II SA/Kr 217/24

II SA/Kr 217/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 2859/24 - Wyrok NSA z 2025-05-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2023 r., nr 1036/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 r. nr 78/2023, na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1, a także art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.), wstrzymał inwestorowi – D. Sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym zlokalizowanym na dz. nr [...] w m. M. , gm. [...], oznaczonym na załączniku graficznym nr [...], z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Na powyższe postanowienie zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł m.in. M. P. (dalej też jako: żalący się lub skarżący).
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że postanowienie zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie, podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Podniesiono przy tym, że ze względu na kwestie organizacyjne przedsiębiorstwa strony, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, strona nie wniosła zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Dodano też, że z uwagi na nieznajomość akt sprawy, a także procedur, dopiero w dniu 20 lutego 2023 r., tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika, inwestor powziął informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Tym samym zdaniem żalącego się, dopiero w dniu 20 lutego 2023 r. ustała przyczyna niemożności złożenia zażalenia.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. nr 1036/2023, znak: WOB.7722.77.2023.PWOL, na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 u.p.b., stwierdził, że zażalenie M. P. na ww. postanowienie organu I instancji z dnia 20 stycznia 2023 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że postanowienie organu I instancji zostało skutecznie doręczone żalącemu się w dniu 25 stycznia 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 20 akt MWINB). W tym zakresie organ odwoławczy podniósł, że termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 1 lutego 2023 r., podczas gdy zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia żalący się złożył na dzienniku podawczym organu I instancji w dniu 23 lutego 2023 r. (k. 6 akt MWINB), a przy tym wniosek ten załatwiono odmownie (postanowienie z dnia 6 grudnia 2023 r., nr 1035/2023) z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, tj. istnienia takiej przeszkody, której strona nie mogłaby przezwyciężyć. Tym samym w ocenie organu II instancji, wobec odmownego załatwieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia należało wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił przy tym, że nie ma wymogu, aby z takim rozstrzygnięciem czekać do upływu terminu do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu lub wydania orzeczenia w tej sprawie przez sąd administracyjny.
Skargę na ww. postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący – M. P., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania przez organ postanowienia w niniejszej sprawie o nr 1035/2023 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia;
b) art. 58 § 1 i 2 k.p.a., poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, pomimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy skarżący wykazał, iż z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać oraz konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu;
c) art. 80 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez niego uprawdopodobnione;
d) art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty, przedstawiając argumentację na ich poparcie.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).
Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jednocześnie w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2023 r., nr 1036/2023, stwierdzające, że zażalenie skarżącego na postanowienie organu I instancji z dnia 20 stycznia 2023 r., którym wstrzymano inwestorowi prowadzenie robót budowlanych z powodu ich realizacji bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a. Tym samym przedmiotem niniejszej sprawy jest wyłącznie zagadnienie prawne polegające na ocenie, czy organ odwoławczy zasadnie uznał, iż skarżący nie dochował terminu do wniesienia zażalenia.
W przedmiotowej sprawie Sąd, dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem wyżej określonych kryteriów, doszedł do wniosku, że przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył bowiem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia.
W tym zakresie wskazać należy, że podstawę prawną wydania kwestionowanego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie zaś do treści art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 11 Działu II k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Jednocześnie w myśl art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Z treści art. 134 k.p.a. wynika zatem jednoznacznie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (czy odpowiednio – jak w przedmiotowej sprawie – zażalenia) jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (czy odpowiednio – jak w przedmiotowej sprawie – zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej, w związku z czym każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez ten organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżącemu doręczono postanowienie organu I instancji w dniu 25 stycznia 2023 r., w trybie doręczenia zastępczego, co potwierdza zalegająca w aktach sprawy potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 20 akt MWINB). Jak wynika z kolei z k. 20 akt PINB, w postanowieniu organu I instancji zawarto pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, który to termin w przedmiotowej sprawie upływał skarżącemu w dniu 1 lutego 2023 r. Tymczasem, jak wynika z prezentaty organu z k. 6 akt MWINB zażalenie skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zostało złożone osobiście w siedzibie organu w dniu 23 lutego 2023 r., a zatem trzy tygodnie po upływie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie zaś, jak wynika z k. 31 akt MWINB, organ odwoławczy nie znajdując podstaw do uwzględnienia ww. wniosku, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, wydając w dniu 6 grudnia 2023 r. postanowienie w tym przedmiocie.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy stwierdził jedynie obiektywną i niesporną okoliczność, a mianowicie, że zażalenie zostało złożone przez skarżącego po terminie, który nie został zarazem przywrócony, do czego – na mocy art. 134 k.p.a. – organ ten był zobligowany.
Jednocześnie wymaga podkreślenia, że podnoszone przez skarżącego zarzuty, kwestionujące zasadniczo prawidłowość wydania przez organ odwoławczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, nie mogły być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie (dotyczącej kontroli legalności postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia), gdyż odnosiły się one do innego aktu, tj. postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, na które skarżącemu przysługuje – odrębna od niniejszej – skarga do sądu administracyjnego.
Mając zatem na uwadze wskazane powyżej okoliczności, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie należało uznać za uzasadnione i zgodne z prawem, a w konsekwencji wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.