II SA/Kr 2177/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wygasłego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, wskazując na naruszenie art. 158 § 2 K.p.a.
Skarga L. S. dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia na umieszczenie straganu w pasie drogowym, które wygasło z upływem terminu. SKO uznało postępowanie za bezprzedmiotowe. Sąd uchylił decyzję SKO, uznając, że nawet jeśli nie można stwierdzić nieważności wygasłej decyzji, organ powinien był merytorycznie odnieść się do zarzutów skarżącego zgodnie z art. 158 § 2 K.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w [...] z dnia [...] 2003 r., która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia wydanego przez Zarząd Miasta [...] dla M. R. na umieszczenie straganu w pasie drogowym. Zezwolenie to, wydane na okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r., wygasło z upływem terminu. SKO wydało dwie decyzje: jedną o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia (na podstawie art. 104 i 105 § 1 K.p.a.) oraz drugą, zaskarżoną, odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] 2003 r. (na podstawie art. 158 § 1, 127 §§ 3 i 4 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.). Obie decyzje SKO opierały się na tezie, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która już wygasła. L. S. kwestionował tezę o bezprzedmiotowości postępowania, argumentując, że stwierdzenie nieważności jest mu potrzebne do dochodzenia odszkodowania, a wygasłe zezwolenie rodziło skutki prawne w okresie swej ważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając naruszenie art. 158 § 2 K.p.a. Sąd wyjaśnił, że choć stwierdzenie nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne (w tym przypadku wygaśnięcie zezwolenia), jest niedopuszczalne, organ administracji powinien ograniczyć się do stwierdzenia naruszenia prawa i wskazania przyczyn braku stwierdzenia nieważności. SKO nieprawidłowo uznało postępowanie za całkowicie bezprzedmiotowe, zamiast merytorycznie ustosunkować się do zarzutów L. S. Sąd nie wypowiadał się co do zgodności z prawem samego zezwolenia ani dopuszczalności stwierdzenia jego nieważności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne (w tym przypadku wygaśnięcie zezwolenia), jest niedopuszczalne. Jednakże, w takiej sytuacji organ administracji publicznej powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 156 § 2 K.p.a. zakazujący stwierdzania nieważności decyzji wywołującej nieodwracalne skutki prawne. Wskazał, że wygaśnięcie zezwolenia z dniem [...] 2002 r. było takim nieodwracalnym skutkiem. Niemniej jednak, organ nie mógł umorzyć postępowania, lecz winien był zastosować art. 158 § 2 K.p.a., merytorycznie odnosząc się do zarzutów strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
K.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakazuje stwierdzania nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.
K.p.a. art. 158 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 127 § §§ 3 i 4
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.NSA art. 55 § ust.1
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
P.wprow.PPSA art. 97 § § 2
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 40
Ustawa o drogach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wygaśnięcie decyzji administracyjnej z upływem terminu nie czyni postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności całkowicie bezprzedmiotowym, jeśli organ powinien zastosować art. 158 § 2 K.p.a.
Odrzucone argumenty
Teza Samorządowego Kolegium Odwoławczego o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wygasłego zezwolenia.
Godne uwagi sformułowania
Niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która już wygasła. Organ administracyjny wyprowadził stąd wniosek o całkowitej bezprzedmiotowości postępowania. Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Skład orzekający
Bożenna Blitek
przewodniczący
Grażyna Danielec
sędzia
Wiesław Kisiel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 156 § 2 i 158 § 2 K.p.a. w kontekście stwierdzania nieważności decyzji, które wygasły lub wywołały nieodwracalne skutki prawne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygasłego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, ale zasady interpretacji przepisów K.p.a. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym – jak postępować, gdy strona domaga się stwierdzenia nieważności decyzji, która już wygasła. Choć nie ma tu nietypowych faktów, interpretacja przepisów K.p.a. jest istotna dla praktyków.
“Czy można zaskarżyć decyzję, która już wygasła? Sąd wyjaśnia, jak postępować z wygasłymi zezwoleniami.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2177/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bożenna Blitek /przewodniczący/ Dorota Dąbek Wiesław Kisiel /sprawozdawca/ Symbol z opisem 603 Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie: NSA Grażyna Danielec NSA Wiesław Kisiel (sprawozdawca) Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2003 r. Nr : [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2003 r. , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz L. S. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...] zł ( [...] złotych ) Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2001 r., [...], Zarząd Miasta [...] zezwolił M. R. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...]. Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001 r. do dnia [...] 2002 r. W [...] 2001 r. L. S. zaczął domagać się usunięcia wymienionego straganu, a w dniu [...] 2003 r. definitywnie zażądał stwierdzenia nieważności zezwolenia z dnia [...] 2001 r. wydanego dla M. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało w tej sprawie dwie decyzje. (1) Decyzja z dnia [...] 2003 r., nr [...] powołuje jako podstawę prawną art.104 i art.105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. SKO umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta [...] z dnia [...] 2001 r., [...] , zezwalającej M. R. na zajęcie przez pasa drogowego ulicy [...] . Natomiast powołując się na art.158 § 1 i art.127 §§ 3 i 4 w związku z art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. SKO w [...] wydało (2) zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2003 r., nr [...] SKO w [...]. Odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] 2003 r. Oba rozstrzygnięcia SKO oparte są na tezie, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która już wygasła. Uczyniło to bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia i uzasadniło umorzenie postępowania. W skardze z dnia [...] 2003 r. oraz w dodatkowym piśmie, jakie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło w dniu [...] 2005 r., L. S. kwestionuje poprawność obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. L. S. ponawia w skardze swe argumenty mające przemawiać na rzecz uznania za nieważne zezwolenia z dnia [...] 2001 r. udzielonego M. R. Natomiast w dodatkowym piśmie z [...] br. skarżący podważa tezę o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia. Przez okres swej ważności zezwolenie rodziło skutki prawne. Stwierdzenie nieważności ma umożliwić skarżącemu dochodzenie odszkodowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało swe stanowisko o zasadności umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która utraciła moc z upływem okresu na jaki została wydana. Skoro tej decyzji już nie ma w obrocie prawnym, to nie jest dopuszczalne stwierdzanie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] art.158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszym postępowaniu sądowym konieczne jest odrębne potraktowanie trzech spraw, mogących być przedmiotem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], tj.: (1) sprawy z wniosku M. R. o wyrażenie zgody na umieszczenie straganu w pasie drogowym ulicy [...] w [...]; ta sprawa została załatwiona w trybie art.40 ustawy o drogach publicznych decyzją z dnia [...] 2001 r., [...], (2) sprawy z wniosku L. S. o stwierdzenie nieważności powyższego zezwolenia z dnia [...] 2001 r.; ta sprawa podlegała załatwieniu w trybie art.156 i następnych K.p.a., (3) sprawy bezprzedmiotowości postępowania z wniosku L. S. o stwierdzenie nieważności zezwolenia dla M. R.; zaskarżona decyzja, stwierdzająca taką bezprzedmiotowość, wydana została w trybie art.105 K.p.a. Przedmiotem skargi L. S. jest decyzja w tej ostatniej sprawie (umorzenia postępowania) i tylko tego dotyczy niniejszy wyrok. Dlatego Sąd w niniejszym postępowaniu nie wypowiada się ani na temat zgodności z prawem zezwolenia z dnia [...] 2001 r., [...] dla M. R., ani —dopuszczalności stwierdzenia nieważności, żądanego przez L. S. Art.156 § 2 in fine K.p.a. zakazuje stwierdzania nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego decyzji należy rozpatrywać mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencje. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. [...] Jest to niedowracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r. i SA 1796/00, LEX nr 81755) W niniejszej sprawie nieodwracalne było wygaśnięcie z dniem [...] 2002 r. zezwolenia dla M. R., stosownie do osnowy tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie miało kompetencji, aby zmienić taki reżim prawny. W tym więc zakresie Kolegium prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta [...] z dnia [...] 2001 r., [...] zezwalającego M. R. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...]. Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001 r. do dnia [...] 2002 r., a w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności tego zezwolenia orzekano w dniu [...] 2003 r. (decyzja nr [...]) i w dniu [...] 2003 r. (decyzja o tym samym numerze). Nieprawidłowo natomiast organ administracyjny wyprowadził stąd wniosek o całkowitej bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego na wniosek L. S. Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. (art.158 § 2 K.p.a.). Ustalenie przez SKO, że z dniem [...] 2002 r. wygaśnięcie zezwolenia dla M. R. było nieodwracalne, zobowiązywało ten organ do wydania decyzji ustosunkowującej się merytorycznie do zarzutów L. S. Jeżeli Kolegium podzieli stanowisko tej strony, to należy podać również przyczyny odmowy stwierdzenia nieważności zezwolenia wydanego w 2001 r. dla M. R. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788). O kosztach orzeczono na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.: r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U.: r.2003, nr 124, poz.1153 i nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 228, poz.2261 i 2256).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI