II SA/Kr 220/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-12-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnarozbiórkazarzutyzawieszenie postępowaniawstrzymanie wykonaniaprawo budowlanepostępowanie egzekucyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące rozbiórki, ponieważ zostały wydane w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone z mocy prawa z powodu wstrzymania wykonania decyzji przez sąd.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki ścian. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Kluczowym powodem uchylenia było stwierdzenie, że organy egzekucyjne rozpoznały zarzuty mimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, wynikającego z postanowienia sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A.F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymywało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o uznaniu za bezzasadne zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki ścian. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując m.in. na skuteczne doręczenie zastępcze upomnienia. Skarżący kwestionował m.in. skuteczność doręczenia oraz zasadność nakazu rozbiórki. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonych postanowień, stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Głównym uchybieniem było rozpoznanie zarzutów przez organy egzekucyjne w sytuacji, gdy wykonanie egzekwowanej decyzji zostało wstrzymane postanowieniem WSA z dnia 30 maja 2005 r. Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wstrzymanie wykonania obowiązku powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Postanowienie o zawieszeniu ma charakter deklaratoryjny. Rozpoznanie zarzutów w zawieszonym postępowaniu było niedopuszczalne, z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 102 k.p.a., które w tej sprawie nie miały zastosowania. W związku z tym Sąd uchylił oba postanowienia organów egzekucyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie może rozpoznać zarzutów strony w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z mocy prawa.

Uzasadnienie

Rozpoznanie zarzutów przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne jest zawieszone z mocy prawa (na skutek wstrzymania wykonania decyzji przez sąd), stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie o zawieszeniu ma charakter deklaratoryjny, a czynności procesowe w zawieszonym postępowaniu są niedopuszczalne, z wyjątkiem sytuacji określonych w przepisach szczególnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 56 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wstrzymanie wykonania obowiązku (wykonalności decyzji) powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji/postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis art. 102 k.p.a. (dotyczący czynności niezbędnych w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu) znajduje zastosowanie także w postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy doręczenia zastępczego.

k.p.a. art. 102

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wyjątki od zakazu podejmowania czynności w zawieszonym postępowaniu.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 223 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

u.p.b. art. 80 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie zarzutów przez organy egzekucyjne w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z mocy prawa na skutek wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie egzekucyjne jest niezależne od postępowania orzekającego, zatem w toku egzekwowania nałożonego obowiązku organ administracji nie może badać merytorycznej prawidłowości wykonywanej decyzji. W razie wstrzymania wykonania obowiązku (...) postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z mocy prawa. Postanowienie w przedmiocie zawieszenia ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając jedynie skutek, który następuje ex lege. Istotą zawieszenia postępowania jest niedopuszczalność dokonywania jakichkolwiek czynności procesowych od jego daty.

Skład orzekający

Piotr Głowacki

przewodniczący sprawozdawca

Inga Gołowska

członek

Janusz Kasprzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji w przypadku wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny oraz konsekwencji rozpoznawania zarzutów w takiej sytuacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa na skutek wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczową zasadę proceduralną w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym – niedopuszczalność działań organu, gdy postępowanie jest zawieszone z mocy prawa. Jest to istotne dla praktyków.

Egzekucja wstrzymana, a organ działa? Sąd wyjaśnia, kiedy działania są niedopuszczalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 220/06 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska
Janusz Kasprzycki
Piotr Głowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II OZ 964/07 - Postanowienie NSA z 2007-10-09
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
art. 56 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie AWSA Inga Gołowska AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A.F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia w przedmiocie rozpoznania zarzutów I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz adwokata M.K. 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym należny VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, III. nakazuje ściągnąć od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 100 zł (sto złotych) tytułem opłaty sądowej wpisowej, od której uiszczenia skarżący był zwolniony.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] roku, znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznał za bezzasadne zarzuty, wniesione przez M. F. i A. F. w sprawie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie rozbiórki ścian na działce ewidencyjnej nr [...] w [...] przy ul. [...], jako podstawę wskazując art. 34 § 4 i art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 z późn. zm.).
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wykonując decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] roku, znak [...] , w dniu [...] roku przesłał zobowiązanym upomnienie, zaś w konsekwencji dalszego uchylania się od obowiązku- w dniu [...] roku- nałożył grzywnę w celu przymuszenia, a stosowne postanowienie wraz z tytułem wykonawczym, wysłał M. F. i A. F. Zobowiązani wnieśli w niniejszej sprawie zarzuty.
W dalszej części uzasadnienia organ egzekucyjny, cytując treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił uwagę, że podstawę zarzutu może stanowić wyłącznie okoliczność, wskazana w tym przepisie. Z podniesionych przez strony zarzutów jedynie kwestia doręczenia upomnienia mieści się w podstawach, o jakich mowa w art. 33 ustawy. W odniesieniu do niego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że doręczenie upomnienia nastąpiło w sposób zastępczy, zgodnie z treścią art. 44 k.p.a. Zaznaczył także, iż postępowanie egzekucyjne jest niezależne od postępowania orzekającego, zatem w toku egzekwowania nałożonego obowiązku organ administracji nie może badać merytorycznej prawidłowości wykonywanej decyzji.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. F., domagając się jego uchylenia.
Skarżący wskazał, że decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] roku zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także złożył wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Podniósł również zarzuty co do zasadności orzeczonego nakazu rozbiórki. A. F. zakwestionował także skuteczność doręczenia upomnienia z dnia [...] roku, wskazując, iż Urząd Pocztowy zwrócił przesyłkę organowi egzekucyjnemu w trzynastym dniu od daty awizowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy postanowieniem z dnia [...] roku, znak [...] , wydanym w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 23 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.).
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując przy tym, że postanowieniem z dnia [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, z uwagi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2005 roku, wstrzymujące wykonanie egzekwowanej decyzji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił następnie uwagę, iż zarzut niedoręczenia upomnienia był już przedmiotem badania organów egzekucyjnych, które w ostateczny sposób uznały go za bezzasadny. Cytując treść art. 44 k.p.a., organ odwoławczy podał, że w myśl tego przepisu, doręczenie zastępcze jest skuteczne z upływem terminu siedmiu dni od daty awizowania korespondencji u adresata. Pozostałe zaś zarzuty, podnoszone przez skarżącego, nie mieszczą się w zamkniętym katalogu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyraził pogląd, że samo wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania decyzji, natomiast wobec wstrzymania jej wykonania przez sąd postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, a żadne czynności nie będą podejmowane do chwili zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
We wniesionej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze A. F. domagał się uchylenia powyższego postanowienia, zarzucając mu bliżej nie sprecyzowane "błędy formalne" oraz oparcie na nieprawdziwych dowodach.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązku, nałożonego ostateczną decyzją administracyjną, przy czym na tym etapie badanie zasadności decyzji nie jest dopuszczalne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dodał ponadto, że wykonanie decyzji zostało wstrzymane postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2005 roku, sygn. akt II SA/Kr 1031/04, a w konsekwencji organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne postanowieniem z dnia [...] roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga musiała odnieść zamierzony skutek w postaci wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wprost w niej wskazane. Z uwagi na fakt, iż organ odwoławczy powielił uchybienie, zaistniałe już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, również postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podlegało uchyleniu.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Bezsporne w niniejszej sprawie było, iż oba kontrolowane postanowienia, zapadłe w przedmiocie rozpoznania zarzutów wobec prowadzonej egzekucji, zapadły w sytuacji, kiedy wykonanie egzekwowanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] roku, znak [...] zostało wstrzymane postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2005 roku, sygn. akt II SA/Kr 1031/04. Sytuacja taka obligowała organy egzekucyjne do wydania postanowienia o zawieszeniu prowadzonego postępowania, a to z uwagi na brzmienie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy przy tym podkreślić, iż wprost z brzmienia tego przepisu wynika, że w razie wstrzymania wykonania obowiązku (a zatem w razie wstrzymania wykonalności decyzji egzekwowanej), postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z mocy prawa. Oznacza to, iż postanowienie w przedmiocie zawieszenia ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając jedynie skutek, który następuje ex lege i od daty, która stanowi podstawę zawieszenia. Inaczej mówiąc, postępowanie egzekucyjne jest zawieszone od momentu zdarzenia, które mieści się w katalogu, przewidzianym przez art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wydane później postanowienie jedynie fakt taki stwierdza.
Istotą zawieszenia postępowania jest niedopuszczalność dokonywania jakichkolwiek czynności procesowych od jego daty (por. n. p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2005 roku, sygn. akt III SA/Wa 1122/05, Lex Omega nr 190707). Czynności w zawieszonym postępowaniu mogą być podejmowane jedynie wyjątkowo, a także wyłącznie wówczas, kiedy szczególny przepis tak stanowi. Kompetencję do podejmowania czynności procesowych pomimo zawieszenia postępowania, w szczególnych okolicznościach, przewiduje n. p. art. 102 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Przepis ten znajduje zastosowanie także w postępowaniu egzekucyjnym, a to z uwagi na dyspozycję art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie nie sposób jednak dopatrzyć się żadnej z przesłanek, o jakich mowa w art. 102 k.p.a., dla których rozpatrzenie zarzutów było niezbędne pomimo okoliczności, uzasadniających zawieszenie.
Powyższe oznacza, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie wykonawcze dopuściły się naruszenia art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podejmując czynności, polegające na rozpoznaniu zgłoszonych zarzutów w momencie, kiedy postępowanie było zawieszone z mocy samego prawa. Warto zaznaczyć, że z samego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ odwoławczy miał świadomość orzekania w sytuacji, kiedy zaistniały już przesłanki, powodujące zawieszenie postępowania ex lege. Sytuacja ta mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, niezależnie od tego, jak zakończyło się postępowanie sądowe, w którym doszło do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Biorąc wyżej wskazane okoliczności pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., o kosztach postępowania rozstrzygając w oparciu o art. 200, 205 § 1 i art. 223 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI