II SA/Kr 209/25

II SA/Kr 209/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Magda Froncisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art9 a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2025 r. sprawy ze skargi S. H. i E. Ł. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 25 listopada 2024 r. znak: WS-VI.7534.3.4.2024.BP w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 30 listopada 2023 r. znak: GN-II.6821.1.68.2020.ŁM, Starosta Krakowski orzekł:
- w pkt. 1 - o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. K. m. K., obj. księgą wieczystą nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obr. ([...]) [...] K. , b. gm. kat. K. , na rzecz: J. R. w [...] cz., J. R. w [...] cz., R. J. w [...] cz., I. H. w [...] cz., W. H. w [...] cz., S. S. H. w [...] cz. i E. Ł. w [...] cz.;
- w pkt. 2 - o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...] jedn. ewid. K. m. K., obj. Księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obr. [...]) [...] K. , b. gm. kat. K. , prowadzonego z wniosku A. H..
Orzekając w pkt. 1 w ww. sposób, organ l instancji stwierdził, że cel wywłaszczenia określony jako budowa drogi dojazdowej do "pawilonu handlowego nr [...] przy ul. [...] w K." czyli, jak ustalono, obecnego budynku przy ul. [...] został na przedmiotowym obszarze zrealizowany.
Z kolei orzekając w pkt. 2 w ww. sposób, organ l instancji wskazał, iż wnioskodawczyni, A. H., nie posiada legitymacji do występowania z wnioskiem o zwrot nieruchomości, ponieważ nie jest spadkobierczynią po wywłaszczonych współwłaścicielach działki nr [...] obr. [...] [...] K.
Odwołanie od ww. decyzji Starosty Krakowskiego złożyli J. R., działający w imieniu własnym i jako pełnomocnik J. R., R. J., W. H. oraz I. H., zaskarżając ww. decyzję w części dotyczącej odmowy zwrotu tj. pkt 1. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucili naruszenie przepisów prawa, postępowania oraz błędy w ustaleniu stanu faktycznego, w tym w szczególności:
1) art. 8 § 1 i 2 kpa, poprzez wydanie decyzji w sposób niebudzący zaufania odwołujących do władzy publicznej, a to wydanie decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości pomimo niewykorzystania nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem wskazanym w decyzji o wywłaszczeniu, a także zmianie poprzedniej decyzji wydanej w tym samym przedmiocie, w której organ przyznał odwołującym J. R. i J. R. część nieruchomości do zwrotu, co godzi w zaufanie obywatela do władzy publicznej;
2) art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 dalej "u.g.n."), a to poprzez niedokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pomimo, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej;
3) art. 136 ust. u.g.n., a to poprzez niedokonanie pełnej weryfikacji czy nieruchomość objęta wnioskiem stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a w szczególności brak weryfikacji czy cała nieruchomość została przeznaczona na cel wskazany w decyzji i nadal w pełnym zakresie jest na ten cel niezbędna;
4) dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w sprawie a to uznanie, że niemożliwy jest zwrot nieruchomości wobec wykorzystania jej w całości na cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu.
Odwołanie od ww. decyzji złożyli także S. H. oraz E. Ł. zaskarżając ją także w zakresie punktu 1, podnosząc, iż dla ustalenia czy trzecia przesłanka o zwrot wywłaszczonej nieruchomości została spełniona dokonano oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w której brakuje podstawowych dokumentów potwierdzających słuszność wywłaszczenia, w tym w szczególności decyzji zatwierdzającej plan realizacji inwestycji. W związku z powyższym skarżący nie zgodzili się z rozstrzygnięciem, wskazując, że decyzja zatwierdzająca plan realizacji inwestycji, która stanowiła podstawę wywłaszczenia oraz w której powinien być zawarty cel wywłaszczenia nieruchomości oraz inne kluczowe dla sprawy dokumenty nie zostały odnalezione. Budzi to poważne wątpliwości co do słuszności samego wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa, a zbędność nieruchomości podniesiona przez Starostę Krakowskiego staje się sprawą drugorzędną ze względu na rażące braki formalne po stronie Starosty Krakowskiego. Ponadto zdaniem odwołujących zaskarżona decyzja jest sprzeczna z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP. Na koniec wskazali, że Starosta Krakowski podejmując decyzję o niemożności zwrotu wywłaszczonych (nabytych) nieruchomości (bądź ich części) nie przedstawił spadkobiercom wywłaszczonych właścicieli nieruchomości propozycji przekazania im nieruchomości zamiennej lub wypłaty stosownego odszkodowania.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 25 listopada 2024 r. nr WS-VI.7534.3.4.2024.BP, na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust 1 u,g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, iż wobec zaskarżenia jedynie pkt 1 decyzji, w zakresie pkt. 2, decyzja stała się ostateczna, stąd ograniczono rozpoznanie sprawy jedynie w zakresie zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz następujących osób: J. R., J. R., R. J., I. H., W. H., S. S. H. i E. Ł..
Działka [...] (powstała z podziału działki nr [...]), poł. w obr[...] (mały) K. , została wywłaszczona (nabyta) na rzecz Skarbu Państwa na mocy umowy sprzedaży z 11 grudnia 1979 r. Rep. A II nr [...], z przeznaczeniem pod budowę drogi dojazdowej do pawilonu przy ul. [...] nr [...] w K., zgodnie z decyzją Biura Planowania Przestrzennego w K. z 30 maja 1979 r. znak: APLP/PR/8334/79/S/2826/79 zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji. Niniejsza umowa została zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Działka [...] powstała z podziału działki nr [...] na działki: nr [...], nr [...] i nr [...] na podstawie mapy podziału z 2 marca 1979 roku nr K-976/79,
- zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...], na podstawie wykazu zmian gruntowych z 31 marca 1994 r. nr ks. rob. [...] oraz zgodnie z treścią wykazu zmian gruntowych z 4 maja 1993 r. nr ks. rob. [...], działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] i nr [...]. obr. [...] (mały) K. ,
- zgodnie z wykazem zmian gruntowych z 30 listopada 1995 r. L. ks. rob. [...], planem podziału nr ewid. [...] działka nr [...] została podzielona na działki: nr [...] i nr [...], a następnie operatem ewidencji gruntów z 4 maja 1993 r. L. ks. rob. [...] działkę nr [...] podzielono na działki: nr [...] i nr [...], obr. [...] (mały) K.
- zgodnie z powołanym wyżej wykazem zmian gruntowych z 30 listopada 1995 r. L. ks. rob. [...], działka nr [...] obr. [...] (mały) odpowiada w nowej ewidencji gruntów działce nr [...]. poł. w obr. [...] jedn. ewid. K. co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...],
- z porównania mapy uzupełniającej plan podziału działek nr ks. rob. [...] z 28 lutego 1979 r. dla małego obrębu [...] K. z aktualną mapą ewidencji gruntów, w granicach działki nr [...] obr. [...] (mały) K. znajduje się obecnie działka ewidencyjna nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. .
Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] - na wniosek z 8 sierpnia 1996 r., l Dzkw. [...], działka nr [...] została odłączona do księgi wieczystej nr [...]. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] działka nr [...] o pow. 0,0048 ha, poł. w obr. [...] jedn. ewid. K. m. K., stanowi własność Gminy K..
Dokonując oceny prawnej organ podkreślił, iż rozumienie art. 137 ust. 1 u.g.n. zostało rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym orzeczono, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jakkolwiek powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wprost art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., to jednak wywody zawarte w jego uzasadnieniu powodują, że w orzecznictwie wypracowane zostało stanowisko, zgodnie z którym niedopuszczalnym jest również retroaktywne stosowanie art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Zatem w świetle ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. ocena zbędności nieruchomości na cel określony w wywłaszczeniu poprzez pryzmat terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n., nie odnosi się do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem ich do obrotu prawnego. Terminy te zaczęły obowiązywać: 7-letni z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli z dniem 1 stycznia 1998 r. (art. 242 u.g.n.), 10-letni z dniem 22 września 2004 r. (art. 1 pkt 89 lit. a i art. 19 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., nr 141, poz. 1492)). Przed tymi datami przepisy obowiązującego prawa nie przewidywały żadnych okresów na realizację celu wywłaszczenia, ponieważ nie uzależniały jej zbędności od upływu jakiegokolwiek terminu. Innymi słowy, podstawową przesłanką zwrotu jest niezrealizowanie w ogóle celu wywłaszczenia. Natomiast zrealizowanie celu wywłaszczenia w każdym przypadku wyklucza możliwość zwrotu chociażby do niego doszło nawet z naruszeniem terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt l OSK 991/18). Przy czym, ocenę realizacji celu wywłaszczenia należy dokonywać na dzień złożenia wniosku o jej zwrot. Zatem w przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku, nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła.
Dla precyzyjnego natomiast ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości poczynione zostały w postępowaniu starania o pozyskanie kompletnych akt wywłaszczeniowych, w tym przede wszystkim decyzji z 30 maja 1979 r. zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji, ale okazały się bezskuteczne.
Dokonując oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, wskazano zatem, że:
- zgodnie z decyzją Urzędu Dzielnicowego K. - K. z 14 września 1978 r. znak:GK.I-8221-13/77 o wywłaszczeniu części działki nr [...] obr[...] (mały) K. (tj. działki nr [...]), celem tego wywłaszczenia była budowa pawilonu remontowo-administracyjnego nr [...], który powstał, jak wynika z archiwalnej karty inwentaryzacyjnej nieruchomości z 1980 roku, dla budynku administracyjnego położonego przy ul. O. j w K., m.in. na działce nr [...],
- zgodnie z decyzją Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. z 22 listopada 1978 r. znak: MTGT.III.8211-165/77/KL oddano w użytkowanie wieczyste (na rzecz Zjednoczonej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w K.) m.in. działki ewidencyjne: nr [...] i nr [...], przylegające do przedmiotowej działki nr [...], w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości przeznaczonej pod budowę pawilonu remontowo-administracyjnego poprzez adaptację istniejącego budynku,
- z mapy uzupełniającej plan podziału działek nr ks. rob. [...] z 28 lutego 1979 r. dla małego obrębu [...], wynika, iż na działkach nr [...] i nr [...] znajduje się budynek, zaewidencjonowany obecnie pod adresem ul. O. , który należy uznać za tożsamy z budynkiem określonym w akcie notarialnym z 11 grudnia 1979 r. Rep. [...] jako "pawilon przy ul. [...]
- z aktu notarialnego z 10 grudnia 1979 r. Rep. A [...] wynika, iż działka nr [...] przyległa do dawnej działki nr [...] została nabyta na rzecz Skarbu Państwa na cele drogi dojazdowej do "pawilonu handlowego przy ul. [...] w K.", natomiast położenie działki nr [...] względem działki nr [...] i obecnie istniejącego budynku przy ul. [...] jednoznacznie wskazuje, iż miała ona stanowić początek drogi dojazdowej do wspomnianego pawilonu przy ul. [...],
- z pisma Zarządu Dróg Miasta K. z 4 lutego 2021 r. znak: GG.542.6.5.2021 wynika, iż działka nr [...] w całości, a działka nr [...] w części, zajęte są pod pas drogowy drogi publicznej - ul. O. ; przedmiotowa droga na podstawie uchwały nr 103 Rady Narodowej Miasta K. z 28 maja 1986 r. "w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich" zaliczona została do dróg lokalnych miejskich (Dz.U. Woj. Krak z dnia 7 lipca 1986 r. nr 10), a następnie, zgodnie z art. 103 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 z późn. zm.), uzyskała status drogi publicznej o kategorii gminnej, co ma znaczenie o tyle, że wspomniany pas drogi publicznej stanowi jeden ciąg komunikacyjny z drogą wewnętrzną, w której skład wchodzi działka nr [...].
Ponadto organ l instancji powołał szereg archiwalnych zdjęć lotniczych z lat: 1969,1970, 1975, 1982, 1993, 1997, 1998, 2003, mapę topograficzną z 1992 roku oraz ortofotomapy z lat 2018 i 2021, wskazując m. in., że:
- na fotografii z 1975 r. na obszarze obecnej działki nr [...] widoczny jest utwardzony teren stanowiący część dużego placu pomiędzy istniejącymi budynkami przy ul O. . budynkiem przy ul. O. i parterowymi budynkami wzdłuż ul. [...] oraz obiektami budowlami przy ul. [...],
- na fotografii z 1982 r. widoczny jest jasny obszar, który jest wybetonowany i niewątpliwie służy celom dojazdu do pobliskich budynków, podobnie jak plac w sąsiedztwie budynku przy ul. [...], parterowych budynków przyległych do ulicy oraz dwóch obiektów budowlanych w miejscu obecnego budynku przy ul. [...]; widoczny jest również przyległy zjazd z drogi publicznej - ul. [...] i droga dojazdowa do ww. pobliskich budynków,
- na fotografii z 1993 roku widać częściowe pokrycie działki nr [...] roślinnością; widoczny jest również przyległy zjazd z ul. O. oraz pobliskie budynki, tj. budynki przy ul. [...], parterowe budynki przyległe do ulicy oraz budynek przy ul. [...]
- na fotografii z 1997 roku widoczna jest zieleń w postaci trawnika na obszarze działki
nr [...], zjazd z ul. O. , wspomniana droga wewnętrzna oraz plac między pobliskimi budynkami widocznymi na ww. fotografii z 1993 roku, na którym widać zaparkowane samochody,
- na zdjęciu z 1998 roku widoczny jest natomiast wybetonowany obszar obok zjazdu z ul. O. i drogi wewnętrznej pomiędzy istniejącymi budynkami widocznymi na ww. fotografii z 1993 roku,
- na fotografii z 2003 roku widoczny jest ten sam obszar, w tym budynki przy ul. [...], parterowe budynki wzdłuż ulicy oraz zaparkowany samochód,
- na ortofotomapach z 2018 i 2021 roku widoczne są miejsca postojowe i samochody, a także roślinność (krzewy)
- z mapy topograficznej z 1992 roku wynika, iż w 1992 r. istniał budynek przy ul. [...] oraz obszar stanowiący dojazd do budynku, połączony z ul. [...].
Wg organu odwoławczego organ l instancji słusznie skonstatował, iż na przedmiotowym terenie powstała droga dojazdowa związana z istniejącym budynkiem przy ul. [...]. Dla realizacji celu wywłaszczenia w postaci drogi dojazdowej niezbędne były nie tylko tereny znajdujące się w pasie drogowym drogi publicznej, ale także funkcjonalnie powiązane z nimi działki umożliwiające użytkowanie budynku przy ul. [...].
W zakresie zaś wpływu układu drogowego na kwestię realizacji celu wywłaszczenia podano także, iż w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1462/18 sformułowano tezę, iż "skoro drogi wewnętrzne są prawnie przewidzianym elementem układu drogowego i mogą łączyć się z drogami publicznymi (art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz.U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.) to mogą one także być wskazywane w planach miejscowych, jako część systemu komunikacji, stanowiącą dostęp do wyznaczonej w planie miejscowym drogi publicznej".
Jak ustalił Starosta Krakowski, działka nr [...] jest oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako użytek "Bi" - inne tereny zabudowane, jednak w orzecznictwie słusznie wskazuje się, że "jeżeli działka gruntu jest faktycznie użytkowana jako "droga dojazdowa" i ma dostęp do drogi publicznej, to nawet jeżeli nie jest oznaczona symbolem "dr", lecz jako np. grunty rolne i sady, to należy uznać, iż taki dostęp jest zapewniony" ((tak w wyroku WSA w Krakowie z 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1618/17), w związku z czym należy uznać, iż przedmiotowa działka bezsprzecznie mogła i może stanowić (wewnętrzną) drogę dojazdową.
Definicja drogi wewnętrznej znajduje się w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 320 ze zm.). Zgodnie z przepisem drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami wewnętrznymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że utwardzenie terenu, a także drogi gruntowej, np. płytami betonowymi, tłuczniem kamiennym, w taki sposób, że wykonana nawierzchnia umożliwia wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego dla samochodów i innych pojazdów stanowi wykonanie obiektu spełniającego funkcję drogi (np. wyroki: WSA w Krakowie z 29 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 349/15, NSA z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1698/16).
Sąsiednia działa nr [...] jest częścią pasa drogowego (jak wynika z informacji Zarządu Dróg Miasta K.), a jako części dawnej działki nr [...] razem z obecną działką nr [...] tworzyły jednolity pas gruntu w momencie wywłaszczenia (jak wynika z porównania mapy uzupełniającej plan podziału działek nr ks. rob. [...] z dnia 28 lutego 1979 r. z aktualną mapą ewidencyjną), natomiast obecnie spełniają funkcję drogową.
Mając na uwadze dokumentację zgromadzoną w sprawie, Wojewoda Małopolski zgodził się ze stwierdzeniem Starosty Krakowskiego, iż cel wywłaszczenia określony jako budowa drogi dojazdowej do "pawilonu przy ul. [...] nr [...] w K." czyli, jak wcześniej ustalono, obecnego budynku przy ul. [...] został na przedmiotowym obszarze zrealizowany. Powołana dokumentacja fotograficzna, wydruki z map archiwalnych oraz inne dokumenty wskazują, iż przedmiotowa droga dojazdowa powstała, a działka nr [...] była wykorzystywana w tym celu przed złożeniem wniosków o jej zwrot. Z tego względu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n.
W skardze na powyższą decyzję S. H. i E. Ł. zarzucili, że w związku z nieodnalezieniem dokumentacji wywłaszczeniowej, informacje podane w decyzji są niespójne i ciężko uznać je za wiarygodne. Decyzja zatwierdzająca plan realizacji inwestycji, która stanowiła podstawę wywłaszczenia oraz w której powinien być zawarty cel wywłaszczenia nieruchomości oraz inne kluczowe dla sprawy dokumenty nie zostały odnalezione w żadnej instytucji. Budzi to poważne wątpliwości co do słuszności samego wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa, a zbędność nieruchomości podniesiona przez Starostę Krakowskiego w punkcie trzecim staje się sprawa drugorzędną ze względu na rażące braki formalne po stronie Starosty Krakowskiego. Ponadto podniesiono, iż sąsiednia działka nr [...] jest częścią pasa drogowego, a jako części dawnej działki nr [...] wraz z działką nr [...] tworzyły jednolity pas gruntu a obecnie spełniają funkcję drogi dojazdowej do "pawilonu przy ul. [...] nr [...] w K." czyli jak wcześniej ustalono, obecnego budynku przy ul. [...] (działka nr [...]). Jednak zdaniem skarżących skoro Spółdzielnia Mieszkaniowa P. oferuje do wynajęcia lokale użytkowe przy ul. [...] to ewidentnie świadczy to o tym, że działki wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa w tym działka nr [...] nie stanowią niezbędnego elementu infrastruktury podlegającego rygorowi wywłaszczenia. Co do drogi dojazdowej do pawilonu przy ul. [...] nr [...] w K., to jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała cześć.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu - zarzuty okazały się nieskuteczne.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w kontrolowanej sprawie, istotne było ze względu na treść zarzutów akcentujących brak dokumentacji związanej z wywłaszczeniem, pośrednio wiążących się z koniecznymi ustaleniami stanu faktycznego, czy skarżone organy prawidłowo ustaliły realizację celu wywłaszczenia w zakresie oceny przesłanek zbędności.
W tym zakresie organy prawidłowo ustaliły podstawową kwestię, czyli realizację celu wywłaszczenia. O ile słusznie skarżący wskazują, co również organy nie negowały, iż brak było kompletnych akt wywłaszczeniowych, w tym przede wszystkim decyzji z 30 maja 1979 r. zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji, to istotne kwestie, zwłaszcza z uwagi na znaczny upływ czasu, mogą być ustalone w oparciu o inne dowody, takie jak przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym obowiązującym w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej czy analizę dokumentacji dołączonej do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Również doprecyzowanie celu wywłaszczenia, może nastąpić w oparciu o analizę dokumentacji, która powstała przed wywłaszczeniem, gdyż daje ona pełniejszą możliwość uszczegółowienia celu konkretnego wywłaszczenia. W kontrolowanej sprawie zgodnie z decyzją z 14 września 1978 r. znak:GK.I-8221-13/77 o wywłaszczeniu części działki nr [...] obr. [...] (mały) K. (tj. działki nr [...]), celem tego wywłaszczenia była budowa pawilonu remontowo-administracyjnego nr [...], który powstał, co wynika z archiwalnej karty inwentaryzacyjnej nieruchomości z 1980 roku, dla budynku administracyjnego położonego przy ul. O. w K., m.in. na działce sąsiedniej względem spornej działki [...], to jest działki nr [...]. Nadto w 1980r. oddano w użytkowanie wieczyste (na rzecz Zjednoczonej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...]" w K.) m.in. działki ewidencyjne: nr [...] i nr [...], przylegające do przedmiotowej działki nr [...], w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości przeznaczonej pod budowę pawilonu remontowo-administracyjnego poprzez adaptację istniejącego budynku. Z mapy uzupełniającej plan podziału działek z 1979r. wynika, iż na działkach nr [...] i nr [...] znajduje się budynek, zaewidencjonowany obecnie pod adresem ul. [...], który jest tożsamy z budynkiem określonym w akcie notarialnym z 11 grudnia 1979 r. Rep. A II nr [...] jako "pawilon przy ul. [...]". Z innych zaś dokumentów, zgromadzonych przez organy wynika, co szczególnie istotne, iż działka nr [...] przyległa do dawnej działki nr [...] została nabyta na rzecz Skarbu Państwa na cele drogi dojazdowej do "pawilonu handlowego przy ul. [...] w K.". Położenie działki nr [...] względem działki nr [...] i obecnie istniejącego budynku przy ul. [...] jednoznacznie wskazuje zatem, iż miała ona stanowić początek drogi dojazdowej do pawilonu przy ul. [...]. Szczególnie istotne było też, iż z pisma Zarządu Dróg Miasta K. z 4 lutego 2021 r. znak: GG.542.6.5.2021 wynika, iż działka nr [...] w całości, a działka nr [...] w części, zajęte są pod pas drogowy drogi publicznej - ul. [...]. Droga ta na podstawie uchwały nr 103 Rady Narodowej Miasta K. z 28 maja 1986 r. "w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich" zaliczona została do dróg lokalnych miejskich (Dz.U. Woj. Krak z dnia 7 lipca 1986 r. nr 10), a następnie uzyskała status drogi publicznej o kategorii gminnej. Cały pas drogi publicznej stanowi jeden ciąg komunikacyjny z drogą wewnętrzną, w której skład wchodzi działka nr [...], która obecnie znajduje się w granicach dawnej działki nr [...]. Co także istotne, archiwalne zdjęcia lotnicze z lat: 1969, 1970, 1975, 1982, 1993, 1997, 1998, 2003, wskazują że na spornej działce widoczny jest najpierw utwardzony teren pomiędzy istniejącymi budynkami przy ul [...] tj. budynkiem przy ul. [...] i parterowymi budynkami wzdłuż ul. [...] oraz obiektami budowlanymi przy ul. [...], potem teren wybetonowany służący celom dojazdu do pobliskich budynków, oraz widoczny jest również przyległy zjazd z drogi publicznej - ul. [...] i droga dojazdowa do ww. pobliskich budynków. Ponadto z mapy topograficznej z 1992 roku wynika, iż w 1992 r. istniał budynek przy ul. [...] oraz obszar stanowiący dojazd do budynku, połączony z ul. [...] Stąd uprawniona była ocena skarżonych organów, że na przedmiotowym terenie powstała droga dojazdowa związana z istniejącym budynkiem przy ul. [...]. Zatem dla realizacji celu wywłaszczenia w postaci drogi dojazdowej niezbędne były nie tylko tereny znajdujące się w pasie drogowym drogi publicznej, ale także funkcjonalnie powiązane z nimi działki umożliwiające użytkowanie budynku przy ul. [...]. Także wszystkie inne elementy drogi, poza samą jezdnią, również należy traktować jako realizację celu wywłaszczenia w postaci budowy drogi dojazdowej do "pawilonu przy ul. [...] nr [...] w K." czyli, obecnego budynku przy ul. [...]. Stąd niezasadna jest argumentacja skarżących, że organy winny wydać decyzję o zwrocie tej części działki. Wskazane elementy są także elementem infrastruktury związanej z drogą dojazdową niezbędną do użytkowania budynku przy ul. [...] – zatem wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody przedstawione szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazują, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.