II SA/Kr 2109/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-01-25
NSAochrona środowiskaWysokawsa
prawo wodnestudnie wierconestosunki wodnedokumentacja hydrologicznaprawo geologiczne i górniczewłaściwość organównieważność decyzjipostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji dotyczących zatwierdzenia dokumentacji hydrologicznej studni wierconych, uznając, że zastosowane przepisy prawa geologicznego i górniczego nie miały zastosowania w sprawie, która powinna być rozpatrywana w kontekście prawa wodnego.

Sprawa dotyczyła skargi H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. zatwierdzającą uproszczoną dokumentację hydrologiczną studni wierconych. Skarżąca podnosiła, że studnie te spowodowały brak wody w jej własnej studni. Sąd administracyjny stwierdził, że postępowanie powinno dotyczyć zakłócenia stosunków wodnych, a nie zatwierdzenia dokumentacji, i że zastosowane przepisy prawa geologicznego i górniczego były nieadekwatne do stanu faktycznego. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność obu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. zatwierdzającą uproszczoną dokumentację hydrologiczną studni wierconych. Skarżąca twierdziła, że wybudowanie studni przez sąsiadów spowodowało brak wody w jej własnej studni. Sąd analizując materiał dowodowy doszedł do wniosku, że postępowanie administracyjne powinno dotyczyć kwestii zakłócenia stosunków wodnych, a nie zatwierdzenia dokumentacji hydrologicznej. Sąd podkreślił, że spory o przywrócenie stosunków wodnych rozstrzygał wójt, a nie starosta, i że ugoda w tej sprawie wymagała zatwierdzenia przez wójta. Ponadto, sąd stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 k.p.a. Kluczowym zarzutem sądu było zastosowanie przez organy administracji przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze, które zdaniem sądu nie miały zastosowania do stanu faktycznego sprawy, gdyż dotyczyła ona już istniejących ujęć wód podziemnych, a nie budowy nowych, ani wydobycia kopalin. Sąd uznał, że organy nie wykazały stanu faktycznego uzasadniającego zastosowanie tych przepisów, a ponadto organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję zatwierdzającą dokumentację, której brakowało w aktach sprawy. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Przepisy Prawa geologicznego i górniczego nie miały zastosowania w sprawie, która dotyczyła już istniejących ujęć wód podziemnych i zakłócenia stosunków wodnych, a nie wydobycia kopalin czy budowy nowych ujęć. Sprawy te powinny być rozpatrywane na gruncie Prawa wodnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa Prawo geologiczne i górnicze określa zasady wykonywania prac geologicznych i wydobywania kopalin, a nie korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami. Wody podziemne, z wyjątkiem solanek, wód leczniczych i termalnych, nie są kopalinami. Ponadto, przepisy dotyczące ustalania zasobów eksploatacyjnych dotyczą zamierzonej budowy ujęć, a nie już istniejących.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (25)

Główne

u.p.g.g. art. 1

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Zakres ustawy.

u.p.g.g. art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Zatwierdzanie dokumentacji geologicznej.

u.p.g.g. art. 103

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Nadzór górniczy.

u.p.g.g. art. 50 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Utrzymanie w mocy decyzji.

p.w. art. 35 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne

Zatwierdzanie ugody w sprawie przywrócenia stosunków wodnych.

p.w. art. 36 § ust. 3

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne

Rozstrzyganie sporów o przywrócenie stosunków wodnych.

p.w. art. 38

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne

Ostateczność decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy powinny prowadzić postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy są obowiązane do należytego i wszechstronnego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 149 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania.

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcia organu w przedmiocie wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przestrzegania przez organy swojej właściwości.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 111 § § 1

Łączenie spraw.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Orzekanie o kosztach postępowania.

u.p.g.g. art. 4

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Wyłączenia stosowania ustawy.

u.p.g.g. art. 5 § ust. 4

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Definicja kopalin, wyłączenie wód podziemnych.

Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 sierpnia 1994 r. art. 2 § ust. 1 pkt 2 i ust. 3

Szczegółowe wymagania dla dokumentacji hydrogeologicznej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 1994 r.

Właściwość organów administracji geologicznej i państwowego nadzoru górniczego.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reforma ustrojową państwa art. 86

Zmiany kompetencji organów administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa geologicznego i górniczego do sprawy dotyczącej zakłócenia stosunków wodnych. Brak podstaw prawnych do zatwierdzenia dokumentacji hydrologicznej w sytuacji, gdy sprawa dotyczyła zakłócenia stosunków wodnych. Brak dowodów na istnienie dokumentacji hydrologicznej w aktach sprawy. Niewłaściwe wznowienie postępowania administracyjnego. Niewłaściwa właściwość organów administracji do rozstrzygania sporów o przywrócenie stosunków wodnych.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Organy są obowiązane do należytego i wszechstronnego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych. Wody podziemne, z wyjątkiem solanek, wód leczniczych i termalnych, nie są kopalinami. Organy administracji publicznej na podstawie art. 19 k.p.a. mają obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości. Stanowi to rażące naruszenie art.7 i 77 k.p.a. a w konsekwencji także art.107 k.p.a.

Skład orzekający

Jan Zimmermann

przewodniczący

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa geologicznego i górniczego w sprawach dotyczących wód podziemnych i stosunków wodnych; właściwość organów w sprawach o zakłócenie stosunków wodnych; wymogi formalne postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest właściwe zastosowanie przepisów prawa i jak błędy proceduralne oraz merytoryczne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to przykład złożonego sporu sąsiedzkiego z elementami technicznymi.

Błąd w przepisach prawa zniweczył decyzje administracyjne: studnie wiercone a prawo wodne.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2109/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-01-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2000-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jan Zimmermann /przewodniczący/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel - Ziaja AWSA Mariusz Kotulski ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie zakłócania stosunków wodnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej H. P. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [....] .10.1999r. H.P. (zwana dalej skarżącą) zwróciła się do Starosty Powiatu P. w sprawie zmiany stanu wody na działkach sąsiednich poprzez wybudowanie studni głębinowych o głębokości powyżej 30 metrów, wskutek czego w studni wnioskodawczyni brak jest wody. W uzasadnieniu tego wniosku skarżąca stwierdziła, iż o ile jej wiadomo "studnie te zostały wybudowane bez wymaganego zezwolenia w właściwego organu."
Decyzją z dnia 21.02.2000r., nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Starosty P. z dnia 6.01.2000r., nr [....] w sprawie zatwierdzenia uproszczonej dokumentacji zasobów eksploatacyjnych ujęcia wód podziemnych, należącego do p. W.R. w B. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, iż skarżąca, jako najbardziej zainteresowana winna być świadkiem dokonywanych pomiarów w jej studni, a także podzieliło jej zarzut dotyczący braku uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 7.03.2000r., nr [....] działający z upoważnienia Starosty P. Kierownik Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowił postępowanie o zakłócenie stosunków wodnych na posesji H.P. i zarządził dokonanie do dnia 30.04.2000r. ponownego próbnego pompowania w studni, a obserwacje zwierciadła wody przeprowadzić na większym obszarze (w wybranych studniach z terenu wsi), o zamiarze przeprowadzenie ponownych badań zawiadomić z odpowiednim wyprzedzeniem H.P., zaś "wyniki obserwacji przedłożyć do tutejszego Wydziału." Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, wznowienie postępowania nastąpiło "w związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżonej decyzji wydanej przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w P. z dnia 6.01.2000r., nr [....] i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia."
Po przeprowadzeniu w dniu [....] .2000r. próbnego pompowania w studni wierconej L.C. i obserwacji zwierciadła wody w studniach na sąsiednich posesjach w sprawie zakłócania stosunków wodnych (jak wynika to z protokołu oględzin) oraz po sporządzeniu przez mgr inż. W.M. rzeczoznawcy w zakresie hydrologii opinii dotyczącej wpływu eksploatacji studni wierconej na poziom wody w studni H.P. działając na podstawie art.45 ust. 1 i art. 103 ustawy z dnia 4.02.1994r. prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 27, poz.96), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26.08.1994r. w sprawie właściwości organów administracji geologicznej i państwowego nadzoru górniczego (Dz.U. nr 92, poz.443) i § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23.08.1994r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinna odpowiadać dokumentacja hydrogeologiczna i geologiczno-inżynierska (Dz.U. nr 93, poz.444) a także art. 86 ustawy z dnia 24.07.1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reforma ustrojową państwa (Dz.U. nr 106, poz.668) oraz art. 106 k.p.a. Starosta P. decyzją z 14.06.2000r., nr [....] zatwierdził dokumentację hydrologiczną uproszczoną zasobów eksploatacyjnych ujęcia wód podziemnych z utworów kredy górnej dla domu jednorodzinnego H.P. w miejscowości B. , opracowaną przez mgr inż. W.M. "przedłożoną wnioskiem w/w z upoważnienia inwestora, zawierającą ustalenie zasobów eksploatacyjnych utworów kredy górnej wg stanu na dzień 20.12.1999r. w wysokości 1 m3 /dobę (depresja przy tym poborze niemierzalna)." W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, iż w związku z zaskarżeniem przez H.P. decyzji, wydanej przez Starostwo Powiatowe w P. z dnia 6.01.2000r., nr [....] i uchyleniem jej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , zalecono przeprowadzenie ponownych próbnych pompowań w studni wierconej L.C. Badania te zostały wykonane i biorąc pod uwagę zarzuty H.P., że wykonanie odwiertów studziennych spowodowało ucieczkę wody z jej studni, uznano je za niezasadne. Stwierdzono bowiem, że studnie wiercone wykonane na posesjach L.C. , W.R. , L.I. i H.N. wykonane zostały w utworach kredowych, szczelnie odizolowanych od wód przypowierzchniowych -zaskórnych - warstwa margli ilastych o miąższości kilkunastu metrów.
Poziom wodonośny ujęty studniami wierconymi ma charakter napięty i są to wody pod napięciem hydrostatycznym - artezyjskie. Poziom wód kredowych stabilizuje się ponad powierzchnią terenu od około 0,5 m w studni L.C. od około 2,6 m w studni W.R. . Studnie wykonane w tym rejonie- B. -Parcele wykonane są w utworach zwietrzelinowych kredy (rumosz margli), które podścielone są szczelną i nieprzepuszczalną warstwą margli ilastych miąższości około kilkunastu metrów. Nie stwierdzono połączenia obu poziomów wodonośnych, gdyż gdyby takie nastąpiło, przepływ wód następowałby w odwrotnym kierunku. Wody poziomu kredowego, będącego pod ciśnieniem hydrostatycznym zasilałyby studnie kopane, z których powinny nastąpić samowypływy. Z wyjątkiem studni H.N. żadna ze studni wierconych nie jest włączona do eksploatacji. Przewidywana wysokość poboru wody z każdej studni wierconej (około l m3 /dobę) jest tak mała, że wytworzona w tym czasie depresja będzie niemierzalna, nie może więc wpływać na studnię kopaną odległą o około 125 m od najbliższej wierconej, nawet jeżeli była wykonana w tych samych utworach i czerpała wodę z tego samego poziomu.
W odwołaniu od tej decyzji H.P. zarzuciła, iż wydana została ona z naruszeniem prawa wodnego i budowlanego. Podniosła, iż badana była tylko studnia wiercona u L.C. . "Nie jest prawda, aby głębokość była tylko do 30 metrów oraz, że eksploatowana jest tylko studnia pana N.. Z innych studni też jest pobierana woda (...). Badania winny być przeprowadzone we wszystkich studniach wierconych. U mnie woda sięga jedynie na wysokość do 90 cm. W czasie przeprowadzenia badań było akurat po ulewie." Skarżąca ponadto zarzuciła rzeczoznawcy stronniczość sporządzonej opinii uważając, iż opinia powinna być powtórnie wykonana przez innego biegłego. "Nie jest prawdą, abym odmówiła uczestnictwa przy wykonywaniu trzeciego pomiaru. Wiem, że Pan mgr inż. J.R. zna się osobiście z Panem R. i Mą, łączą ich stosunki towarzyskie i uważam, że Pan R. winien być wyłączony od rozpoznawania całej sprawy."
Do przesłanych organowi odwoławczemu akt sprawy dołączone zostało "wyjaśnienie do zebranego materiału" sporządzone przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w P. , z którego wynika, iż w dniu [....] .04.1999r. H.P. i J.P. zwrócili się do "tutejszego Wydziału z prośbą o interwencję w sprawie zakłócenia stosunków wodnych, za przyczyną studni wierconych znajdujących się na posesjach Panów: I.L. , R.W. , C.L. , N.H.
Podczas zarządzonych oględzin, strony porozumiały się i doszło do zawarcia ugody. Warunkiem zawarcia ugody, było przywrócenie funkcjonalności studni Pani H.P. i Pana J.P. , co zostało uczynione. Pan J.P. nie wnosił zastrzeżeń, natomiast Pani H.P. podaniem z dnia 01.10.1999r. zerwała zawartą ugodę. Tutejszy Wydział postanowieniem znak: [....] z dnia 20.10.1999r. zlecił właścicielom studni wierconych, wykonanie uproszczonych projektów hydrogeologicznych studni i przedłożenie ich w Starostwie celem zatwierdzenia. Do czasu wykonania projektów, zobowiązano ich do przywrócenie funkcjonalności studni Pani P. Pismem z dnia [....] .12.1999r. właściciele studni wierconych, powiadomili tut. Wydział, że studnia Pani P. została odmulona, pogłębiona i obecnie posiada słup wody wysokości około 0,90 m. Na podstawie przedłożonych projektów hydrogeologicznych studni tut. Wydział nie widział przeszkód do wydania decyzji zatwierdzających, zawartych w nich wydajności eksploatacyjnych. W związku z powyższym wydano decyzje zatwierdzające dokumentację hydrologiczną uproszczoną zasobów eksploatacyjnych ujęć wody podziemnych z utworów kredy górnej dla Panów: M. L. , R.W. , C.L. , N.H. znak: [....] z dnia 06.01.2000r., od której to decyzji Pani P.H. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Kolegium uchyliło zaskarżone decyzje."
Decyzją z dnia 28 lipca 2000r., nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art.50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4.02.1994r. prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 27, poz.96 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23.08.1994r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinna odpowiadać dokumentacja hydrogeologiczna i geologiczno-inżynierska (Dz.U. nr 93, póz.444) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, iż wykonana uproszczona dokumentacja - zdaniem Kolegium spełnia - zawarte w unormowaniach prawnych wymagania, "określając w części opisowej i graficznej podstawowe zagadnienia takie jak lokalizacja studni i warunki hydrogeologiczne terenu ujęcia i jego otoczenia, parametry hydrogeologiczne ujętej warstwy wodonośnej oraz zasoby eksploatacyjne, określenie wielkości depresji, konstrukcję otworu w formie opisowej i graficznej itp." Kolegium uznało, iż zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia prawa wodnego i budowlanego, są niezasadne, gdyż "opracowanie dokumentacji studni jest oparte o inne przepisy niż prawo wodne i budowlane, dlatego nie może ich naruszać."
Kolegium wykazało również brak przesłanek do kwestionowania dokonanych pomiarów, a w przypadku kwestionowania ich wiarygodności skarżąca może przedstawić ekspertyzę hydrologiczną wykonaną na własny koszt. Nie podzielony został również argument "subiektywnego działania p.R. jako pracownika Starostwa z uwagi na sugerowane przez stronę związki towarzyskie z właścicielami studni wierconych, ponieważ do rozpoznania sprawy wyznaczono inną osobę - p. J.K. , co potwierdza np. jej obecność w trakcie pomiarów. (...) Natomiast, gdyby strona uważała nadal, że istnieje związek przyczynowy między wydajnością jej studni, a faktem nawiercenie [....] studni u p. L.I. , p. H.N , p. W.R. i p. L.C. , to w oparciu o własne dowody w sprawie może wystąpić do organu gminy w oparciu o art.38 ust. 1 prawa wodnego o przywrócenie stosunków wodnych w gruncie do stanu poprzedniego."
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 lipca 2000r. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie H.P. wnosząc o uchylenie decyzji Kolegium. W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca wskazała na swoją trudna sytuację związaną m.in. z brakiem wody w studni - co wiąże z wywierceniem studni przez sąsiadów. Nadto zarzuca stronniczość w działaniu Kierownikowi Wydziału Starostwa Powiatowego w P. J.R. W swoim piśmie procesowym z dnia [....].11.2000r. skarżąca ponownie podtrzymała swoją skargę i poszerzyła jej argumentację. Podniosła, iż przed wykonaniem studni wierconych przez sąsiadów nie brakowało wody w jej studni i nigdzie w tej sprawie wcześniej nie interweniowała. Wskazuje także na powiązania między prowadzącym postępowanie w organie I instancji Kierownikiem Wydziału a L.I. i W.R.
Zgodnie z brzmieniem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005r. Sąd na podstawie art.111 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządził połączenie niniejszej sprawy do sygn. II SA/Kr 2107/00 celem wspólnego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego zawartymi w art. 8 i 9 k.p.a. organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a także są obowiązane do należytego i wszechstronnego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Biorąc pod uwagę treść pism skarżącej i składanych przez nią wniosków Sąd przyjął, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest kwestia przywrócenia stosunków wodnych. Wynika to jednoznacznie zarówno z pisma skarżącej z dnia [....] .10.1999r., jak i z treści odwołania od decyzji organu I instancji oraz treści skargi do sądu administracyjnego, a także z treści postanowienia Starosty P. z dnia 7.03.2000r., nr [....] o wznowieniu postępowania o zakłócanie stosunków wodnych na posesji H.P. ; protokołu oględzin z dnia [....] .2000r., których dokonano "w sprawie zakłócania stosunków wodnych"; treści uzasadnienia decyzji organu I instancji, w którym organ rozprawia się z zarzutem skarżącej, iż wykonanie odwiertów studziennych spowodowało ucieczkę wody ze jej studni kopanej oraz z treści "wyjaśnień do zebranego materiału" sporządzonych przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w P. , z których wynika, iż w dniu [....].04.1999r. H.P. i J.P. zwrócili się do "tutejszego Wydziału z prośbą o interwencję w sprawie zakłócenia stosunków wodnych, za przyczyną studni wierconych." Co więcej - jak wynika z tego "wyjaśnienia" podczas zarządzonych oględzin, strony porozumiały się i doszło do zawarcia ugody (?!). Warunkiem zawarcia ugody, było przywrócenie funkcjonalności studni Pani H.P. i Pana J.P. , co zostało uczynione (?!). Pani H.P. podaniem z dnia [....] .10.1999r. zerwała zawartą ugodę (!). Co jednoznacznie również wskazuje na prowadzenie postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych.
Jednocześnie w przedstawionym sądowi administracyjnemu materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek śladów wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia dokumentacji hydrologicznej uproszczonej zasobów eksploatacyjnych ujęcia wód podziemnych z utworów kredy górnej dla domu jednorodzinnego H.N. w miejscowości B., opracowaną przez mgr inż. W.M. "przedłożoną wnioskiem w/w z upoważnienia inwestora, zawierającą ustalenie zasobów eksploatacyjnych utworów kredy górnej wg stanu na dzień 20.12.1999r. w wysokości 1 m3 /dobę (depresja przy tym poborze niemierzalna)." W szczególności brak jest owego wniosku, na który powołuje się organ I instancji, upoważnienia dla mgr inż. W.M. do reprezentowania inwestora, a także samej dokumentacji, która miałaby być zatwierdzona.
Wobec zestawienia powyższych okoliczności przyjąć należy, iż postępowanie administracyjne poddane kontroli sądu administracyjnego toczyło się w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych, a nie zatwierdzenia dokumentacji hydrologicznej. Cała argumentacja zawarta w uzasadnieniach obu decyzji organów administracji publicznej odnosi się przede wszystkim do tej kwestii, a nie do dokumentacji hydrologicznej uproszczonej - co sugerowałaby powołana w decyzjach podstawa prawna.
Na tle tych ustaleń stwierdzić należy, że zgodnie z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji brzmieniem art.36 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230, z 1980 r. z późn. zm.) spory o przywrócenie stosunków wodnych na gruntach do stanu poprzedniego rozstrzygał wójt, burmistrz (prezydent miasta), a nie starosta. Podkreślić należy, iż organy administracji publicznej na podstawie art. 19 k.p.a. mają obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości. Co więcej na zasadzie art.38 prawa wodnego decyzja organu administracji publicznej w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego jest ostateczna, a strona, w terminie trzydziestu dni od otrzymania decyzji, może dochodzić swoich roszczeń przed sądem. Brak było więc w tym zakresie (na zasadzie wyjątku) dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a sprawa była przekazywana i rozstrzygana przez sąd powszechny. W razie wydania przez sąd orzeczenia rozstrzygającego o roszczeniu, decyzja traciła moc w części objętej orzeczeniem.
Do przesłanych organowi odwoławczemu akt sprawy dołączone zostało "wyjaśnienie do zebranego materiału" sporządzone przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w P. , z którego wynika, iż w wskutek interwencji H.P. i J.P. doszło, podczas zarządzonych przez ten organ oględzin, do zawarcia ugody (!). Warunkiem zawarcia ugody, było przywrócenie funkcjonalności studni Pani H.P. i Pana J.P. (?!), a zdaniem organu I instancji H.P. podaniem z dnia [....] .10.1999r. zerwała zawartą ową ugodę (!). Tymczasem jak wynika z jednoznacznego brzmienia art.35 ust. 2 wyżej cyt. prawa wodnego taka ugoda (aby można było w ogóle o niej mówić) musi zostać zatwierdzona przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) - a wówczas zastępuje pozwolenie wodnoprawne. Decyzja zatwierdzająca ugodę jest ostateczna. Oznacza to również, iż strony ugody nie mogą swobodnie od niej odstąpić, gdyż jej niewykonanie podlega egzekucji administracyjnej. W tym kontekście informacje przekazane przez organ I instancji są całkowicie niezrozumiałe i nieadekwatne do obowiązującego stanu prawnego.
Podobnie niezrozumiałe i nieadekwatne do obowiązującego stanu prawnego jest wydanie przez Kierownik Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska działającego z upoważnienia Starosty P. na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. Postanowieniem z dnia 7.03.2000r., nr [....] wznawiającego postępowanie o zakłócenie stosunków wodnych na posesji H.P. Zgodnie z treścią art. 145 k.p.a. postępowanie administracyjne wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Organ w postanowieniu tym nie wskazał jaką sprawę zakończoną ostateczną decyzją administracyjną wznowił oraz w oparciu o jakie przesłanki zamieszczone w art. 145 k.p.a. Tymczasem wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, nastąpiło "w związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżonej decyzji wydanej przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w P. z dnia 6.01.2000r., nr. [....] i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia." W konsekwencji stwierdzić należy, iż same decyzje organu I instancji oraz organu odwoławczego nie zostały wydane na postawie art. 151 k.p.a. i nie spełniają zawartych tam warunków. W świetle przedstawionego Sądowi materiału dowodowego nie sposób odpowiedzieć w jakiej sprawie wznowione zostało postępowanie administracyjne przez organ I instancji.
Co więcej organ odwoławczy winien był odnieść się do tego postanowienia i jednoznacznie określić czy w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym organy działają w zwykłym toku postępowania jurysdykcyjnego, czy też w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania. Narzuca to bowiem również dopuszczalny zakres rozstrzygnięć przyjętych przez organy administracyjne oraz zakres postępowania wyjaśniającego (np. o przesłanki z art.145 k.p.a.).
Mając na uwadze treść pism H.P. oraz zawartych w nich wniosków organ, do którego zostały one skierowane winien wszcząć postępowanie administracyjne na gruncie ustawy prawo wodne, w takim zakresie w jakim był właściwy oraz przekazać je do załatwienia innym właściwym organom (wójtowi - w zakresie naruszenia stosunków wodnych oraz Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego - w zakresie prawa budowlanego, co również zarzuca skarżąca). Tymczasem z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynika, aby organ, do którego zwróciła się skarżąca przekazał jej wniosek innym (właściwym) organom.
Odnieść się należy również do zakresu prowadzonego przez oba organy administracji publicznej postępowania tj. zatwierdzenia dokumentacji hydrologicznej. Jak już wyżej wskazano w przedstawionym Sądowi materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek śladów wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia dokumentacji hydrologicznej uproszczonej zasobów eksploatacyjnych ujęcia wód podziemnych z utworów kredy górnej, upoważnienia dla mgr inż. W.M. do reprezentowania inwestora, a przede wszystkim samej dokumentacji, która miałaby być zatwierdzona. Tym samym przyjąć należy, iż organ odwoławczy dokonując kontroli zaskarżonej w toku instancji decyzji, także nie dysponował całością zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wydając swoją decyzję z 28.07.2000r. nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o zatwierdzeniu uproszczonej dokumentacji hydrologicznej, której w ogóle nie było w aktach sprawy. Stanowi to rażące naruszenie art.7 i 77 k.p.a. a w konsekwencji także art.107 k.p.a.
Pomijając już kwestię wskazania różnych podstaw prawnych przez organ I instancji, który wydał swoją decyzję powołując się na art.45 ust. 1 i art.103 ustawy z dnia 4 luty 1994r. prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27, poz.96 z późn. zm.) i przez organ odwoławczy działający na podstawie art.50 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, ocenić przede wszystkim należy, czy ten akt prawny ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Otóż jak wynika z jednoznacznego brzmienia art. 1 cyt. prawa geologicznego i górniczego ustawa ta określa zasady i warunki:
1) wykonywania prac geologicznych,
2) wydobywania kopalin ze złóż,
3) ochrony złóż kopalin, wód podziemnych i innych składników środowiska w związku z wykonywaniem prac geologicznych i wydobywaniem kopalin.
Co więcej zgodnie z art.4 cyt. ustawy jej przepisów nie stosuje się do:
1) korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami,
2) geologicznych badań naukowych i działalności dydaktycznej, które są prowadzone bez wykonywania robót geologicznych,
3) pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamielin w celach naukowych, kolekcjonerskich i dydaktycznych, które następuje bez wykonywania robót górniczych,
4) ustalania przydatności gruntów dla potrzeb budownictwa bez wykonywania robót geologicznych.
Nie można również przyjąć, a przynajmniej żaden z organów administracji publicznej orzekających w przedmiotowej sprawie tego nie wykazał, że zatwierdzona uproszczona dokumentacja hydrologiczna dla przedmiotowych studni wierconych dotyczy wydobywania kopalin ze złóż. Wybudowanie i eksploatacja studni wierconych nie jest bowiem ani wykonywaniem prac geologicznych, ani też nie wiąże się z ochroną złóż kopalin, wód podziemnych i innych składników środowiska w związku z wykonywaniem prac geologicznych i wydobywaniem kopalin (art. l cyt. ustawy). Sam ustawodawca w ust.4 art.5 ustawy prawo geologiczne i górnicze stwierdza jednoznacznie, iż w rozumieniu tej ustawy nie są kopalinami wody podziemne, z wyjątkiem solanek, wód leczniczych i termalnych.
Dodać jedynie należy, iż zgodnie z powołanym przez oba organy administracji publicznej § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23.08.1994r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinna odpowiadać dokumentacja hydrogeologiczna i geologiczno-inżynierska (Dz.U. nr 93, poz.444) w dokumentacji hydrogeologicznej ustala się zasoby wód podziemnych możliwe do pobrania z ujęcia w założonej jednostce czasu, w określonych warunkach hydrogeologicznych, środowiskowych, technicznych i ekonomicznych, zwane zasobami eksploatacyjnymi w związku z zamierzoną budową ujęć wód podziemnych, solanek, wód leczniczych i termalnych.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie studnie wiercone -stanowiące ujęcia wód podziemnych już istnieją (zostały wybudowane), a nie dopiero mają być wybudowane. Również zatem ten przepis nie ma zastosowania do stanu faktycznego określonego w niniejszej sprawie.
Tym samym stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie przyjęły jako podstawę prawną wydanych przez siebie decyzji ustawę prawo geologiczne i górnicze oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze, które nie mają w przedmiotowej sprawie zastosowania, a przynajmniej organy administracji publicznej nie wykazały w zebranym przez siebie materiale dowodowym, przedstawionym sądowi administracyjnemu, stanu faktycznego, który uzasadniałby zastosowanie w przedmiotowej sprawie regulacji zawartych w ustawie prawo geologiczne i górnicze.
Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane w sposób uzasadniający zastosowanie art.156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., a tym samym na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić ich nieważność.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI