II SA/Kr 2195/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego dotyczące wykonania zastępczego, uznając, że spółdzielnia nie uchylała się od wykonania obowiązku, a wykonanie zastępcze było niezasadne.
Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie o wykonaniu zastępczym dotyczącym usunięcia nieprawidłowości przewodów kominowych. Spółdzielnia argumentowała, że nie uchylała się od wykonania obowiązku, a przeszkodą było uzyskanie dostępu do lokalu. Sąd uznał, że organy nie wykazały uchylania się od obowiązku i niezasadnie zastosowały wykonanie zastępcze. Dodatkowo, sąd wskazał, że ustawa Prawo Budowlane nie przewiduje określania terminów wykonania robót w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wykonania zastępczego. Sprawa wywodziła się z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej spółdzielni usunięcie nieprawidłowości przewodów kominowych. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ II instancji, PINB orzekł o wykonaniu zastępczym. Spółdzielnia zaskarżyła to postanowienie, podnosząc, że nie uchylała się od wykonania obowiązku, a przeszkodą było uzyskanie dostępu do lokalu, co wymagało postępowania sądowego. Sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonego aktu, stwierdził, że organy nie wykazały uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, co jest przesłanką do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sąd podkreślił, że wykonanie zastępcze jest niedopuszczalne, gdy obowiązek został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że ustawa Prawo Budowlane nie pozwala na określanie terminów wykonania robót w decyzji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie wykonania zastępczego jest niedopuszczalne, gdy zobowiązany nie uchyla się od wykonania obowiązku, a egzekwowany obowiązek nie stał się bezprzedmiotowy. Organ egzekucyjny powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych tylko w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż spółdzielnia uchylała się od wykonania obowiązku. Wykonanie robót było niemożliwe bez uzyskania upoważnienia do wejścia do lokalu, co wymagało odrębnego postępowania. W takiej sytuacji wykonanie zastępcze było niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 6 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konieczność wykazania uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku jako przesłanka do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 7 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie.
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 7 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.
p.b. art. 66
Ustawa Prawo Budowlane
Nie przewiduje określenia w decyzji terminów wykonania robót.
p.b. art. 108
Ustawa Prawo Budowlane
p.b. art. 80 § ust. 2
Ustawa Prawo Budowlane
p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa Prawo Budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 34
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 35 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 35 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 127
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółdzielnia nie uchylała się od wykonania obowiązku, a przeszkodą było uzyskanie dostępu do lokalu. Wykonanie zastępcze było niezasadne, ponieważ nie wykazano uchylania się od obowiązku. Ustawa Prawo Budowlane nie pozwala na określanie terminów wykonania robót w decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Organ egzekucyjny powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w wypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Ustawa Prawo Budowlane nie przewiduje określenia w decyzji, wydanej na jego podstawie, terminów, w ciągu których określone roboty mają być wykonane.
Skład orzekający
Andrzej Niecikowski
sędzia
Małgorzata Brachel - Ziaja
przewodniczący
Renata Czeluśniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz możliwość określania terminów wykonania robót w decyzjach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości wykonania obowiązku z powodu przeszkód zewnętrznych (brak dostępu do lokalu) i nieudowodnienia przez organ uchylania się zobowiązanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie przesłanek do zastosowania środków egzekucyjnych i jak sąd może interweniować, gdy organy administracji przekraczają swoje uprawnienia, np. poprzez narzucanie terminów tam, gdzie prawo ich nie przewiduje.
“Wykonanie zastępcze nie zawsze jest możliwe – sąd wyjaśnia, kiedy organ przekracza swoje uprawnienia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2195/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-08-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-08-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Andrzej Niecikowski Małgorzata Brachel - Ziaja /przewodniczący/ Renata Czeluśniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA Renata Czeluśniak ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2002r., Nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego I. u c h y l a zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, II. z a s ą d z a od M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. kwotę 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2001 r., na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn. zm.), nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. jako zarządcy budynku przy ul. K. w K. usunięcie nieprawidłowości przewodów kominowych w budynku przy u K. w K., stwierdzonych w opinii kominiarskiej z dnia 14 grudnia 2000 r., wykonanej przez mistrza kominiarskiego W.W., poprzez wykonanie prac wymienionych w 20 punktach. Określone w decyzji roboty nakazano wykonać zgodnie z opinią kominiarską z dnia 14 grudnia 2000r., pod nadzorem osoby uprawnionej, zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami i normami oraz przy zachowaniu przepisów bhp. W zakresie obowiązków objętych punktami 1,2,3,4,13,14,15 nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 108 k.p.a. Co do obowiązków wymienionych w pozostałych punktach decyzji ustalono termin wykonania na dzień 31 maja 2001 r. Decyzja z dnia [...] lutego 2001 r. została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2001 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. orzekł o wykonaniu zastępczym w trybie postępowania egzekucyjnego nieprawidłowości przewodów kominowych w budynku przy ul. K. w K. Postanowienie to zaskarżyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. Podniosła, iż co do robót, którym nadano w decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, niezwłocznie przystąpiła do ich realizacji. Ze wzglądu jednak na odmowę udostępnienia mieszkania zmuszona była wystąpić w dniu 18 października 2000 r. z pozwem o nakazanie użytkownikowi mieszkania nr "1" udostępnienia tego lokalu mieszkalnego celem wykonania robót objętych punktami 1,2,3,4,13,14,15 decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia 30 lipca 2002 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 1991 r., Dz. U., nr 36, póz. 161 z późniejszymi zmianami) w związku z art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał skarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż ponieważ zobowiązany nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej, organ egzekucyjny przystąpił do wykonania zastępczego i wydał postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego, po doręczeniu w dniu 1 marca 2002 r. tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. oraz po wezwaniu zobowiązanej, przed wszczęciem postępowania, upomnieniem z dnia 6 marca 2001 r. do spełnienia obowiązku wynikającego z decyzji PINB w K. z dnia [...] lutego 2001 r., w zakresie objętym rygorem natychmiastowej wykonalności, zaś w dniu 10 stycznia 2002 r. w całym zakresie w oparciu o ostateczną decyzję PINB nr "I" z dnia [...] lutego 2001 r., znak: [...]. Organ II instancji podniósł też, iż w dniu 7 marca 2002 r., zobowiązana - [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa - wniosła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego (tytułu wykonawczego), w wyniku których PINB w K. - Powiat [...] wydał w dniu [...] marca 2002 r. postanowienie znak [...] oddalające zarzuty zobowiązanego wniesione do tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...], które w dniu [...] lipca 2002r. WINB uchylił z powodu nieprzeprowadzenia w sposób należyty postępowania w sprawie, a to poprzez naruszenie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził jednak, iż zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. § 2. Organ nadzoru w uzasadnionych przypadkach może wstrzymać czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia." W ramach prowadzonego postępowania zażaleniowego organ odwoławczy nie stwierdził zaistnienia przesłanek do wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych. Decyzji na podstawie, której prowadzona jest egzekucja administracyjna został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (w określonym zakresie) ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia, w pozostałej zaś części stała się wykonalna z chwilą wydania w dniu [...].08.2001 r., ostatecznej decyzji przez WINB. Charakter oraz cel nałożonych obowiązków uzasadnił, w opinii organu odwoławczego, utrzymanie skarżonego postanowienia w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniosła, że aby mogła wykonać roboty, co do których nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zmuszona była wystąpić z procesem o nakazanie użytkownikowi mieszkania nr "1" udostępnienia lokalu mieszkalnego, o czym zarówno organ l, jak i II instancji był na bieżąco informowany. Zarzuciła też, iż organ administracyjny nie miał prawa określać w decyzji nr "I" terminu wykonania pozostałych robót, wobec czego została ona wraz z utrzymującą ja decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżona do NSA. Ponadto [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa stwierdziła, iż po uzyskaniu prawomocnego wyroku nakazującego A.S. udostępnienie zajmowanego lokalu mieszkalnego i po uzyskaniu upoważnienia w sądowym postępowaniu egzekucyjnym do przymusowego wejścia do jego mieszkania, w dniu 24 maja 2002 r. prace objęte rygorem natychmiastowej wykonalności zostały wykonane, a zatem wykonanie zastępcze stało się bezprzedmiotowe. Co do pozostałych robót objętych decyzją nr "I", skarżąca oprócz braku podstawy prawnej do określenia w decyzji terminu wykonania robót, podniosła, iż nie pozostaje w zwłoce z wykonaniem tych robót. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył postanowienie PINB w K. z dnia [...] czerwca 2005 r. na okoliczność zaniechania wykonania zastępczego oraz na okoliczność wykonania wszystkich spraw, z wyjątkiem pkt 20 wynikającego z decyzji nr "I". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarga jest uzasadniona. W dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązywały nie tylko powołane przez orzekające w sprawie organy administracyjne przepisy ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale również przepisy art. 6 § 1 i art.7 tej ustawy, zgodnie z którymi: Art. 6. § 1. W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Art. 7. § 1. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. § 2. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. § 3. Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Mając na uwadze treść art. 6 § 1 powołanej ustawy wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w wypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Tej ogólnej przesłanki koniecznej do wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie ustalono. W przedmiotowej sprawie zarówno w odwołaniu, jak i skardze, spółdzielnia podnosiła, iż nie uchyla się od wykonania nałożonych na nią obowiązków, szczególnie objętych rygorem natychmiastowej wykonalności. Do tych twierdzeń strony organy nie ustosunkowały się w żadnym zakresie, stwierdzając jedynie, iż pomimo upływu terminu do wykonania obowiązków z decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. zobowiązana nie wykonała w określonym terminie nakazanych czynności. Z materiałów sprawy wynika natomiast, że skarżąca spółdzielnia nie uchylała się od wykonania nałożonego na nią obowiązku wykonania robót. Wykonanie jednak powyższych robót nie było możliwe bez uzyskania przez nią, przewidzianego przepisami prawa, upoważnienia do wejścia do lokalu nr "1". Stwierdzić zatem należy, że orzekające w sprawie organy niezasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, na podstawie art. 127 i następnych ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto należy przyznać rację skarżącej, iż przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) nie przewiduje określenia w decyzji, wydanej na jego podstawie, terminów, w ciągu których określone roboty mają być wykonane. Decyzja, jeżeli nie zawiera rygoru natychmiastowej wykonalności, podlega wykonaniu przez adresata, z chwilą gdy stanie się ostateczna. Decyzja z dnia [...] lutego 2001 r. stała się ostateczna (utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego) w dniu [...] sierpnia 2001 r. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz.1271 z późn. zmianami).