II SA/Kr 2210/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-11-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieMilicja ObywatelskaORMOutrwalanie władzy ludowejrepresje wojenneokres powojennyustawa o kombatantachsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S.M. na decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, uznając, że służba w Milicji Obywatelskiej i ORMO w okresie utrwalania władzy ludowej nie stanowi podstawy do przyznania takich uprawnień.

Skarżący S.M. zaskarżył decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, przyznanych za służbę w Milicji Obywatelskiej i ORMO w okresie utrwalania władzy ludowej. Twierdził, że działał pod przymusem i nie brał udziału w utrwalaniu władzy ludowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że działalność w MO i ORMO nie jest uznawana za działalność kombatancką w rozumieniu ustawy, a uprawnienia zostały przyznane wyłącznie z tego tytułu.

Sprawa dotyczyła skargi S.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich. Uprawnienia te zostały przyznane pierwotnie z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej i ORMO w okresie od czerwca 1945 r. do maja 1948 r., za działalność polegającą na utrwalaniu władzy ludowej. Skarżący argumentował, że działał pod przymusem, pracując po wojnie na Ziemiach Odzyskanych, a następnie wstępując do MO i ORMO z konieczności, nie biorąc aktywnie udziału w utrwalaniu władzy ludowej. Kwestionował również podstawę prawną decyzji, sugerując zastosowanie innego przepisu ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że Kierownik Urzędu prawidłowo ustalił podstawę przyznania uprawnień i ich podstawę prawną do ich pozbawienia. Sąd podkreślił, że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, a zatem działalność w jej szeregach, podobnie jak w ORMO, nie mieści się w definicji działalności kombatanckiej zawartej w ustawie o kombatantach. Skoro skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a brak było podstaw do zachowania ich z innych tytułów, decyzja o pozbawieniu uprawnień była prawidłowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, służba w Milicji Obywatelskiej i ORMO nie jest uznawana za działalność kombatancką w rozumieniu ustawy o kombatantach, ponieważ MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową.

Uzasadnienie

Ustawa o kombatantach definiuje działalność kombatancką jako udział w wojnach i działaniach zbrojnych o suwerenność RP. Działalność w MO i ORMO, nawet jeśli związana z utrwalaniem władzy ludowej, nie spełnia tych kryteriów. MO nie była formacją wojskową ani zmilitaryzowaną służbą państwową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.o.k. art. 25 § ust. 2

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Podstawa prawna do pozbawienia uprawnień kombatanckich w określonych sytuacjach, w tym gdy zostały przyznane z tytułu działalności polegającej na utrwalaniu władzy ludowej.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa orzekania przez sąd w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Pomocnicze

u.o.k. art. 1 § ust. 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Definiuje kombatantów jako osoby biorące udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodzące w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość RP.

u.o.k. art. 1 § ust. 2

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Wyszczególnia działalność uznawaną za kombatancką.

u.o.k. art. 25 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis sugerowany przez skarżącego jako potencjalnie właściwy.

k.p.a. art. 138 § par 1 pkt l

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 127 § par. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy ponownego rozpatrzenia sprawy.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § par 1

Przekazanie sprawy do rozpoznania właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu w przypadku wniesienia skargi do NSA przed 1 stycznia 2004 r.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że działał pod przymusem i nie brał udziału w utrwalaniu władzy ludowej. Skarżący sugerował zastosowanie art. 25 ust. 3 ustawy o kombatantach. Pełnomocnik skarżącego podnosił, że przed 1948 r. na Ziemiach Odzyskanych nie było władzy ludowej, a skarżący działał na rzecz utrzymania państwa.

Godne uwagi sformułowania

Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową. Działalność w szeregach MO i ORMO nie mieści się w pojęciu działalności kombatanckiej w ujęciu powołanej ustawy.

Skład orzekający

Anna Szkodzińska

przewodniczący

Małgorzata Brachel - Ziaja

sprawozdawca

Andrzej Niecikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących definicji działalności kombatanckiej i podstaw pozbawienia uprawnień, w szczególności w kontekście służby w MO i ORMO."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu i rodzaju służby (utrwalanie władzy ludowej w MO/ORMO). Może być mniej istotne dla spraw dotyczących innych form działalności kombatanckiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii historycznej i prawnej związanej z uprawnieniami kombatanckimi i interpretacją służby w organach PRL. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historii.

Czy służba w Milicji Obywatelskiej to powód do uprawnień kombatanckich? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2210/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski
Anna Szkodzińska /przewodniczący/
Małgorzata Brachel - Ziaja /sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Sygn. powiązane
II OSK 743/06 - Wyrok NSA z 2007-05-11
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Szkodzińska Sędziowie WSA: Małgorzata Brachel Ziaja ( spr.) NSA: Andrzej Niecikowski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 26 czerwca 2001 r. nr [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 26 czerwca 2001 r. , nr [....] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z pożn. zm./ oraz art. 138 par l pkt l w zw. z art. 127 par. 3 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek S.M. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 15. 09 2000 r. Nr: [....] o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich.
Jak wynika z uzasadnienia , kwestionowana decyzja nie narusza prawa gdyż w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, iż uprawnienia kombatanckie zostały przyznane S.M. przez ZBoWiD w K. z tytułu walki zbrojnej o utrwalania władzy ludowej za służbę w Milicji Obywatelskiej i ORMO w okresie od [....] .06. 1945 r do [....]. 05. 1948 r. . W takiej sytuacji podstawą prawną pozbawienia uprawnień jest przepis art. 25 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższa decyzję skarżący S.M. podnosi, że czuje się nią skrzywdzony. Po okupacji niemieckiej w czasie której pracował przy robotach przymusowych w O. pod nadzorem okupanta, wyjechał do Z. gdzie rozpoczął pracę, jako milicjant gdyż inaczej by nie uzyskał zameldowania . Kiedy się zorientował dokąd zmierza ta działalność postanowił zrezygnować z tej służby , co mu się udało w czerwcu 1946 r. lecz nie do końca gdyż mógł się zatrudnić, jako piekarz tylko pod warunkiem wstąpienia do ORMO. Nigdy nie brał udziału w utrwalaniu władzy ludowej. Na treść zaświadczenia, które uzyskał z WUSW w J. w 1984 r. nie miał wpływu.
Uważa, że Urząd d/s Kombatantów nie wziął pod uwagę przymusu pod jakim znajdował się w 1945 r. na Ziemiach Odzyskanych i uwarunkowań stanu wojennego w roku 1984.. Zarzuca, że w stosunku do niego powinien być zastosowany przepis art. 25 ust. 3 ustawy o kombatantach... z dn. 24 .01. 1991 r.
Na rozprawie w dniu [....] .11.2005 r. pełnomocnik skarżącego podkreślił, że przed 1948 r na ziemiach odzyskanych w ogóle nie było władzy ludowej więc nie mogło być mowy o utrwalaniu władzy ludowej lecz o utrzymaniu państwa w jego granicach. Uprawnienia kombatanckie przyznano skarżącemu za utrwalanie władzy ludowej, bo w tym czasie tylko tak przyjmowano. W rzeczywistości skarżący powinien korzystać z uprawnień kombatanckich przyznanych na podstawie art. l ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach....
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosło jej oddalenie, podnosząc, że skarżący otrzymał uprawnienie kombatanckie za utrwalenie władzy ludowej w szeregach MO i ORMO. Ponieważ MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w związku z czym za żadną formę działalności w jej ramach jako formacji aparatu bezpieczeństwa publicznego uprawnienia obecnie nie przysługują. Zgodnie zaś z art. l ust. 2 pkt. 6 powołanej ustawy za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Werwolfu.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r., zatem stosownie do treści art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Skarga nie jest zasadna.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i i Osób Represjonowanych w Warszawie prawidłowo ustalił w oparciu o znajdującą się w aktach dokumentację , że S.M. został przyjęty w poczet członków zwyczajnych ZBoWiD w dniu [....].06. 1984 r. i uzyskał uprawnienie kombatanckie wyłącznie tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [....] .06. 1945 r. do [....].05 1948 r. pełniąc służbę w organach Milicji Obywatelskiej i w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej.
Jak wynika z akt sprawy ; skarżący , ubiegając się o przyjęcie w poczet członków zwyczajnych ZBoWiD, - w deklaracji członkowskiej - podał, że przed wojną nie należał do żadnych organizacji konspiracyjnych. W okresie od dnia [....] .06. 1945 r do dnia [....]. 06. 1946 r pełnił służbę w organach MO. Po zwolnieniu z MO działał społecznie w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej we wsi D. od dnia [....]. 07. 1946 r. do dnia [....].05. 1948 r. gdzie brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem i pozostałymi na tym terenie organizacjami niemieckiego podziemia "Werwolf'. W życiorysie załączonym do tej deklaracji skarżący ograniczył się jedynie do wskazania okresu pracy w organach MO i stażu członkowskiego w ORMO nie podając jakie wykonywał zadania.
W zaświadczeniu WUSW w J. , wydanym przez Naczelnika Wydziału Archiwum na prośbę zainteresowanego celem przedłożenia w ZBoWiD, został potwierdzony fakt i okres służby skarżącego w organach MO oraz okres członkostwa w ORMO. Jednocześnie potwierdzono, że brał on udział w okresie od dn. [....] .06. 1945 r do dn. [....].05.1948 r. w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej.
W świetle przepisu art. l ust. l ustawy z dnia 14. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego zwanej dalej ustawą, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Zaś w ust. 2 ustawy wyszczególniona jest działalność, którą uznaje się za kombatancką, a w przepisach art. 2 i art. 3 za działalność równorzędną kombatanckiej. Do żadnej z nich nie można zakwalifikować działalności skarżącego. Bowiem działalność w szeregach MO i ORMO nie mieści się w pojęciu działalności kombatanckiej w ujęciu powołanej ustawy. Milicja Obywatelska jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę nie była zmilitaryzowaną służbą państwową. Przeto żadna działalność w szeregach MO jako formacji aparatu bezpieczeństwa publicznego nie może być uznana za działalność kombatancką lub równorzędną z tą działalnością, /por. wyrok NSA VSA2541/01, ONSA2003/3/100/
Skoro skarżący uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności o utrwalenie władzy ludowej, a brak jest podstaw do zachowania tych uprawnień z innych tytułów przewidzianych ustawą, to Kierownik Urzędu do spraw Kombatanckich w wyniku postępowania weryfikacyjnego prawidłowo zastosował przepis art. 25 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 24. 01. 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI