II SA/Kr 2156/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-04-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkanadbudowaroboty budowlanekontroladecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie nadbudowanego poddasza, podkreślając wymóg uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem prac.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. i N. L. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie nadbudowanego poddasza budynku mieszkalnego. Inwestorki argumentowały, że działały w pośpiechu z powodu uszkodzenia dachu przez wichurę i niezwłocznie wystąpiły o pozwolenie, jednak organy administracyjne uznały roboty za samowolę budowlaną. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że pozwolenie na budowę jest wymagane przed rozpoczęciem prac, a późniejsze wystąpienie o nie nie legalizuje samowoli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi A. B. i N. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie nadbudowanego poddasza istniejącego budynku mieszkalnego. Organy administracyjne uznały, że wykonane roboty budowlane, polegające na nadbudowie poddasza, stanowiły budowę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorki nie posiadały. Skarżące podnosiły, że działały w pośpiechu z powodu uszkodzenia dachu przez wichurę, niezwłocznie wystąpiły o pozwolenie i że nadbudowa nie koliduje z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że pozwolenie na budowę musi być uzyskane przed rozpoczęciem robót, a późniejsze działania w celu jego uzyskania nie legalizują samowoli budowlanej. Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, w tym art. 48 Prawa budowlanego, który nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, roboty budowlane polegające na nadbudowie poddasza istniejącego budynku mieszkalnego kwalifikują się jako budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane i wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nadbudowa stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego, która nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ustawy. Nie można jej również zaliczyć do robót remontowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 48

Ustawa - Prawo budowlane

Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jest to bezwzględny nakaz rozbiórki.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją orzeczeniem.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa - Prawo budowlane

Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę i przebudowę obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 29

Ustawa - Prawo budowlane

Wykaz obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nadbudowa budynku nie jest objęta tym przepisem.

u.p.b. art. 3 § pkt 8

Ustawa - Prawo budowlane

Przez remont rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Nadbudowa nie jest remontem.

u.p.b. art. 28

Ustawa - Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę należy uzyskać przed rozpoczęciem robót budowlanych.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Przepisy wprowadzające u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowolna nadbudowa poddasza stanowi budowę wymagającą pozwolenia na budowę. Pozwolenie na budowę musi być uzyskane przed rozpoczęciem robót budowlanych. Nie można legalizować samowoli budowlanej poprzez późniejsze wystąpienie o pozwolenie. Okoliczności faktyczne, takie jak sytuacja materialna czy zdrowotna, nie mają wpływu na obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.

Odrzucone argumenty

Nadzbudowa była konieczna z powodu uszkodzenia dachu przez wichurę. Skarżące niezwłocznie wystąpiły o pozwolenie na budowę po dowiedzeniu się o jego konieczności. Nadbudowa nie koliduje z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Budynek i okolica zyskały na estetyce po nadbudowie. Naruszenie przepisów KPA przez organ I instancji w zakresie terminów zawiadomienia i wydania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

roboty budowlane związane z nadbudową były w toku realizacji wykonanie tej części obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną właściwy organ nakazuje, drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę podjęte przez skarżące działania w celu uzyskania pozwolenia na budowę, na tym etapie postępowania administracyjnego, było działaniem spóźnionym nie mogą być one brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego nieznającego odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego

Skład orzekający

Grażyna Firek

przewodniczący

Renata Czeluśniak

sprawozdawca

Barbara Pasternak

członek

Beata Cieloch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych, zwłaszcza w przypadku nadbudowy, oraz brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej przez późniejsze działania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej nadbudowy poddasza i nie obejmuje wszystkich rodzajów robót budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem samowoli budowlanej i konsekwencje braku dopełnienia formalności prawnych. Jest to typowy przypadek z zakresu prawa budowlanego, ale z elementami ludzkimi (uszkodzenie dachu, sytuacja inwestorek).

Samowolna nadbudowa dachu: czy naprawa po wichurze usprawiedliwia brak pozwolenia?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2156/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-04-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Barbara Pasternak
Beata Cieloch
Grażyna Firek /przewodniczący/
Renata Czeluśniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Sygn. powiązane
II OSK 179/08 - Wyrok NSA z 2009-02-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2006r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie WSA : Renata Czeluśniak (spr.) Barbara Pasternak Protokolant : Agata Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi A. B. i N. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala
Uzasadnienie
Postępowanie organu I instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zostało wszczęte z urzędu w sprawie samowolnej nadbudowy poddasza istniejącego budynku mieszkalnego, położonego w [...] przy ulicy [...].
Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2002 r., znak: [...] nakazał inwestorom - N. L. i A. B. rozbiórkę samowolnie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na w/w nieruchomości.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...].2002 r. zostało stwierdzone, że na nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] prowadzone są roboty budowlane przy nadbudowie poddasza istniejącego budynku mieszkalnego. Zostały wykonane ścianki kolankowe z siporeksu gr. 24 cm na wysokość 1 m, wmurowano ściany szczytowe pod konstrukcję dwuspadowego dachu. Organ I instancji ustalił także , iż wykonana została również nowa drewniana konstrukcja dachu, na której ułożono izolację z folii, wykonano łacenie i rozpoczęto krycie połaci dachowej blachodachówką. Na ścianach szczytowych i kolankowych budynku wykonano ocieplenie styropianem gr. 5 cm bez tynków zewnętrznych. Nadmurowany został trzon kominowy w związku z podniesieniem kalenicy dachu. W ścianie szczytowej południowej wykonano dwa otwory okienne o wymiarach 1,20 x 1,20 m. i jeden otwór okienny w ścianie północnej, bez osadzenia stolarki. Z klatki schodowej budynku brak jest wejścia do dokonanej nadbudowy. Podczas oględzin organ administracyjny stwierdził, że roboty budowlane związane z nadbudową były w toku realizacji.
Obecna podczas oględzin N. L. oświadczyła, że wspólnie z A. B. są inwestorkami, rozpoczętych pod koniec [...] 2002 r. w/w robót budowlanych. Oświadczyła także, że nadbudowa podyktowana została koniecznością wymiany istniejącego stropodachu na dach dwuspadowy z wymianą pokrycia dachowego z uwagi na ich zniszczenie przez wiatr. Inwestor oświadczyła również, że nie posiada pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, jednak po otrzymaniu zawiadomienia o kontroli, wystąpiła wspólnie z A. B. do Urzędu o wydanie stosownych dokumentów.
Organ administracyjny stwierdził, że dokonana przez inwestorski przedmiotowa nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego kwalifikowana jest jako budowa w rozumieniu art.3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r.
Ustalono, że realizacja nadbudowy budynku mieszkalnego wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 29 w/w ustawy, której inwestorki nie posiadają. Według organu I instancji - wykonywanie tej części obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, zatem w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. wydano nakaz rozbiórki przedmiotowej nadbudowy.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyły A. B. i N. L. wnosząc o jej uchylenie. Wskazały, iż nie wiedziały o konieczności uzyskania pozwolenia na przebudowę uszkodzonego przez wichurę dachu, tj. częściową rozbiórkę i podbudowę pod nową więźbę dachową. Podały, ze niezwłocznie tzn. w dniu [...].2002 r. wystąpiły o wydanie pozwolenia na w/w prace. Odwołujące podniosły, ze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dopuszcza adaptację istniejącej zabudowy (...). Wskazały, ze pozostawienie budynku mieszkalnego bez remontu i wykonania dachu spowodowałoby jego zniszczenie.
Organ odwoławczy - [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].2002 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. - Dz.U. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz.U. Nr 106, poz.1126), po rozpatrzeniu w/w odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].2002 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w skoro w niniejszej sprawie inwestorki nie uzyskały stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, to organ I instancji zasadnie wydał decyzję nakazująca rozbiórkę przedmiotowej nadbudowy w oparciu o art. 48 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargi A. B. i N. L. z daty [...].2002 r. na w/w decyzję organu odwoławczego z dnia [...].2002 r. W/w wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżące podniosły, iż ich budynek wybudowany w 1957 r. był pokryty częściowo papą na stropie, a częściowo eternitem falistym z więźbą dachową. Ponieważ na skutek wiatru została zerwana część eternitu i papy, co spowodowało zalewanie wodami opadowymi wnętrza budynku, skarżące musiały natychmiast podjąć roboty w celu zabezpieczenia budynku.
O fakcie potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę skarżące dowiedziały się dopiero z pism Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] i niezwłocznie wystąpiły do Urzędu Gminy w [...] o wydanie pozwolenia. A. B. i N. L. wskazały, że wniosek złożyły w dniu [...].2002 r., a decyzje o warunkach zabudowy dostały dopiero [...].2002 r., co ich zdaniem jest sprzeczne z Kodeksem postępowania administracyjnego. Skarżące uważają również, że zostały naruszone przepisy Kpa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], ponieważ zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego nastąpiło w dniu [...].2002 r., a decyzję o rozbiórce otrzymały w dniu [...].2002 r. Skarżące nadmieniają również, że nadbudowa budynku nie koliduje z planem zagospodarowania przestrzennego, a budynek i okolica zyskały na estetyce. A. B. i N. L. uważają, że art. 61 Prawa budowlanego nakłada na nich obowiązek dbania o stan estetyczny budynku, jak również o stan techniczny budynku mieszkalnego. Wskazują na trudną sytuację zdrowotną i materialną.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Stwierdzono, że zarzuty A. B. i N. L. dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego odnośnie terminu wydania decyzji nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Odnosząc się do pozostałych kwestii wskazanych w skardze, organ II instancji podał, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 w/w ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W oparciu o art. 134 p.o.p.s.a Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
W ocenie Sądu organy administracyjne orzekające w sprawie dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, przeprowadziły postępowanie dowodowe bez zarzutu, dokonały prawidłowej subsumcji przepisów prawa i w rezultacie wydały zgodne z prawem rozstrzygniecie.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), który zobowiązuje organ administracyjny do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Przepis art. 3 pkt ust 6 w/w ustawy stanowi: że przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę i przebudowę obiektu budowlanego. Wykonane przez inwestorki roboty budowlane stanowiły nadbudowę budynku mieszkalnego, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jedynie art. 29 Prawa budowlanego zawiera wykaz obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z tego obowiązku. Wykonana nadbudowa budynku nie jest objęta w/w przepisem. Wskazanych robót budowlanych nie można również zaliczyć do robót remontowych, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, poprzez remont rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Natomiast w przedmiotowej sprawie - jak trafnie ustaliły organy administracyjne - powstała zupełnie nowa część obiektu budowlanego.
W ocenie Sądu, organ I instancji był zobligowany do nakazania rozbiórki przedmiotowej nadbudowy, zgodnie z art. 48 w/w ustawy, bowiem skarżące nie uzyskały wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten stanowi bowiem o bezwzględnym nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu orzeczony w decyzji organu I instancji nakaz rozbiórki przedmiotowej nadbudowy jest zasadny i zgodny z prawem.
Odnosząc się z kolei do zarzutów zawartych w skardze, należy stwierdzić, iż podjęte przez skarżące działania w celu uzyskania pozwolenia na budowę, na tym etapie postępowania administracyjnego, było działaniem spóźnionym, bowiem jak wynika z przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane - pozwolenie na budowę należy uzyskać przed rozpoczęciem robót budowlanych, a nie w trakcie ich realizacji.
Ponadto, należy wskazać, że wbrew błędnemu poglądowi skarżących - uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na przedmiotową inwestycję nie uprawnia do prowadzenia robót budowlanych, tylko stanowi jeden z dokumentów, który należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.
Ustosunkowując się do pozostałych kwestii, podnoszonych w skardze, w tym racji celowościowych i społecznych, tj. sytuacji materialnej i zdrowotnej strony oraz nieznajomość prawa, należy wskazać, iż nie mogą być one brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego nieznającego odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.