II SA/KR 2107/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-04-26
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkigaraż blaszanypozwolenie na budowęobiekt budowlanypostępowanie administracyjnereprezentacja spółdzielniwady proceduralnekontrola sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę garażu blaszanego z powodu wadliwości postępowania odwoławczego.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę garażu blaszanego, argumentując, że nie jest to obiekt budowlany, a jedynie wiata. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na istotne wady proceduralne postępowania odwoławczego, w szczególności brak należytej weryfikacji reprezentacji spółdzielni przy wnoszeniu odwołania. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien był wezwać spółdzielnię do uzupełnienia braków formalnych, zamiast rozpoznawać sprawę merytorycznie.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki garażu blaszanego, wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę garażu postawionego bez pozwolenia na budowę, powołując się na art. 48 Prawa budowlanego. Spółdzielnia w odwołaniu podnosiła, że garaż jest jedynie wiatą, a nie obiektem budowlanym, a jego budowa była podyktowana koniecznością. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając, że przepis art. 48 Prawa budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia. Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując definicję obiektu budowlanego i podnosząc błahość sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ale z powodów proceduralnych. Stwierdzono, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie, mimo że zostało ono podpisane tylko przez jednego członka zarządu, podczas gdy Prawo spółdzielcze wymaga podpisu dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu i pełnomocnika. Organ odwoławczy powinien był wezwać spółdzielnię do uzupełnienia braków formalnych, a nie rozpoznawać sprawy merytorycznie. Sąd wskazał również na potrzebę prawidłowego sprecyzowania obowiązku w decyzji organu I instancji oraz rozważenia, czy przedmiot garażu jest obiektem budowlanym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, ale wskazał na potrzebę prawidłowego sprecyzowania obowiązku w decyzji organu I instancji i rozważenia, czy przedmiot objęty nakazem rozbiórki jest obiektem budowlanym.

Uzasadnienie

Sąd nie badał meritum, ale zwrócił uwagę na konieczność precyzyjnego określenia, czy garaż blaszany jest obiektem budowlanym, co jest kluczowe dla zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Prawo budowlane art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo spółdzielcze art. 54 § 1

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość postępowania odwoławczego polegająca na rozpoznaniu odwołania wniesionego przez spółdzielnię, mimo braku formalnego w zakresie reprezentacji (podpis jednej osoby zamiast dwóch członków zarządu lub członka zarządu i pełnomocnika).

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółdzielni, że garaż blaszany nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, a jedynie wiatą. Argumentacja spółdzielni o przyczynach budowy garażu (nieuregulowany stan prawny nieruchomości, kradzieże).

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy nie uczynił tego i rozpoznał odwołanie nie zwracając w ogóle uwagi na jego braki formalne w zakresie reprezentacji spółdzielni. Rozpoznanie w takim stanie rzeczy odwołania stanowi wadę procesową, naruszenia art. 127 § l k.p.a., mającą wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania zwrócić należy także uwagę na kwestie prawidłowego sprecyzowania obowiązku w decyzji organu I instancji.

Skład orzekający

Izabela Dobosz

przewodniczący

Janusz Kasprzycki

sprawozdawca

Krystyna Daniel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wadliwość postępowania administracyjnego w zakresie weryfikacji reprezentacji strony, zwłaszcza w przypadku spółdzielni. Konieczność prawidłowego określenia obiektu budowlanego i obowiązku rozbiórki."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki reprezentacji spółdzielni i procedury odwoławczej. Kwestia definicji obiektu budowlanego nie została rozstrzygnięta merytorycznie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne argumenty mogłyby być inne. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd formalny w reprezentacji spółdzielni uchyla nakaz rozbiórki garażu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2107/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Krystyna Daniel
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2000 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - Prawo budowlane), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał inwestorowi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] przy ul. [...] rozbiórkę garażu blaszanego dobudowanego do istniejących pomieszczeń gospodarczych Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zlokalizowanych na podwórku obiektu przy ul. [...] w [...]
W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, że w toku postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu, ustalono, że na terenie działki przy ul. [...][...] został postawiony na przełomie [...] i [...] 1999 r. garaż "blaszak" bez uprzedniego dopełnienia przez inwestora formalności wynikających z przepisów Prawa budowlanego, tj. bez uzyskania pozwolenia na budowę. Przytoczył treść art. 48 Prawa budowlanego, z którego wynika, że w takich przypadkach, nakazanie rozbiórki jest obligatoryjnym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, wobec tego orzekł jak w sentencji decyzji.
Z decyzją tą nie zgodziła się Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] wnosząc od niej odwołanie. Podniosła w nim, że garaż blaszany został wykonany jako zadaszenie nad boksem. Rzeczywiście wykonano go bez przeprowadzenia pełnej procedury, ale złożyły się na to niezależne od spółdzielni przyczyny. Mimo, że został opracowany na jej zlecenie projekt budowlany, to okazało się, iż nie jest uregulowany stan prawny nieruchomości, na których zlokalizowany jest przedmiotowy garaż. Nadto liczne kradzieże, jakie miały miejsce w garażach położonych w znacznej odległości od siedziby spółdzielni, zmusiły j ą do podjęcia budowy przedmiotowego garażu.
Po rozpoznaniu tego odwołania decyzją z dnia [...] 2002 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. z 2000 r., Dz. U. Nr 98, poz. 1071, zwanej dalej w skrócie k.p.a.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji organ odwoławczy dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy i stwierdził, że organ I instancji uczynił zadość przepisom k.p.a. i Prawa budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego garażu. Na budowę jego Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego organ nadzoru winien nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W świetle orzecznictwa sądowego, jak podnosi organ II instancji, konstrukcja przepisu art. 48 Prawa budowlanego jest jednoznaczna i kategoryczna i nie daje możliwości organowi odstąpienia od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Podnoszone w odwołaniu okoliczności, mają, zdaniem organu II instancji, charakter pozamerytoryczny i nie mogą być uwzględnione w postępowaniu odwoławczym. Organ I instancji zobowiązany był więc do orzeczenia o rozbiórce przedmiotowego garażu i dlatego też [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał je w mocy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] podniosła, że w art. 48 Prawa budowlanego wyraźnie mówi się o obiekcie budowlanym. W art. 3 Prawa budowlanego natomiast, który definiuje szczegółowo pojęcia przywołane później w ustawie, nie ma mowy o wiacie garażowej, czy "blaszaku". Zdaniem spółdzielni mamy do czynienia z przypadkiem, gdzie nie ma obiektu budowlanego. Jest jedynie wiata garażowa, która była w tym miejscu i jest nadal. Wykonano jedynie jej remont. Cała sprawa jest błaha z każdego punktu widzenia. Wniosła o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę garażu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.).
W świetle art. l § l p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § l p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonuj ą również z urzędu.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej podniesionych.
Z treści decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wynika, że została ona wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Pod wspomnianym odwołaniem widnieje jedynie podpis Zastępcy Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do spraw Techniczno-Eksploatacyjnych.
Skoro podmiotem składającym środek zaskarżenia przysługujący od decyzji organu I instancji była spółdzielnia, to rzeczą organu odwoławczego w postępowaniu wstępnym było sprawdzenie, czy jest ona należycie reprezentowana. Zgodnie bowiem z art. 54. § 1. ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, póz. 288 z późn. zm.) "Oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym, oświadczenie woli mogą składać również dwaj pełnomocnicy".
Już redakcja przytoczonego wyżej przepisu wskazuje, że podpisanie odwołania jedynie przez jedną osobę wyklucza możliwość uznania go za wniesionego w imieniu spółdzielni. W takim stanie rzeczy pismo to posiada braki formalne i organ odwoławczy przed jego merytorycznym rozpoznaniem powinien wezwać Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w [...], stosownie do postanowień art. 64 § 2 k.p.a., do uzupełnienia braków formalnych odwołania i wyjaśnienia, kto jest uprawnionym do składania w jej imieniu oświadczeń woli poprzez dołączenie do odwołania Statusu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] i wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego.
Organ odwoławczy nie uczynił tego i rozpoznał odwołanie nie zwracając w ogóle uwagi na jego braki formalne w zakresie reprezentacji spółdzielni. Rozpoznanie w takim stanie rzeczy odwołania stanowi wadę procesową, naruszenia art. 127 § l k.p.a., mającą wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu wstępnym przed organem odwoławczym badana jest bowiem kwestia dopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych oraz, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminu. W zależności od poczynionych ustaleń organ wydaje postanowienie o jego niedopuszczalności bądź postanowienie stwierdzające, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (art. 134 k.p.a.). Oba te postanowienia, zapadające w odrębnych sytuacjach procesowych, kończą więc postępowanie odwoławcze, a skutkiem tego jest nie rozpoznawanie merytoryczne sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu odwołania zwrócić należy także uwagę na kwestie prawidłowego sprecyzowania obowiązku w decyzji organu I instancji. Czy taka jego redakcja pozwala bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji zidentyfikować przedmiot nakazu rozbiórki i jego usytuowanie, co jest niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r. IV SA 1418/97; LEX nr 47875). Nadto, czy przedmiot objęty nakazem rozbiórki jest obiektem budowlanym i co za tym przemawia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
O kosztach natomiast orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).