II SA/Kr 2174/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wygasłego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, wskazując na naruszenie art. 158 § 2 K.p.a.
Skarga L.S. dotyczyła decyzji SKO o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, które wygasło z upływem czasu. SKO uznało postępowanie za bezprzedmiotowe. WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO, uznając, że nawet jeśli stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne z powodu nieodwracalności skutków (wygasłego zezwolenia), organ powinien wydać decyzję merytoryczną, wskazując naruszenie prawa i przyczyny odmowy stwierdzenia nieważności, zgodnie z art. 158 § 2 K.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w [...] z dnia [...] 2003 r., która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia wydanego K.S. na umieszczenie straganu w pasie drogowym. Zezwolenie to, wydane na okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r., wygasło z upływem terminu. SKO uznało, że niedopuszczalne jest stwierdzanie nieważności decyzji, która już wygasła i nie istnieje w obrocie prawnym, co uczyniło postępowanie bezprzedmiotowym. L.S. kwestionował tę tezę, argumentując, że stwierdzenie nieważności jest potrzebne do dochodzenia odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przez SKO art. 158 § 2 K.p.a. Sąd wyjaśnił, że nawet jeśli stwierdzenie nieważności decyzji wygasłej jest niedopuszczalne z powodu nieodwracalności skutków prawnych (w tym przypadku wygaśnięcia zezwolenia), organ administracji nie powinien umarzać postępowania. Zamiast tego, zgodnie z art. 158 § 2 K.p.a., powinien wydać decyzję stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne z powodu nieodwracalności skutków prawnych (np. wygaśnięcia decyzji), organ administracji nie powinien umarzać postępowania, lecz wydać decyzję merytoryczną stwierdzającą naruszenie prawa i wskazującą przyczyny odmowy stwierdzenia nieważności.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 158 § 2 K.p.a., jeśli nie można stwierdzić nieważności decyzji z powodu nieodwracalności skutków prawnych, organ powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności. Umorzenie postępowania jest w takiej sytuacji nieprawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
K.p.a. art. 158 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 127 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakazuje stwierdzania nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Nieodwracalność skutku prawnego należy rozpatrywać mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencje. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny.
u.d.p. art. 40
Ustawa o drogach publicznych
u.NSA art. 55 § ust.1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO naruszyło art. 158 § 2 K.p.a., umarzając postępowanie zamiast wydać decyzję merytoryczną stwierdzającą naruszenie prawa i przyczyny odmowy stwierdzenia nieważności. Wygaśnięcie zezwolenia z upływem czasu nie wyklucza możliwości stwierdzenia naruszenia prawa, nawet jeśli samo stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
SKO błędnie uznało, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która wygasła i nie istnieje w obrocie prawnym, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.
Godne uwagi sformułowania
nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Skład orzekający
Bożenna Blitek
przewodniczący
Grażyna Danielec
sędzia
Wiesław Kisiel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 158 § 2 K.p.a. w kontekście stwierdzania nieważności decyzji, które wygasły lub wywołały nieodwracalne skutki prawne. Podkreślenie obowiązku organu do merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów strony, nawet w przypadku braku możliwości stwierdzenia nieważności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji administracyjnej z upływem czasu i procedury stwierdzania jej nieważności. Nie dotyczy bezpośrednio meritum zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje subtelne, ale ważne różnice między umorzeniem postępowania a merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, nawet gdy formalne stwierdzenie nieważności jest niemożliwe. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy wygasłe zezwolenie można jeszcze zaskarżyć? WSA wyjaśnia, kiedy sąd administracyjny uchyli decyzję.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 2174/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bożenna Blitek /przewodniczący/ Dorota Dąbek Wiesław Kisiel /sprawozdawca/ Symbol z opisem 603 Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie: NSA Grażyna Danielec NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2003 r. Nr : [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2003 r. , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz L. S. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...] zł ( [...] złotych) Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2001 r., [...] Zarząd Miasta [...] zezwolił K. S. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...]. Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001 r. do dnia [...] 2002 r. W [...] 2001 r. L. S. zaczął domagać się usunięcia wymienionego straganu, a [...] 2003 r. definitywnie zażądał stwierdzenia nieważności zezwolenia z dnia [...] 2001 r. wydanego dla K. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało w tej sprawie dwie decyzje. Decyzja z dnia [...] 2003 r., nr [...] powołuje jako podstawę prawną art.104 i art.105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. SKO umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta [...] z dnia [...] 2001 r., [...], zezwalającej K. S. na zajęcie przez pasa drogowego ulicy [...] Natomiast powołując się na art.158 § 1 i art.127 §§ 3 i 4 w związku z art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. SKO w [...] wydało zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2003 r., nr [...] SKO w [...]. Odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] 2003 r. Oba rozstrzygnięcia SKO oparte są na tezie, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która już wygasła. Uczyniło to bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia i uzasadniło umorzenie postępowania. W skardze z dnia [...] 2003 r. oraz w dodatkowym piśmie, jakie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło w dniu [...] 2005 r., L. S. kwestionuje poprawność obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] L. S. ponawia w skardze swe argumenty mające przemawiać na rzecz uznania za nieważne zezwolenia z dnia [...] 2001 r. udzielonego K. S. Natomiast w dodatkowym piśmie z września br. skarżący podważa tezę o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia. Przez okres swej ważności zezwolenie rodziło skutki prawne. Stwierdzenie nieważności ma umożliwić skarżącemu dochodzenie odszkodowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało swe stanowisko o zasadności umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która utraciła moc z upływem okresu na jaki została wydana. Skoro tej decyzji już nie ma w obrocie prawnym, to nie jest dopuszczalne stwierdzanie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] art.158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszym postępowaniu sądowym konieczne jest odrębne potraktowanie trzech spraw, mogących być przedmiotem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], tj.: (1) sprawy z wniosku K. S. o wyrażenie zgody na umieszczenie straganu w pasie drogowym ulicy [...] w [...]; ta sprawa była załatwiana w trybie art.40 ustawy o drogach publicznych, (2) sprawy z wniosku L. S. o stwierdzenie nieważności zezwolenia z dnia [...] 2001 r., [...] ; ta sprawa podlegała załatwieniu w trybie art.156 i następnych K.p.a., (3) stwierdzenia w trybie art.105 K.p.a. bezprzedmiotowości postępowania z wniosku L. S. o stwierdzenie nieważności zezwolenia dla K. S. Przedmiotem skargi L. S. jest decyzja w tej ostatniej sprawie (umorzenia postępowania) i tylko tego dotyczy niniejszy wyrok. Dlatego Sąd w niniejszym postępowaniu nie wypowiada się ani na temat zgodności z prawem zezwolenia z dnia [...] 2001 r., [...] dla K. S., ani —dopuszczalności stwierdzenia nieważności, żądanego przez L. S. Art.156 § 2 in fine K.p.a. zakazuje stwierdzania nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego decyzji należy rozpatrywać mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencje. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. [...] Jest to niedowracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r. i SA 1796/00, LEX nr 81755) W niniejszej sprawie nieodwracalne było wygaśnięcie z dniem [...] 2002 r. zezwolenia dla K. S., stosownie do osnowy tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie miało kompetencji, aby zmienić taki reżim prawny. W tym więc zakresie Kolegium prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta [...] z dnia [...] 2001 r., [...], zezwalającego K. S. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...]. Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001 r. do dnia [...] 2002 r., a w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności tego zezwolenia orzekano w dniu [...] 2003 r. (decyzja nr [...]) i w dniu [...] 2003 r. (decyzja o tym samym numerze). Nieprawidłowo natomiast organ administracyjny wyprowadził stąd wniosek o całkowitej bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego na wniosek L. S. Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. (art.158 § 2 K.p.a.). Ustalenie przez SKO, że z dniem [...] 2002 r. wygaśnięcie zezwolenia dla K. S. było nieodwracalne, zobowiązywało ten organ do wydania decyzji ustosunkowującej się merytorycznie do zarzutów L. S. Jeżeli Kolegium podzieli stanowisko tej strony, to należy podać również przyczyny odmowy stwierdzenia nieważności zezwolenia dla K. S. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788). O kosztach orzeczono na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.: r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U.: r.2003, nr 124, poz.1153 i nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 228, poz.2261 i 2256).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI