II SA/KR 211/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-10-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiogród zimowyoranżeriapozwolenie na budowęlegalizacjanadzór budowlanyWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę przeszklonego obiektu budowlanego, uznając go za samowolnie wybudowany i wymagający pozwolenia na budowę.

Skarżąca kwestionowała decyzję nakazującą rozbiórkę przeszklonego obiektu budowlanego, uznanego przez organy nadzoru budowlanego za samowolnie wybudowany "ogród zimowy" lub "oranżerię". Zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenia faktyczne, w tym nieprawidłową kwalifikację obiektu i jego połączenie z budynkiem mieszkalnym. Sąd uznał jednak, że obiekt jest samowolnie wybudowany, nie był objęty pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego i wymagał pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano, co uzasadnia nakaz rozbiórki.

Przedmiotem skargi była decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nakazująca skarżącej rozbiórkę przeszklonego obiektu budowlanego, określanego jako "ogród zimowy" lub "oranżeria". Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za samowolnie wybudowany, wymagający pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie uzyskała. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym błędnego zebrania i oceny materiału dowodowego, nieprawidłowej kwalifikacji obiektu jako oranżerii, jego rzekomego połączenia z budynkiem mieszkalnym objętym pozwoleniem na budowę oraz braku ustalenia daty samowoli budowlanej. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Stwierdził, że obiekt jest samowolnie wybudowany, ma samodzielną konstrukcję i nie był objęty pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego. Wskazał, że mimo wniosku o legalizację, skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów, co uzasadniało nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych i błędnych ustaleń faktycznych, uznając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Obiekt typu ogród zimowy wymaga pozwolenia na budowę, co wynika z wykładni a contrario przepisów Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obiekt, mimo różnych określeń używanych przez strony i organy, jest obiektem budowlanym o samodzielnej konstrukcji, który nie był objęty pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego i wymagał pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie uzyskała.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki jest konsekwencją nieprzedłożenia wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia sądu.

Pomocnicze

p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obiekt typu ogród zimowy wymaga pozwolenia na budowę (argument a contrario).

p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obiekt typu ogród zimowy wymaga pozwolenia na budowę (argument a contrario).

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut niezastosowania przepisu dotyczącego zawieszenia postępowania.

k.p.a. art. 79a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia zasady praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut zaniechania wszechstronnego zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut dotyczący uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 106 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady praworządności.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia zasady proporcjonalności i równego traktowania.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądowej.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądowej.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.b. art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obowiązek dokonania czynności nakazanych w decyzji przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt jest samowolnie wybudowany i wymagał pozwolenia na budowę. Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu. Obiekt nie był objęty pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego. Właściciel nieruchomości jest adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę.

Odrzucone argumenty

Obiekt nie jest oranżerią, ponieważ nie stwierdzono w nim roślin. Obiekt stanowi integralną część budynku mieszkalnego objętego pozwoleniem na budowę. Organ nie ustalił precyzyjnych wymiarów obiektu i dowolnie ustalił jego przeznaczenie. Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Naruszenie zasady proporcjonalności i zaufania do władzy publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela w pełni wnioski i konkluzje organów w sprawie. Bezzasadne są zarzuty skarżącej dotyczące stanu faktycznego sprawy. Obiekt typu ogród zimowy wymaga pozwolenia na budowę (argument a contrario z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. i art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b.). Orzeczenie rozbiórki jest konsekwencją nieprzedłożenia wskazanych dokumentów. Sama wyrażenie woli legalizacji, bez złożenia wymaganych przepisami dokumentów, nie jest wystarczające do rozpoczęcia kolejnego etapu legalizacji.

Skład orzekający

Małgorzata Łoboz

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Bator

członek

Piotr Fronc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, wymagań dla obiektów typu \"ogród zimowy\" lub \"oranżeria\", oraz procedury legalizacji i nakazu rozbiórki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z września 2020 r. w zakresie art. 48 ust. 4.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów dotyczących obiektów takich jak "ogrody zimowe". Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zgłoszenie lub uzyskanie pozwolenia na budowę, nawet dla pozornie niewielkich konstrukcji.

Czy "ogród zimowy" na Twojej działce może narazić Cię na nakaz rozbiórki? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 211/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 48 ust 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję nr 504/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 listopada 2023 r. znak: WOB.7721.494.2022.JKLI w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi I. K. (dalej: skarżąca) jest decyzja Nr 504/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 listopada 2023 r. znak: WOB.7721.494.2022.JKLI w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W stanie faktycznym sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olkuszu wszczął pismem z 18 września 2020 r. postępowanie w sprawie legalności tzw. "[...]" tj. przeszklonego obiektu wolnostojącego na działce nr [...] w W. , wykorzystywanego przy prowadzonej działalności usługowej polegającej na organizacji przyjęć okolicznościowych i agroturystyki. Pismem z 1 października 2020 r. skarżąca wniosła o legalizację "samowolnie wybudowanego budynku hala dwuspadowa, aluminiowa dł 7,5 m x szer. 9 m x wys. 3 m o segmentacji 3 m na przedmiotowej działce. Postanowieniem z 30 listopada 2020 r. PINB wstrzymał roboty budowlane i nałożył na skarżącą i T. D. (męża skarżącej) obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, tj. zaświadczenia o zgodności budowy z MPZP , czterech egzemplarzy projektu budowlanego z wymaganymi dokumentami i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ uznał, że w trakcie kontroli ustalono istnienie obiektu konstrukcji metalowej, przegrody zewnętrzne z przeszkleniami, dach dwuspadowy, obiekt tupu oranżeria. Wymiary ok. 7,5 x 9 m i wysokość 4 m od podłogi do kalenicy. Obiekt ustawiony na utwardzonym kostką brukową terenie działki, wewnątrz ułożona podłoga z gotowych elementów, pomiędzy budynkiem a oranżerią istnieje zadaszona przewiązka konstrukcji metalowej. Organ wskazał, że z uwagi na fakt, że na działce nie ma budynku mieszkalnego (istniejący budynek jest użytkowany jako usługowy), przedmiotowy ogród zimowy ma powierzchnię zabudowy większą niż 35 m2 i jest użytkowany w związku z prowadzoną działalnością usługową, to obiektu nie można zakwalifikować do obiektu z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W związku z tym budowa wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie uzyskali. Postanowieniem z 11 marca 2021 r. organ przedłużył termin do wykonania obowiązku i ustalił go na 1 listopada 2021 r., a postanowieniem z 24 listopada 2021 r. wyznaczył nowy termin do 31 marca 2022 r.
Decyzją nr 86/2022 z 12 września 2022 r. znak NB.7355.7.2.2020.IKU organ I instancji nakazał skarżącej rozbiórkę samowolnie wykonanego tzw. "[...]" tj. przeszklonego obiektu wolnostojącego na przedmiotowej działce. Organ wskazał, że do dnia wydania decyzji nie przedłożono żądanych dokumentów, w związku z czym organ zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki. W związku z tym, że w trakcie postępowania współwłaściciele działki nie wskazali inwestora, organ uznał, że zasadnym będzie prowadzenie postępowania w stosunku do obu współwłaścicieli. Jednocześnie z uwagi na zmianę prawa własności w trakcie postępowania, obecnie jedynym właścicielem jest skarżąca i organ uznał ją za jedyną stronę postępowania.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że przedmiotowy obiekt nie jest odrębnym obiektem od budynku mieszkalnego. Rzeczony budynek "główny" został wzniesiony zgodnie z pozwoleniem na budowę. Organ ponadto nie ustalił precyzyjnych wymiarów obiektu i dowolnie ustalił, że obiekt jest wykorzystywany na cele działalności gospodarczej, co wedle oświadczenia skarżącej nie polega na prawdzie.
W ramach zleconego uzupełniającego postępowania dowodowego organ I instancji dołączył do akt wypis z rejestru gruntów, mapę zasadniczą i 6 września 2023 r. przeprowadził kolejne oględziny.
Decyzją z 30 listopada 2023 r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał skarżącej jako inwestorowi i właścicielowi obiektu jego rozbiórkę. Organ stwierdził, że obiekt ma powierzchnię zabudowy przekraczającą 35 m2, tj. ok 73,01 m2 (9,3 m x 7,85 m). Obiekt powstał zgodnie ze wskazaniem strony w 2017 r., co potwierdzają ortofotomapy. Organ zauważył, że kwestia ustalenia inwestora była sporna, bowiem skarżąca i jej były mąż przerzucali się odpowiedzialności za wzniesienie obiektu. Wedle organu oboje byli inwestorami, jednak w związku z podziałem majątku wspólnego były mąż utracił prawo do przedmiotowej działki. Obecnie właścicielką działki jest skarżąca i ona ma realną możliwość wykonania obowiązków. Organ ocenił, że skarżąca nie podjęła żadnych działań, które wpłynęłyby na możliwość wykonania nałożonego na nią obowiązku, a od wydania postanowienia minęły już prawie 3 lata.
Wedle MWINB oranżeria jest obiektem budowlanym o samodzielnej konstrukcji. Konstrukcję stanowią słupy przymocowane do gruntu na terenie utwardzonym kostką brukową, ponadto jest oddzielona od budynku usługowego (dawniej mieszkalnego) przewiązką stanowiącą odrębną konstrukcję stalową typu wiata, zadaszoną przezroczystą płytą PCV trapezową.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:
1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie polegające na zaniechaniu zawieszenia niniejszego postępowania, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie niniejsze sprawy zależy od uprzedniego prawomocnego zakończenia sprawy o nałożenie obowiązku na Skarżącą zapłaty opłaty legalizacyjnej, będącej na etapie zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17.01.2023 r. sygn. akt: II SA/Kr 927/22 do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w wyniku zaskarżenia ostatecznego, nieprawomocnego postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 349/2020 z dnia 6 maja 2022 r. znak: WOB.7722.3.2021JKUT, na mocy którego nałożono na Skarżącą obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 75.000 zł za samowolną zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek usługowy, co w przypadku oddalenia skargi skarżącej przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz uprawomocnienia ww. postanowienia oraz zapłaty opłaty legalizacyjnej przez skarżącą przedmiotowe postępowanie będzie bezprzedmiotowe;
2. art. 79a §1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Organ II instancji w piśmie informującym o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, wskazania przesłanek zależnych od strony, które na dzień wysłania informacji nie zostały spełnione lub wykazane, a rzutujące na wydanie decyzji niezgodnej z żądaniem strony, co tym samym uniemożliwiło Skarżącej ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie;
3. art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, oraz rażąco dowolną ocenę pobieżnie zebranego materiału dowodowego, polegające na dowolnej ocenie protokołu oględzin z 7 lutego 2019 r. oraz 6 września 2023 r. i uznanie go za prawidłowy mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy:
- nie określono zarówno w protokole oględzin przeznaczenia kontrolowanego obiektu oraz co w nim się znajduje;
- z ustaleń zawartych w protokole nie wynika, żeby kontrolowana część budynku mieszkaniowo-usługowego stanowiła w istocie oranżerię, albowiem podczas oględzin nie stwierdzono wewnątrz żadnych roślin, czy też warunków na przechowywanie, hodowanie roślin, nie stwierdzono czy część budynku jest ogrzewana, a więc przedmiotowy obiekt nie może być zakwalifikowana jako oranżeria;
- nie dokonano żadnych pomiarów odległości oranżerii od budynku mieszkalno- usługowego, wobec stanowiska, w myśl którego oranżeria stanowi odrębny byt, a wobec tego winny być dokonane pomiary odległości od budynku mieszkalno-usługowego;
- sprzeczność ustaleń Organu II instancji w protokole z oględzin z 6 września 2023 r. wskazując, że kontrolowany obiekt stanowi jednocześnie konstrukcję stalową typu "wiata" oraz "Ogród zimowy", bowiem albo jest to wiata, albo ogród zimowy;
- nie ustalono, że z oranżerii Skarżąca w ogóle nie korzysta, nie dokonano jakiejkolwiek zmiany w konstrukcji, czy też sposobie korzystania;
- w postępowaniu w przedmiocie opłaty legalizacyjnej Organ administracyjny uznał oranżerie za integralną całość z budynkiem usługowym, co jednoznacznie świadczy o sprzeczności ustaleń tego samego Organu;
- nie ustalono, czy oranżeria zagraża w jakikolwiek sposób zdrowiu, życiu osób w niej przebywających;
- w protokole z 6 września 2023 r. zachodzi sprzeczność twierdzeń polegających na ustaleniu, że "kontrolowany obiekt jest funkcjonalnie połączony z budynkiem usługowym, a przewiązka stanowi odrębną konstrukcję, tj. konstrukcję stalową typu wiata, zadaszona przezroczystą płytą PCV trapezową", w sytuacji gdy rzeczona przewiązka nie istnieje, a opisana część to obiekt, w całości pokryty płytami PCV;
- w protokole z 6 września 2023 r. zachodzi sprzeczność ustaleń w zakresie zakwalifikowania przewiązki, jako odrębnej konstrukcji, przy jednoczesnym braku orzeczenie ewentualnej rozbiórki co do tego obiektu i odniesienia się do jego bytu w świetle obowiązujących przepisów;
- brak podania daty rzekomej samowoli budowalnej oraz brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie.
4. art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, oraz rażąco dowolną ocenę pobieżnie zebranego materiału dowodowego, polegające na dowolnej ocenie decyzji nr 169/2008 Starosty Olkuskiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego, z której to wprost wynika, że w/w kontrolowany obiekt stanowi integralną część (pod jednym numerem ewidencyjnym) z (wówczas) budynkiem mieszkalnym i jednocześnie kontrolowana część budynku była objęta decyzją o pozwoleniu na budowę, co nie zostało w ogóle wzięte pod uwagę przez Organ I i II instancji.
5. art. 106 § 5 w zw. z 233 § 1 k.p.c. przez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, brak rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy w kontekście zmiany przeznaczenia oranżerii, pominięcie szeregu okoliczności faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło do następujących błędów w ustaleniach faktycznych, a to:
- braku ustalenia daty dokonania samowoli budowlanej;
- błędnego ustalenia, iż w przedmiotowej sprawie Skarżąca nie podjęła żadnych działań zmierzających do legalizacji kontrolowanego obiektu, w sytuacji gdy Skarżąca złożyła wniosek o legalizację, w wyniku którego toczy się postępowanie o nałożenie obowiązku zapłaty opłaty legalizacyjnej dot. przedmiotowego kontrolowanego obiektu,
- błędne ustalenie, że kontrolowany obiekt jest wykorzystywany przy prowadzonej na nieruchomości działalności usługowej polegającej na organizacji przyjęć okolicznościowych;
- kontrolowany obiekt jest wolnostojący, w sytuacji gdy sam Organ II instancji stwierdził, że jest on funkcjonalnie i technicznie połączony z budynkiem usługowym.
6. art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414, ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane") - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż wykonanie przedmiotowego obiektu wymagało zgłoszenia budowy, z uwagi na brak posadowienia na działce budynku mieszkalnego i przekroczenie powierzchni 35m2, podczas gdy:
- kontrolowany obiekt w istocie nie stanowi oranżerii, albowiem podczas oględzin nie stwierdzono, że obiekt ten służy przechowywaniu, hodowaniu roślin, czy też że obiekt ten jest w jakikolwiek sposób ogrzewany;
- w/w obiekt stanowi integralną część (pod jednym numerem ewidencyjnym) z budynkiem mieszkalnym zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego,
- nie zostało w toku postępowania ustalone przeznaczenie ww. obiektu oraz co się z w nim znajduje oraz jakie pełni funkcje.
7. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie nowelizacji ustawy Prawo budowlane, tj przed dniem 19 września 2020 r.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu na Skarżącą obowiązku rozbiórki części budynku mieszkalno-usługowego, w sytuacji gdy Organ II instancji oraz Organ I instancji nie ustalił i nie wykazał rzeczywistych naruszeń przepisów prawa, a w szczególności przed wydaniem nakazu rozbiórki pominął, że Skarżąca w wynika wydanego postanowienia o wstrzymaniu budowy, zgłosiła wniosek o legalizację samowoli budowlanej, a postępowanie jest w toku.
3. art. 7. Konstytucji RP w zw. z 6 K.p.a. oraz w zw. z art. 8 § 1. K.p.a. - albowiem Organ II instancji, pomimo braku dokładnego określenia przeznaczenia oraz właściwości kontrolowanego obiektu, prowadził postępowanie w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, i nie kierował się zasadami proporcjonalności i równego traktowania, bowiem bez żadnej podstawy ku temu nałożył obowiązek rozbiórki ogrodu zimowego, w sytuacji gdy:
- nie wykazał spełnienia przesłanek oranżerii przez kontrolowany obiekt;
- jednocześnie zostało wydane postanowienie o nałożeniu na Skarżącą obowiązku zapłaty opłaty legalizacyjnej w kwocie 75.000 zł;
- postępowanie trwa niemalże 5 lat;
co w konsekwencji stanowi naruszenie zasad pewności prawa oraz zaufania obywateli do władzy publicznej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że Kontrola interwencyjna, w trakcie której zostało stwierdzone, że kontrolowany obiekt zakwalifikowany przez organy jako oranżeria został wybudowany bez uprzedniego dokonania zgłoszenia miała miejsce w dniu 07 lutego 2019 r., a więc w chwili kiedy współwłaścicielami była Skarżąca oraz jej były mąż T. D.. Zaznaczyć należy, iż inwestorem wówczas był jedynie mąż, przy czym inwestycja była sfinansowana ze środków wspólnych, w tym również sam mąż samodzielnie wykonywał roboty budowlane. Dlatego to na mężu, byłemu współwłaścicielowi budynku ciążył obowiązek dokonania zgłoszenia właściwemu inspektorowi budowlanemu.
Dalej skarżąca podkreśliła, że pismem z dnia 01 października 2020 r. dopełniła wymóg prawny wniesienia wniosku o legalizację obiektu. W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie poczynił dodatkowych ustaleń, jak i nie przeprowadził dodatkowych dowodów, niż te które zostały przeprowadzone przez Organ I instancji. Rzeczone protokoły z oględzin są niezupełne, niejasne, jak również sprzeczne w swej treści. W związku z powyższym, w żaden sposób nie można uznać, że ww. protokoły jako materiał dowodowy mogący stanowić postawę ustaleń stanu faktycznego sprawy. Skarżąca podkreśliła, że kontrolowana część budynku była objęta decyzją o pozwoleniu na budowę, co nie zostało w ogóle wzięte pod uwagę.
Skarżąca zaznaczyła, że organy nie wykazały, że kontrolowany obiekt w rzeczywistości spełnia przesłanki oranżerii. Niezależnie od powyższego, nawet gdyby Sąd uznał, że kontrolowany obiekt należy zakwalifikować jako oranżerię, to wobec wybudowania przedmiotowego obiektu jednocześnie z budynkiem mieszkalnym, Skarżąca i tak nie miała żadnego obowiązku uzyskania wcześniejszego pozwolenia na budowę (które de facto było objęte w decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego), ani dokonania właściwego zgłoszenia właściwemu organowi.
Końcowo skarżąca wyraziła ocenę, że nie zostały spełnione żadne przesłanki orzeczenia rozbiórki obiektu w niniejszej sprawie. Zarówno Organ I i II instancji nie określili również jakich czynności formalnych zaniechała Skarżąca. Ponadto Organ II instancji nie określił daty dokonania samowoli, co miało istotne znacznie dla oceny naruszenia przepisów Prawa budowlanego przez Skarżącą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Dodał, że samo wyrażenie woli legalizacji, bez złożenia wymaganych przepisami dokumentów, nie jest wystarczające do rozpoczęcia kolejnego etapu legalizacji. Wskazał, że kwalifikacja obiektu została przesądzona w postanowieniu z 30 listopada 2020 r., które nie zostało zaskarżone. Kwestia opłaty legalizacyjnej nie stanowi zagadnienia wstępnego, bowiem dotyczy ona sąsiedniego budynku mieszkalnego, obecnie usługowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Sąd podziela w pełni wnioski i konkluzje organów w sprawie.
Na wstępie trzeba zauważyć, że bezzasadne są zarzuty skarżącej dotyczące stanu faktycznego sprawy.
I tak bezprzedmiotowy jest zarzut, że wybudowany obiekt nie jest oranżerią, gdyż w czasie kontroli nie stwierdzono w nim roślin. Organ I instancji, w trakcie kontroli, używał różnych określeń w stosunku do obiektu (oranżeria, obiekt konstrukcji stalowej, obiekt typu oranżeria) – chodziło bowiem o zaznaczenie istniejących przeszkleń – tak jak w oranżerii. Niemniej istotne jest, jakie określenie obiektu znalazło się w decyzjach organów. I tak w sentencji decyzji organu I instancji jest mowa o ogrodzie zimowym – przeszklonym obiekcie wolnostojącym. Organ Odwoławczy określił obiekt podobnie; jako ogród zimowy – przeszklony obiekt budowlany. Zatem zarzuty co do użycia określenia ":oranżeria" są bezzasadne, skoro w decyzjach określa się obiekt jeszcze bardziej adekwatnie.
Kolejnym zarzutem w zakresie stanu faktycznego jest zarzut, że organy przyjęły, iż ogród zimowy jest odrębny od budynku dawniej mieszkalnego, obecnie usługowego. Zdaniem Sądu ta okoliczność w sposób oczywisty wynika z przeprowadzonych kontroli. Ogród zimowy jest obiektem o samodzielnej konstrukcji, którą stanowią słupy przymocowane do gruntu na terenie utwardzonym kostką brukową. Ogród zimowy jest oddzielony od budynku usługowego przewiązką stanowiącą odrębną konstrukcję stalową typu wiata, zadaszoną przeźroczystą płytą trapezową /k. 6,7,90, 93, 97, 98, 106 akt adm./. Organ w czasie kontroli w dniu 6.09.2023r. w protokole stwierdził, że przewiązka to odrębna konstrukcja stalowa. Stwierdził też, że stanowi ona funkcjonalne połączenie z budynkiem, ale to oznacza jedynie, że z uwagi na zbliżone funkcje usługowe ogrodu zimowego i budynku murowanego usługowego – dokonano takiego tymczasowego połączenia /k 93, 98/.
Nie budzą natomiast wątpliwości wymiary obiektu wynoszące ok. 9,3m na 7,85 m. Obiekt został bowiem zmierzony w czasie wspomnianej kontroli w dniu 6.09.2023r. /k. 107 i 109 akt adm./.
Na marginesie trzeba wskazać, że Organ Odwoławczy nie orzekł o rozbiórce przewiązki, co w efekcie potwierdza, także z uwagi na jej rozmiary ( k.93, 98 i 104) możliwość jej samodzielnego bytu. Zupełnie inaczej ma się rzecz z funkcjonalnością, bowiem służyć ma ona komunikacji między budynkiem usługowym a mającym być rozebranym ogrodem zimowym. Niemniej na skutek takiego a nie innego wyrzeczenia decyzja w kwestii przyszłości przewiązki należy do skarżącej.
Dalej: nie ulega najmniejszej wątpliwości, że obiekt przeszklony konstrukcji stalowej został wybudowany w 2017r., co prawidłowo ustaliły organy. Po pierwsze, skarżąca i jej były małżonek oświadczyli o tym do protokołu kontroli w dniu 7.02.2019r. /k.5 verte akt adm./. Po drugie, Organ Odwoławczy dołączył wydruki z Geoportalu /k.53 i 54 akt adm. odwoł./, jeden z 2106 r. i drugi z 2018r. Na pierwszym zdjęciu nie ma konstrukcji stalowej, a na drugim jest już widoczna, co potwierdza oświadczenie stron w trakcie kontroli. Potwierdzeniem jest także dołączona do akt korespondencja mailowa T. D. w sprawie budowy "hali namiotowej do wykorzystania imprezowego całorocznego", prowadzona w lutym – marcu 2017r /k.17 verte – 18 akt adm./.
Wobec powyższego bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów procesowych, a to art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Organy prawidłowo zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, a ocena ta ma umocowanie w zawartości akt sprawy.
Co się tyczy zarzutu naruszenia art. 79a § 1 k.p.a., to dotyczy on postępowań wszczynanych na żądanie strony, a nie prowadzonych z urzędu, jak sprawa niniejsza.
W zakresie oceny prawnej prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że obiekt typu ogród zimowy wymaga pozwolenia na budowę ( argument a contrario z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. i art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. - w brzmieniu sprzed nowelizacji z września 2020r.). Nie ulega wątpliwości, że skarżąca takiego pozwolenia nie uzyskała /vide pismo Starostwa Powiatowego w O. –k. 7 akt adm/. Między innymi w związku z wnioskiem skarżącej z dnia 1.10.2020r./k.29/ wszczęto postępowanie legalizacyjne i postanowieniem z dnia 30.11.2020r. wezwano ją, zgodnie z art. 48 ust. 3 p.b. o przedłożenie szeregu dokumentów wymaganych wskazanym przepisem do dnia 1.03.2021r. /k.39/. Termin ten na trzykrotne wnioski skarżącej przedłużano dwukrotnie, tj. do dnia 1.11.2021r. i do dnia 31.03.2022r. Aktualnie orzeczenie rozbiórki jest konsekwencją nieprzedłożenia wskazanych dokumentów, ze względu na treść art. 48 ust. 4 w brzmieniu sprzed nowelizacji z września 2020r. Orzeczenie Organu Odwoławczego jest zatem w pełni uprawnione.
Co się tyczy zarzutu, że ogród zimowy został objęty pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego ( następnie użytkowanego jako usługowy) – to jest to zarzut zupełnie bezzasadny. Pozwolenie na budowę zostało wydane decyzją Starosty Olkuskiego nr 169/2008 z dnia 14.03.2008r. /k.7 akt adm/. Z dziennika budowy wynika, że w dniu 1.09.2012r. ukończono budowę budynku mieszkalnego i przekazano obiekt inwestorowi /k.20 akt odwoł./, a z rodzaju robót opisanych w dzienniku wynika, że wykluczone jest powstanie innego obiektu niż murowany.
Potwierdzeniem tego jest sporządzona inwentaryzacja powykonawcza budynku i przyłączy na działce nr [...] w W. ( przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13.08.2012r.), albowiem wynika z niej, że inwentaryzacją objęty był wyłącznie budynek, bez jakiegokolwiek obiektu od strony południowej. Inaczej mówiąc, brak jest na wspomnianej mapie jakiegokolwiek obiektu oprócz budynku, wówczas mieszkalnego /k.25 akt odwoławczych/. Powyższe wynika też z zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 9.10.2012r. /k.19 akt odwoł./.
Aktualnie na mapie zasadniczej z 2023r. obiekt już widnieje /k.112 akt adm./.
Zatem wbrew stanowisku skarżącej brak jest podstaw do twierdzenia, że przeszklony obiekt był objęty pozwoleniem na budowę, udzielonym dla budynku mieszkalnego.
Brak też było powodu do zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego. W tej kwestii organ I instancji uprzednio prawidłowo odpowiedział skarżącej /k.62/, że nie ma możliwości połączenia tych dwóch postępowań ( tj. w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek usługowy na działce nr [...], znajdującego się na etapie nałożenia opłaty legalizacyjnej, oraz postępowania niniejszego, tj. w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej tzw. ogrodu zimowego na działce nr [...]). PINB wskazał, że pierwsze z postępowań jest postępowaniem zakończonym i dotyczy innego obiektu, a także było prowadzone w innym trybie ( art. 71a p.b.). Z tego samego powodu, a mianowicie zwłaszcza z tej przyczyny, że każde z postępowań dotyczyło innego obiektu, brak było podstaw do zawieszenia kontrolowanego postępowania. W żadnym zakresie wynik jednego z nich nie ma wpływu na wynik drugiego.
Dodatkowo wskazać trzeba, że nie jest prawdą twierdzenie skarżącej, iż w postępowaniu o samowolną zmianę sposobu użytkowania budynku "murowanego" – organ uznał obiekt o konstrukcji stalowej za integralną całość z budynkiem usługowym. Jak to już wskazano wyżej, dokumenty zebrane w sprawie temu przeczą, a ponadto przeczy temu treść uzasadnienia w sprawie II SA/Kr 927/22, gdzie jest mowa tylko o budynku mieszkalnym (użytkowanym jako usługowy).
Prawidłowo również organ II instancji wskazał jako adresata decyzji – skarżącą. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 p.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji z września 2020r. "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.". Jednak zgodnie z orzecznictwem ukształtowanym na kanwie tego przepisu, w sytuacji, gdy inwestor nie jest właścicielem nieruchomości, na której posadowił obiekt budowlany, adresatem decyzji wymienionych we wskazanym przepisie winien być właściciel. W trakcie postępowania przed PINB skarżąca stała się, na skutek podziału majątku, jedynym właścicielem działki nr [...] /k.61, k. 80/, co powoduje, że na nią powinno się nałożyć obowiązek rozbiórki.
Skarżąca zarzuca, że postępowanie toczyło się 4 lata, co podważa zaufanie do działania organów. Jednak sama wnosiła trzykrotnie o przedłużenie wyznaczonego terminu do złożenia dokumentów "legalizacyjnych", a w trakcie postępowania w żadnym momencie nie wnosiła skargi na bezczynność organu. Z drugiej strony dostrzec trzeba, że w trakcie trwania postępowania skarżąca miała dość czasu, aby zgromadzić i przedłożyć konieczne dokumenty, czego jednak nie zrobiła na żadnym jego etapie. Jest to działanie niezrozumiałe, ale w efekcie prowadzące do konieczności nałożenia obowiązku rozbiórki, o czym była wyżej mowa.
Z wymienionych przyczyn, skoro nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI