II SA/Kr 2284/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D.L. na decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że mimo narażenia na czynniki szkodliwe, nie stwierdzono u skarżącej schorzenia z wykazu chorób zawodowych.
Skarga D.L. dotyczyła decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, mimo pracy w kontakcie z substancjami chemicznymi. Skarżąca zarzucała niedokładność badań lekarskich i nieuwzględnienie wszystkich czynników szkodliwych. Sąd, opierając się na dwukrotnych orzeczeniach lekarskich, stwierdził, że choć warunki pracy narażały na choroby zawodowe, to u skarżącej nie zdiagnozowano schorzenia z oficjalnego wykazu chorób zawodowych, co skutkowało oddaleniem skargi.
Skarżąca D.L. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Skarżąca kwestionowała wyniki badań lekarskich, twierdząc, że nie uwzględniono wszystkich czynników szkodliwych i że badanie było powierzchowne. Organy sanitarne, opierając się na orzeczeniach lekarskich, stwierdziły, że mimo pracy w kontakcie z licznymi substancjami chemicznymi (kwasy, wodorotlenki, amoniak), dwukrotne badania nie wykazały schorzenia z wykazu chorób zawodowych, a jedynie przewlekłe zapalenie błony śluzowej gardła i krtani, niezawodowe. Sąd administracyjny, analizując sprawę, potwierdził, że kluczowe dla stwierdzenia choroby zawodowej jest istnienie schorzenia z wykazu oraz jego związek przyczynowy z pracą. Ponieważ właściwe placówki medyczne nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej z wykazu, mimo ustalenia narażenia na czynniki szkodliwe, sąd uznał decyzje organów za prawidłowe i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak rozpoznania schorzenia przez właściwą placówkę medyczną jako choroby zawodowej, nawet przy ustaleniu narażenia na czynniki szkodliwe, uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej w drodze decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, a jego powstanie musi być spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy. Orzeczenia lekarskie wydawane przez upoważnione placówki medyczne są kluczowym dowodem w tej kwestii. Jeśli te placówki nie rozpoznały choroby zawodowej, organy administracyjne nie mogą jej stwierdzić.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm. art. § 1 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych
Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Wymaga to istnienia schorzenia z wykazu i związku przyczynowego z pracą.
Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm. art. pozycja 6 wykazu
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych
Wykaz obejmuje 'przewlekły zanikowy, przerostowy i alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołany działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym i uczulającym'.
Pomocnicze
Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm. art. § 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych
Określa placówki służby zdrowia upoważnione do klinicznego rozpoznawania chorób zawodowych.
Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm. art. § 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych
Reguluje wydawanie orzeczeń o nie stwierdzeniu choroby zawodowej.
Dz.U. nr 153, poz. 1271 art. art. 97 §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie spraw wniesionych przed 1 stycznia 2004 r. do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. art. 151
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
k.p.a. art. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ.
k.p.a. art. art. 84 §1
Kodeks postępowania administracyjnego
Orzeczenia lekarskie jako opinie biegłych w postępowaniu administracyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak rozpoznania schorzenia jako choroby zawodowej przez właściwe placówki medyczne. Orzeczenia lekarskie jako wiarygodny dowód w sprawie. Niespełnienie przesłanki istnienia schorzenia z wykazu chorób zawodowych.
Odrzucone argumenty
Zarzut niedokładności badań lekarskich. Zarzut nieuwzględnienia wszystkich czynników szkodliwych (amoniak). Zarzut błędnego stwierdzenia lekarki dotyczącego migdałków.
Godne uwagi sformułowania
Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie, oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Samo jednak występowanie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie stanowi o rozpoznaniu i stwierdzeniu choroby zawodowej... Orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są bowiem w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa...
Skład orzekający
Wiesław Kisiel
przewodniczący
Halina Jakubiec
członek
Dorota Dąbek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, znaczenie orzeczeń lekarskich w postępowaniu administracyjnym, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozpoznania choroby zawodowej przez placówkę medyczną, mimo narażenia na czynniki szkodliwe. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia chorób zawodowych i procedury ich stwierdzania, ale ma charakter rutynowy i opiera się na standardowej interpretacji przepisów.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2284/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-08-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-08-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Dorota Dąbek /sprawozdawca/ Halina Jakubiec Wiesław Kisiel /przewodniczący/ Symbol z opisem 620 Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Sanitarny Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2004 r sprawy ze skargi D. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 25 lipca 2002 r Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala Uzasadnienie Uzasadnienie. Decyzją z dnia 25 lipca 2002r., nr [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2002r., Nr [...] , którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u D. L. choroby zawodowej wymienionej w poz. 6 wykazu stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że warunkami koniecznymi do stwierdzenia choroby zawodowej są: rozpoznanie jednostki chorobowej figurującej w wykazie chorób zawodowych przez właściwą placówkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. W przedmiotowej zaś sprawie brak było rozpoznania choroby zawodowej. Z treścią tej decyzji nie zgodziła się D. L. podnosząc, że nie zgadza się z treścią orzeczeń lekarskich, które nie rozpoznały u niej alergicznego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani, zarzucając, że w trakcie badań nie uwzględniono wszystkich czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Zarzuciła ponadto, że badanie laryngologiczne przeprowadzone było powierzchownie i niedokładnie, a badająca lekarka stwierdziła stan po usunięciu migdałków, tymczasem migdałki nie były usuwane. W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podniesiono, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. W przedmiotowej sprawie zaś brak jest rozpoznania choroby zawodowej. Wskazano, że w okresie [...].10.1971r. do [...].09.1981r. D. L. pracowała w P. G. S.A. w [...] w pełnym wymiarze czasu pracy i od [...].1981r. do [...].1986r. w wymiarze - etatu jako technik chemik w laboratorium zakładowym. Pracę wykonywała w kontakcie z odczynnikami chemicznymi, m.in. ze stężonymi kwasami: solnym, siarkowym, fluorowodorowym, octowym, azotowym, chlorowodorowym, wersenianem dwusodowym, wodorotlenkami sodowym i potasowym, amoniakiem i siarczanem miedzi, tiosiarczanem sodu. Podniesiono także, że D. L. była dwukrotnie badana w kierunku chorób zawodowych przez właściwe placówki służby zdrowia. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] .2001r. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] po przeprowadzonych badaniach orzekł o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołanych działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym i uczulającym. Rozpoznano natomiast przewlekłe proste zapalenie błony śluzowej gardła i krtani, niezawodowe. Przeprowadzone w wyniku odwołania ponowne badania lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] również nie doprowadziły do rozpoznania występujących u D. L. schorzeń jako zawodowych. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] .2002r. wskazano, że badaniem laryngologicznym stwierdzono cechy przewlekłego prostego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani. Stwierdzone schorzenie nie ma cech zapalenia alergicznego, bo nie stwierdzono eozynofilii w wymazach z błon śluzowych gardła i nosa, ponadto poziom niespecyficznych immunoglobulin IgE jest bardzo niski. Wobec tego słabo dodatni test z siarczanem miedzi występującym w środowisku pracy pozostaje bez znaczenia. Wyniki testów alergologicznych z pozostałymi substancjami specyficznymi dla zawodu (amoniak, kwas octowy, siarczan sodu, utrwalacz negatywów, wywoływacz negatywów, octan ołowiu, chlorek ołowiu, tlenek ołowiu, azotan srebra, 1% i 2% TRI, aceton) były ujemne. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję D. L. zarzuciła niedokładność przeprowadzonych badań lekarskich. Podniosła również, że była badana w kierunku alergii, a nie drażniącego działania odczynników, z którymi się stykała. Zarzuciła także, że nie wykonano żadnych badań uwzględniających jej kontakt z roztworem amoniaku. Powtórzyła także zarzuty podnoszone wcześniej w odwołaniu, że lekarka badająca ją stwierdziła usunięcie migdałków, podczas gdy nigdy jej migdałków nie usuwano, a jedynie występuje u niej zanik migdałków. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące nie przeprowadzenia badań związanych z narażeniem na roztwór amoniaku, w karcie wypisowej z Instytutu przeprowadzającego badania podane są bowiem wyniki testów płatkowych z amoniakiem jako ujemne, co potwierdza, że badania te były wykonywane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył,co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie, oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W pozycji 6 wykazu chorób zawodowych wymieniono "przewlekły zanikowy, przerostowy i alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołany działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym i uczulającym ". Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostanie tego typu schorzenie spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, stanowi ono chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów. W niniejszej sprawie przeprowadzone u D. L. dwukrotne badania lekarskie nie doprowadziły do stwierdzenia schorzenia stanowiącego tę chorobę zawodową. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] .2001r. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] orzekł o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołanych działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym i uczulającym, rozpoznając przewlekłe proste zapalenie błony śluzowej gardła i krtani. Także przeprowadzone w wyniku odwołania ponowne badania lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] nie doprowadziły do rozpoznania występujących u D. L. schorzeń jako zawodowych. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] .2002r. wskazano, że badaniem laryngologicznym stwierdzono cechy przewlekłego prostego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani. Stwierdzone schorzenie nie ma cech zapalenia alergicznego, bo nie stwierdzono eozynofilii w wymazach z błon śluzowych gardła i nosa, ponadto poziom niespecyficznych immunoglobulin IgE jest bardzo niski. Wobec tego słabo dodatni test z siarczanem miedzi występującym w środowisku pracy pozostaje bez znaczenia. Wyniki testów alergologicznych z pozostałymi substancjami specyficznymi dla zawodu (amoniak, kwas octowy, siarczan sodu, utrwalacz negatywów, wywoływacz negatywów, octan ołowiu, chlorek ołowiu, tlenek ołowiu, azotan srebra, 1% i 2% TRI, aceton) były ujemne. Powyższe orzeczenia zostały wydane na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych i konsultacji przez zakłady służby zdrowia upoważnione do klinicznego rozpoznawania chorób zawodowych - zgodnie z § 7 cyt. wyżej Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Orzekające w sprawie organy administracyjne uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o istnieniu choroby zawodowej. Przeprowadzone w niniejszej sprawie administracyjne postępowanie wyjaśniające wykazało, że w środowisku pracy D. L. występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia, skarżąca pracowała bowiem w kontakcie z odczynnikami chemicznymi, m.in. ze stężonymi kwasami: solnym, siarkowym, fluorowodorowym, octowym, azotowym, chlorowodorowym, wersenianem dwusodowym, wodorotlenkami sodowym i potasowym, amoniakiem i siarczanem miedzi, tiosiarczanem sodu. Ustalono zatem, że D. L. pracowała w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej. Szczególnie szkodliwe warunki pracy, na które zwraca uwagę skarżąca w swojej skardze, zostały przez organ uwzględnione zarówno przy rozpoznawaniu, jak i orzekaniu o chorobie zawodowej. Samo jednak występowanie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie stanowi o rozpoznaniu i stwierdzeniu choroby zawodowej, występujące bowiem u osoby badanej schorzenia uważa się za choroby zawodowe, jeżeli są określone w wykazie chorób zawodowych i zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Tymczasem orzekające w niniejszej sprawie jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych nie rozpoznały u skarżącej schorzeń wymienionych w wykazie chorób zawodowych, wobec czego organy Inspekcji Sanitarnej nie miały podstaw do stwierdzenia tych chorób drogą decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przez organy administracyjne przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami art. 7 i 77 kpa. Organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, opierając swe rozstrzygnięcie na wiarygodnej opinii biegłych, zawierającej wyczerpujące i przekonywujące uzasadnienie. Orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są bowiem w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione, w granicach wskazanych w art. 80 kpa. W ocenie Sądu organ administracyjny w niniejszej sprawie ten obowiązek wypełnił należycie. Zaskarżona decyzja została w sposób prawidłowy uzasadniona. Organ wyjaśnił zarówno podstawy prawne, jak i faktyczne swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut skarżącej, iż badanie laryngologiczne było niedokładne, albowiem stwierdzono stan po wycięciu migdałków, podczas gdy u skarżącej występuje ich zanik. W karcie wypisowej Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], w oparciu o którą następnie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] .2001r. stanowiące podstawę decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie, znalazło się bowiem stwierdzenie, że u skarżącej występuje "zanikowe, schowane za łukami migdałki podniebienne". Niezasadnym jest także podniesiony w skardze zarzut, że nie uwzględniono w prowadzonych badaniach narażenia na roztwór amoniaku. Wśród zawartych we wspomnianej karcie wypisowej wyników ważniejszych badań wykonanych podczas pobytu w Klinice, znajduje się m.in. wynik przeprowadzonych testów płatkowych dla amoniaku - ujemny. Badania te były zatem przeprowadzane. Biorąc zatem pod uwagę treść § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 z późn. zm.), z którego wynika, iż o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, należy stwierdzić, że mimo że w niniejszej sprawie doszło do ustalenia, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to ponieważ w niniejszej sprawie nie doszło do pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, prawidłowo organy Inspekcji Sanitarnej, działając na podstawie § 10 tego Rozporządzenia, wydały orzeczenia o nie stwierdzeniu choroby zawodowej. Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. W ocenie Sądu nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI