II GZ 97/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-13
NSAinneWysokansa
przymusowa restrukturyzacjabankobligacjeinteres prawnyskarżącysąd administracyjnyNSAWSAbraki formalnezażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że sąd pierwszej instancji wadliwie wezwał do uzupełnienia braków formalnych, nie odnosząc się do faktycznie podnoszonego przez skarżących interesu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. N. i M. W. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, uznając brak uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący mieli wykazać posiadanie obligacji G(1). S.A., podczas gdy wywodzili swój interes prawny z posiadania obligacji G(2). S.A. i roszczeń wobec banku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji wadliwie wezwał do uzupełnienia braków, nie odnosząc się do faktycznie podnoszonego przez skarżących interesu prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. N. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło ich skargę na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego dotyczącą przymusowej restrukturyzacji. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ponieważ uznał, że skarżący nie uzupełnili braków formalnych, mimo wezwania. Wezwanie dotyczyło przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie obligacji G(1). S.A., podczas gdy skarżący konsekwentnie wskazywali, że ich interes prawny wynika z posiadania obligacji G(2). S.A. i roszczeń wobec banku, które miały nie zostać zaspokojone wskutek restrukturyzacji. NSA uznał, że WSA wadliwie sformułował wezwanie do uzupełnienia braków, przypisując skarżącym wywodzenie interesu prawnego z innego tytułu niż faktycznie podnosili. Sąd pierwszej instancji nie ocenił prawidłowo przedstawionych przez skarżących dokumentów ani ich argumentacji dotyczącej interesu prawnego. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na konieczność właściwej oceny interesu prawnego skarżących i przedstawionych przez nich dowodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji wadliwie odrzucił skargę, ponieważ wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie odnosiło się do rzeczywistych podstaw wywodzenia przez skarżących interesu prawnego, a tym samym nie doszło do nieuzupełnienia braków formalnych w rozumieniu przepisów.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował podstawę wywodzenia przez skarżących interesu prawnego, wzywając do przedstawienia dokumentów dotyczących posiadania obligacji G(1). S.A., podczas gdy skarżący wskazywali na posiadanie obligacji G(2). S.A. i roszczenia wobec banku. W związku z tym, odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było nieprawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3 i 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § § 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 77 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji wadliwie wezwał do uzupełnienia braków formalnych, nie odnosząc się do faktycznie podnoszonego przez skarżących interesu prawnego. Skarżący wywodzili swój interes prawny z posiadania obligacji G(2). S.A. i roszczeń wobec banku, a nie z posiadania obligacji G(1). S.A., jak błędnie przyjął WSA. Odrzucenie skargi powinno nastąpić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (niewykazanie interesu prawnego), a nie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (nieuzupełnienie braków formalnych).

Godne uwagi sformułowania

wadliwe szablonowe podanie w treści wezwania, że skarżący wywodzą swój interes prawny do zaskarżenia decyzji BFG z faktu posiadania przez nich określonej serii obligacji/akcji/instrumentów finansowych G(1). S.A. nie można znaleźć usprawiedliwienia dla wezwania przez Sąd I instancji do nadesłania zupełnie innych dokumentów, których posiadania skarżący od początku nie deklarowali podstawa prawna zaskarżonego postanowienia nie do końca koresponduje zatem z przyjętą przez Sąd I instancji argumentacją

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Właściwe stosowanie przepisów dotyczących odrzucenia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności rozróżnienie między nieuzupełnieniem braków formalnych a niewykazaniem interesu prawnego, oraz znaczenie prawidłowego formułowania wezwań przez sądy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przymusową restrukturyzacją i wywodzeniem interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie przez sądy wezwań do uzupełnienia braków formalnych i jak istotne jest prawidłowe ustalenie podstawy prawnej odrzucenia skargi, co ma bezpośredni wpływ na prawo do sądu.

Sąd uchylił odrzucenie skargi: kluczowe znaczenie precyzji wezwań sądowych dla prawa do sądu.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 97/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 5785/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-12-11
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 49 § 1, art. 50, art. 57 § 1 pkt 3, art. 58 § 1 pkt 3 i 6, art. 173 § 1, art. 194 § 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. N. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5785/22 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisów sądowych w sprawie ze skargi J. N. i M. W. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5785/22, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) odrzucił skargę J. N. i M. W. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji oraz zwrócił skarżącym uiszczony wpis sądowy.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z zarządzeniem z 4 czerwca 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie: a) kopii imiennego rachunku domu maklerskiego (banku), imiennego świadectwa depozytowego lub stosownego zaświadczenia, poświadczających posiadanie przez skarżących na dzień wydania zaskarżonej decyzji, określonej serii obligacji/akcji/instrumentów finansowych G(1). S.A., z czego wywodzą oni swój interes prawny do zaskarżenia decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r.; b) jednego odpisu skargi. Wezwanie wysłane na prawidłowy adres kancelarii zostało doręczone w dniu 3 lipca 2024 r. upoważnionemu pracownikowi.
Pełnomocnik stron w dniu 4 lipca 2024 r. nadał w placówce pocztowej pismo, do którego załączył dwa zaświadczenia dotyczące ilości obligacji posiadanych przez każdego ze skarżących w K. S.A. według stanu na dzień 29 września 2022 r., a także odpis skargi.
Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał m.in. na treść art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga powinna zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego oraz stwierdził, że przy jej wnoszeniu do skargi zostały załączone dwa zaświadczenia: - jedno z 8 grudnia 2020 r., potwierdzające ile w K. S.A. według stanu na dzień 7 grudnia 2020 r. znajdowało się obligacji zapisanych na rachunku papierów wartościowych, którego posiadaczem jest J. N.; - drugie z 7 grudnia 2020 r., potwierdzające ile w K. S.A. według stanu na dzień 4 grudnia 2020 r. znajdowało się obligacji zapisanych na rachunku papierów wartościowych, którego posiadaczem jest M. W.. W ocenie Sądu, z obu zaświadczeń wynika, że posiadacze mieli obligacje spółki G(2). S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w W. Z uwagi na to, że załączone do skargi zaświadczenia nie wskazują ile obligacji posiadali skarżący według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, pełnomocnik stron został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie kopii imiennego rachunku domu maklerskiego (banku), imiennego świadectwa depozytowego lub stosownego zaświadczenia, poświadczających posiadanie przez skarżących na dzień wydania zaskarżonej decyzji, określonej serii obligacji/akcji/instrumentów finansowych G(1). S.A., z czego wywodzą oni swój interes prawny do zaskarżenia decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. Wezwanie zobowiązywało również do uzupełnienia drugiego braku formalnego skargi - nadesłania jednego odpisu skargi.
WSA stwierdził, że wezwanie zostało odebrane 3 lipca 2024 r., a pismem nadanym w dniu następnym pełnomocnik skarżących uzupełnił prawidłowo tylko jeden brak formalny skargi, tj. nadesłanie odpisu skargi. Drugi brak formalny skargi, tj. wykazanie przez skarżących odpowiednimi dokumentami posiadania przez nich interesu prawnego do zaskarżenia decyzji BFG, nie został zaś wykonany prawidłowo. Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. dotyczy wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec G(1). S.A. w W., umorzenia instrumentów kapitałowych, zastosowania instrumentu przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej oraz ustanowienia administratora banku. Zarówno decyzja BFG, jak i wezwanie sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazywało, że chodzi o obligacje G(1). S.A. Zdaniem WSA, nadesłane wraz z pismem z dnia 3 lipca 2024 r. zaświadczenia podają co prawda ile obligacji posiadali skarżący w K. S.A. według stanu na dzień 29 września 2022 r., jednak dalsze ich zapisy wskazują, że obaj skarżący posiadali obligacje spółki C. S.A (dawniej G(2). S.A.). Sąd I instancji uznał więc, że interes prawny skarżących, legitymujący ich do wniesienia skargi na decyzję BFG z 29 września 2022 r. nie został wykazany. Pełnomocnik uzupełnił jedynie jeden z dwóch braków formalnych skargi, natomiast aby braki formalne skargi mogły być uznane za uzupełnione prawidłowo, musiałby być uzupełniony prawidłowo każdy pojedynczy brak formalny.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że wywiedziona przez skarżących skarga była obarczona brakami formalnymi wobec nieprzedłożenia zaświadczenia poświadczającego posiadanie przez skarżących określonej serii obligacji, akcji lub innego instrumentu finansowego G(1). S.A., podczas gdy skarżący wywodzili swój interes prawny nie z posiadania instrumentu finansowego G(1). S.A., lecz z faktu, że wskutek restrukturyzacji G(1). S.A. doszło do pozbawienia skarżących konstytucyjnego prawa do sądu i dochodzenia odszkodowania na drodze sądowej odnośnie roszczeń przysługujących im względem G(1). S.A., a związanych z dystrybucją obligacji G(2). S.A., które to okoliczności zostały dostatecznie wykazane innymi dokumentami, w tym przedłożonymi na wezwanie Sądu a quo zaświadczeniami o posiadaniu obligacji C. S.A. (d. G(2). S.A.) na dzień wszczęcia przymusowej restrukturyzacji, w konsekwencji którego to uchybienia doszło do wadliwego odrzucenia skargi.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wadliwość zaskarżonego postanowienia jest konsekwencją rażąco błędnej interpretacji skargi. Podkreślono, że skarżący za pośrednictwem banku nabyli obligacje G(2). S.A., zaś w procesie dystrybucji tych obligacji bank dopuścił się szeregu naruszeń prawa, o czym może świadczyć nieprawomocny wyrok uwzględniający wywiedzione powództwo, wydany wobec jednego ze skarżących. Niezależnie od uwzględnienia roszczeń przez sądy cywilne, na skutek wydania zaskarżonej decyzji zgłoszone roszczenia nie będą mogły zostać zaspokojone w całości, bowiem kwestionowaną decyzją G(1). S.A. pozbawiony został majątku, z którego skarżący mogliby wszcząć egzekucję. Ponadto, w związku ze wszczęciem restrukturyzacji banku, skarżący pozbawieni zostali w ogóle możliwości wszczęcia egzekucji wobec banku, co niewątpliwie ogranicza ich prawa jako wierzycieli.
Zdaniem skarżących, Sąd I instancji przyjął w sposób w pełni kontrfaktyczny, że strona skarżąca wywodzi swój interes prawny do zaskarżenia decyzji BFG z posiadania instrumentu finansowego G(1). S.A., bowiem skarżący wyraźnie i konsekwentnie wskazywali, że są posiadaczami obligacji G(2). S.A., a nie G(1). S.A. i na wezwanie Sądu wykazali posiadanie tych obligacji na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Wnoszący zażalenie podkreślili, że w świetle argumentacji skargi całkowicie niezrozumiałe jest działanie WSA, skoro interes prawny do zaskarżenia decyzji BFG skarżący wywodzili z istnienia roszczeń przeciwko bankowi. W takim zaś przypadku kwestia posiadania instrumentów finansowych banku jest irrelewantna dla sprawy, wobec czego Sąd nie powinien był w ogóle wzywać skarżących do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie takich instrumentów.
Zdaniem skarżących, zadośćuczynili oni wymogom formalnym skargi przewidzianym prawem, bowiem już w treści skargi wyczerpująco określili przyczynę uzasadniającą ich legitymację czynną, a nadto przedstawili stosowną dokumentację potwierdzającą ich stanowisko i dodatkowe zaświadczenia na wezwanie sądu, potwierdzające posiadanie obligacji G(2). S.A. na dzień wszczęcia przymusowej restrukturyzacji banku. Skarga nie była obarczona jakimkolwiek brakiem, który uniemożliwiał nadanie jej prawidłowego biegu, w tym ocenę legitymacji procesowej czynnej strony skarżącej, wobec czego niedopuszczalne było odrzucenie skargi na tej podstawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie kwestią zasadniczą jest to, czy w okolicznościach wywiedzionych w skardze oraz wobec przedstawionej w niej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowego odrzucenia skargi na skutek uznania, że zawierała ona brak formalny, który nie został uzupełniony pomimo prawidłowego doręczenia wezwania w tym zakresie.
Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi "ustawa stanowi inaczej", ponieważ z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, a ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi, takie jak np. wskazane w punkcie 3 tego przepisu określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący wnieśli skargę na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o przymusowej restrukturyzacji, wskazując w jej treści z jakich konkretnie okoliczności wywodzą naruszenie ich interesu prawnego. Wraz ze skargą nadesłano zaświadczenia depozytowe, datowane na 7 i 8 grudnia 2020 r., potwierdzające, że w K. S.A. na kontach papierów, których posiadaczami są odpowiednio skarżący J. N. oraz M. W., znajdują się obligacje G(2). S.A. w restrukturyzacji. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że właśnie z posiadania tych obligacji skarżący wywodzili swój interes prawny do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego i która to okoliczność bez wątpienia została jasno i precyzyjnie podana w treści skargi.
Sąd I instancji uznając, że wywiedziona skarga zawiera braki formalne, w wykonaniu zarządzenia z dnia 4 czerwca 2024 r. wezwał skarżących do ich uzupełnienia poprzez nadesłanie: - kopii imiennego rachunku domu maklerskiego (banku), imiennego świadectwa depozytowego lub stosownego zaświadczenia, poświadczających posiadanie przez skarżących na dzień wydania zaskarżonej decyzji określonej serii obligacji/akcji/instrumentów finansowych G(1). S.A., z czego wywodzą oni swój interes prawny do zaskarżenia decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r; - jednego odpisu skargi celem doręczenia uczestnikom postępowania. Z uwagi na to, iż uzupełnienie braku formalnego poprzez nadesłanie w wyznaczonym terminie odpisu skargi nie jest w sprawie sporne, całość argumentacji odnosić się będzie do drugiego z braków formalnych.
W wykonaniu wezwania Sądu, pismem z dnia 3 lipca 2024 r. skarżący nadesłali kopie aktualnych zaświadczeń N. S.A., potwierdzających posiadanie przez J. N. i M. W. wskazanych już pierwotnie w skardze obligacji z tym, że z datą na dzień 29 września 2022 r., czyli dokładnie na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu stwierdzić należy, że już samo wezwanie Sądu I instancji nie odnosiło się do treści wniesionej skargi. Skoro bowiem skarżący naruszenie swego interesu prawnego wywodzili z zupełnie innych okoliczności, na dowód których przesłali zarówno wraz ze skargą, jak i następnie na wezwanie WSA, stosowne w ich ocenie dokumenty, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wadliwym było szablonowe – bowiem tożsame, jak w szeregu innych spraw zawisłych przed Sądem I instancji ze skarg innych podmiotów właśnie na decyzję restrukturyzacyjną BFG z dnia 29 września 2022 r. - podanie w treści wezwania, że skarżący wywodzą swój interes prawny do zaskarżenia decyzji BFG z faktu posiadania przez nich określonej serii obligacji/akcji/instrumentów finansowych G(1). S.A., a w konsekwencji wzywanie do przedłożenia dokumentów, z których ta okoliczność by wynikała. Skoro bowiem wykazanie naruszenia interesu prawnego zostało w skardze oparte na zupełnie innej okoliczności, a to na istnieniu po stronie skarżących roszczeń przeciwko bankowi, powstałych wskutek nabycia przez nich obligacji wprawdzie innej spółki – G(2). S.A., jednakże przy udziale G(1). S.A., to nieuzasadnionym było takie sformułowanie wezwania Sądu I instancji, z którego treści wynikało niezgodnie z twierdzeniami zawartymi w skardze przypisanie przez WSA naruszenia interesu prawnego strony zupełnie z innego tytułu. Fakt ten zasadnie podniósł w treści zażalenia pełnomocnik skarżących, akcentując, że skarżący wyraźnie i konsekwentnie od początku wskazywali, że są posiadaczami obligacji G(2). S.A. a nie G(1). S.A.
Tym samym stwierdzić należy, że już samo to, iż Sąd I instancji dokonał wezwania skarżących do nadesłania konkretnie wskazanych dokumentów, co do których strona nigdy nie twierdziła, że właśnie z faktu ich posiadania wywodzi swój interes prawny do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, należało uznać za działanie wadliwe. O ile zrozumiałym mogłoby być wezwanie strony skarżącej przez WSA, na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., do uzupełnienia braku skargi poprzez nadesłanie stosownych dokumentów, ale - co należy podkreślić – faktycznie takich, które zdaniem skarżących dowodzą naruszenia ich interesu prawnego, z tym, że aktualnych na dzień wydania skarżonej decyzji, o tyle nie można znaleźć usprawiedliwienia dla wezwania przez Sąd I instancji do nadesłania zupełnie innych dokumentów, których posiadania skarżący od początku nie deklarowali i w oparciu o które Sąd - wbrew twierdzeniom strony - przypisał wywodzenie interesu prawnego.
Kolejnym uchybieniem zaskarżonego postanowienia, dostrzeżonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, było wskazanie w podstawie odrzucenia skargi przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a zatem uznanie przez Sąd I instancji, iż skarżący nie uzupełnili braku formalnego skargi. Tymczasem w uzasadnieniu WSA wprost stwierdził, że interes prawny skarżących, legitymujący ich do wniesienia skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. nie został wykazany. Z treści uzasadnienia wynika również, że Sąd uznał, iż wykazanie przez skarżących odpowiednimi dokumentami posiadania przez nich interesu prawnego do zaskarżenia decyzji BFG, nie zostało wykonane prawidłowo. Skoro zatem stanowisko WSA w znacznej mierze opierało się na uznaniu, iż interes prawny skarżących nie został wykazany poprzez przedłożone przez nich dokumenty, wywody Sądu powinny skupić się właśnie na ocenie tych dokumentów i ich analizie pod kątem możliwości wywiedzenia na takiej podstawie, jaką wskazali skarżący, ich interesu prawnego. Uzasadnienie WSA nie zawiera zaś rozważań tego typu, nie wynika z niego również, aby Sąd dokonał oceny wskazywanego przez stronę skarżącą interesu prawnego w oparciu o art. 50 p.p.s.a.
W odniesieniu do przedstawionych powyżej wywodów wskazać należy na utrwalone stanowisko doktryny, zgodnie z którym przyjmuje się, iż celem przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest bowiem zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Należy jednak pamiętać, że niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu - art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (vide: M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, Wydawnictwo C.H.Beck., Warszawa 2015 r., s. 361). Stąd też sąd administracyjny powinien stosować ten przepis ze szczególną rozwagą (por. szerzej: postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 2922/11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawa prawna zaskarżonego postanowienia nie do końca koresponduje zatem z przyjętą przez Sąd I instancji argumentacją, przemawiającą w jego ocenie za odrzuceniem skargi, a opartą na niewykazaniu przez skarżących ich interesu prawnego w niniejszej sprawie. Jeżeli bowiem WSA odnosił się do braku po stronie skarżących interesu prawnego, winien był odrzucić skargę nie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z powodu nieuzupełnienia przez stronę braku formalnego, lecz na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a rozstrzygnięcie to winno być poprzedzone analizą okoliczności wykazanych przez stronę i stosowną w tym zakresie argumentacją odnoszącą się poniekąd również do nadesłanych dokumentów. Wskazać jeszcze należy, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji z powodu niewykazania przez stronę skarżącą interesu prawnego, prawidłowo dokonane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., może zostać zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże w tym przypadku nie przysługuje stronie niezadowolonej z tego rozstrzygnięcia zażalenie na podstawie art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a., bowiem ten środek zaskarżenia wnosi się na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., czyli m.in. przy odrzuceniu z powodu nieuzupełnionych typowych braków formalnych, które uniemożliwiały nadanie skardze dalszego biegu. W pozostałych zaś przypadkach, a zatem również po wydaniu przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem właśnie przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 /.../, stronie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, o czym stanowi art. 173 § 1 p.p.s.a.
W przedstawionych powyżej okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi było nieprawidłowe i jako takie podlegało uchyleniu. W ocenie NSA nie została bowiem spełniona wskazana przez WSA przesłanka do odrzucenia skargi, wynikająca z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji uwzględni przedstawione powyżej stanowisko i w sytuacji dostrzeżenia ewentualnej potrzeby oceny istniejącego po stronie skarżących interesu prawnego, dokona analizy znajdujących się w aktach sprawy dokumentów oraz podnoszonych przez stronę okoliczności, z których wnoszący skargę wywodzą swój interes prawny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Pomimo uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, bowiem nie przewiduje tego art. 209 w zw. z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 p.p.s.a. i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie mają zastosowania do postępowań zażaleniowych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI