II SA/Kr 2213/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-01-27
NSAochrona środowiskaWysokawsa
choroba zawodowanarząd słuchuhałasochrona zdrowiainspekcja sanitarnarozporządzenieSąd Najwyższyorzecznictwoubytek słuchu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu, uznając, że ubytek słuchu poniżej 30 dB nie wyklucza choroby zawodowej w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Sprawa dotyczyła J. G., który pracował w narażeniu na hałas i u którego stwierdzono obustronny niedosłuch odbiorczy. Organy sanitarne dwukrotnie odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, powołując się na brak ubytku słuchu o wielkości co najmniej 30 dB. WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na wyroku Sądu Najwyższego, który uznał, że wielkość ubytku słuchu poniżej 30 dB nie ma znaczenia prawnego w kontekście stwierdzenia choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu. J. G. pracował w narażeniu na hałas przekraczający normy i u niego stwierdzono obustronny niedosłuch odbiorczy, jednak wielkość ubytku słuchu była niższa niż 30 dB, co według organów sanitarne wykluczało chorobę zawodową. Sąd, opierając się na wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r. (sygn. akt III RN 110/98), uznał, że stwierdzony ubytek słuchu, nawet znacznie niższy od granicznej wielkości 30 dB, jest pozbawiony znaczenia prawnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd podkreślił, że wytyczne i opinie ekspertów nie mogą ograniczać uprawnień obywateli wynikających z ustaw i rozporządzeń, a przesłanki choroby zawodowej zostały wyczerpująco określone w rozporządzeniu Rady Ministrów. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ubytek słuchu znacznie niższy od granicznej wielkości 30 dB jest pozbawiony znaczenia prawnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli inne przesłanki są spełnione.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku Sądu Najwyższego, który stwierdził, że przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie wymagają ubytku słuchu o wielkości co najmniej 30 dB do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu wywołanej hałasem, a wytyczne lub opinie ekspertów nie mogą ograniczać uprawnień obywateli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych art. 10 § 1

Brak orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej narządu słuchu uniemożliwia jej stwierdzenie.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych art. 1 § 1

Określa przesłanki stwierdzenia schorzenia jako choroby zawodowej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych art. 10 § 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 30

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wielkość ubytku słuchu poniżej 30 dB nie wyklucza stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu wywołanej hałasem, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Wytyczne i opinie ekspertów nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą ograniczać uprawnień obywateli.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzony u skarżącego ubytek słuchu jest "znacznie niższy od granicznej wielkości (30dB)" jest pozbawiony znaczenia prawnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej powołane wytyczne, bliżej nieokreślone nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 Konstytucji RP), zatem nie mogą ograniczać uprawnień obywateli wynikających z ustaw i rozporządzeń

Skład orzekający

Wiesław Kisiel

przewodniczący

Elżbieta Kremer

członek

Alina Paluch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności chorób narządu słuchu wywołanych hałasem, oraz znaczenie orzecznictwa Sądu Najwyższego i źródeł prawa powszechnie obowiązującego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika narażonego na hałas z rozpoznanym ubytkiem słuchu poniżej 30 dB.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo wyższej instancji (Sąd Najwyższy) może wpływać na interpretację przepisów przez sądy niższej instancji i organy administracji, szczególnie w kontekście praw obywatela.

Czy ubytek słuchu poniżej 30 dB to już nie choroba zawodowa? Sąd Administracyjny odpowiada.

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2213/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Alina Paluch /sprawozdawca/
Elżbieta Kremer
Wiesław Kisiel /przewodniczący/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Alina Paluch (del.) spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Śródmieście -Wschód w Krakowie Małgorzaty Osuchowskiej sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 5 sierpnia 2000 r Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r sygn.akt III RN 110/98 uchylony został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 25 marca 1998 r sygn.akt II S.A./Ka 1051/96 oraz poprzedzająca go decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia , [...] 1996 r Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u J. G. choroby zawodowej narządu słuchu.
[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzja z dnia 5 sierpnia 2000 r Nr [...] , na podstawie art. 138 paragraf 1 pkt 1 kpa oraz w związku z paragrafem 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 , poz. 294 ze zm. Dz.U. Nr 61 z 1989 , poz.364 ) , po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1996 r , NR [...] nie stwierdzającej choroby zawodowej narządu słuchu- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W postępowaniu odwoławczym ustalono co następuje :
J. G. pracował w Z. P. W. "[...]" W [...] w okresie od [...] 1955 r do [...] 1995 r jako tkacz a następnie mistrz Oddziału w narażeniu na hałas ponadnormatywny (powyżej 85 dB A).Od [...] 1995 r przeszedł na emeryturę . W sprawie jego choroby zawodowej orzekały dwie jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych (paragraf 7 rozporządzenia ) ,a to Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w [...] (orzeczenie lekarskie z dnia [...] 1996 r ) oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] (orzeczenie lekarskie z dnia [...] 1995 r). W obu tych orzeczeniach rozpoznano u J. G. obustronny niedosłuch odbiorczy Stwierdzając równocześnie ,że wielkość ubytku słuchu , nie daje podstaw z lekarskiego punktu widzenia do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Stwierdził dalej organ odwoławczy ,iż związku ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 3 lutego 1999 r (powołanym na wstępie ) , że nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa wymaganie , że ,za chorobę zawodową -uszkodzenia słuchu wywołane działaniem hałasu - może być uznany ubytek słuchu o wielkości co najmniej 30 dB , zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w [...] o opinię medyczną w związku z powyższym poglądem Sądu Najwyższego : W piśmie z dnia [...] 2000 r Instytut wyraził opinię ,iż nie każdy ujawniony ubytek słuchu nawet jeśli ma on związek przyczynowy z wykonywaną praca może być uznany za chorobę zawodową. Zgodnie z wiedzą medyczną można przyjąć ,że średnie ubytki słuchu poniżej 30 dB nie powodują upośledzenia podstawowej funkcji narządu słuchu. Co oznacza, że wydolność słuchu tj. odbiór i rozumienie dźwięków mowy jest zachowana. Podkreślił także ,iż opinia ta jest zgodna także ze stanowiskiem zespołu ekspertów w tej dziedzinie. Organ odwoławczy mając powyższe na uwadze zważywszy na treść paragrafu 10 ust.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych , przy braku orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej narządu słuchu , nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenia choroby zawodowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 5 sierpnia 2000 r J. G. domaga się jej uchylenia zarzucając naruszenie art. 2 i art. 87 Konstytucji RP oraz paragrafu 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych oraz pkt 15 wykazu chorób zawodowych. W treści skargi powołuje się na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 3 lutego 1999 r , sygn.akt III RN 110/98, iż organy inspekcji sanitarnej w jego przypadku zobowiązane były do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej pod pkt 15 wykazu chorób zawodowych , bowiem okoliczność ,że stwierdzony u niego ubytek słuchu znacznie niższy od granicznej wielkości (30 dB ) jest pozbawiony znaczenia prawnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej .Powołane zaś wytyczne, bliżej nieokreślone nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 Konstytucji RP ), zatem nie mogą ograniczać uprawnień obywateli wynikających z ustaw i rozporządzeń.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Prokurator biorący udział w rozprawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga J. G. jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku uchylenia , poprzedniej decyzji ostatecznej wydanej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1996 r Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. G., wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r sygn.akt III RN 110/98, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 25 marca 1998 r sygn.akt II S.A./Ka 1051/96.
W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że skarżący J. G. wykonywał pracę w warunkach hałasu , który przewyższał wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1989 r w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U Nr 69 ,poz. 417ze zm.), a nadto stwierdzono u skarżącego obustronne odbiorcze upośledzenie słuchu które w uchu lepiej słyszącym wynosi 11 dB .
W tej sytuacji jak stwierdza Sąd Najwyższy w powołanym powyżej wyroku, organy inspekcji sanitarnej były zobowiązane stwierdzić chorobę zawodową wymieniona w pkt 15 wykazu tj. uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu stwierdził także Sąd Najwyższy ,że stwierdzony u skarżącego ubytek słuchu jest "znacznie niższy od granicznej wielkości (30dB)" jest pozbawiony znaczenia prawnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Należy także podkreślić ,iż już wówczas w wyroku o jakim wyżej mowa Sąd Najwyższy stwierdził ,że powołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wytyczne Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 1987 , a obecnie w zaskarżonej decyzji stanowisko ekspertów w zakresie chorób zawodowych , nie mieszczą się w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 Konstytucji RP), a zatem nie mogą ograniczać uprawnień obywateli wynikających z ustaw i rozporządzeń. Jak to w wyroku tym podkreślił Sąd Najwyższy, przesłanki określenia schorzenia jako choroby zawodowej zostały wyczerpująco określone w paragrafie 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych i wprowadzanie w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń i wymagań dodatkowych jest niedopuszczalne. Ostatecznie stwierdzając , że w tej sytuacji wymaganie , że za chorobę zawodową uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ,może być uznany ubytek słuchu o wielkości co najmniej 30 dB nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a tylko takie przepisy mogą stanowić podstawę prawną kierowanych do obywateli rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej.
W tej więc sytuacji oceny prawnej wyrażonej przez Sąd Najwyższy w wyroku o jakim wyżej jest mowa, stosownie do postanowień art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr74 , poz. 368 z pózn. zm.) oraz obecnie obowiązującego art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270), organy inspekcji sanitarnej winny były stwierdzić u skarżącego chorobę zawodową wymieniona w pkt 15 wykazu chorób zawodowych tj. uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 paragraf 1 pkt 1 lit a powyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI