II SA/Kr 2097/02

II SA/Kr 2097/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek /przewodniczący/
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Piotr Lechowski
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Piotr Lechowski (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r sprawy ze skargi S.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lipca 2002r., nr [...]., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz w związku z art. 5 punkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i §10 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1993r. w sprawie chorób zawodowych, ponownie uchylił decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 1996 roku, znak : [...]. stwierdzającą u S.S. chorobę zawodową - podostre powtarzające się zatrucie tlenkiem węgla z następowym zespołem psychoorganicznym i toksycznym uszkodzeniem wątroby i nie stwierdził tej choroby zawodowej.
W dniu [...]1996 roku Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny wydał pozytywną dla S.S. decyzję o chorobie zawodowej, na podstawie orzeczenia lekarskiego Kliniki Toksykologii z dnia [...] 1996 roku. Klinika Toksykologii rozpoznała u S.S. podostre, powtarzające się zatrucie tlenkiem węgla z następowym zespołem psychoorganicznym i toksycznym uszkodzeniem wątroby i zgłosiła Inspektorowi Sanitarnemu tę chorobę jako zawodową. Jak wynika z orzeczenia lekarskiego w podstawie orzeczenia uwzględniono charakterystykę pracy S.S. w Zakładach "B", w której wśród podanych wyników pomiarów był wynik pomiaru tlenku węgla na stanowisku cięcia acetylenem - 25 mg 1m3 (norma 30mg/m3). Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że rozpoznane schorzenie pozostaje w związku przyczynowym z wykonywaną pracą w narażeniu na tlenek węgla w Zakładach "B".
Od decyzji odwołał się zakład pracy podnosząc, iż pomiary środowiskowe wykonane w latach, w których Pan S. pracował, nie wykazywały przekroczeń normatywów higienicznych (NDS). Z uwagi na fakt, iż choroba zawodowa rozpoznana została po 16 latach od ustania ekspozycji na tlenek węgla w stężeniach nie przekraczających najwyższych dopuszczalnych stężeń, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystawił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o konsultację i wydanie opinii, czy w zaistniałej sytuacji u Pana S. można stwierdzić chorobę zawodową. Na podstawie obserwacji klinicznej, wywiadu z pacjentem, danych o ekspozycji na tlenek węgla oraz wyników przeprowadzonych badań specjalistycznych, Instytut wydał w dniu 7 sierpnia 1997r. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u badanego następstw przewlekłego narażenia na tlenek węgla. Nie stwierdzono biochemicznych cech uszkodzenia wątroby.
W wyniku rozpoznania skargi na tę decyzję, została ona uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który uznał, że wydano ją przedwcześnie, bez należytego ustalenia stanu faktycznego.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ II instancji ponownie w dniu [...]1999r. wydał decyzję, którą uchylił decyzję I instancji i nie stwierdził u S.S. choroby zawodowej.
W wyniku ponownego zaskarżenia decyzji organu II instancji do sądu administracyjnego, sprawa choroby zawodowej S.S. była ponownie rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie i po raz drugi uchylona została decyzja wydana w II instancji. W wyroku z dnia 27 w listopada 2001 roku, sygn. akt : II S.A. Kr 451 / 99, Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił, iż:
- orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 1997 r. nie zawiera ustosunkowania się do orzeczenia Kliniki Toksykologii z dnia [...] 1996 roku,
- organ odwoławczy przy ocenie narażenia zawodowego opierał się na niekompletnych wynikach badań tlenku węgla w środowisku pracy Pana S.,
- w wydanej decyzji nie dokonano oceny zeznań świadków, dotyczących narażenia zawodowego p. .S. na tlenek węgla.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uzupełnił postępowanie dowodowe m.in. przez wystosowanie odezwy do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o uzupełnienie i wyjaśnienie wątpliwości, po wcześniejszym uzupełnieniu materiału dowodowego, choćby w postaci zeznań świadków odnośnie narażenia zawodowego skarżącego na tlenek węgla. Sporządzenie notatki z przeprowadzonej rozmowy tego problemu nie załatwia.
Rozpatrując po raz trzeci sprawę choroby zawodowej S.S. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, stosując się do wskazań zawartych w wyroku i na podstawie uzyskanych dowodów ustalił, że S.S. mógł mieć kontakt z tlenkiem węgla pracując w Zakładach "B" w okresie od 1967 roku do [...] 1980 roku na następujących stanowiskach pracy: obsługa sekatora, palacz acetylenowy, rozdrabniacz złomu, wycinacz termiczny. Na wszystkich wymienionych stanowiskach praca polegała na cięciu elementów palnikiem w atmosferze tlenowo - acetylenowej.
W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że badania środowiskowe przeprowadzone przez Pracownię Toksykologiczną Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej na stanowisku cięcia acetylenem, w okresie zatrudnienia Pana S. nie wykazywały przekroczeń obowiązujących normatywów higienicznych. W latach 1969 i 1970 stężenie tlenku węgla wynosiło od poniżej wykrywalności metody do 0,0 1 mg/l przy obowiązującej wówczas normie 0,03 mg/l . W roku 1979r. - 25 mg/m- przy obowiązującej normie 30 mg/m-. Powyższe wyniki badań, w tym również stężenie 25 mg/m- były brane pod uwagę na każdym etapie rozpatrywania sprawy choroby zawodowej. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji błędnie ocenił w niniejszej sprawie wielkość ekspozycji S.S. na tlenek węgla uznając ją za narażenie zawodowe, podczas gdy przez narażenie zawodowe należy rozumieć warunki pracy w stężeniach ponadnormatywnych, tj. gdy wielkość ekspozycji przekracza NDS czynnika lub czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Tymczasem w niniejszej sprawie ustalono na podstawie dostępnych wyników pomiarów tlenku węgla w latach 1969-1993, że nie odnotowano przekroczeń NDS tlenku węgla oraz nie odnotowano żadnego przypadku rozpoznania choroby zawodowej - ostrego lub przewlekłego zatrucia tlenkiem węgla wśród pracowników Z. "B".
W uzasadnieniu wskazano także, że w trakcie ponownego postępowania przesłuchano w charakterze świadków M.B. i J.K. (poprzednio protokół z dnia [...]1999 r.). A zatem w tej sprawie przesłuchano w charakterze świadków 4 osoby - w tym dwie osoby zawnioskowane przez skarżącego. Organ dokonał oceny zeznań świadków na okoliczność narażenia skarżącego na tlenek węgla i zachorowań w miejscu pracy. Tylko jeden świadek zatrudniony na stanowisku trasera stwierdził, że często obserwował omdlenia u Pana S. na stanowisku pracy i w takich przypadkach udzielał mu pomocy nacierając go wodą, równocześnie świadek ten nigdy nie informował kierownictwa i służb BHP o mających miejsce zdarzeniach, nigdy też nie był wzywany w podobnych sytuacjach lekarz. Natomiast bezpośredni kierownik wydziału, któremu podlegał S.S. oraz jego najbliższy współpracownik, który wykonywał te same czynności co Pan S. stwierdzili, że w czasie całego okresu zatrudnienia nie widzieli ani też nie słyszeli o przypadkach jego zasłabnięcia w miejscu pracy. Zatem organ uznał, że przedstawione zeznania jednego świadka wydają się mało wiarygodne w świetle zeznań trzech pozostałych świadków, jak również w świetle informacji uzyskanych od samego badanego oraz danych z dokumentacji lekarskiej i danych o narażeniu.
Wystąpiono także z odezwą z dnia [...] 2002 roku do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o wydanie opinii w sprawie choroby Pana S., przesyłając całość dokumentacji dotyczącej tej sprawy. Na podstawie otrzymanej dokumentacji oraz dokumentacji pacjenta posiadanej w Szpitalu, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał ostateczną opinię w dniu [...] 2002 roku, znak: NKL/1213, w której stwierdził, iż z przeważającym prawdopodobieństwem istniejące u Pana S. objawy zespołu psychoorganicznego otępiennego mają związek przyczynowy ze stwierdzanymi zmianami w badaniach dodatkowych i nie mogą być łączone z przebytym narażeniem na tlenek węgla. Dodatkowym argumentem przemawiającym przeciwko zawodowej etiologii choroby jest brak w badaniu NMR głowy zmian w obrębie pnia mózgu i jąder podkorowych, które mogłyby odpowiadać skutkom przebytego zatrucia tlenkiem węgla. Jak wynika z opinii lekarskiej, sam pacjent w trakcie obserwacji klinicznej Instytucie Medycyny Pracy przy przyjęciu podał w wywiadzie, że w 1967r. uległ ostremu zatruciu tlenkiem węgla z utratą przytomności, jednak w trakcie kolejnych wizyt zaprzeczył, aby taki fakt miał miejsce. W dokumentacji lekarskiej brak jest jakichkolwiek obiektywnych dowodów, które potwierdzałyby przebycie przez Pana S. ostrego zatrucia czy też incydentów omdleń w pracy. Nie wynika to też jednoznacznie z protokołu zeznań świadków. Ponadto zakład pracy w skierowanym do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno piśmie z dnia [...] 1998r. informuje, że w trakcie zatrudnienia S.S. w Zakładach "B" nie odnotowano przypadków jego zatrucia tlenkiem węgla. Stanowisko co do wiarygodności zeznań świadków podzielił organ II instancji, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Na podstawie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 1997 r. oraz ostatecznej opinii tego Instytutu z dnia [...] 2002 roku o braku podstaw do rozpoznania u S.S. choroby zawodowej, oceny narażenia zawodowego, zeznań świadków oraz informacji dostarczonych przez zakład pracy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając w trybie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i na podstawie art. 138§ 1 pkt 2 KPA w związku z art. 5, pkt. 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i nie stwierdził u S.S. choroby zawodowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.S. podnosi, że w decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego powtórzono te same błędy, które były podstawą uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzedniej decyzji. Twierdzi, że był narażony na bardzo wysokie szkodliwości między innymi na tlenek węgla, którego wysokich stężeń specjalnie nie notowano w celu uniknięcia konsekwencji prawnych, a przedstawione badania środowiskowe są wyrywkowe i gołosłowne bez żadnego udokumentowania. Instytutowi zarzuca, iż w swojej opinii błędnie przyjął, że rozpoznany zespół psychoorganiczny nie jest łączony z narażeniem zawodowym. Zarzuca, że wymieniono w decyzji z nazwiska tylko 2 świadków a przesłuchano 4 i zachodzi wątpliwość czy pozostali świadkowie byli zorientowani w szkodliwych warunkach pracy w zakładzie. Zadaje pytanie dlaczego pozostawiono dowolność oceny wiarygodności świadków przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która wykonywała badania środowiskowe.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. W nawiązaniu do zarzutów skargi Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że podniesione w skardze zarzuty uznaje za nieuzasadnione. W postępowaniu uwzględniono wszystkie badania środowiskowe, które zostały przeprowadzone. Badania te poparte są wynikami badań, które są w aktach. Badania przeprowadzały upoważnione placówki badawcze. Trudno przyjąć, iż są one "niewiarygodne". Wydana po wyroku NSA opinia Instytutu Medycyny Pracy jest wyczerpująca i jednoznacznie z niej wynika, że występujący u pacjenta zespół psychoorganiczny nie może być łączony z narażeniem zawodowym. Opinię wydała jednostka specjalistyczna II szczebla diagnostyczno orzeczniczego w oparciu o całokształt dokumentacji w tym dokumentacji lekarskiej i warunków środowiska pracy. Należy nadmienić, iż zgodnie z art. 80 kpa Inspektor Sanitarny jako organ prowadzący postępowanie administracyjne ma prawo do oceny zebranych dowodów w sprawie, w tym również zeznań świadków. Ocena ta została przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie wymienienie świadków z nazwiska w decyzji administracyjnej nie dowodzi, że taka ocena nie została przeprowadzona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.
W ocenie sądu zaskarżona decyzja administracyjna narusza prawo.
Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.) "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
W poz. 1 Wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych wymieniono "zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi oraz następstwa tych zatruć". Jeżeli zatem u danej osoby rozpoznane zostanie takie schorzenie, stanowi ono chorobę zawodową, jeżeli wywołane zostało warunkami występującymi w środowisku pracy.
Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu i dodatkowym wyjaśnieniu do niego, orzekający w niniejszej sprawie organ administracyjny II instancji stwierdził, że skoro upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych jednostka służby zdrowia nie znalazła podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Podnieść jednak należy, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych jest w istocie opinią w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winno być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa.
W niniejszej sprawie opinia lekarska została zgodnie z zaleceniami Sądu uzupełniona. Wydając ostateczną opinię o chorobie zawodowej Pana S. z dnia [...] 2002 r. Instytut Medycyny Pracy stwierdził, że wyniki pomiarów środowiskowych, dane z dokumentacji lekarskiej, zeznania świadków i informacje dostarczone przez zakład pracy pozwalaj ą z przeważającym prawdopodobieństwem stwierdzić, że warunki pracy Pana S. nie stwarzały ryzyka ostrego czy też podostrego zatrucia tlenkiem węgla. Równocześnie Instytut podaje, że w wywiadzie zebranym przez neurologa Instytutu pacjent podał, że w 1973r. przebył uraz głowy z utratą przytomności, ale nie był wówczas hospitalizowany. W badaniu psychologicznym i psychiatrycznym potwierdzono cechy zespołu psychoorganicznego z tendencją do progresji / dołączyły się objawy otępienia/. W badaniu neurologicznym stwierdzono niedowład piramidowy prawostronny. W badaniu NMR głowy stwierdzono zaniki korowo - podkorowe poszerzeniem układu komorowego i obecnością szyszyniaka. W badaniu Dopplerowskim tętnic zewnątrz i wewnątrzczaszkowych stwierdzono dyskretną asymetrię przepływu w tętnicach kręgowych. Instytut ustosunkował się do orzeczenia Kliniki Toksykologii. Zarzucił, że nie uwzględniono innych pozazawodowych przyczyn zespołu psychoorganicznego i powiązano istnienie tego zespołu z wątpliwym narażeniem zawodowym na tlenek węgla. Nie było też podstaw do rozpoznania toksycznego uszkodzenia miąższu wątroby, skoro podane w karcie wypisowej aktywności enzymów wątrobowych pozostawały w normie. Zespół psychoorganiczny nie jest chorobą swoistą dla tlenku węgla i może być spowodowany przez wiele czynników, również pozazawodowych. Występuje w wyniku uszkodzeń kory mózgu np. w miażdżycy, po przebyciu ciężkich zatruć, urazów czaszkowe - mózgowych lub zapaleń mózgu. Jedną z postaci zespołu psychoorganicznego jest postać otępienna / rozpoznawana u S.S./, w której dominują zaburzenia intelektualne. Pod pojęciem otępienia rozumie się uszkodzenie funkcji intelektualnych wskutek organicznego procesu chorobowego mózgu. Postać otępienna zespołu psychoorganicznego odnosi się do przypadków bardziej zaawansowanych w porównaniu z samym zespołem psychoorganicznym. Przyczynami otępienia są; choroba Alzheimera, choroby naczyniowe mózgu - naczyniopochodne, przewlekły alkoholizm, guzy / np. szyszyniak mózgu / i udary mózgu, zatrucia lekami, różne choroby metaboliczne i zwyrodnieniowe. U Pana S. stwierdzono co najmniej trzy z wymienionych powyżej przyczyn zespołu psychoorganicznego otępiennego tj : obecność szyszyniaka, uraz głowy, zmiany naczyniowe.
Z opinii wynika zatem, że zdaniem biegłych lekarzy nie rozpoznano w niniejszej sprawie choroby zawodowej dlatego, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy istniejącymi u S.S. schorzeniami a warunkami narażenia na tlenek węgla i że rozpoznane u S.S. schorzenie powstało w wyniku jednej ze stwierdzonych u niego chorób, a nie w następstwie narażenia zawodowego. Jednocześnie jednak w opinii użyto sformułowania o "wątpliwym narażeniem zawodowym na tlenek węgla" i o tym, że wyniki przeprowadzonego postępowania "pozwalają z przeważającym prawdopodobieństwem stwierdzić, że warunki pracy Pana S. nie stwarzały ryzyka ostrego czy też podostrego zatrucia tlenkiem węgla".
Organ administracyjny wydając decyzję, powołał się na tę opinię obszernie ją cytując. Jednocześnie jednak w uzasadnieniu stwierdził m.in. iż: "badania środowiskowe przeprowadzone przez Pracownię Toksykologiczną Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej na stanowisku cięcia acetylenem, w okresie zatrudnienia Pana S. nie wykazywały przekroczeń obowiązujących normatywów higienicznych. W latach 1969 i 1970 stężenie tlenku węgla wynosiło od poniżej wykrywalności metody do 0,0 1 mg/l przy obowiązującej wówczas normie 0,03 mg/l . W roku 1979r. - 25 mg/m- przy obowiązującej normie 30 mg/m-. Powyższe wyniki badań, w tym również stężenie 25 mg/m- były brane pod uwagę na każdym etapie rozpatrywania sprawy choroby zawodowej. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji błędnie ocenił w niniejszej sprawie wielkość ekspozycji S.S. na tlenek węgla uznając ją za narażenie zawodowe, podczas gdy przez narażenie zawodowe należy rozumieć warunki pracy w stężeniach ponadnormatywnych, tj. gdy wielkość ekspozycji przekracza NDS czynnika lub czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Tymczasem w niniejszej sprawie ustalono na podstawie dostępnych wyników pomiarów tlenku węgla w latach 1969-1993, że nie odnotowano przekroczeń NDS tlenku węgla oraz nie odnotowano żadnego przypadku rozpoznania choroby zawodowej - ostrego lub przewlekłego zatrucia tlenkiem węgla wśród pracowników Z."B".
W niniejszej sprawie zatem organ administracyjny z jednej strony oparł się na orzeczeniu lekarskim, które wskazywało głównie na argumenty obalające związek przyczynowy między schorzeniem a warunkami pracy, jednocześnie jednak wskazał, że powodem nierozpoznania choroby zawodowej był zbyt niski stopień narażenia na tlenek węgla. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia zatem w sposób wystarczający i jednoznaczny, jakie przesłanki spowodowały wydanie decyzji tej treści.
Podkreślenia przy tym wymaga, że przytoczone powyżej fragmenty uzasadnienia decyzji jak i uzasadnienia uzupełniającego orzeczenia lekarskiego zawierają tezy sprzeczne z prawem. Za niezgodny z prawem uznać bowiem należy powołany przez organ administracyjny jako uzasadnienie braku podstaw do rozpoznania schorzenia zawodowego argument braku istotnego narażenia na tlenek węgla. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądu administracyjnego wystąpienie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm - wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994r., I SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Należy podkreślić, że istnieje przyjmowane i utrwalone w orzecznictwie domniemanie związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. np. wyrok SN z dnia 3 lutego 1999r., III RN 110/98, Prok.i Pr. 1999/7-8/56). Może ono być obalone poprzez wykazanie, że w konkretnym przypadku schorzenie powstało na skutek innych przyczyn. Tego jednak organ administracyjny w uzasadnieniu swojej decyzji nie zrobił, powołując się niekonsekwentnie i na argumenty orzeczenia lekarskiego wykluczające ten związek i wskazujące "z przeważającym prawdopodobieństwem" na inne czynniki i jednocześnie ha brak przekroczenia dopuszczalnych norm. Organ administracyjny nie dokonał więc w sposób prawidłowy oceny sporządzonej na użytek tego postępowania opinii biegłych, naruszając art. 80 kpa. Nie został też obalony istniejący związek przyczynowy, za niewystarczające uznać bowiem należy stwierdzenia o "przeważającym prawdopodobieństwie".
Należy zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, tj. §1 i 10 cyt. powyżej Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Naruszone też zostały przepisy postępowania administracyjnego, zaskarżona decyzja zapadła bowiem bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa, a także nie została uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 §3 kpa. Wadą przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania jest również naruszenie przez organ obowiązku pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądu administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 5 kwietnia 2001r., II SA 1095/00, LEX nr 53441 oraz wyrok NSA z 17 lipca 2003r., SA/Bd 1271/03, ONSA 2004/2/83) brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek, że organ naruszył obowiązek ustalony w art. 10 §1 kpa.
Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz uchybienia proceduralne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c tej ustawy, stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny winien w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie, należycie uzasadnione, nie będzie obarczone wadami prawnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.