II SA/Kr 2253/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-08-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęwznowienie postępowaniaominięcie stronyterminyKodeks postępowania administracyjnegodecyzja ostatecznakontrola sądowabudownictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ jako strona została pominięta. Starosta wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, błędnie interpretując terminy do złożenia wniosku o wznowienie. WSA uchylił decyzję Wojewody, wskazując na naruszenie przepisów KPA dotyczących wznowienia i umorzenia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Pozwolenie to zostało wydane pierwotnie w 1991 r. Spółdzielnia wniosła o wznowienie postępowania w 1997 r., argumentując, że jako właściciel sąsiedniego terenu i drogi dojazdowej została pominięta w pierwotnym postępowaniu. Starosta wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji, uznając, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca pierwotnej. Wojewoda następnie uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, błędnie interpretując terminy do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zgodnie z art. 146 § 1 KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd wyjaśnił, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu pominięcia strony (art. 145 § 1 pkt 4 KPA) wynosi jeden miesiąc od dnia dowiedzenia się o decyzji (art. 148 KPA), a nie pięć lat, jak błędnie przyjął Wojewoda. Sąd wskazał również, że art. 146 KPA nie ogranicza możliwości uchylenia decyzji do pięciu lat, a jedynie określa przypadki, gdy uchylenie jest niemożliwe. W związku z tym umorzenie postępowania przez Wojewodę było nieuzasadnione. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz Spółdzielni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu pominięcia strony wynosi jeden miesiąc od dnia dowiedzenia się o decyzji, a nie pięć lat.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 148 KPA reguluje termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który wynosi jeden miesiąc od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Błędna interpretacja art. 146 KPA przez organ odwoławczy, który zastosował pięcioletni termin, była niezgodna z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 146 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przypadki, w których uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania nie może nastąpić, w tym po upływie określonych terminów od doręczenia lub ogłoszenia decyzji.

k.p.a. art. 148 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (jeden miesiąc od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia).

k.p.a. art. 151 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa rozstrzygnięcia organu po wznowieniu postępowania, w tym ograniczenie się do stwierdzenia naruszenia prawa, gdy uchylenie decyzji jest niemożliwe.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 ust.1 pkt c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Pomocnicze

k.p.a. art. 149 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki do odmowy wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przez Wojewodę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 KPA). Niewłaściwe zastosowanie art. 146 i 151 KPA przez Wojewodę, który umorzył postępowanie zamiast ograniczyć się do stwierdzenia naruszenia prawa. Naruszenie art. 107 KPA przez Wojewodę w zakresie uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w N. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie ww. pozwolenia na budowę, podnosząc, że jako właściciel bezpośrednio przyległego terenu oraz drogi osiedlowej, po której zaprojektowano dojazd do budynku, nie brała udziału w postępowaniu i została pominięta jako strona postępowania. Organ l instancji odnosząc się do podnoszonego we wniosku braku zgody Spółdzielni Mieszkaniowej (użytkownika terenu drogi) na dojazd z istniejącej drogi osiedlowej ogólnodostępnej stwierdził, iż zgoda nie była wymagana. Jednakże z uwagi na treść art. 146 § 1 kpa z wnioskiem o wznowienie postępowania spółdzielnia mogła wystąpić do pięciu lat od dnia doręczenia decyzji tj. do 24 maja 1996 r. Tak więc wniosek spółdzielni datowany na 26 lipca 1997 r. został złożony z naruszeniem treści art. 146 § 1. Dlatego twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż z uwagi na treść art. 146 § 1 kpa z wnioskiem o wznowienie postępowania spółdzielnia mogła wystąpić do pięciu lat od dnia doręczenia decyzji tj. do 24 maja 1996 r. jest niezgodne z przepisem powołanego art. 148 kpa. W tej sytuacji umorzenie postępowania stanowi naruszenie przepisów art. 146 kpa i art. 151 kpa.

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Renata Czeluśniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności terminu do złożenia wniosku i skutków stwierdzenia naruszenia prawa bez możliwości uchylenia decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów KPA w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów proceduralnych przez organ administracji może prowadzić do wadliwych decyzji, które następnie są korygowane przez sąd. Jest to przykład typowej, ale ważnej dla praktyków kwestii procesowych.

Błąd w terminie? Jak sąd naprawił wadliwe umorzenie postępowania administracyjnego.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2253/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-08-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Renata Czeluśniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja WSA Renata Czeluśniak (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko Własnościowej w N. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001r ., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II.zasądza od Wojewody M. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w N. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 1991 r. Burmistrz Miasta N. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku magazynowego na działkach ewid. nr "1", "2", położonych w N.
Decyzja ta stała się ostateczna.
W dniu 26 lipca 1997 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w N. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie ww. pozwolenia na budowę, podnosząc, że jako właściciel bezpośrednio przyległego terenu oraz drogi osiedlowej, po której zaprojektowano dojazd do budynku, nie brała udziału w postępowaniu i została pominięta jako strona postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. Starosta Powiatu w N. wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Starosta N. na podstawie art. 104, art. 146 § 2 kpa i 151 § 2 kpa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. Nr 98 z 2000 r. poz.1071), po przeprowadzeniu, na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w N., postępowania, co do przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę budynku magazynowego na dz. ewid. ozn. nr "1", "2" położonych w N. przy ul. R. wydanej przez Burmistrza Miasta N. znak: [...] z dnia [...] 05.1991 r. J. i W. M. oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej sentencją ww. decyzji, postanowił 1. stwierdzić, że decyzja Burmistrza Miasta N. znak: [...] z dnia [...] 05.1991 r. została wydana z naruszeniem prawa, gdyż Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w N., jako strona, bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
2. odmówić uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Spółdzielnia Mieszkaniowa nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie, zaś wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie zgodnie z art. 148 § 1 i 2 kpa. W zatwierdzonym decyzją projekcie zagospodarowania działki wskazano dojazd do projektowanego budynku magazynowego z istniejącej drogi osiedlowej (dz. ewid. nr "3" - właściciel Skarb Państwa, użytkownik wieczysty Spółdzielnia Mieszkaniowa w N.). Droga ta stanowiła już dojazd do działki siedliskowej ozn. nr ewid. "1", "2" inwestorów J. i W.M. zabudowanej budynkiem mieszkalnym i budynkiem garażowym. Projektowany budynek magazynowy zatwierdzony decyzją stanowi uzupełnienie istniejącej zabudowy działki (dobudowa do istniejącego budynku garażu) z istniejącym dojazdem z drogi osiedlowej, publicznej ogólnodostępnej, wcześniej użytkowanej, a zatem nie nowo projektowanej i nie będącej przedmiotem projektowanej do realizacji inwestycji.
Organ l instancji odnosząc się do podnoszonego we wniosku braku zgody Spółdzielni Mieszkaniowej (użytkownika terenu drogi) na dojazd z istniejącej drogi osiedlowej ogólnodostępnej stwierdził, iż zgoda nie była wymagana. Brak zgody nie mógł więc stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji, a ewentualne ograniczenie użytkowania tej drogi, jej administrator może ustalić odpowiednimi znakami drogowymi. W świetle powyższego, pomimo, iż decyzja Burmistrza Miasta N. z dnia [...] 05.1991 r. została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt a kpa, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, brak jest podstaw do jej uchylenia, ponieważ w wyniku jej uchylenia mogłaby zapaść wyłącznie taka sama w istocie decyzja.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w N.
Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu l instancji i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że spółdzielnia jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji powinna brać udział w postępowaniu na prawach strony. Pominięcie jej stanowi naruszenie prawa, które może skutkować wznowieniem postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Jednakże z uwagi na treść art. 146 § 1 kpa z wnioskiem o wznowienie postępowania spółdzielnia mogła wystąpić do pięciu lat od dnia doręczenia decyzji tj. do 24 maja 1996 r. Tak więc wniosek spółdzielni datowany na 26 lipca 1997 r. został złożony z naruszeniem treści art. 146 § 1. Zachodziły zatem okoliczności do odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa).
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w N, podnosząc zarzut naruszenia art. 6, 7, 107, 138, 139,146, 148, 151 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Rozstrzygnięcie co do pkt II zaskarżonej decyzji (umorzenia postępowania) pozostawił jednak uznaniu sądu
Pełnomocnik uczestniczki Z.P. wniósł jak pełnomocnik Wojewody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.
Art. 148 § 1 kpa reguluje kwestie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Ww. termin został przez spółdzielnię dochowany, co stwierdził Starosta N. wydając postanowienie o wznowieniu postępowania. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje innych terminów do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Dlatego twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż z uwagi na treść art. 146 § 1 kpa z wnioskiem o wznowienie postępowania spółdzielnia mogła wystąpić do pięciu lat od dnia doręczenia decyzji tj. do 24 maja 1996 r. jest niezgodne z przepisem powołanego art. 148 kpa. Błędne też jest stwierdzenie, że zachodziły, zatem okoliczności do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa.
Art. 146 kpa nie ogranicza możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania "do pięciu lat". Przepis ten wymienia jedynie sytuacje dotyczące sposobu rozstrzygnięcia wznowionego postępowania poprzez określenie przypadków, w których uchylenie decyzji nie może nastąpić. Ma to miejsce - z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się również decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Do przepisu powyższego nawiązuje art. 151 § 2 kpa.
Zgodnie z treścią art.151 § 1 kpa w wyniku wznowienia postępowania organ administracji może wydać dwojakiego rodzaju rozstrzygnięcia:
a) odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy stwierdzi brak podstaw do uchylenia wymienionych w art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
b) uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową decyzję rozstrzygająca co do istoty sprawy, gdy stwierdzi podstawy do uchylenia wymienione w art. 145 § 1 lub art. 145a.
Zgodnie natomiast z art.151 § 2 kpa w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Skoro organ II instancji stwierdził, iż postępowanie zasadnie wznowione zostało z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat, to zgodnie z art.151 § 2 kpa powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Przez "doręczenie" decyzji w rozumieniu art. 146 -jak podniesiono w odpowiedzi na skargę - należy rozumieć doręczenie jej w odniesieniu do stron biorących udział w postępowaniu.
Tymczasem w niniejszej sprawie organ administracji wznowił postępowanie, a następnie je umorzył w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do jego umorzenia. Przedmiot postępowania istniał. Nie został bowiem cofnięty wniosek o wznowienie postępowania, została wydana decyzja o wznowieniu postępowania, jak również zaskarżona decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w innym trybie np. poprzez stwierdzenie jej nieważności. W tej sytuacji umorzenie postępowania stanowi naruszenie przepisów art. 146 kpa i art. 151 kpa.
Jak zarzucono w skardze, naruszono również art. 107 kpa poprzez brak uzasadnienia decyzji o umorzeniu postępowania oraz zlekceważenie wymogów, o których mowa w tym przepisie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej winien wydać jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art.151 kpa. Nie jest oczywiście wykluczone wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, ale może to nastąpić tylko wtedy, gdy jak to już wcześniej zaznaczono, wniosek o wznowienie zostanie cofnięty lub decyzja o pozwoleniu budowę zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w inny sposób. Ponadto ustalenia, motywy i podstawę prawną decyzji organ musi wyrazić w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 kpa. Obowiązkiem organu jest też szczegółowe ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 ust.1 pkt c oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.