II SA/Kr 21/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-06-26
NSAnieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzennenieruchomościprawo administracyjneochrona zabytkówprawo własnościzagospodarowanie terenuuchwała rady gminyWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi właścicieli na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że wyznaczenie "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" na ich działce było uzasadnione ochroną zabytkowego układu urbanistycznego.

Skarżący, współwłaściciele działki, kwestionowali uchwałę Rady Miasta Krakowa dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów poprzez wyznaczenie na ich nieruchomości "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew". Twierdzili, że ogranicza to ich prawo własności i jest sprzeczne z przeznaczeniem terenu pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Sąd oddalił skargi, uznając, że wyznaczenie strefy zieleni było uzasadnione koniecznością ochrony zabytkowego układu urbanistycznego i kompozycji przestrzennej, a ograniczenia prawa własności nie były nadmierne, biorąc pod uwagę możliwość zabudowy pozostałej części działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargi P. G. i A. G. na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wesoła – rejon ulicy Kopernika". Skarżący, będący współwłaścicielami działki nr [...] obr.[...], zarzucili, że § 11 ust. 5 uchwały, wprowadzający "kluczową strefę zieleni i egzemplarzy drzew" na ich nieruchomości, narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawo własności. Argumentowali, że przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną jest sprzeczne z wyznaczeniem strefy zieleni, która znacząco ogranicza możliwości zagospodarowania działki i obniża jej wartość. Sąd, analizując sprawę, odwołał się do wcześniejszych orzeczeń dotyczących tej samej uchwały, jednakże w niniejszej sprawie uznał, że wyznaczenie strefy zieleni było uzasadnione. Kluczowym argumentem była konieczność ochrony zabytkowego układu urbanistycznego dzielnicy "Wesoła", wpisanego do rejestru zabytków, co potwierdził Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom w celu ochrony ważniejszych interesów publicznych, takich jak dziedzictwo kulturowe. Mimo wyznaczenia strefy zieleni, sąd uznał, że skarżący nadal posiadają znaczące możliwości zabudowy pozostałej części działki, a wprowadzone ograniczenia nie naruszają zasady proporcjonalności ani istoty prawa własności. W związku z tym, skargi zostały oddalone jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyznaczenie "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" na działce objętej planem miejscowym, przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, nie stanowi naruszenia przepisów, jeśli jest uzasadnione koniecznością ochrony zabytkowego układu urbanistycznego i kompozycji przestrzennej, a ograniczenia prawa własności nie są nadmierne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ochrona zabytkowego układu urbanistycznego, potwierdzona przez konserwatora zabytków, stanowi ważniejszy interes publiczny niż interes właściciela w maksymalnym zagospodarowaniu działki. Ograniczenia prawa własności nie były nadmierne, ponieważ nadal istniała możliwość zabudowy części działki, a wprowadzenie strefy zieleni było elementem kształtowania ładu przestrzennego i ochrony dziedzictwa kulturowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargi

Przepisy (21)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 17 § pkt 6 lit. b tiret ósme

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 7 § ust. 7

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 8 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 9 § ust. 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność ochrony zabytkowego układu urbanistycznego i kompozycji przestrzennej. Prawo własności podlega ograniczeniom w celu ochrony ważniejszych interesów publicznych. Możliwość zabudowy pozostałej części działki nie została wyłączona. Wyznaczenie strefy zieleni było zgodne z ustaleniami konserwatora zabytków.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez nieoddzielenie obszarów o sprzecznym przeznaczeniu liniami rozgraniczającymi. Nadmierne ograniczenie prawa własności. Wyznaczenie strefy zieleni na działce, na której nie ma cennej roślinności, jest bezzasadne. Sprzeczność przeznaczenia terenu MW.6 z przeznaczeniem "kluczowej strefy zieleni".

Godne uwagi sformułowania

"kluczowa strefa zieleni i egzemplarzy drzew" stanowi element planu oznaczony na rysunku planu stanowiący ustalenia planu. poszczególne funkcje ustalone dla jednego terenu w miejscowym planie zagospodarowania terenu nie mogą się wzajemnie wykluczać i nie mogą być ze sobą sprzeczne. każdy ze skarżących jest współwłaścicielem działki nr [...] obr. [...] objętej księgą wieczystą [...] - łącznie udziały obu skarżących wynoszą [...] części. każde z praw podmiotowych, w tym prawo własności, nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom w granicach wyznaczonych obowiązującym porządkiem prawnym. ochrona założenia urbanistycznego wraz z otoczeniem (zielenią) nie służy jedynie właścicielom nieruchomości, a społeczeństwu. słowo "kluczowy" należy odnieść do wartości obszaru planu, jako otoczenia. nieoddzielenie w uchwale na działce nr [...] obr. [...] obszaru MW.6 liniami rozgraniczającymi od obszaru "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" nie dawało podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonych przepisów uchwały.

Skład orzekający

Anna Kopeć

sprawozdawca

Magda Froncisz

członek

Małgorzata Łoboz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń prawa własności w planowaniu przestrzennym w celu ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, interpretacja pojęcia \"kluczowej strefy zieleni\" oraz zasady sporządzania planów miejscowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ochrony zabytkowego układu urbanistycznego w Krakowie, ale jego argumentacja dotycząca równowagi między interesem prywatnym a publicznym może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a ochroną dziedzictwa kulturowego i ładu przestrzennego, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i właścicieli nieruchomości.

Właściciel kontra zabytek: Sąd rozstrzyga, czy zieleń może ograniczyć prawo do budowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 21/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Magda Froncisz
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art 15 ust 3 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Magda Froncisz Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skarg P. G. i A. G. na uchwałę Nr LXXIV/2076/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 1 grudnia 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wesoła – rejon ulicy Kopernika". oddala skargi.
Uzasadnienie
P. G. i A. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jednobrzmiące skargi na § 11 ust. 5 uchwały nr LXXIV/2076/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 1 grudnia 2021 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "WESOŁA - REJON ULICY KOPERNIKA" w części tekstowej i graficznej w zakresie wyznaczenia na działce nr [...] obr[...] "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" – zarejestrowane odpowiednio pod sygn. II SA/Kr 21/24 i II SA/Kr 258/24. Obaj skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonego przepisu oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili, że § 11 ust. 5 zaskarżonej uchwały narusza:
- art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej "u.p.z.p.") poprzez nieoddzielenie w uchwale na działce nr [...] obr[...] obszaru MW.6 liniami rozgraniczającymi od obszaru "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" i poprzez objęcie w zaskarżonej uchwale działki nr [...] obr[...] jednocześnie obszarem MW.6 i obszarem "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew", mimo że przeznaczenie obszaru MW.6 jest sprzeczne z przeznaczeniem "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew"
- art. 140 kodeksu cywilnego w związku z art.6 ust.2 u.p.z.p. w związku z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. w związku z art.3 ust. 1 u.p.z.p. w związku z art.21 ust. 1 w związku z art.64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w związku z art. 1 protokołu nr 1 z dnia 20 marca 1952 roku do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 roku poprzez nadmierne ograniczenie prawa własności w sposób, który nie jest konieczny w demokratycznym państwie prawnym dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób poprzez wyznaczenie na działce nr [...] obr. [...] "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew".
W uzasadnieniu skargi wskazano, że każdy ze skarżących jest współwłaścicielem działki nr [...] obr. [...] objętej księgą wieczystą [...] - łącznie udziały obu skarżących wynoszą [...] części. Interes prawny każdego ze skarżących w zakresie przeznaczenia działki nr [...] obr.[...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr [...] [...] przewidzianych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i możliwego sposobu korzystania z działki nr [...] obr.[...] wynika z art. 140 kc.
Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 10 zaskarżonej uchwały kluczowa strefa zieleni i egzemplarze drzew" stanowi element planu oznaczony na rysunku planu stanowiący ustalenia planu.
Poprzez wyznaczenie na działce skarżących "kluczowej strefę zieleni egzemplarze drzew" zaskarżona uchwała wprowadziła istotne ograniczenia w zagospodarowaniu działki.
Działka nr [...] obr. [...] jest położona na obszarze oznaczonym symbolem MW.6. Stosownie do § 24 ust. 1 uchwały wyznacza się Teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, oznaczony symbolem MW.6 o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi. Ponadto zgodnie z § 24 ust.2 uchwały jako przeznaczenie uzupełniające dopuszcza się realizacje funkcji usługowych w parterach budynków oraz w budynkach nie wpisanych do rejestru zabytków lub ujętych w gminnej ewidencji zabytków również w piwnicach
Poza tym stosownie do § 24 ust.3 uchwały w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, ustala się:
1) minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego: 30%;
2) wskaźnik intensywności zabudowy: 0,1 - 3,5;
3) maksymalną wysokość zabudowy:
a) 19 m, jednak nie więcej niż do wysokości bezwzględniej zabudowy: 225 m n.p.m. po północnej stronie linii regulacyjnej,
b) 14 m, jednak nie więcej niż do wysokości bezwzględniej zabudowy: 219 m n.p.m. po południowej stronie linii regulacyjnej, chyba że inne zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu zostały ustalone w ust. 5-7.
W konsekwencji podstawowe przeznaczenie obszaru MW.6 to zabudowa budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, przeznaczenie uzupełniające obszaru MW.6 to realizacja funkcji usługowych w parterach budynków oraz w budynkach nie wpisanych do rejestru zabytków lub ujętych w gminnej ewidencji zabytków również w piwnicach, a minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego w obszarze MW.6 to 30%.
Jak wynika z treści § 11 ust. 5 "kluczowa strefa zieleni i egzemplarze drzew" jest przeznaczona pod zagospodarowanie zielenią z użyciem różnorodnych form błękitnej infrastruktury, w "kluczowej strefie zieleni i egzemplarzy drzew" wykluczona jest realizacja budynków i garaży podziemnych, a minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego to 75%.
Wobec powyższego przeznaczenie obszaru MW.6 różni się istotnie od przeznaczenia "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew", a w zasadzie jest z nim sprzeczne.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 stycznia 2020 roku w sprawie II OSK 428/18 stwierdził, że poszczególne funkcje ustalone dla jednego terenu w miejscowym planie zagospodarowania terenu nie mogą się wzajemnie wykluczać i nie mogą być ze sobą sprzeczne.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.
Wobec powyższego skoro obszar MW.6 ma przeznaczenie sprzeczne z przeznaczeniem obszaru "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew", to w zaskarżonej uchwale obszar MW.6 powinien zostać oddzielony liniami rozgraniczającymi od obszaru "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" na podstawie art. 15 ust.2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący podkreślili, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2022 roku w sprawie II SA/Kr 360/22 stwierdził nieważność § 11 ust. 5 tej samej uchwały, w uzasadnieniu tego wyroku wyrażając pogląd, że jeżeli ten sam teren jest objęty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszarami o przeznaczeniu, które wzajemnie się wyklucza, to ma miejsce naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Dalej zwrócono uwagę, że działka nr [...] obr. [...] jest własnością prywatną skarżących, stanowi teren zamknięty i jest dostępna jedynie dla jej współwłaścicieli. Wyznaczenie na tej działce "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" uniemożliwia realizację przeznaczenia podstawowego działki wynikającego z jej położenia w obszarze MW.6 polegającego na zabudowie budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi oraz na realizacji funkcji usługowych w parterach budynków. W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że objęcie działki nr [...] obr[...] obszarem "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" spowodowało znaczne obniżenie wartości działki, na której nie znajduje się ani jeden egzemplarz drzewa/innej roślinności zidentyfikowany i oznaczony w zaskarżonej uchwale jako kluczowy. Powołano się przy tym na treść opracowania ekofizjograficznego oraz prognozę oddziaływania na środowisko i inwentaryzację drzew w obszarze sporządzanego planu miejscowego.
Następnie skarżący wskazali, że ogólne zasady prawa międzynarodowego statuują ochronę prawa własności jako jednego z istotnych praw w demokratycznym państwie prawnym. Tymczasem Gmina Miejska Kraków naruszyła również wskazane w niniejszej skardze przepisy prawa międzynarodowego w postaci art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. l protokołu nr 1 z dnia 20 marca 1952 roku do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 roku. Ponadto Gmina Miejska Kraków nie wskazała, jaki interes publiczny uzasadnia wyznaczenie na działce nr [...] obr.[...] "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" ani nie udowodniła, że ograniczenie prawa własności współwłaścicieli działki nr [...] obr[...] było niezbędne dla realizacji jednego z celów wskazanych z art.31 ust.3 Konstytucji RP. Tym samym zaskarżona regulacji jest sprzeczna z art.31 ust.3 Konstytucji RP. Gmina Miejska Kraków nie przedstawiła również jakiegokolwiek uzasadnienia stanowiska, że interes publiczny, w oparciu o który wyznaczyła "kluczową strefą zieleni i egzemplarzy drzew" przeważa nad interesem prywatnym współwłaścicieli działki nr [...] obr[...].
W odpowiedziach na skargi strona przeciwna wniosła o ich oddalenie.
Zaznaczono, że obszar objęty ustaleniami zaskarżonego planu miejscowego cechuje się wysokimi walorami kulturowymi, zabytkowymi oraz kompozycyjnymi. Zgodnie z § 12 uchwały obszar ten:
- w całości objęty jest wpisem do rejestru zabytków na podstawie decyzji nr A - 650 z dnia 12 lutego 1984 r., jako zespół urbanistyczno - architektoniczny dzielnicy [...];
- został uznany za pomnik historii - "Kraków - historyczny zespół Miasta" na podstawie zarządzenia Prezydenta RzP z dnia 8 września 1994 r.;
- znajduje się w całości w Strefie Buforowej dla obszaru wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Dalej podkreślono, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie ma formy prostego planu strefowego, w którym na rysunku planu zaznaczone są jedynie przeznaczenie i linie rozgraniczające oraz odpowiednia dla nich nazwa. Plan może bowiem zawierać dodatkowe ustalenie tekstowe oraz elementy na rysunku, które podlegają ochronie. O spójności zapisów i rysunku dla większego niż jedna działka fragmentu obszaru, świadczą również poprowadzone linie zabudowy, linia regulacyjna wysokości, które, łącznie z parametrami i wskaźnikami przesądzają o przyszłych możliwościach inwestycyjnych działki.
Po drugie, uchwała zawiera obowiązkowy element wymagany art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. - linie rozgraniczające oraz oznaczenia identyfikacyjne terenów o określonym przeznaczeniu oraz ustalonych zasadach i warunkach zagospodarowania.
Po trzecie, nie sposób pominąć pozostałych wymogów zawartych w art. 15 u.p.z.p., w szczególności: obowiązkowego określenia zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, zasad kształtowania krajobrazu, zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy, które zostały w zaskarżonym planie uwzględnione.
Po czwarte, błędnym jest zapatrywanie skarżących, iż kluczowa strefa zieleni jest tym samym co przeznaczenia terenu. Plan miejscowy nie obejmuje wszak jedynie przeznaczeń terenu i linii rozgraniczających, został sporządzony zgodnie z przepisami ustawy i aktualnym w dacie sporządzania planu rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z § 7 ust. 7 tego rozporządzenia plan miejscowy winien był zawierać linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub o różnych zasadach zagospodarowania. Ponadto, zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia w projekcie rysunku planu miejscowego zastosowano nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem tekstu planu miejscowego. Dotyczy to także strefy zieleni, dla której w § 11 ust. 5 części tekstowej uchwały przyjęto ustalenia i jednocześnie strefa ta została zaznaczona na rysunku planu. Nie bez znaczenia jest i to, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. pozostawiły projektantowi pewną swobodę tworzenia koncepcji urbanistycznej i działanie oparte na zasadach dobrych praktyk w projektowaniu, o ile są zgodne z przepisami prawa. Wskazuje na to również § 9 ust. 4 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym w zależności od specyfiki i zakresu ustaleń dotyczących przeznaczenia terenów oraz granic i linii regulacyjnych, dopuszcza się stosowanie na projekcie rysunku planu miejscowego uzupełniających i mieszanych oznaczeń barwnych i jednobarwnych oraz literowych i cyfrowych. Oznaczenie kluczowej strefy zieleni jest barwnym oznaczeniem graficznym na rysunku planu, zapewnia czytelność rysunku i spójność z tekstem planu.
W dalszej kolejności Gmina odniosła się do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 pkt t u.p.z.p. poprzez jednoczesne objęcie terenu działki nr [...] obszarem MW. 6 i obszarem kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew. Przypomniano, że położona na przedmiotowej działce kamienica przy ul. [...] w K. objęta jest ochroną konserwatorską wynikającą zarówno z wpisu obszarowego układu urbanistyczno - architektonicznego dzielnicy [...], jak również z wpisu indywidualnego do gminnej ewidencji zabytków.
Zgodnie z art. 17 pkt 6 lit. b) tiret ósme u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego występuje m. in. o uzgodnienie projektu planu z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu.
W toku procedury planistycznej projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" uzyskał wszystkie wymagane przepisami prawa opinie i uzgodnienia, w tym Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jednakże warunkiem uzgodnienia projektu skarżonego planu z tym organem było wprowadzenie na obszarze obejmującym kwartał zabudowy oznaczony symbolem MW.6 "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew". W swoim postanowieniu z dnia 27 lipca 2021 r. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu planu miejscowego, wskazując jednocześnie warunki niezbędne do uzyskania tego uzgodnienia, a wśród nich - w odniesieniu do terenu MW. 6 - wprowadzenie na rysunku projektu planu miejscowego kluczowej strefy zieleni i egzemplarze drzew na zapleczu kamienic od południowej strony terenu MW.6, należy zatem przywrócić zasięg kluczowej strefy zielem i egzemplarze drzew wg edycji uzgodnionej postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10.03.2021r.
W dalszej części odpowiedzi na skargę organ odwołał się do treści powołanego przez skarżących wyroku z dnia 4 sierpnia 2022 r. do sygn. II SA/ Kr 360/ 22. W wyroku tym zawarto ocenę, dochowania przez organ trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania. Analizując natomiast legalność wyznaczenia "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew Sąd I instancji stwierdził, że wyznaczenie strefy zieleni było zgodne z wytycznymi Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa, obowiązującego w dacie uchwalenia MPZP, a także ocenił, że stanowisko skarżącej spółki, że skoro w terenie nie ma wartościowej zieleni, to nie można tam wyznaczyć ww. strefy, jest błędne. Plan miejscowy nie inwentaryzuje wszak jedynie przestrzeni (stan istniejący jest brany oczywiście pod uwagę), ale również ma na celu jej kształtowanie i określenie zasad zagospodarowywania terenów, mając na uwadze wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, co wynika wprost z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy plan miejscowy uwzględnia również decyzję o wpisie do rejestru zabytków układu urbanistyczno - architektonicznego.
W ocenie organu uwarunkowania prawne w niniejszej sprawie determinowały konieczność wyznaczenia "Kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew na części nieruchomości skarżącego, z uwagi na jednoznaczne stanowisko MWKZ w tym zakresie wyrażone w toku procedury planistycznej, a także z uwagi na to, że brak zieleni cennej przyrodniczo na nieruchomości Skarżącego nie przesądza o niemożności wyznaczenia strefy zieleni, jak zostało to również wskazane w cytowanym wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2022 r. do sygn. II SA/ Kr 360/ 22.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi podkreślono, że żadne z praw podmiotowych, w tym prawo własności, nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom w granicach wyznaczonych obowiązującym porządkiem prawnym. Jednym ze źródeł takich ograniczeń są ustalenia planu miejscowego, ingerujące w uprawnienie do rzeczy.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy, każdy ma prawo do zagospodarowania tego terenu zgodnie z warunkami ustalonymi w obowiązującym planie miejscowym. Ustawodawca przesądził zatem, że ustalenia planistyczne określają sposób wykonywania prawa własności/ użytkowania wieczystego, a prawo do zabudowy nieruchomości jest wyznaczone zapisami obowiązującego planu. Powyższe koresponduje z art. 64 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którym własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Działając w granicach określonych przez prawo i stosując zasadę proporcjonalności, organy gminy mogą w tworzonym planie zagospodarowania przestrzennego, ograniczać uprawnienia właścicieli w celu pełniejszej realizacji innych wartości, które uznały za ważniejsze. W niniejszej sprawie wartością taką są wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, wymieniona w art. 1 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie trybunalskim, ograniczenia własności zabytków są dopuszczalne w celu ochrony szczególnej wolności innych osób, wymienionej w art. 73 Konstytucji, tj. wolności do korzystania z dóbr kultury. Aby ta wolność mogła być zrealizowana niezbędne są działania władz publicznych mające na celu ochronę zabytków. Podstawę tych działań stanowią przepisy ustawy o zabytkach'!.
Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje naruszony, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego. Właściciel musi liczyć się z tym, iż w wykonaniu przepisów ustawy, kompetentny organ uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, może ingerować w rzeczone prawo, na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.
Należy podkreślić, że kwestionowany § 11 ust. 5 uchwały ma na celu:
- kształtowanie ładu przestrzennego i ochrony kompozycji przestrzennej zespołu zabudowy przy ulicy B. (dla budynków ochrona brył i gabarytów),
- ochronę środowiska, przyrody i krajobrazu, a także dziedzictwa kulturowego (otoczenia cennego założenia urbanistycznego przy ul. B. ),
- przeciwdziałanie negatywnym skutkom zmiany klimatu, poza ochroną zieleni wprowadzono możliwość zagospodarowania z użyciem form błękitnej infrastruktury,
- zachowanie cennego układu urbanistycznego wraz z otoczeniem dla przyszłych pokoleń.
Trzeba podkreślić, że ochrona założenia urbanistycznego wraz z otoczeniem (zielenią) nie służy jedynie właścicielom nieruchomości, a społeczeństwu. Ograniczenie w użytkowaniu nieruchomości należy uznać za wyższy cel społeczny niż interes właściciela nieruchomości, który - dotychczas, przed wejściem zaskarżonej uchwały w życie, nie miał możliwości zbudowania na działce budynku - skarżona uchwała nadaje skarżącemu możliwość budowy nowego budynku wielorodzinnego (po południowej stronie działki). Nie jest to nadmierna ingerencja w prawo własności, gdyż działka nr [...] obręb [...] pozostaje działką budowlaną, zabudowaną, z możliwością budowy nowego obiektu.
W wyznaczonej "kluczowej strefie zieleni i egzemplarzy drzew" można bilansować teren biologicznie czynny wyznaczony w projekcie planu (na działkach inwestora) na poziomie min. 30% (wskaźnik wyznaczono zgodnie ze studium). W związku z czym bezzasadne są argumenty strony skarżącej o przekroczeniu władztwa planistycznego- organ sporządzający projekt planu umożliwił stronie/ inwestorowi realizacje koniecznego zagospodarowania, konkretyzując miejsce realizacji poszczególnych elementów zagospodarowania terenu. W planie miejscowym na działkach inwestora dopuszczono realizację nowej zabudowy (pomimo wpisania tego obszaru do rejestru zabytków), ale na zasadach komponowania przestrzeni jakie występują na całym obszarze W.. Nie można również w tym kontekście zgodzić się z zarzutem skargi o bezzasadnym wyznaczeniu osi czy strefy zieleni, gdyż są to elementarne elementy ochrony i komponowania przestrzeni tego obszaru, które wielokrotnie zostały zatwierdzone przez organ ochrony zabytków podczas procedury sporządzania tego dokumentu planu miejscowego.
Nietrafnym jest również zarzut obniżenia wartość nieruchomości skarżących na skutek wejścia w życie zaskarżonej uchwały, gdyż plan miejscowy zwiększył jej wartość poprzez dopuszczenie możliwości nowej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w południowej części działki, zgodnie z ustalonym na rysunku planu przebiegiem nieprzekraczalnej linii zabudowy. Działka ta uzyskała największe możliwości inwestycyjne spośród wszystkich działek w otoczeniu ul. B. (tereny MW.6 iMW.5). Nie naruszono zasady równości, proporcjonalności, ani ograniczenia prawa własności. Tym samym zasady sporządzania planu nie zostały naruszone.
Skarżący brał aktywny udział w procedurze planistycznej, zarówno na etapie konsultacji z mieszkańcami, jak i na etapie wyłożenia projektu planu miejscowego do publicznego wglądu.
Skarżący podważając legalność wyznaczenia strefy zieleni, kwestionuje również samo nazwanie tej strefy jako "kluczowej" podkreślając, że nie może ona zostać tak nazwana z uwagi na brak cennej pod względem przyrodniczym roślinności na tym obszarze. Tymczasem słowo "kluczowy" należy odnieść do wartości obszaru planu, jako otoczenia. Strefa okala całą zabudowę mieszkaniową przy ul. B. , nie tylko wokół północnej jej pierzei. W przyszłości, ma służyć jako zielony bufor wokół wszystkich budynków, a drzewa zgodnie z zapisami mają zostać uzupełnione. Tym samym, przeciętna wartość wskazywana w opracowaniach pomocniczych do planu, zostanie podniesiona, a strefa może służyć jako istotny element przyrodniczy W..
Ustalenia § 11 ust. 5 uchwały wyznaczające "kluczową strefę zieleni i egzemplarzy drzew" służą realizacji celu planu miejscowego wymienionego w paragrafie 3 uchwały, jakim jest ochrona obszaru i zapobieganie niekontrolowanym i niekorzystnym przekształceniom tego terenu. Obszar W., w związku z przeprowadzką Szpitala [...] na nowy [...] na [...], podlega dużym przekształceniom na wielu płaszczyznach, stąd też zapisy zaskarżonej uchwały mają charakter ochronny i porządkujący.
Korzystanie z nieruchomości nie zostało skarżącemu ograniczone. Żadna z części nieruchomości nie została przeznaczona pod inwestycję celu publicznego, stąd też w prognozie skutków finansowych uchwalenia MPZP część nieruchomości objęta strefą zieleni nie została przeznaczona do wykupu. Jednakże interesem publicznym, który uzasadnia decyzję gminy w ograniczeniu możliwości zabudowy na części działki skarżącego jest ochrona układu urbanistyczno - architektonicznego z otoczeniem (zielenią), jej utrzymanie i uzupełnienie w przyszłości. Dobrem wspólnym jest wartość pozostawionego dziedzictwa architektoniczno-urbanistycznego i kulturowego oraz przyrodniczego. Skarżący jako współwłaścicielem nieruchomości powinien zadbać nie tylko o budynki, jak również o ich otoczenie. Gdyby na podstawie zapisów zaskarżonej uchwały ochrona kluczowej strefy zieleni nie została wprowadzona, Skarżący mógłby zrealizować bardzo duży budynek na działce, niszcząc układ urbanistyczny zabudowy przy ulicy B. , który charakteryzuje się kamienicami o podobnej do siebie powierzchni, ułożonej w kształt podkowy z otoczeniem zielenią na zewnątrz. Gmina świadomie wprowadziła ochronę układu zabudowy i otoczenia poprzez wyznaczenie kluczowej strefy zieleni wokół kamienic, które także otrzymały ochronę bryły i gabarytów w ustaleniach planu.
Skarżący mają wspólny interes prawny, wynikający ze współwłasności tej samej nieruchomości, zatem ich skargi podlegały wspólnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu jednym wyrokiem. Dlatego podczas rozprawy w dniu 26 czerwca 2024 r. obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 21/24.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40, dalej "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Skarga złożona została w trybie art. 101 u.s.g. Stosownie do tego przepisu, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje interes faktyczny, ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też zagrożenie w przyszłości naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć miejsce, musi być realne i wynikać z aktu, na który w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym wnoszona jest skarga. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, Baza Orzeczeń Lex nr 151236; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSA/2005/1/2). W orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, iż każdy właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze planu ma legitymację do jego skarżenia przy czym, na uwzględnienie zasługuje jedynie taka skarga w której skarżący wykaże, że uchwała wpływa na przysługujące mu prawo własności w aspekcie naruszenia interesu prawnego a nie faktycznego.
Skarżący są współwłaścicielami działki nr [...] obr.[...], położonej w granicach planu miejscowego "[...]" i objętej jego ustaleniami. Niewątpliwie mają więc interes prawny we wniesieniu skargi na tę uchwałę.
W myśl art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.), nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części powoduje:
< naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego,
< istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także
< naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
Zasady sporządzania planu miejscowego dotyczą treści merytorycznej, a więc jego zawartości, kwestii nienaruszenia ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz stanowiska organów uzgadniających i opiniujących, nieprzekroczenia władztwa planistycznego oraz zachowania standardów dokumentacji planistycznej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa uchwała była już wcześniej przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie:
1) Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r. (sygn. akt: II SA/Kr 1444/22) Sąd stwierdził nieważność § 16 ust. 1, pkt 2, lit. I oraz lit. m, ust. 3 w części tekstowej w zakresie oznaczenia KDD 13, ust. 8 w zakresie oznaczenia KDD 12 oraz § 40 i w części graficznej w zakresie działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna Ś. ,
2) Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt: II SA/Kr 1054/22) Sąd stwierdził nieważność w części dotyczącej nieruchomości oznaczonych ewidencyjnie jako działki: nr [...] i nr [...], obr. [...],
3) Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2022 r. (sygn. akt: II SA/Kr 360/22) Sąd stwierdził nieważność § 11 ust. 5 w części tekstowej i graficznej w zakresie wyznaczenia na działkach o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" oraz § 69 ust. 1 i § 74 ust. 1, pkt 2 w części tekstowej i graficznej w zakresie wyznaczenia na działkach o numerach: [...] oraz [...], obr. [...], terenu zieleni urządzonej, oznaczonego symbolem ZPo.1 oraz terenu ciągu pieszego i rowerowego, oznaczonego symbolem KDX.1 zaskarżonej uchwały [...] – Odnośnik do orzeczenia.
W sprawach tych nie dostrzeżono naruszenia właściwości organów ani też istotnego naruszenia trybu sporządzenia planu miejscowego. W niniejszej sprawie tego rodzaju uchybień również nie stwierdzono.
Do nieruchomości objętej skargą, położonej w terenie oznaczonym symbolem MW.6 - Teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi - odnosi się § 24 ust. 3 i n. uchwały, zgodnie z którym:
"3. W zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, ustala się:
1) minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego: 30%;
2) wskaźnik intensywności zabudowy: 0,1 - 3,5;
3) maksymalną wysokość zabudowy:
a) 19 m, jednak nie więcej niż do wysokości bezwzględniej zabudowy: 225 m n.p.m. po północnej stronie linii regulacyjnej,
b) 14 m, jednak nie więcej niż do wysokości bezwzględniej zabudowy: 219 m n.p.m. po południowej stronie linii regulacyjnej, chyba że inne zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu zostały ustalone w ust. 5-7.
4. W wyznaczonym terenie, znajdują się obiekty objęte ochroną konserwatorską, ujęte w gminnej ewidencji zabytków, oznaczone na rysunku planu, pod adresem:
1) ul. [...] - kamienica;
2) ul. [...] - kamienica;
3) ul. [...] - kamienica;
4) ul. [...] - kamienica;
5) ul. [...] - kamienica;
6) ul. [...] - kamienica;
7) ul. [...] - kamienica;
8) ul. [...] - kamienica z przedogródkiem i murkiem od strony ul[...];
9) [...] - kamienica z przedogródkiem.
5. W odniesieniu do budynków frontowych wymienionych w ust. 4 ustala się nakaz ochrony bryły i gabarytów.
(...).
8. Na działce nr [...] obr. [...] dopuszcza się lokalizację nowego budynku tylko w południowej części działki."
Z kolei zaskarżone przepisy § 11 ust 5 uchwały stanowią:
"Na rysunku planu wyznacza się "kluczowe strefy zieleni i egzemplarze drzew" pod względem krajobrazowym i przyrodniczym, dla których ustala się, nakaz:
1) zachowania wskazanych egzemplarzy drzew oraz sadzenie następców lub zastępców o tym samym pokroju i rozmiarze;
2) komponowania zieleni w nawiązaniu do wyznaczonych osi kompozycyjnych;
3) zagospodarowania stref z użyciem różnorodnych form błękitnej infrastruktury;
4) zagospodarowania stref zieleni w min. 75% jako teren biologicznie czynny, z wykluczeniem realizacji budynków i garaży podziemnych, chyba że ustalenia szczegółowe stanowią inaczej.
W myśl § 5 ust. 1 pkt 10 zaskarżonej uchwały kluczowe strefy zieleni i egzemplarze drzew stanowią jeden z elementów oznaczonych na rysunku planu, stanowiących ustalenia planu.
Strefą wskazaną w tym przepisie objęto część działki stanowiącej współwłasność skarżących (40% powierzchni działki), co wpłynęło na niektóre parametry zabudowy tej działki wynikające z przepisów dla strefy MN.6, przede wszystkim zaś podniosło wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej. Podkreślenia jednak wymaga, że to przepis § 24 ust. 8 dopuścił lokalizację nowego budynku tylko w południowej części działki - czemu zresztą odpowiada wykreślona na rysunku planu nieprzekraczalna linia zabudowy.
Jak już wspomniano, w wyroku WSA w Krakowie w sprawie sygn. II SA/Kr 360/22 Sąd stwierdził nieważność § 11 ust. 5 w zakresie wyznaczenia "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" na innych działkach ewidencyjnych. Ocenie w obu sprawach podlegają bardzo zbliżone sytuacje: w niniejszej sprawie kluczowa strefa zieleni i egzemplarzy drzew została wrysowana w teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o symbolu MW.6, a w sprawie sygn. II SA/Kr 360/22 – w teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub usługowej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, budynkami usługowymi lub budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi z usługami oznaczony jako MW/U2. Wyrok ten jest nieprawomocny oraz nie jest wiążący w sprawie niniejszej, niemniej jednak z uwagi na tożsamy przedmiot skargi należało z uwagą przeanalizować motywy, jakimi Sąd kierował się przy wydawaniu tego wyroku.
Sąd w uzasadnieniu tego wyroku wyraził stanowisko, że co do zasady w kompetencjach planistycznych gminy było przeznaczenie części terenów stanowiących własność spółki pod strefę zieleni i działania tego nie można ocenić jako działania naruszającego ustalenia Studium.
Również w sprawie niniejszej nie stwierdza się niezgodności strefy zieleni z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (czego zresztą skarżący nie zarzucają).
Dalej Sąd wskazał, że błędne jest stanowisko skarżącej spółki, że skoro w terenie nie ma wartościowej zieleni, to nie można tam wyznaczyć ww. strefy. Podkreślił, że plan miejscowy nie inwentaryzuje jedynie przestrzeni (stan istniejący jest brany oczywiście pod uwagę), ale również ma na celu jej kształtowanie i określenie zasad zagospodarowywania terenów, mając na uwadze wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury; co wynika wprost z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy plan miejscowy uwzględnia również decyzję o wpisie do rejestru zabytków układu architektoniczno - urbanistycznego.
Podzielając to stanowisko należało za bezzasadne uznać podniesione w skardze zarzuty, że na działce nr [...] obr[...] nie znajduje się jakakolwiek roślinność o kluczowym znaczeniu, w związku z czym wyznaczenie kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew na tek działce było bezpodstawne. Organ stanowiący gminy miał kompetencję, by wyznaczyć tego rodzaju strefę także w obszarze, który nie jest szczególnie cenny przyrodniczo. Natomiast wobec braku istniejących na tym terenie drzew, nie będzie odnosił się do działki skarżących wymóg przewidziany w § 11 ust. 5 pkt 1 uchwały tj. wymóg zachowania wskazanych egzemplarzy drzew oraz sadzenie następców lub zastępców o tym samym pokroju i rozmiarze.
Przyczyną stwierdzenia nieważności tych samych zapisów zaskarżonej uchwały, które są przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, było stwierdzenie naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Sąd doszedł do wniosku, że przeznaczenia terenów MW/U2 oraz "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" są diametralnie różne, a wyznaczenie "strefy", a nie terenu o innym przeznaczeniu, ograniczonego liniami rozgraniczającymi narusza powołany przepis, zgodnie z którym w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.
Ten sam zarzut zawierają skargi P. G. i A. G..
Mimo zbliżonego stanu faktycznego, pomiędzy tymi dwoma sprawami zachodzą znaczne różnice, które uzasadniając dokonanie odmiennej oceny zaskarżonych przepisów w niniejszej sprawie.
Przede wszystkim działka należąca do skarżących zabudowana jest budynkiem przy ul. [...], który wpisany jest do Gminnej Ewidencji Zabytków. To właśnie organ wyspecjalizowany w ochronie zabytków nie zgodził się na zmniejszenie zasięgu tej strefy.
Projekt uchwały podlegał uzgodnieniu z Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Krakowie, który w postanowieniu z dnia 27 lipca 2021 r. odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu planu miejscowego. W odniesieniu do terenu MW.6 jako warunek pozytywnego uzgodnienia Konserwator wskazał wprowadzenie na rysunku projektu planu miejscowego kluczowej strefy zieleni i egzemplarze drzew na zapleczu kamienic od południowej strony terenu MW.6 tj. przywrócenie zasięgu kluczowej strefy zielem i egzemplarze drzew wg edycji uzgodnionej postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 marca 2021 r.
Z uwagi na bezwzględnie wiążący charakter postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który na zmiany zakresu kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew na korzyść skarżących nie wyraził zgody, musiały one zostać wycofane. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że jeśli wójt (burmistrz, prezydent miasta) został zobligowany do uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z podmiotami wymienionymi w art. 17 pkt 6 lit. b u.p.z.p., to ostateczne stanowisko uzyskane w tej postaci należy uznać za bezwzględnie wiążące (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. II SA/Kr 786/23, LEX nr 3644249 i z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. II SA/Kr 580/19, LEX nr 2715708).
Niezależnie jednak od wiążącego charakteru dokonanego uzgodnienia, na uwagę zasługuje również uzasadnienie powołanego postanowienia Konserwatora, w którym wskazuje się:
"Tereny oznaczone w projekcie planu miejscowego MW.5 i MW.6 położone są w obrębie układu urbanistycznego W., wpisanego do rejestru zabytków pod numerem A-650 decyzją z dnia 16 lutego 1984 roku i na obszarze uznanym za pomnik historii "Kraków - historyczny zespół miasta" zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8.09.1994 roku. Należy zaznaczyć, iż wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego ma na celu zachowanie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej zespołu. Oznacza to między innymi zachowanie w niezmienionym kształcie rozplanowania placów i ulic, ich przebiegu, szerokości i przekroju, a także zachowanie gabarytów zabudowy i zasadniczych proporcji wysokościowych zabudowy kształtujących sylwetę całego zespołu, a także układu i wystroju elewacji poszczególnych budynków tworzących ten układ. (...) Kamienice przy ul. [...] i ul[...], tworzące zabudowę w terenach MW.5 i MW.6 znajdują się w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków ze względu na swoje wartości artystyczne, architektoniczne i urbanistyczne. Enklawa kamienic wokół ulicy obiegającej prostokątny zazieleniony placyk powstała w całości w końcu lat 30. XX w. Powstało zatem jedno z ciekawszych wnętrz urbanistycznych, którego charakterystyczną cechą stała się jednorodna stylowo zabudowa. Kilkanaście kamieniec bez oficyn z zielenią w podwórcu, o wyrównanej wysokości brył i ciekawym detalu architektonicznym, zaprojektowano w duchu modernizmu. Budynkom nadano indywidualny wyraz architektoniczny, dobrze harmonizujący z sąsiednią zabudową enklawy. Regulacje zaproponowane w ustaleniach projektu planu miejscowego dotyczące terenów MW.5 i MW.6, do których zgłoszono zastrzeżenia w niniejszym postanowieniu, stwarzają warunki do nadmiernej ingerencji w chronione wartości enklawy zabudowy przy ul. B. -jednostki urbanistycznej, stanowiącej integralną część układu urbanistyczno- architektonicznego dzielnicy W., wpisanego do rejestru zabytków oraz obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków, w tym w historycznie ukształtowane elewacje z detalem architektonicznym, bryły i gabaryty budynków. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż ze stanowiska konserwatorskiego należy dążyć do zachowania wszelkich wartościowych i historycznych zakomponowanych jednostkowych układów urbanistycznych świadczących o historii miasta i jego przekształceniach. Zaproponowany zakres zmian w ustaleniach ingeruje w istniejący obszar zabudowy kwartału, zaburza oryginalny ład przestrzenny. Warunkiem, na jakim może nastąpić uzgodnienie przedmiotowego projektu planu miejscowego będzie korekta projektu planu miejscowego odpowiednio do zastrzeżeń zawartych w pkt 1-5 sentencji niniejszego postanowienia."
Organ uzgadniający wskazał na konkretne uwarunkowania i wartości, jakimi kierował się zajmując stanowisko w niniejszej sprawie. W sposób przekonujący uzasadniono konieczność przywrócenia zasięgu kluczowej strefy zielem i egzemplarzy drzew wg edycji uzgodnionej postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 marca 2021 r.
Przechodząc dalej trzeba podkreślić, że nie mają racji skarżący twierdząc, że wyznaczenie na działce nr [...] pow. 1046 m2 "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" uniemożliwia realizację przeznaczenia podstawowego działki wynikającego z jej położenia w obszarze MW.6 polegającego na zabudowie budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi oraz na realizacji funkcji usługowych w parterach budynków. Po pierwsze: nieruchomość ta jest już zabudowana budynkiem mieszkalnym, w związku z czym 287 m2 działki przeznaczono pod tereny zabudowy. Po drugie: strefa zlokalizowana jest wyłącznie w środkowej części działki i wyłącznie do tej części odnoszą się wymogi zachowania min. 75% powierzchni jako teren biologicznie czynny, z wykluczeniem realizacji budynków i garaży podziemnych. Jak wskazuje organ w odpowiedzi na skargę 419 m2 powierzchni działki obejmuje strefa zieleni z zakazem zabudowy, dalej wyznaczono pod zabudowę 90 m2 po południowej stronie działki, gdzie może zostać zlokalizowany nowy budynek lub jego fragment do wysokości 19 m oraz 250 m2 po południowej stronie działki, w której znajdują się dwa istniejące budynki gospodarcze o powierzchni 94 m2 i gdzie może zostać zlokalizowany nowy budynek mieszkalny wielorodzinny do wysokości 14 m. Również w południowej części działki wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy, co koresponduje z zapisem § 24 ust. 8 uchwały ("Na działce nr [...] obr. [...] dopuszcza się lokalizację nowego budynku tylko w południowej części działki.").
Jak podkreślono w odpowiedzi na skargę - łącznie aż 60% powierzchni działki posiada możliwość zabudowy i zagospodarowania, zaś fragment "kluczowej strefy zieleni" na działce zajmuje jedynie 40% działki.
Trzeba powtórzyć, że nawet w przypadku braku wyznaczenia kluczowej strefy egzemplarzy drzew na działce skarżących – wobec zapisu § 24 ust. 8 oraz wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy w południowej części działki – środkowa część należącego do skarżących terenu byłaby wyłączona z zabudowy budynkiem. Natomiast wprowadzenie strefy w istocie jedynie zwiększyło wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej, przy czym w dalszym ciągu skarżący mają znaczne możliwości inwestycyjne - poprzez budowę nowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego po południowej stronie działki. Działka ta uzyskała największe możliwości inwestycyjne spośród wszystkich działek w otoczeniu ul. B. (tereny MW.6 iMW.5). Trzeba więc zgodzić się z organem, że w tych okolicznościach nie naruszono zasady równości, proporcjonalności, ani nadmiernego ograniczenia prawa własności.
W świetle wszystkich powyższych okoliczności nieoddzielenie w uchwale na działce nr [...] obr. [...] obszaru MW.6 liniami rozgraniczającymi od obszaru "kluczowej strefy zieleni i egzemplarzy drzew" nie dawało podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonych przepisów uchwały. Rację ma organ, który w odpowiedzi na skargę podkreśla, że błędnym jest zapatrywanie skarżących, iż kluczowa strefa zieleni jest tym samym co przeznaczenia terenu. Gmina nie mogła wyznaczyć obszaru strefy zieleni jako odrębnego przeznaczenie terenu zieleni, w sposób sprzeczny ze sztuką planistyczną, gdyż fragment kluczowej strefy zieleni będącej otoczeniem zabytkowego układu kamienic znajduje się na środku nieruchomości. Mając na uwadze ochronę układu zabudowy wraz z otoczeniem należało wskazać, który jej fragment może być zabudowany i w jaki sposób - poprzez łącznie wszystkie ustalenia planu, w tym także wskaźniki takie jak: minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej, wskaźnik intensywności zabudowy i wysokość zabudowy. Dopiero analizowane łącznie parametry przesądzają o przyszłej możliwości zabudowy nieruchomości. Strefa zieleni na działce znajdującej się w przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną jest dopełnieniem wszystkich parametrów, nie ogranicza zabudowy bardziej niż pozostałe wskaźniki, a tylko precyzuje, w którym miejscu można zlokalizować nowy budynek. Jednocześnie oznaczenie kluczowej strefy zieleni jest barwnym oznaczeniem graficznym na rysunku planu, zapewnia czytelność rysunku i spójność z tekstem planu.
Sąd nie stwierdził też naruszenia przepisów Konstytucji RP dotyczących ochrony własności ani wskazanych w skardze przepisów prawa międzynarodowego. Wprowadzone na nieruchomości skarżących ograniczenia w zabudowie nie naruszają zasady proporcjonalności, nie stanowią nadużycia władztwa planistycznego gminy i w żaden sposób nie świadczą o braku wyważenia interesu publicznego oraz interesu prywatnego skarżących.
W świetle powyższego obie skargi należało oddalić jako bezzasadne - na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI