcia sprawy możliwości zdalnego sterowania antenami i związaną z tym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Jeżeli istnieje możliwość pochylenia anteny, tzw. TILT, to tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Okoliczność ta powinna podlegać wyjaśnieniu, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości należy ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie ustalić od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. Organ powinien ocenić, czy są dostatecznie wyjaśnione kwestie takie, jak azymuty, możliwość pochylenia anteny, tzw. TILT, możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania (na skutek działania ludzi i sił natury) bądź przyjęte zabezpieczenia (rozwiązania techniczne) przed możliwą ingerencją ludzi i działaniem sił natury (np. silne wiatry), odległość na jaką urządzenie może emitować pola elektromagnetyczne (równoważna moc promieniowania izotropowo) uwzględniając dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku (zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności).
Ponadto przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie, czy interes taki osobie przysługuje. Jeżeli zatem możliwe jest spowodowanie negatywnego oddziaływania projektowanego obiektu na teren sąsiednich nieruchomości, uwzględniając wyniki analizy wyznaczonego obszaru oddziaływania, właściciele nieruchomości położonych na tym obszarze są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Oddzielnym natomiast zagadnieniem jest to, czy podnoszone przez te osoby zarzuty w stosunku do projektowanej inwestycji są uzasadnione z punktu widzenia obowiązujących przepisów. Organ administracji analizując obszar oddziaływania oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji nie może ograniczać się tylko do ustalenia takiego oddziaływania obiektu, które stanowi naruszenie określonych norm. To czy wykonanie określonych robót naruszy interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, w tym także z uwagi na warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym podlega to wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu, a więc nie można z góry zakładać, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie jest stroną, bowiem planowane roboty budowlane nie naruszają przepisów odrębnych, w tym przypadku przede wszystkim dotyczących dopuszczalnego poziomu pól elektromagnetycznych jaki może występować w środowisku (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1045/13 i II OZ 345/13). Innymi słowy przy potencjalnym możliwym oddziaływaniu inwestycji tego rodzaju jak przedmiotowa, właściciela sąsiedniej nieruchomości w zasadzie należy uważać za stronę postępowania. Sama zatem przyjęta przez organy zgodność zamierzenia z przepisami odrębnymi nie stanowi przesłanki do odmowy uznania za stronę. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością (por. wyrok NSA z 12.04.2011r. II OSK 644/10).
W ponownym postępowaniu należy ocenić zjawisko fabrycznej mocy maksymalnej promieniowania anten, możliwości zmiany azymutów wiązki promieniowania, oraz ewentualnej zmiany kąta pochylenia anten (TILT).
Jeśli zatem organ po wykonaniu wyżej wskazanych zaleceń uzna wnioskodawców za stronę, to dopiero wówczas dokona zgodności inwestycji z wszelkimi wymaganymi przepisami prawa materialnego. Ocena w powyższym zakresie, może być dokonana tylko w ramach merytorycznego rozstrzygania sprawy, przez organ I lub II instancji. W tym również w zakresie zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z uwzględnieniem art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych i rodzaju przeznaczenia w planie miejscowym terenu, na którym planowana jest inwestycja.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składają się koszty zastępstwa adwokackiego 480 zł, wpis 200 zł i opłata od pełnomocnictwa 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI