II SA/Kr 212/25

II SA/Kr 212/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 145 par 1 pkt 5  i art 149 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 grudnia 2024 r. nr SKO.ZP/415/480/2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego samowoli urbanistycznej oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 27 grudnia 2024 r. nr SKO.ZP/415/480/2024 działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5, art. 148 § 1, art. 149 § 3 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku D. P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją SKO w Krakowie z dnia 19 maja 2023 r. nr SKO.ZP/415/162/2023 – odmówiło wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 19 maja 2023 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Tomice z dnia 28 lutego 2023 r. orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek S. P. w sprawie tzw. "samowoli urbanistycznej" na części działki nr [...] w miejscowości T..
Pismem z dnia 18 września 2024 r. D. P. zwróciła się do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wada postępowania polegała zdaniem skarżącej na oparciu rozstrzygnięcia o niekompletnym materiale dowodowym. Brakuje bowiem wyrysu dla działki nr [...] przedstawiającego zagospodarowanie działki przed datą wycinki, która miała miejsce w 2007 r. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego od dnia 31 sierpnia 2004 r. do jego zmiany z dnia 28 marca 2008 r. lub planu wcześniejszego.
Organ stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania opiera się w istocie na zarzutach dotyczących materiału dowodowego, jakim organy orzekające w sprawie dysponowały i w oparciu o który wydały decyzję, stąd też nie ulega wątpliwości, że wiedzę o materiale dowodowym będącym podstawą rozstrzygnięć obu organów wnioskodawczyni miała już na etapie składania odwołania. Bez wątpienia zatem minął wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. termin jednego miesiąca od momentu powzięcia przez wnioskodawczynię wiadomości o okolicznościach, które jej zdaniem winny stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
Ponadto zarówno na dzień wejście w życie planu w 2004 r., jak i jego zmiany w 2008 r. wyznaczona funkcja i kierunek zagospodarowania w odniesieniu do przedmiotowej działki pozostawały tożsame.
Podkreślono też, że plan miejscowy nie jest dowodem w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. ale stanowi przepis prawa miejscowego, który organ zobligowany jest stosować.
Początkowo złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wycofany, co zaskutkowało wydaniem w dniu 19 lutego 2025 r. postanowienia znak: SKO.ZP/415/25/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania zainicjowanego tym wnioskiem.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie analizy i rozpatrzenia materiału dowodowego dołączonego do wniosku oraz na automatycznym przyjęciu i powieleniu ustaleń zawartych w postanowieniach wydanych w stosunku do męża skarżącej,
2. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a poprzez jego nieuprawnione zakwestionowanie skarżonym postanowieniem w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził żadnej subsumpcji wniosku, nowych okoliczności i nowych dowodów przedstawionych przez stronę,
4/ art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie i powielenie ustaleń zawartych w postanowieniach wydanych w stosunku do męża skarżącej, przez co skarżąca utraciła całkowicie zaufanie do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, i polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie jest prawidłowe, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajną instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania jest dopuszczalne w sytuacji, gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a.
W myśl art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak natomiast stanowi art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.). Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., również następuje w drodze postanowienia.
Z powyższego wynika zatem, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania może zostać wszczęte jedynie po uprzednim zweryfikowaniu dopuszczalności wznowienia postępowania, samo zaś złożenie wniosku o wznowienie postępowania, nie wznawia automatycznie postępowania. W pierwszej kolejności organ bada zatem przesłanki formalne wniosku o wznowienie postępowania, a zatem ustala czy wniosek pochodzi od podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia postępowania, czy dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a.
Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wydawane jest w sytuacji, gdy żądający wznowienia postępowania nie spełnił przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania wznowieniowego. Powodami wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania mogą być przyczyny podmiotowe lub przedmiotowe oraz uchybienie przez stronę ustawowemu terminowi określonemu w art. 148 § 1 i 2, art. 145a § 2, art. 145aa § 2 lub w art. 145b § 2 k.p.a., jeżeli nie ma podstaw do jego przywrócenia. Organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w szczególności, gdy w podaniu o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wskazano podstawy wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. lub zażądano wznowienia postępowania z przyczyny innej niż ustawowe podstawy wymienione w k.p.a. Odmowa wznowienia postępowania następuje więc z przyczyn formalnych. Jeżeli strona występując z żądaniem wznowienia postępowania nie wskazuje przesłanek wznowienia postępowania, czy to poprzestając jedynie na wskazaniu przepisów k.p.a., czy też w ogóle nie uzasadniając wniosku czy też wreszcie uzasadniając wniosek w sposób, który nawet bez głębszej analizy prowadzi do wniosku, że argumenty tam wskazane nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania, to właściwy do wznowienia postępowania organ administracji powinien w drodze postanowienia odmówić wznowienia postępowania, przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym (por. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r., II OSK 2598/10).
Ponadto z treści art. 148 § 1 k.p.a. wprost wynika, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarżąca oparła swój wniosek na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. na wyjściu na jaw nowego dowodu w sprawie. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 października 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1462/24).
W swoim wniosku o wznowienie postępowania skarżąca zarzuciła, że zarówno organ I instancji, jak i Kolegium, orzekały w oparciu o niepełny materiał dowodowy.
Organ zasadnie wywiódł w tym miejscu, że wniosek o wznowienie postępowania opiera się zatem w istocie na zarzutach dotyczących materiału dowodowego, jakim organy orzekające w sprawie dysponowały i w oparciu o który wydały decyzje.
Powodem, dla którego należało odmówić wznowienia postępowania nie był jednak fakt, że skarżąca złożyła swój wniosek zbyt późno, lecz to, iż wskazywany przez nią wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ogóle nie stanowi dowodu, o którym mowa w art. 75 § 1 k.p.a., lecz jest częścią prawa miejscowego.
Podkreślał to również WSA w Krakowie w wyroku z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 895/23 wydanym w odpowiedzi na tożsame zarzuty męża skarżącej względem ostatecznej decyzji Kolegium, Sąd podkreślił między innymi, że "miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym, zgodnie z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1461). W myśl art. 8 powołanej ustawy, wojewódzki dziennik urzędowy (np. Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego) jest dziennikiem urzędowym, podobnie jak Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, czy Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Skoro miejscowy plan został ogłoszony w dzienniku urzędowym, to nie sposób znaleźć podstaw do nakładania na wojewodę dodatkowego obowiązku uwierzytelniania wypisu czy wyrysu z miejscowego planu przez urząd, przy pomocy którego wojewoda wykonuje swoje zadania i kompetencje. Zatem brak wyrysu z miejscowego planu w aktach sprawy nie świadczy w żaden sposób o niekompletności materiału dowodowego. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie stanowi dowodu w sprawie, lecz jest częścią porządku prawnego, który organy są zobowiązane uwzględniać przy rozstrzygnięciu sprawy".
Wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, m.in. miejscowego, nie stanowi natomiast podstawy wznowieniowej, a oparcie wniosku o wznowienie na takiej właśnie argumentacji, uzasadnia odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
W tej sytuacji wadliwe jest zdaniem Sądu obliczanie miesięcznego terminu od dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej przesłankę wznowienia. Skoro bowiem w przedmiotowej sprawie nie zaistniał żaden nowy dowód, nie da się wskazać początku biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Wskazanie natomiast, że termin ten rozpoczął się najpóźniej w dacie złożenia odwołania jest w opinii Sądu z gruntu błędne. Należy bowiem zauważyć, że zawsze na etapie odwołania można założyć, że strona zna całokształt materiału dowodowego, co oznaczałoby, iż w każdym przypadku wniosku o wznowienie w związku z ujawnieniem nowego dowodu, termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania liczony byłby od dnia złożenia odwołania, bez względu na to, czy strona wiedziała o istnieniu danego dowodu, czy też nie. Jest to nielogiczne i sprzeczne z instytucją wznowienia. W tym zakresie Sąd nie podzielił argumentacji zawartej we wcześniejszym wyroku WSA w Krakowie z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 37/24.
W związku z powyższym nie znalazły potwierdzenia zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem organ prawidłowo ocenił, że wskazywany przez skarżącą dokument nie stanowi dowodu w rozumieniu cyt. przepisu.
Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności art. 8 k.p.a., należy wskazać, że podtrzymanie przez Kolegium argumentacji zawartej w wydanych wcześniej postanowieniach nie świadczy samo z siebie o naruszeniu zasady zaufania do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 K.p.a.
Reasumując, prawidłowe spostrzeżenie, że wskazywany przez skarżącą dokument stanowiący część miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi dowodu, skutkowało stwierdzeniem, że postępowanie to nie może być wznowione i obowiązkiem wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną skargę.