II SA/Kr 209/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2008-09-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocyprzywrócenie terminukoszty sądoweadwokat z urzęduspółdzielnialikwidacjaskarga kasacyjnanadzór budowlanynielegalne użytkowanie obiektu

WSA w Krakowie przywrócił Spółdzielni termin do wniesienia skargi kasacyjnej, ale oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że Spółdzielnia dysponowała wystarczającymi środkami.

Spółdzielcze Zrzeszenie "A." w likwidacji złożyło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając brak winy strony w uchybieniu terminu z uwagi na urlop wyznaczonego adwokata i problemy z kontaktem. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, stwierdzając, że Spółdzielnia dysponowała środkami finansowymi, które wielokrotnie przewyższały koszt wpisu od skargi kasacyjnej.

Spółdzielcze Zrzeszenie "A." w likwidacji złożyło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 maja 2008 r., którym oddalono jego skargę na postanowienie o nałożeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania pawilonu. Jednocześnie Spółdzielnia wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd, rozpatrując sprzeciw od postanowienia referendarza, który oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowił adwokata, przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadniono to brakiem winy strony w uchybieniu terminu, wynikającym z urlopu wyznaczonego adwokata i trudności w uzyskaniu pełnomocnictwa. Sąd uznał, że wyznaczony adwokat działał z należytą starannością, a likwidator Spółdzielni, nie będąc prawnikiem, mógł nie wiedzieć, jakie czynności należy podjąć. Jednakże, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. Sąd stwierdził, że Spółdzielnia dysponowała środkami finansowymi, które wielokrotnie przewyższały koszt wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł), co wykluczało całkowite zwolnienie od kosztów. Sąd podkreślił, że przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania trudnej sytuacji materialnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli strona uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że urlop adwokata i problemy z kontaktem z likwidatorem Spółdzielni usprawiedliwiają uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, co uzasadnia jej przywrócenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 87

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, w tym brak winy w uchybieniu terminu i złożenie wniosku wraz z czynnością.

P.p.s.a. art. 260

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutek wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza - postanowienie traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd.

Pomocnicze

u.s.m. art. 10 § 3

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Termin rozliczenia kosztów budowy następuje w terminie 6 miesięcy od daty oddania budynku do użytkowania.

p.sp. art. 125

Prawo spółdzielcze

Określa kolejność zaspokajania należności przypadających od spółdzielni w procesie likwidacji.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek ponoszenia powszechnych i równych danin publicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urlop wyznaczonego adwokata i problemy z kontaktem z likwidatorem usprawiedliwiają uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Spółdzielnia w likwidacji, dysponująca znacznymi środkami, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych. Opieszałość organu administracji w rozpoznaniu zażalenia uniemożliwiła prawidłowe rozliczenie wkładu budowlanego i stanowi podstawę do zwolnienia od kosztów.

Godne uwagi sformułowania

Przyznanie prawa pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Skarżąca Spółdzielnia mogła poczynić oszczędności w zakresie kwoty 100 zł z tytułu ewentualnej kwoty wpisu od skargi kasacyjnej i brak poczynienia takiej kwoty oszczędności powinien obciążać samą Spółdzielnię.

Skład orzekający

Kazimierz Bandarzewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu procesowego w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz ocena przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni w likwidacji i procedury przywracania terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i przywracaniem terminów, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje również, jak sąd ocenia sytuację finansową podmiotu ubiegającego się o zwolnienie od kosztów.

Kiedy urlop adwokata ratuje skargę kasacyjną, a kiedy pieniądze spółdzielni nie wystarczą na zwolnienie z kosztów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 209/08 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2008-09-30
Data wpływu
2008-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II OSK 1177/09 - Wyrok NSA z 2009-11-03
II OSK 1739/08 - Postanowienie NSA z 2009-07-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów , ustanowiono adwokata
przywrócono termin do wniesienia skargi kasacyjnej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246, art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Spółdzielczego Zrzeszenia "A." w likwidacji, reprezentowanego przez likwidatora J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 209/08 oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanawiającego dla strony skarżącej adwokata postanawia: II. oddalić wniosek strony skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; l. ustanowić dla strony skarżącej adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w K. Sygn. akt II SA/Kr 209/08 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Spółdzielczego Zrzeszenia "A." w likwidacji, reprezentowanego przez adwokata E. S. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 209/08 w przedmiocie nałożenia kary postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej
Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2008 r. Spółdzielcze Zrzeszenie "A." w likwidacji, zwane dalej "Spółdzielnią", złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego.
W uzasadnieniu tego wniosku strona skarżąca podała, że przyczyną trudnej sytuacji Spółdzielni była zwłoka organu administracji w rozpoznaniu zażalenia i to uniemożliwiło przeprowadzenie windykacji należności Spółdzielni. Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych rozliczenie kosztów budowy następuje w terminie 6 miesięcy od daty oddania budynku do użytkowania. Ponieważ Spółdzielnia nie była w stanie dochować temu terminowi, ma ona obecnie nieściągalne należności w wysokości [...] zł. Zgodnie z uchwałą Walnego Zebrania Spółdzielni z 1999 r. Zarząd tejże Spółdzielni został zobowiązany do przeniesienia prawa własności działek i budynków na rzecz członków Spółdzielni i takie przeniesienie nastąpiło w 2000 r. Budynki były budowane systemem gospodarczym. Spółdzielnia nie zatrudnia żadnych pracowników. Zarząd Spółdzielni, księgowa, kierownik budowy - wszyscy oni pracują społecznie. Spółdzielnia nie prowadziła działalności dochodowej nie dokonywała sprzedaży budynków. Spółdzielnia posiada kwotę [...] zł, które są niezbędne do zakończenia jej likwidacji.
Do wniosku dołączono bilans na dzień 31 grudnia 2007 r., rachunek zysków i strat za 2007 r. i raport kasowy od [...].01.2008 r. do [...].05.2008 r.
Z bilansu wynika, że Spółdzielnia posiada aktywa obrotowe w wysokości [...] zł stanowiące należności krótkoterminowe. Kwota środków pieniężnych wynosiła [...] zł. Zobowiązania krótkoterminowe opiewały na kwotę [...] zł. Z rachunku zysków i strat wynika, że na dzień 31.01.2007 r. przychody netto wynosiły [...] zł i taka kwota stanowiła koszty działalności operacyjnej (jako pozostałe koszty rodzajowe).
Z raportu kasowego wynika zaś, że w okresie od stycznia do końca maja 2008 r. Spółdzielnia wydatkowała (rozchód) kwotę [...] zł; przy czym opłaty sądowe stanowiły kwotę 230 zł; opłaty pocztowe kwotę 24,40 zł; zakup materiałów biurowych kwotę 97 zł; koszt ogłoszenia w Monitorze to kwota 305 zł i koszt wyrobienia
Sygn. akt II SA/Kr 209/08
pieczątki to wydatek 13,50 zł. Kwota [...] zł została w dniu 15 marca 2008 r. wydatkowana za wynajem lokalu. Ponieważ w tym okresie nie było żadnego przychodu, z kwoty przychodu za 2007 r. w wysokości [...] zł pozostała kwota 819,83 zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 11 lipca 2008 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla strony skarżącej adwokata z urzędu.
Postanowienie to zostało doręczone skarżącej Spółdzielni 31 lipca 2008 r. i w dniu 4 sierpnia 2008 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od punktu l-go ww. postanowienia z 11 lipca 2008 r. w zakresie odmawiającym zwolnienia od kosztów sądowych.
W sprzeciwie podniesiono, że posiadane środki w wysokości 819,83 zł są niezbędne - zgodnie z art. 125 Prawa spółdzielczego - do zakończenia procesu likwidacji. Zgodnie z tym przepisem w pierwszej kolejności należy zaspokajać koszty likwidacji spółdzielni. Spółdzielnia nie zatrudnia wykwalifikowanej księgowej, która sporządziłaby bilans zakończenia likwidacji, bo to kosztowałoby Spółdzielnię kwotę 700 zł. Spółdzielnia ta musi ponieść opłaty sądowe i skarbowe niezbędne do zgłoszenia zakończenia jej likwidacji. Ponownie w sprzeciwie podniesiono, że powodem trudności finansowych Spółdzielni było opieszałe rozpatrywanie jej zażalenia i to uniemożliwiło prawidłowe rozliczenie wkładu budowlanego. Zgodnie zaś z obowiązującym prawem dochodzenie dalszych kosztów od członków Spółdzielni w drodze sądowej z powództwa cywilnego skazane jest na niepowodzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W tej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika będącego adwokatem.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 11 lipca 2008 r. oddalił wniosek strony skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata z urzędu.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w
Sygn. akt II SA/Kr 209/08
skrócie "P.p.s.a.", w przypadku wniesienia sprzeciwu - jeżeli tylko nie podlega on odrzuceniu - postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w drodze postanowienia.
Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek strony skarżącej w sprawie przyznania jej pomocy prawnej zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata. Obowiązujące przepisy P.p.s.a. nie pozwalają na ograniczenie rozpoznawania sprzeciwu tylko co do części zaskarżonego w ten sposób postanowienia. Sprzeciw jest bowiem innym rodzajowo środkiem zaskarżenia niż zażalenia bądź skarga kasacyjna.
Stosownie do art. 246 § 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z akt sprawy wynika, że na dzień 26 maja 2008 r. Spółdzielnia posiadała kwotę wolnych środków w wysokości [...] zł. Na dzień 1.01.2008 r. kwota posiadanych środków wynosiła [...] zł. Skargę w tej sprawie wniesiono w dniu 5.02.2008 r. i po tej dacie (do 26.05.2008 r.) strona skarżąca wydatkowała kwotę [...] zł, a tym 15 marca 2008 r. zapłaciła [...] zł z tytuł wynajmu lokalu. Oznacza to, że skarżąca Spółdzielnia już po wniesieniu w tej sprawie skargi zadysponowała znaczną kwotą w porównaniu z wysokością wpisu z tytułu wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie, który to wpis wynosi 100 zł (zgodnie z § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.).
Wnosząc skargę skarżąca Spółdzielnia powinna zdawać sobie sprawę, że może zapaść również wyrok niekorzystny dla niej i może zaistnieć potrzeba wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym w ocenie Sądu w tej sprawie skarżąca Spółdzielnia mogła poczynić oszczędności w zakresie kwoty 100 zł z tytułu ewentualnej kwoty wpisu od skargi kasacyjnej i brak poczynienia takiej kwoty oszczędności powinien obciążać samą Spółdzielnię.
Sygn. akt II SA/Kr 209/08
Pomijając fakt rozdysponowania w okresie od lutego do maja 2008 r. przez skarżącą Spółdzielnię kwotą ponad [...] zł należy również mieć na uwadze i to, że Spółdzielnia ta dysponuje jeszcze kwotą 819 zł, która to kwota 8-krotnie przewyższa wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. Potwierdzeniem tego jest uiszczenie przez stronę skarżącą w dniu 15.09.2008 r. wpisu od skargi kasacyjnej, co nie stanowi przeszkody przed rozpoznaniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ale jest postrzegane przez Sąd jako argument świadczący o posiadaniu przez skarżącą Spółdzielnię środków pozwalających na uiszczenie wpisu.
Sąd nie podziela argumentacji zawartej w sprzeciwie, jakoby treść art. 125 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 z późn. zm.) uzasadniała odmowę wydatkowania posiadanych przez tą Spółdzielnię środków na wpis od skargi kasacyjnej. Zgodnie z tym artykułem należności przypadające od spółdzielni zaspokaja się w następującej kolejności:
1) koszty prowadzenia likwidacji;
2) należności ze stosunku pracy i należności, którym przepisy prawa przyznają taką samą ochronę jak należnościom ze stosunku pracy, oraz odszkodowanie z tytułu uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia lub pozbawienia życia, w tym również odszkodowanie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;
3) podatki i inne należności, do których stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych, oraz należności z tytułu kredytów bankowych;
4) inne należności.
Powołany przepis nie zawiera zakazu uiszczenia przez likwidatora spółdzielni opłat sądowych. Niedopuszczalnym jest również różnicowanie "znaczenia" opłat sądowych uiszczanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym i w postępowaniu zmierzającym do wykreślenia danego podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego (stosownej ewidencji) w trybie postępowania likwidacyjnego.
Rację ma Spółdzielnia wskazując, iż rozpoznanie zażalenia w terminie 9 miesięcy stanowiło przykład zwłoki. Jednakże ten argument w tej sprawie nie ma istotniejszego znaczenia. Zgodnie z powoływanym przez skarżącą Spółdzielnię art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.) "rozliczenie kosztów budowy następuje w terminie 6 miesięcy od dnia oddania budynku do użytkowania". Sprawa będąca przedmiotem wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 19 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 209/08 nie dotyczyła zasad rozliczenia
Sygn. akt II SA/Kr 209/08
kosztów budowy, ale nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku budowlanego. W ocenie Sądu nie istniała przeszkoda przed terminowych rozliczeniem kosztów budowy i wątpliwym byłoby wliczanie do kosztów budowy kary za nielegalne użytkowanie danego obiektu.
Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy. Jeżeli skarżąca Spółdzielnia dysponowała po wniesieniu skargi środkami pieniężnymi, których wartość wielokrotnie przewyższała wysokość wpisu od skargi kasacyjnej (kwota ponad [...] zł w stosunku do kwoty 100 zł) to tym samym nie można uznać, że nie miała ona żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek wydatków. Rozporządzając majątkiem strona powinna liczyć się z konsekwencjami swojego działania, szczególnie mieć na uwadze to, że działając w sposób świadomy powinna liczyć się z koniecznością rozważenia zaoszczędzenia środków na prowadzenie postępowania sądowego nawet kosztem innych wydatków.
Tym niemniej w ocenie Sądu wniosek strony skarżącej jest częściowo zasadny. Niewątpliwie Spółdzielnia posiada ograniczone środki finansowe i z tego powodu mogłaby mieć istotne trudności w zapewnieniu udziału adwokata w tej sprawie. Ponadto samo sporządzenie skargi kasacyjnej obligatoryjnie wymagało udziału adwokata. Tym samym ewentualne pozbawienie strony skarżącej prawa do ustanowienia dla niej z urzędu profesjonalnego pełnomocnika mogłoby w tej sprawie prowadzić w istocie do pozbawienia jej prawa do sądu. Sąd ustanowił więc dla strony skarżącej adwokata, co w okolicznościach tej sprawy oznacza zapewnienie ciągłości działania już ustanowionemu z urzędu adwokatowi K. S.
Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione w świetle P.p.s.a. powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danego podmiotu na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie
Sygn. akt II SA/Kr 209/08
zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W tej zaś sprawie zwolnienie w zakresie całkowitym miałoby miejsce tylko wtedy, gdy skarżąca Spółdzielnia nie posiadała żadnych środków umożliwiających poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Taka sytuacja w tej sprawie nie ma miejsca.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1 i § 2, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2, art. 260 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Sygn. akt II SA/Kr 209/08
UZASADNIENIE
W dniu 19 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 209/08 oddalił skargę Spółdzielczego Zrzeszenia "A." w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I-instancji o nałożeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania pawilonu [...] z częścią mieszkalną.
W dniu 26 czerwca 2008 r. J. K., likwidator Spółdzielczego Zrzeszenia "A." w likwidacji otrzymał uzasadnienie ww. wyroku z 19 maja 2008 r. wraz z jego odpisem i dnia 4 lipca 2008 r. zwrócił się do Sądu o udzielenie prawa pomocy między innymi w zakresie ustanowienia z urzędu profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego). Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 11 lipca 2008 r. przyznał prawo pomocy stronie skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata.
Postanowienie to doręczono Okręgowej Radzie Adwokackiej w K. w dniu 25 lipca 2008 r. i dnia 29 lipca 2008 r. dla strony skarżącej został wyznaczony pełnomocnik w osobie adwokat E. S.
W dniu 15 września wraz ze skargą kasacyjną, pełnomocnik strony skarżącej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tej skargi podniesiono, że pismo wyznaczające E. S. jako pełnomocnika w tej sprawie otrzymał przyszły pełnomocnik w dniu 4 sierpnia 2008 r. W związku z wcześniej zaplanowanym urlopem w okresie od 5 sierpnia do 20 sierpnia, tak wyznaczony pełnomocnik nie mógł przed dniem 20 sierpnia podjąć żadnych czynności zwłaszcza, że zarządzeniu o wyznaczeniu pełnomocnika nie zawierało danych adresowych mocodawcy. W dniu 21 sierpnia adwokat E. S. ustaliła na podstawie akt sądowych adres mocodawcy i zwróciła się listownie o udzielenie pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 12 września 2008 r.
Sygn. akt II SA/Kr 209/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 19 maja 2008 r. wydał wyrok oddalający skargę Spółdzielczego Zrzeszenia "A." w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu l-instancji o nałożeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania pawilonu handlowo-usługowego z częścią mieszkalną.
Strona skarżąca z zachowaniem terminu 7-dniowego wniosła o sporządzenie i przesłanie na jej adres uzasadnienia tego wyroku. Po otrzymaniu w dniu 26 czerwca 2008 r. uzasadnienia wyroku wraz z jego odpisem, strona skarżąca w dniu 4 lipca 2008 r. zwróciła się o przyznanie jej adwokata lub radcę prawnego z urzędu.
Po wyznaczeniu przez Okręgową Radę Adwokacką adwokata dla strony skarżącej i otrzymaniu pełnomocnictwa w dniu 12 września 2008 r., dnia 15 września złożono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej warz z samą skarga kasacyjną.
Zgodnie z art. 86 § 2 i art. 87 § 1-2 i 4-5 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, przed którym czynność miała być dokonana, przy kumulatywnym zachowaniu następujących warunków:
a) braku upływu okresu siedmiu dni od chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.);
b) istnieniu negatywnych skutków dla skarżącego w zakresie postępowania sądowego w przypadku uchybienia terminu (art. 86 § 2 P.p.s.a.);
c) uprawdopodobnieniu we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazującej na brak winy skarżącego w jego uchybieniu (art. 87 § 2 P.p.s.a.);
d) dokonaniu - równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu - czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.);
Sygn. akt II SA/Kr 209/08
e) brak upływu roku od uchybienia terminu, chyba że zachodzi wyjątkowy przypadek uzasadniający jego przywrócenie (art. 87 § 5 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 86 § 3 P.p.s.a. na postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia przysługuje zażalenie. Natomiast spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (art. 88 P.p.s.a.).
Z wniosku pełnomocnika strony skarżącej wynika, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że nie upłynął rok od uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, który to termin mijał z dniem 28 lipca 2008 r. (dzień 26 lipca 2008 r. przypadał w sobotę, co zgodnie z art. 83 § 2 P.p.s.a. spowodowało uznanie za ostatni dzień tego terminu w poniedziałek 28 lipca).
Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniesiono skargę kasacyjną. Niewątpliwie istnieją również negatywne skutki odmowy przywrócenia terminu dla strony skarżącej, uznanie bowiem wniesienia skargi kasacyjnej po terminie spowoduje odrzucenie samej skargi kasacyjnej.
Wprawdzie w aktach sprawy nie ma potwierdzenia dowodu otrzymania przez pełnomocnika zarządzenia o wyznaczeniu adwokat E. S. pełnomocnikiem dla strony skarżącej, ale z porównania daty wydania tego zarządzenia (29 lipca) z datą wskazaną przez pełnomocnika jako data otrzymania (4 sierpnia 2008 r.) można uznać, iż jest to prawdopodobnie rzeczywisty termin otrzymania zarządzenia. Jeżeli do tego dodać, że tak wyznaczony pełnomocnik od dnia 5 sierpnia do 20 sierpnia przebywał na urlopie wypoczynkowym, to realna możliwość podjęcia czynności w tej sprawie pojawiła się dopiero 21 sierpnia 2008 r. Nie można też uznać, że w tej sprawie wyznaczony pełnomocnik dokonał uchybień listownie powiadamiając mocodawcę o konieczności udzielenia pełnomocnictwa. Skoro adwokat E. S. przebywała do dnia 20 sierpnia na urlopie, a likwidator Spółdzielni J. K. otrzymał zarządzenie Okręgowej Rady Adwokackiej [...] sierpnia 2008 r., prawdopodobnym jest brak możliwości skontaktowania się likwidatora z tak wyznaczonym pełnomocnikiem między dniem 11 sierpnia 2008 r. a dniem 20 sierpnia 2008 r.
Zasadnym więc było w tej sprawie zwrócenie się po dniu 20 sierpnia 2008 r. listownie do likwidatora Spółdzielni o udzielenie pełnomocnictwa. Otrzymując w dniu 12 września pełnomocnictwo wnioskująca o przywrócenie terminu adwokat E.
Sygn. akt II SA/Kr 209/08
S. zachowała należytą staranność, wnosząc skargę kasacyjną w dniu 15 września 2008 r. Od dnia 12 września 2008 r. do dnia 15 września tego roku nie upłynął okres 7 dni jako przesłanka wynikająca z art. 87 § 1 P.p.s.a. Brak upływu okresu siedmiu dni od chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu stanowi jedną z przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie Sądu nie można w tej sprawie uznać, że po stronie likwidatora skarżącej Spółdzielni istnieje wina w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. J. K. otrzymał wprawdzie zarządzenie o wyznaczeniu adwokata z urzędu w dniu 11 sierpnia 2008 r., ale w tym zarządzeniu był podany tylko adres kancelarii wyznaczonego pełnomocnika. W tym zarządzeniu jest tylko mowa o tym, kto został wyznaczony pełnomocnikiem i że zarządzenie o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu nie zastępuje pełnomocnictwa. Tym samym likwidator strony skarżącej nie będąc prawnikiem mógł nie wiedzieć, jakie czynności należy podjąć celem zapewnienia prawidłowego działania w sprawie wyznaczonego pełnomocnika. Dodatkowo okres urlopu wyznaczonego adwokata uniemożliwił kontakt strony skarżącej, która nie mogła wiedzieć, do kiedy urlop ten trwa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 87 § 1-4 P.p.s.a. orzekł w sentencji postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 209/08.