II SA/KR 2268/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-01-27
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowauszkodzenie słuchuhałasochrona zdrowiawarunki pracyodpowiedzialność pracodawcyprawo pracymedycyna pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej pracownika, potwierdzając związek przyczynowy między pracą w hałasie a uszkodzeniem słuchu.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika, zarzucając błędną ocenę dowodów i pominięcie przerw w zatrudnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że materiał dowodowy potwierdził związek przyczynowy między pracą w warunkach nadmiernego hałasu a uszkodzeniem słuchu pracownika. Sąd podkreślił, że rozpoznanie choroby przez uprawniony ośrodek medycyny pracy oraz narażenie na hałas ponad normę są wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej, a ciężar dowodu obalenia domniemania związku przyczynowego spoczywa na pracodawcy.

Spółka Z. E. W. "..." Spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu u pracownika T. S. choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu. Organ pierwszej instancji ustalił, że T. S. pracował na stanowisku maszynisty turbin wodnych w warunkach narażenia na hałas, okresowo przekraczający dopuszczalne normy, a pierwsze objawy niedosłuchu wykryto w 1997 r. Spółka zarzucała organom pominięcie dowodów, brak zgłaszania przez pracownika pogorszenia słuchu oraz fakt przerw w zatrudnieniu. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że wyniki badań z 2000 r. nie mają znaczenia, gdyż pracownik już nie pracował, a objawy choroby ujawniły się w trakcie zatrudnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd wyjaśnił, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest, aby choroba była wymieniona w wykazie, zespół objawów odpowiadał skutkom działania czynnika szkodliwego, a związek przyczynowy między chorobą a warunkami pracy był wysoce prawdopodobny. Podkreślono, że rozpoznanie choroby przez uprawniony ośrodek medycyny pracy oraz narażenie na hałas ponad normę są wystarczające. Sąd przywołał orzecznictwo NSA i SN, zgodnie z którym istnieje domniemanie związku choroby z pracą, jeśli pracownik był zatrudniony przy pracach narażających na taką chorobę, a ciężar dowodu obalenia tego domniemania spoczywa na pracodawcy. Argumenty spółki nie obaliły tego domniemania. Sąd uznał, że organy zgromadziły materiał dowodowy i dokonały jego oceny zgodnie z przepisami k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawca nie może skutecznie kwestionować stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli organ ustalił związek przyczynowy między pracą w hałasie a uszkodzeniem słuchu, a pracownik był narażony na hałas ponad normę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istnieje domniemanie związku choroby z pracą, jeśli pracownik był zatrudniony przy pracach narażających na taką chorobę. Ciężar dowodu obalenia tego domniemania spoczywa na pracodawcy, a przedstawione przez niego argumenty nie obaliły tego domniemania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. § § 1, § 3, § 7, § 10 ust. 1 i 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych

Określa choroby zawodowe, warunki ich stwierdzania oraz właściwe organy do rozpoznawania jednostek chorobowych.

PPSA art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy do uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutek oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku organu do należytego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Narażenie pracownika na hałas przekraczający dopuszczalne normy. Rozpoznanie choroby zawodowej przez uprawniony ośrodek medycyny pracy. Istnienie domniemania związku choroby z pracą, które nie zostało obalone przez pracodawcę.

Odrzucone argumenty

Przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu występowało okresowo. Pracownik nie zgłaszał pogorszenia słuchu w okresie zatrudnienia. Pominięcie faktu przerw w zatrudnieniu (zwolnienia lekarskie, urlopy bezpłatne). Wyniki badań środowiska pracy z 2000 r. nie wykazały przekroczeń norm hałasu.

Godne uwagi sformułowania

domniemanie że stwierdzenie choroby objętej wykazem oznacza, że jej powstanie pozostaje w związku z pracą, jeśli poszkodowany był zatrudniony przy pracach, których wykonywanie naraża na taką chorobę nie pracownik powinien udowodnić, że jego zachorowanie pozostaje w związku z pracą, lecz przeciwnie orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej może zapaść po obaleniu tego domniemania

Skład orzekający

Alina Paluch

sprawozdawca

Elżbieta Kremer

członek

Wiesław Kisiel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady domniemania związku choroby zawodowej z pracą i ciężaru dowodu spoczywającego na pracodawcy w sprawach dotyczących narażenia na hałas."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej związanej z hałasem i konkretnych przepisów rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt prawa pracy i BHP, pokazując, jak sąd interpretuje związek między warunkami pracy a chorobami zawodowymi, co jest istotne dla pracodawców i pracowników.

Czy pracodawca musi udowodnić brak związku pracy z chorobą zawodową? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2268/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Alina Paluch /sprawozdawca/
Elżbieta Kremer
Wiesław Kisiel /przewodniczący/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA-del. Wiesław Kisiel Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer NSA-del. Alina Paluch (spr.) Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Śródmieście-Wschód w Krakowie Małgorzaty Ossuchowskiej sprawy ze skargi Z. E. W. "[...] " Spółka z o. o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 27 lipca 2000r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej - skargę oddala -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2000r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził u T. S. chorobę zawodową uszkodzenia słuchu.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zawodowe uszkodzenie słuchu u wyżej wymienionego zostało rozpoznane i zgłoszone przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] , a zatem przez zakład służby zdrowia uprawniony do klinicznego rozpoznawania chorób zawodowych, (§ 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych).
Organ ustalił, że T. S. pracował w Z. E. W. [...] w okresach od [...] 1982r. do [...] 1986r., od [...] 1987r. do [...] 1989r. i od [...] 1990r. do [...] 1999r. na stanowisku maszynisty turbin wodnych. Praca na tym stanowisku zaliczana była do pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Pomiary środowiska pracy wykonane przez laboratorium zakładowe i laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] wykazały w okresie zatrudnienia T. S. w roku 1989 natężenie hałasu średnio 74,5 dB w roku 1990 średnio 93,5 dB, w 1991r. natężenie hałasu w granicach 85-104 dB, w 1993r. średnia 85 dB, w 1997r. w granicach 63-84 dB. Wyniki te zdaniem organu, jednoznacznie wykazują że T. S. w czasie całego okresu zatrudnienia w wyżej wymienionych zakładach miał kontakt z hałasem, okresowo przekraczający dopuszczalne normy.
Stwierdził także organ iż pierwsze objawy niedosłuchu u T. S. wykryto podczas badań okresowych laryngologicznych w 1997r.
Na powyższą decyzję zakład pracy, Z. E. W. [...] Spółka z o. o. wniósł odwołanie zarzucając, że organ prowadzący postępowanie pominął dowód z treści oświadczenia zakładu pracy zawierającego wyjaśnienie, że przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu występowało okresowo. Zarzucił także, że T. S. w okresie zatrudnienia nie zgłaszał pogorszenia słuchu, a także że organ pominął fakt przerw w zatrudnieniu spowodowanych przebywaniem wyżej wymienionego na zwolnieniu lekarskim i na urlopie bezpłatnym.
[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny Delegatura w [...] decyzją z dnia 27 lipca 2000r. Nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. w Dz. U. Nr 61 z 1989r. poz. 364), po rozpatrzeniu odwołania Z. E. W. [...] Sp. z o. o. w [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji nie podzielając zarzutów podniesionych w odwołaniu organ ten stwierdził, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że T. S. zatrudniony był w latach 1982-1999 na stanowisku maszynisty turbin wodnych w warunkach narażenia zawodowego na hałas. Warunki pracy potwierdzone zostały przez zakład pracy. Wyniki badań środowiska pracy wykonane w roku 2000, które nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych norm poziomu dźwięku, przedłożone przez odwołujący się zakład, nie mają dla sprawy znaczenia, gdyż w roku 2000r. T. S. już nie pracował. Stwierdził także organ, iż już w roku 1997 w ramach badań profilaktycznych przeprowadzonych przez Obwód Lecznictwa Kolejowego u T. S. stwierdzono upośledzenie słuchu, a kolejne badania w latach następnych wykazały dalsze pogorszenie słuchu i w efekcie rozpoznanie uszkodzenia słuchu.
Mając powyższe na uwadze ustalono zdaniem organu w sposób nie budzący wątpliwości związek przyczynowy pomiędzy wykonywaną pracą przez T. S., a rozpoznaną chorobą.
I na tę decyzję zakład pracy Z. E. W. [...] Spółka z o. o. w [...] wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucają obrazę art. 80 kpa oraz § 1 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych i wniósł o jej uchylenie i nie stwierdzenie istnienia choroby zawodowej u T. S..
W treści skargi zarzuca błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie istnienia związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą, a rozpoznaną chorobą. Poza tym podnosi zarzuty, które wcześniej już podnosił w odwołaniu, a mianowicie, że w okresie zatrudnienia T. S. nie występowały objawy choroby zawodowej oraz, że nie wzięto pod uwagę przerw w pracy spowodowanych przebywaniem w 1986r. na zwolnieniu lekarskim przez okres 9-ciu miesięcy, rocznego urlopu bezpłatnego w okresie od [...] 1989r. do [...] 1990r. oraz przerwy na stanowisku maszynisty turbin wodnych w okresie od września 1990r. do maja 1991r. w którym to okresie wykonywał prace monterskie turbin wodnych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że zarzuty podniesione w skardze są nietrafne. Okresy przerwy w pracy T. S. były uwzględniane przy ocenie zawodowego narażenia, jednakże dla narażenia zawodowego wymienionego nie miały istotnego znaczenia. Bezspornym bowiem jest fakt iż na stanowisku maszynisty turbin wodnych występował hałas w natężeniu przekraczającym dopuszczalne normy, a objawy choroby zawodowej ujawniły się już w okresie zatrudnienia. Rozpoznania choroby zawodowej dokonała uprawniona jednostka służby zdrowia.
Biorący udział w rozprawie Prokurator Prokuratury Rejonowej Śródmieście-Wschód w Krakowie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga Z. E. W. [...] Spółka z o. o. w [...] jest nieuzasadniona, gdyż przeprowadzona kontrola nie wykazała naruszenia prawa materialnego, które by miało wpływ na wynik sprawy, albo naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z treścią § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. w 1989r. Dz. U. Nr 61, poz. 364), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Tak wiec za uznanie choroby za zawodową, konieczne jest ustalenie, że choroba jest wymieniona w powołanym wyżej wykazie chorób zawodowych, zespół objawów choroby odpowiada skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego oraz istnieje lub jest wysoce prawdopodobny związek przyczynowy między stwierdzoną chorobą, a warunkami pracy zawodowej.
§ 7 wyżej powołanego rozporządzenia określa organy właściwe do rozpoznawania jednostki chorobowej.
Są to jednostki specjalistyczne. W niniejszej sprawie chorobę zawodową - zawodowe uszkodzenie słuchu - u T. S rozpoznał i zgłosił Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...][...] Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych w [...] w wyniku badań specjalistycznych, laryngologicznych, audiometrycznych i akumetrycznych, analizy dokumentacji lekarskiej oraz stanowiska pracy.
Rozpoznana choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych pod poz. 15 ("uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu"), a jej związek z wykonywaną pracą przez T. S. został wykazany w postępowaniu wyjaśniającym. To, że T. S. w okresie zatrudnienia u skarżącego był narażony na hałas także i ponadnormatywnie nie kwestionuje także i skarżący zakład.
Podkreślić należy, iż nie tylko w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także i Sądu Najwyższego przyjmuje się domniemanie że stwierdzenie choroby objętej wykazem oznacza, że jej powstanie pozostaje w związku z pracą, jeśli poszkodowany był zatrudniony przy pracach, których wykonywanie naraża na taką chorobę.
Oznacza to, że wbrew sugestiom zawartym w skardze, że w takiej sytuacji nie pracownik powinien udowodnić, iż jego zachorowanie na uszkodzenie słuchu (w postaci ubytku słuchu w UP - 56 dB i w UL - 74 dB po odjęciu poprawki na wiek), pozostaje w związku z pracą wykonywaną u strony skarżącej, lecz przeciwnie orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia u T. S. rozpoznanego schorzenia jako choroby zawodowej, może zapaść po obaleniu tego domniemania. Argumenty poodnoszone przez stronę skarżącą nie obalają tego domniemania.
Wbrew zarzutom skargi organy inspekcji sanitarnej orzekającej w sprawie zgromadziły materiał dowodowy w celu należytego wyjaśnienia sprawy, co w rozpoznawanej sprawie dotyczyło ustalenia istnienia choroby zawodowej dokonały oceny i analizy całego zebranego materiału dowodowego stosownie do art. 80 kpa, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami zawartymi w art. 1078 § 3 kpa.
Z powyższych względów skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyżej już powołanej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI