II SA/Kr 208/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-03-28
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneroboty budowlanepozwolenie na budowępostępowanie naprawczeprzebudowaantresolaczęści wspólneprawo administracyjneprawo cywilneopinia rzeczoznawcy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Spółdzielni na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że roboty budowlane wykonane bez pozwolenia, choć stanowiły przebudowę, zostały wykonane zgodnie z prawem i nie zagrażają bezpieczeństwu, a przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe i sprzeczne z przepisami.

Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania czynności naprawczych w związku z przebudową lokalu. Inwestor wykonał prace budowlane bez pozwolenia, w tym antresolę i wyburzenie części ściany. Organy nadzoru budowlanego, opierając się na opinii rzeczoznawcy, uznały, że roboty zostały wykonane zgodnie z prawem i nie zagrażają bezpieczeństwu, a przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe. Sąd administracyjny przyznał rację organom, podkreślając, że postępowanie naprawcze dotyczy prawa administracyjnego, a nie cywilnego, i że opinia rzeczoznawcy była wiarygodna.

Sprawa dotyczyła skargi Zjednoczonej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Inwestor przeprowadził roboty budowlane polegające na przebudowie lokalu bez uzyskania pozwolenia na budowę, w tym wykonanie antresoli, wyburzenie części ściany działowej i powiększenie otworów okiennych. Organy nadzoru budowlanego, po analizie dokumentacji technicznej i opinii rzeczoznawcy, uznały, że roboty zostały wykonane zgodnie z przepisami i warunkami technicznymi, a przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe i stanowiłoby zagrożenie katastrofą budowlaną. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem administracyjnym, a nie cywilnym, i że opinia rzeczoznawcy, mimo że sporządzona na zlecenie inwestora, była wiarygodna i stanowiła podstawę ustaleń. Sąd podkreślił również, że kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie była decydująca w tym postępowaniu, a wyrok sądu cywilnego nakazujący przywrócenie stanu poprzedniego dotyczył ochrony prawa własności i nie mógł być realizowany w ramach postępowania nadzoru budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy organ nadzoru budowlanego odstępuje od nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, nie ma podstaw do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego dotyczy zgodności robót z prawem administracyjnym, a nie cywilnym. Kwestia prawa do dysponowania nieruchomością jest badana w innych trybach (np. art. 48, 49b P.b.), a nie w sytuacji odstąpienia od nałożenia obowiązku naprawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

P.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

P.b. art. 3 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja przebudowy.

P.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczalność dowodów.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z prawem i warunkami technicznymi. Przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe i stanowiłoby zagrożenie katastrofą budowlaną. Postępowanie naprawcze dotyczy prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Opinia rzeczoznawcy była wiarygodna i stanowiła podstawę ustaleń.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 77 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i oparcie decyzji na prywatnej opinii. Naruszenie art. 77 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez rażąco wadliwe ustalenie, że doprowadzenie do stanu poprzedniego nie jest możliwe. Błędne i całkowicie dowolne ustalenie przez organ I instancji, że wtórne wykonanie stropu przez właściciela należałoby traktować jako korektę błędów. Nieuwzględnienie faktu, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością i nie otrzymał zgody Spółdzielni. Naruszenie art. 28 ustawy Prawo budowlane. Nieuwzględnienie faktu, że w sprawie zajęcia części wspólnych przez inwestora toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym i został wydany prawomocny wyrok. Nieuwzględnienie faktu, że Spółdzielnia zleciła wykonanie dokumentacji technicznej przywracającej stan pierwotny.

Godne uwagi sformułowania

roboty te zapewniają bezpieczeństwo użytkowania obiektu brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego zadaniem organów jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem administracyjnym, a nie cywilnym przywrócenie stanu poprzedniego – czego domaga się Spółdzielnia – jest niemożliwe przywrócenie stanu poprzedniego oznaczałoby zatem co najmniej ponowne sprowadzenie zagrożenia katastrofą budowlaną

Skład orzekający

Piotr Fronc

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Bator

sędzia

Monika Niedźwiedź

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących postępowania naprawczego (art. 50, 51), dopuszczalność dowodów w postępowaniu administracyjnym (prywatne opinie), rozgraniczenie prawa administracyjnego i cywilnego w kontekście robót budowlanych, ocena wykonalności przywrócenia stanu poprzedniego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa budowlanego obowiązujących przed nowelizacją z 2020 r. (choć sąd wskazuje na zastosowanie przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście robót budowlanych oraz podkreśla znaczenie opinii technicznych. Pokazuje też, że nawet wykonanie robót bez pozwolenia nie zawsze musi prowadzić do nakazu ich rozbiórki, jeśli są bezpieczne i zgodne z prawem.

Czy roboty budowlane bez pozwolenia zawsze muszą być rozbierane? Sąd wyjaśnia granice prawa administracyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 208/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-03-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mirosław Bator
Monika Niedźwiedź
Piotr Fronc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 50 ust 1  i art 51  ust 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Dnia 28 marca 2024 r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: straszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi Z. w K. na decyzję nr 550/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2023 r. znak: WOB.7721.52.2023.AJAN w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, po rozpoznaniu odwołania Zjednoczonej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...] (dalej: Spółdzielnia), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki nr 376/2022 z dnia 27 grudnia 2022r., znak: ROIK L5160.377.2021.AST, którą na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego odstąpiono od nałożenia na M. K. jako inwestora robót budowlanych, polegających na przebudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul K. W. [...] w K. - w zakresie lokalu nr [...], wykonanych bez uzyskania zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej obowiązku wykonania określonych czynności lub robót, mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych – z uwagi na fakt, że roboty te zapewniają bezpieczeństwo użytkowania obiektu.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W toku postępowania w sprawie przebudowy ww. lokalu ustalono, że inwestor przeprowadził prace budowlane bez uzyskania stosownej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, w związku z czym postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. organ I instancji nakazał wstrzymać prowadzenie tych robót oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji wykonanych prac oraz ekspertyzy technicznej dotyczącej ich prawidłowości.
W dniu 16 grudnia 2014 r. inwestor przedłożył żądaną dokumentację techniczną.
Decyzja z dnia 19 grudnia 2014 r. nakazująca inwestorowi doprowadzenie lokalu do stanu poprzedniego, została uchylona decyzją z dnia 4 stycznia 2016 r.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania, organ I instancji wydał w dniu 22 lutego 2017 r. decyzję nr 276/2017, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie prac określonych w osnowie decyzji.
W wyniku skutecznie wniesionego odwołania, Wojewódzki Inspektor uchylił w dniu 11 sierpnia 2017 r. powyższą decyzję.
Następnie, opisaną na wstępie decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r. organ I instancji odstąpił od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni, Wojewódzki Inspektor utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu wskazał, że z protokołów przeprowadzonych czynności kontrolnych wynika, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na wykonaniu konstrukcji antresoli opartej na ścianach nośnych budynku, wyburzeniu części działowej oddzielającej lokal od korytarza i przyłączeniu do spornego lokalu części przestrzeni korytarza przynależnego dotąd do części wspólnych budynku oraz powiększeniu otworów okiennych i drzwiowego w lokalu.
Powyższe prace zostały prawidłowo przez organ I instancji zakwalifikowane jako przebudowa, a na ich wykonanie potrzebna była decyzja o pozwoleniu na budowę.
W tej sytuacji zastosowanie miał art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, będący podstawą nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Organ podkreślił jednak, że powyższa regulacja jest uzasadniona jedynie wówczas, gdy wykonane roboty nie spełniają wymogów przewidzianych prawem. Natomiast ustalenie, że wykonane roboty nie wymagają przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności sprawia, iż brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego.
W tym kontekście organ wskazał, że inwestor przedłożył opinię z dnia 7 lutego 2022 r., a następnie pismo rzeczoznawcy budowlanego z dnia 22 września 2022 r., z których wynika, że odbudowa górnego pasma ściany i demontaż stropu nie są możliwe w takiej formie, w jakiej były pierwotnie zrealizowane. Ponadto w dokumentach tych stwierdzono poprawne wykonanie wszystkich prac zleconych w decyzji organu I instancji z dnia 22 lutego 2017 r., zgodnie z przepisami i warunkami technicznymi. Powyższe potwierdził również inwestor. Na tej podstawie organy uznały, że przebudowa została zrealizowana zgodnie z przepisami administracyjnymi.
W odwołaniu Spółdzielnia podniosła, że inwestor nie posiada zgody Spółdzielni za zajęcie części korytarza. W odpowiedzi organ odwoławczy podkreślił, że zadaniem organów jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem administracyjnym, a nie cywilnym, regulującym prawo własności. Ponadto wskazano, że przepis zobowiązujący organy do badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym dotyczą sytuacji, gdy zachodzi konieczność nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie nie zachodzą natomiast podstawy do zastosowania tego przepisu, gdyż organy ustaliły, że przeprowadzone roboty budowlane są zgodne z prawem.
Organ odparł także zarzut oparcia decyzji na prywatnej opinii, sporządzonej na zlecenie inwestora. W tym zakresie podkreślono, że opinia ta została sporządzona przez uprawnionego rzeczoznawcę, wykonującego samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, a Spółdzielnia nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że przywrócenie stanu poprzedniego jest możliwe i nie spowoduje katastrofy budowlanej.
W skardze od powyższej decyzji Spółdzielnia zarzuciła:
1. naruszenie art. 77 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i oparcie decyzji na prywatnej opinii sporządzonej na zalecenie inwestora;
2. naruszenie art. 77 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez rażąco wadliwe ustalenie, że doprowadzenie do stanu poprzedniego nie jest możliwe, ponieważ stan poprzedni powodował zagrożenie awarią budowlaną;
3. błędne i całkowicie dowolne ustalenie przez organ I instancji, że wtórne wykonanie stropu przez właściciela należałoby traktować jako korektę błędów popełnionych przez wykonawcę i inwestora budowy na etapie realizacji budynku;
4. nieuwzględnienie faktu, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością i nie otrzymał zgody Spółdzielni na ingerencję budowlaną w części wspólne budynku;
5. naruszenie art. 28 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę;
6. nieuwzględnienie faktu, że w sprawie zajęcia części wspólnych przez inwestora toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym i został wydany prawomocny wyrok Sadu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w dniu 10 czerwca 2015 roku, nakazujący pozwanemu przywrócenie stanu poprzedniego;
7. nieuwzględnienie faktu, że Spółdzielnia zleciła wykonanie dokumentacji technicznej przywracającej stan pierwotny, przed przebudową, który to projekt został wykonany w grudniu 2021 r. i złożony w Wydziale Architektury i Urbanistyki UMK.
W związku z powyższym, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c oraz kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa, dotycząca spornej przebudowy lokalu wszczęta została przed dniem wejścia w życie nowelizacji prawa budowlanego wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz.782), czyli przed dniem 19 września 2020 r. Dlatego też na podstawie art.25 tej ustawy w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane obowiązujące przed dniem 19 września 2020 r. (Dz.U.2020.1333 t.j. z dnia 2020.08.03, zwanej dalej P.b.).
Kwestią nie budzącą wątpliwości jest, że zakres przeprowadzonych prac, polegających – jak wskazano powyżej – na wykonaniu antresoli na ścianach nośnych, wyburzeniu części ściany działowej, powiększeniu otworów okiennych i drzwiowych, stanowi przebudowę, o której mowa w art. 3 pkt 7 P.b., a tym samym roboty budowlane, na przeprowadzenie których konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 P.b.).
Wobec tego, że inwestor na przeprowadzenie prac ww. pozwolenia nie uzyskał, organy zasadnie wdrożyły tzw. postępowanie naprawcze. W jego ramach organ I instancji wstrzymał w dniu 20 października 2014 r. prowadzenie robót budowlanych. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Następnie, na podstawie dokonanych ustaleń oraz przedłożonej przez inwestora dokumentacji technicznej, organ I instancji wydał w dniu 22 lutego 2017 r. decyzję, w której nakazał inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych.
Przedmiotem sporu jest, czy prawidłowo organ odstąpił następnie, w dniu 27 grudnia 2022 r. od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania tych robót, a w sporze tym Sąd przyznał rację organowi.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy bezspornym jest, że wykonane roboty nie spełniają wymogów przewidzianych prawem. Natomiast ustalenie, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, stanowi podstawę do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego. Jeżeli nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ również na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. wydaje decyzję o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., stwierdzającą brak konieczności nałożenia takich obowiązków (por. wyrok NSA z 14 lutego 2024, II OSK 40/24, z 15 listopada 2006 r. II OSK 1344/05, z 15 czerwca 2010 r. II OSK 1012/09, wyrok WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2007 r. II SA/Gl 684/07, wyrok WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2017 r., VIII SA/Wa 812/16).
Ustalenie, czy zachodzą przesłanki do kontynuowania postępowania naprawczego, czy też do jego zakończenia, może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu, zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, okoliczności faktycznych sprawy co do zakresu robót, ich kwalifikacji, jak i ich jakości i poprawności technicznej.
W przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy dawał natomiast rzetelne podstawy do stwierdzenia, że roboty zostały wykonane zgodnie z prawem, a co więcej zgodnie z zaleceniami organu I instancji wynikającymi z decyzji organu I instancji z dnia 22 lutego 2017 r., zobowiązującej inwestora do wzmocnienia konstrukcji wsporczej płatwi w strefie przejścia na antresolę, wymiany ceramicznego nadproża w otworze drzwiowym do łazienki oraz wykonania dodatkowej okładziny w celu podniesienia odporności ogniowej antresoli. Powyższe wnioski wynikały jednoznacznie z opinii biegłego rzeczoznawcy z dnia 7 lutego 2022 r. oraz z uzupełniającego pisma z dnia 22 września 2022 r., a także z oświadczenia samego inwestora.
Wbrew zarzutom strony skarżącej, nie ma podstaw do kwestionowania opinii rzeczoznawcy wyłącznie z tego powodu, że została ona sporządzona na zlecenie inwestora. Po pierwsze należy podkreślić, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Treść tego przepisu wskazuje, że przedłożona przez inwestora opinia prywatna mogła stanowić dowód i podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że kwestionowana przez stronę skarżącą opinia nie została przyjęta przez organy bezkrytycznie, lecz została poddana analizie, w następstwie której organy zasadnie uznały ją za wiarygodną.
Z opinii wynika, że jej autor sprawdził wykonanie prac łącznie z kontrolą ich zgodności z obowiązującymi przepisami normowymi warunkami technicznymi. W tym celu zastosowane zostały m.in. ferroskanery umożliwiające identyfikację wbudowanych elementów stalowych. Wynikające z opinii wnioski nie są zatem gołosłowne, lecz są wynikiem szczegółowych badań i analiz, przeprowadzonych z wykorzystaniem specjalistycznych urządzeń. Nie ma również żadnych wątpliwości co do tego, że opinia została sporządzona przez osobę wykonującą samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, posiadającą wymagane uprawnienia poświadczone odpowiednimi dokumentami i wpisami do właściwej izby samorządu zawodowego. Jak natomiast wynika z art. 12 ust. 6 P.b., osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość.
Kwestionowanie przez stronę skarżącą wiarygodności opinii rzeczoznawcy jest ponadto wyłącznie gołosłowną polemiką z ustaleniami z niej wynikającymi. Spółdzielnia nie przedstawiła bowiem swojej ekspertyzy, która podważałaby wiarygodność dokumentów przedłożonych przez inwestora.
Kolejny zarzut Spółdzielni dotyczy zajęcia przez inwestora części wspólnych budynku, na które nie miał on zgody, a zatem, że nie miał on prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W orzecznictwie prezentowane są odmienne stanowiska w zakresie oceny wpływu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na przesłanki legalizacji robót w postępowaniu naprawczym.
Jedna z linii orzeczniczych wskazuje, że organy nadzoru budowlanego nie mają obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 (w postępowaniu naprawczym) badać, czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a skoro w przepisach art. 51 Prawa budowlanego ustawodawca nie ustanowił obowiązku złożenia takiego oświadczenia tak jak to uczynił w art. 48 ust. 3 pkt 2, art. 49b ust. 2 pkt 1 tej ustawy, to organ nadzoru budowlanego również nie może na inwestora nałożyć takiego obowiązku, gdyż byłby on pozbawiony podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (tak w wyrokach NSA: z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1048/14, z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2284/14).
Odmienny pogląd wskazuje z kolei, że jakkolwiek art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10), to nie oznacza to jednak, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym nie bada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w toku podejmowanych przez siebie czynności dowodowych (por. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. II OSK 2566/14; z dnia 9 marca 2016 r., sygn. II OSK 1724/14; z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 1311/14; z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 1290/14; z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 912/14; z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 870/14; z dnia 28 października 2015 r., sygn. II OSK 435/14).
Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, z których wynika, że odpadły podstawy do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., a organy odstąpiły od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania prac, zdaniem Sądu nie ma również podstaw do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Strona skarżąca wskazywała w tym miejscu na wyrok sądu cywilnego, który zobowiązywał inwestora do przywrócenia stanu poprzedniego. Wyrok ten zapadł jednak w reżimie prawa cywilnego, w celu ochrony prawa własności. Celem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 51 P.b. jest natomiast doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności (por. wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2011 r., II SA/Sz 347/11). Funkcją postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego nie jest sprawowanie ochrony właściciela lub współwłaściciela obiektu budowlanego przed wkraczaniem w jego sferę praw cywilnych (por. wyrok NSA z 7 maja 2014 r., II OSK 2894/12).
W sytuacji zatem, gdy – tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie – organy nadzoru dochodzą do wniosku, że roboty zostały przeprowadzone zgodnie z prawem i spełniają wszelkie normy i warunki techniczne, brakuje podstaw do wydawania względem ich inwestora jakichkolwiek nakazów tylko ze względu na ochronę praw własności osób trzecich. Ta realizowana jest bowiem w zupełnie innym trybie, przez sądami powszechnymi.
Nie można również tracić z pola widzenia kluczowego zdaniem Sądu wniosku, wypływającego z wiarygodnej opinii biegłego rzeczoznawcy. Otóż jednoznacznie wskazał on, że przywrócenie stanu poprzedniego – czego domaga się Spółdzielnia – jest niemożliwe. "Pasmo ściany wzniesione przez wykonawcę pierwotnie bez stężającego tą ścianę stropu nad korytarzem nie spełniało warunków stateczności i stanowiło nieświadome zagrożenie awarią tej ściany". Przywrócenie stanu poprzedniego oznaczałoby zatem co najmniej ponowne sprowadzenie zagrożenia katastrofą budowlaną, które zostało przez inwestora samodzielnie usunięte i z tych oczywistych względów nie może zostać orzeczone przez organ nadzoru budowlanego.
Dlatego też żądanie Spółdzielni o przywrócenie stanu poprzedniego – choć usprawiedliwione pod względem cywilnym, nie mogło znaleźć uznania organów nadzoru budowlanego, gdyż jego realizacja byłaby sprzeczna z przepisami budowlanymi i z technicznego punktu widzenia byłaby niemożliwa do wykonania.
Mając na uwadze powyższe, oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI