II SA/Kr 224/25

II SA/Kr 224/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 129 par 2 , art 134 , art 145  par 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2025 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Zachód w Krakowie D. J. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 17 stycznia 2025 r. nr WI-I.7840.15.85.2024.BG w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 czerwca 2024 r. znak: AB.6740.445.2023.AL Starosta Tatrzański uchylił z urzędu własną decyzję z dnia 12 maja 2017 r. nr 163/17 znak: AB.6740.271.2016.MP udzielającą pozwolenia na budowę siedmiu budynków, tj. budynku usługowo-hotelowego z usługami z zakresu turystyki, wypoczynku i gastronomii (nr A), budynku mieszkalno-usługowego z usługami z zakresu turystyki i wypoczynku (nr B) oraz pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych (nr C, D, E, F, G), wraz z infrastrukturą techniczną i urządzeniami budowlanymi: zjazd publiczny z drogi gminnej publicznej wraz z przepustem, zjazd z drogi wewnętrznej gminnej, przepust nad rowem, oczyszczalnia ścieków z odprowadzeniem wód do rowu, zewnętrzna instalacja zbiornikowa gazu płynnego z dwoma zbiornikami podziemnymi o łącznej pojemności 13,4 m3, zbiornik wody pitnej oraz zewnętrzna instalacja wodociągowa, podziemny zbiornik przeciwpożarowy o pojemności 230,0 m3, instalacja kanalizacji deszczowej z odprowadzeniem wód opadowych i roztopowych do rowu, zewnętrzna instalacja centralnego ogrzewania, zewnętrzna instalacja elektroenergetyczna wraz z oświetleniem terenu, dojścia i dojazdy, miejsca postojowe, miejsca gromadzenia odpadów stałych, na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w miejscowości B. T., gmina B. T., przeniesioną decyzją z dnia 2 stycznia 2018 r. znak: AB.6740.271.2016.MP, na rzecz S. Sp. z o. o. Sp. k. w W..
W dniu 3 października 2024 r. (data stempla pocztowego) A. B. (zwany dalej także skarżącym) wniósł odwołanie od powyższej decyzji Starosty Tatrzańskiego z dnia 17 czerwca 2024 r.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r. nr WI-I.7840.15.85.2024.BG, wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), Wojewoda Małopolski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, że ostatnia ze stron postępowania odebrała decyzję organu I instancji w dniu 15 lipca 2024 r. Ustawowy 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji upłynął w dniu 29 lipca 2024 r. Natomiast przedmiotowe odwołanie od zaskarżonej decyzji zostało nadane na Poczcie Polskiej w dniu 3 października 2024 r., a więc 2 miesiące po ustawowym terminie do jego wniesienia. Jednocześnie odwołujący nie wniósł prośby o przywrócenie terminu, w trybie art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ II instancji stwierdził zatem, że skoro odwołanie wniesiono po terminie określonym w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, to zgodnie z art. 134 tego Kodeksu, jego ustawowym obowiązkiem jest wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Z powyższym postanowieniem Wojewody Małopolskiego nie zgodził się A. B. i pismem z dnia 3 października 2024 r. wniósł na nie skargę, domagając się jego uchylenia wraz z decyzją organu I instancji i pozostawienia decyzji pierwotnej o pozwoleniu na budowę jako obowiązującej, ewentualnie na wypadek gdyby Sąd uznał, że został w sposób prawidłowy powiadomiony o decyzji uchylającej oraz prowadzonym postępowaniu i faktycznie uchybił terminowi, zobowiązanie organu do wydania mu decyzji uchylającej w całości, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji z powodu braku jej dostarczenia wraz z pouczeniem o możliwości złożenia odwołania, a także z powodu braku możliwości zapoznania się w toku postępowania z zebranym materiałem dowodowym.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Starosta Tatrzański potajemnie, z urzędu i z jawnym pogwałceniem jego praw wydał decyzję z dnia 17 czerwca 2024 r., skutkiem czego pominięci zostali mieszkańcy i właściciel budynków objętych pierwotnym pozwoleniem na budowę, a w części również obecni mieszkańcy i właściciele budynków objętych decyzją o pozwoleniu na użytkowanie (w tym skarżący). Informację o wydanej decyzji skarżący otrzymał ustnie od pracowników organu, gdy dowiedział się również ustnie od inwestora o wydaniu przedmiotowej decyzji. Razem z decyzją uchylona została w całości dokumentacja załączona do pozwolenia na budowę, w tym dokumentacja dotycząca infrastruktury, np. oczyszczalni ścieków. Uwagi i zastrzeżenia w tym zakresie skarżący zgłosił pismem z dnia 28 sierpnia 2024 r., lecz zostały one całkowicie zignorowane przez organ. W ocenie skarżącego, organ I instancji dokonał błędnego i niemożliwego do wykonania uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy decyzja z dnia 12 maja 2017 r. nr 163/17 o pozwoleniu na budowę została już wykonana i dokonano skutecznego zgłoszenia zakończenia budowy, w odniesieniu do części budynków wydano nawet decyzje o pozwoleniu na użytkowanie.
Zdaniem skarżącego, niemożliwe jest uchylenie decyzji o charakterze skutecznym (już wykonanej). Przeczą temu zarówno zasady logiki jak i przepisy, ponieważ inwestor wybudował obiekt budowlany, oddał go do użytkowania i skutecznie dokonał zgłoszenia zakończenia budowy, wykonał zatem przedmiot objęty decyzją o pozwolenia na budowę. Zatem uchylenie decyzji już wykonanej jest niedopuszczalne i winno być natychmiast wyeliminowane z obrotu prawnego nie tylko na wniosek strony, ale z urzędu. Skarżący nadmienił, że przywołany przez Starostę Tatrzańskiego w piśmie nałożony na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. nie został wykonany. Obecnie nie ma już do czego wykonywać projektu zamiennego, ponieważ projekt pierwotny wraz z decyzją o pozwoleniu na budowę został wyeliminowany z obrotu prawnego w dniu 17 czerwca 2024 r. Według skarżącego, na organach administracji architektonicznej i inwestorze ciąży zatem obowiązek przeprowadzenia postępowania naprawczego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powinno ono obejmować procedurę zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania obiektu wybudowanego na podstawie wydanego pozwolenia na budowę i nic poza tym. Podobnie jak z urzędu wydana została decyzja uchylająca wykonaną decyzję o pozwoleniu na budowę, tak obecnie również z urzędu zasadne jest uchylenie decyzji uchylającej, ponieważ niedopuszczalne jest uchylenie decyzji już wykonanej. Skarżący uważa zatem, że z uwagi na ekonomikę prowadzonego postępowania zasadnym byłoby rozpatrzenie przez Sąd w niniejszym postępowaniu nie tylko zagadnienia rozpatrzenia sprawy uchybienia terminowi na wniesienie odwołania od decyzji, ale również rozpatrzenia zasadności i skuteczności uchylenia decyzji o charakterze skutecznym o pozwoleniu na budowę.
Skarżący stwierdził zatem, że niemożliwe jest uchylenie decyzji administracyjnej już wykonanej. Natomiast zgodnie z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej na wniosek lub z urzędu stwierdza nieważność decyzji, która: 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zdaniem skarżącego, jest oczywiste, że decyzja o pozwoleniu na budowę już wykonana - na jej podstawie wybudowano i oddano do użytku budynki przy ul. G. od numeru C do numeru G - nie może podlegać uchyleniu, ponieważ już się wykonała. Decyzja uchylająca nie wywołała również nieodwracalnych skutków prawnych, zatem wciąż podlega naprawieniu. Skarżący nadmienił, że pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji uchylającej powoduje, że obecni i przyszli właściciele powstałej już wspólnoty mieszkaniowej pozbawieni zostaną możliwości powoływania się na uchyloną decyzję o pozwoleniu na budowę, w tym na dokumentację techniczną załączoną do pozwolenia na budowę, co będzie nieść negatywne skutki w fazie faktycznego użytkowania i eksploatacji budynków.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Prokurator Rejonowy Kraków Śródmieście -Zachód w Krakowie, pismem z dnia 20 maja 2025 r wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Wojewody Małopolskiego, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. O zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 134 k.p.a. Konieczne jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na brzmienie art. 134 k.p.a. istotną okolicznością, mającą wpływ na sposób zakończenia sprawy przez organ odwoławczy, powinno być zatem ustalenie daty skutecznego doręczenia decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu.
Jak wynika z akt sprawy skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Tatrzańskiego z dnia 17 czerwca 2024 r. znak: AB.6740.445.2023.AL. Pominięcie skarżącego jako adresata tej decyzji nie oznaczało jednak, że nie mógł on wnieść odwołania od tej decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu I instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po bezskutecznym upływie tego terminu nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 505/08, z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 555/13, z dnia 16 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 3115/12, z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1597/17, a także zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2016, s.589). W takiej sytuacji termin 14 dni do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.) należy liczyć od dnia doręczenia decyzji stronie, która w postępowaniu brała udział i której jako ostatniej doręczono decyzję. Po upływie tego terminu decyzja organu I instancji staje się ostateczna i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.).
Najpóźniejsze doręczenie stronom postępowania decyzji organu I instancji nastąpiło w niniejszej sprawie w dniu 15 lipca 2024 r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 29 lipca 2024 r. Natomiast odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w dniu 3 października 2024 r. (data stempla pocztowego), a więc po przewidzianym do tego terminie. W związku z tym stwierdzenie przez organ II instancji uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania było prawidłowe.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie tego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.).
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.