II SA/KR 2173/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-10-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
drogi publicznepas drogowyzezwoleńzajęcie pasa drogowegopostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościumorzenie postępowaniaSKOWSAkpa

WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, uznając, że organ powinien był merytorycznie rozpatrzyć wniosek zgodnie z art. 158 § 2 kpa.

Skarga dotyczyła decyzji SKO o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zezwolenie wygasło z upływem czasu, na jaki zostało wydane. SKO uznało postępowanie za bezprzedmiotowe. WSA uchylił decyzję SKO, wskazując, że organ powinien był zastosować art. 158 § 2 kpa i merytorycznie rozpatrzyć wniosek o stwierdzenie nieważności, nawet jeśli nie można było jej stwierdzić z powodu wygaśnięcia, wskazując jedynie naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 1 sierpnia 2003 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, wydanego dla J.G. Zezwolenie to, wydane przez Zarząd Miasta w 2001 r., obowiązywało do 2002 r. L.S. domagał się stwierdzenia nieważności tego zezwolenia. SKO wydało dwie decyzje: pierwszą z dnia [...] 2003 r. umarzającą postępowanie w oparciu o art. 105 kpa, a następnie drugą (zaskarżoną) z dnia [...] 2003 r. odmawiającą uchylenia pierwszej decyzji, powołując się na art. 158 § 1 kpa i art. 127 § 3 i 4 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa. SKO argumentowało, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która już wygasła, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. WSA w Krakowie uchylił obie decyzje SKO. Sąd uznał, że choć wygaśnięcie zezwolenia z dniem [...] 2002 r. było skutkiem nieodwracalnym w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, to SKO nieprawidłowo umorzyło postępowanie. Zgodnie z art. 158 § 2 kpa, w sytuacji, gdy nie można stwierdzić nieważności decyzji z powodu okoliczności wskazanych w art. 156 § 2 kpa, organ powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania przyczyn braku stwierdzenia nieważności. WSA nakazał SKO merytoryczne rozpatrzenie wniosku L.S. o stwierdzenie nieważności zezwolenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jeśli nie można stwierdzić nieważności decyzji z powodu wygaśnięcia, organ powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania przyczyn braku stwierdzenia nieważności, zgodnie z art. 158 § 2 kpa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wygaśnięcie zezwolenia było skutkiem nieodwracalnym w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, jednakże organ administracyjny nieprawidłowo umorzył postępowanie. Zastosowanie art. 158 § 2 kpa zobowiązywało SKO do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności, nawet jeśli nie mogło jej stwierdzić.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 158 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku, gdy nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakazuje stwierdzania nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.

k.p.a. art. 127 § § 3 i § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o drogach publicznych art. 40

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 55 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO nieprawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia, które wygasło. Organ powinien był zastosować art. 158 § 2 kpa i merytorycznie rozpatrzyć wniosek, wskazując naruszenie prawa i powody braku stwierdzenia nieważności.

Odrzucone argumenty

SKO argumentowało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wygasłej decyzji jest bezprzedmiotowe.

Godne uwagi sformułowania

nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji.

Skład orzekający

Bożenna Blitek

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Dąbek

członek

Wiesław Kisiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 158 § 2 kpa w kontekście stwierdzania nieważności decyzji, które wygasły lub wywołały nieodwracalne skutki prawne. Obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności nawet w sytuacji braku możliwości jej stwierdzenia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji publicznej rozpatruje wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, która już wygasła lub wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym – jak należy postąpić, gdy wniosek dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji, która już wygasła. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy można badać nieważność decyzji, która już wygasła? WSA wyjaśnia obowiązki organów administracji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2173/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Dąbek
Wiesław Kisiel
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr) Sędziowie: NSA Grażyna Danielec NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 sierpnia 2003 r Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2003 r , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L.S. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...] zł ([...] złotych)
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2001r., [...] Zarząd Miasta zezwolił J. G. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...] Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001r. do dnia [...] 2002r.
W listopadzie 2001r. L. S. zaczął domagać się usunięcia wymienionego straganu, a 30 maja 2003r. definitywnie zażądał stwierdzenia nieważności zezwolenia z dnia 16 października 2001r. wydanego dla J. G..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w tej sprawie dwie decyzje - pierwszą z dnia [...] .2003r. i w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - drugą z dnia [...] 2003r. Decyzja z dnia [...] 2003r., nr [...] powołuje jako podstawę prawną art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) i art. 105 kpa. Decyzją tą organ administracyjny umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta z dnia [...] 2001r., [...] zezwalającej J.G. na zajęcie pasa drogowego ulicy [...]. Natomiast zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2003r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji z dnia [...] 2003r. powołując się na art. 158 §1 kpa i art. 127 § 3 i § 4 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Oba rozstrzygnięcia tego organu oparte są na tezie, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która już wygasła, albowiem uczyniło to bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia i uzasadniło [...] sierpnia 2003r. oraz dodatkowym piśmie, jakie wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] 2005r., L. S. zakwestionował poprawność obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego
Skarżący ponowił w skardze swe argumenty mające przemawiać na rzecz uznania za nieważne zezwolenia z dnia [...] 2001r. udzielonego J.G.W dodatkowym piśmie z [...] br. skarżący natomiast podważa tezę o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia, albowiem przez okres swej ważności zezwolenie rodziło skutki prawne, a stwierdzenie nieważności mogłoby umożliwić skarżącemu dochodzenie odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymano stanowisko o zasadności umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która utraciła moc z upływem okresu, na jaki została wydana. Podano, że skoro tej decyzji nie ma już w obrocie prawnym, to nie jest dopuszczalne stwierdzenie jej nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 158 § 2 kpa.
W niniejszym postępowaniu sądowym konieczne jest odrębne potraktowanie trzech spraw, tj: 1) sprawy z wniosku J. G. o wyrażenie zgody na umieszczenie straganu w pasie drogowym ulicy [...] w [...] - ta sprawa była załatwiana w trybie art. 40 ustawy o drogach publicznych; 2) sprawy z wniosku L. S. o stwierdzenie nieważności zezwolenia z dnia [...] 2001r., [...] - ta sprawa podlegała załatwieniu w trybie art. 156 i następnych kpa i 3) sprawy stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia dla J.G. - załatwionej w trybie art. 105 kpa zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania prowadzonego na wniosek L. S.
Przedmiotem skargi L. S. jest decyzja z pkt 3), a więc w tej ostatniej sprawie (umorzenia postępowania) i tylko tej sprawy dotyczy niniejszy wyrok. Z tego względu Sąd w niniejszym postępowaniu nie wypowiada się ani na temat zgodności z prawem zezwolenia z dnia [...] 2001r., [...] dla J.G. ani - zasadności, czy dopuszczalności stwierdzenia nieważności żądanego przez L. S.
Należy zwrócić uwagę na to, że art. 156 § 2 in fine kpa zakazuje stwierdzania nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. "Odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego decyzji należy rozpatrywać mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencje. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. (...) Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji.(...)" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2002r., sygn. I SA 1796/00, opubl. LEX nr 81755). W niniejszej sprawie nieodwracalne było wygaśnięcie z dniem [...] 2002r. zezwolenia dla J.G., stosownie do osnowy tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało kompetencji do zmiany tego reżimu prawnego. W tym zakresie, więc organ administracyjny prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta z dnia [...] 2001r., [...] zezwalającej J. G. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...] Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001r. do [...] 2002r., a w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności tego zezwolenia orzekano w dniu [...] 2003r. (decyzja nr [...]) i w dniu [...] 2003r. (decyzja o tym samym numerze).
Nieprawidłowo natomiast, zdaniem Sądu - organ administracyjny wyprowadził z powyższego konkluzję o całkowitej bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego na wniosek L. S.. Według art. 158 § 2 kpa: "Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji." Ustalenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że z dniem [...] 2002r. wygaśnięcie zezwolenia dla J.G. było nieodwracalne, zobowiązywało ten organ do ustalenia, czy należy stwierdzić, że zezwolenie wydane zostało z naruszeniem prawa, wskazując jednocześnie powody odmowy stwierdzenia nieważności owego zezwolenia. W tym celu konieczne było merytoryczne rozpatrzenie sprawy nieważności, w tym także zarzutów podnoszonych przez L. S.. Z tego więc względu - Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest zobowiązane załatwić merytorycznie wniosek L. S. o stwierdzenie nieważności zezwolenia wydanego dla J. .
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą - jak w pkt I wyroku.
W oparciu o art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz.U. nr 153, poz. 1271) w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368) o kosztach orzeczono - jak w pkt II wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI