II SA/Kr 2060/03

II SA/Kr 2060/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Barbara Pasternak /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Dobosz
Janusz Kasprzycki
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Sygn. powiązane
II OZ 1030/07 - Postanowienie NSA z 2007-10-17
II OZ 457/08 - Postanowienie NSA z 2008-05-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Irla AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...], na podstawie art. 67 ust. l w związku z art. 80 ust. 2 pkt. 2 Ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.), oraz § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz.U. z 1995 r., nr 10, poz. 47), po rozpatrzeniu sprawy złego stanu technicznego budynku gospodarczego Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w upadłości w M.
-nakazał syndykowi masy upadłości OSM w M. Panu M.P.:
1. rozbiórkę wyżej wymienionego budynku gospodarczego,
2. uporządkowanie trenu po wyburzonym budynku,
3. rozpoczęcie robót rozbiórkowych do dnia 31 października 2002 r. a ich zakończenie do dnia 30 listopada 2002 r. powołując się na § 7 pkt. l cyt. rozporządzenia.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał: postępowanie w sprawie wszczęte zostało na wniosek M.C. W toku postępowania ustalono, że na działce nr "1" obr. [...] w M. wybudowany jest parterowy budynek gospodarczy, który znajduje się w złym stanie technicznym. Dach o konstrukcji drewnianej grozi zawaleniem, ściany są zawilgocone i zagrzybione, z licznymi zarysowaniami od strony północnej, stwierdzono liczne odpadnięcia i odparzenia tynków. Z opinii biegłego Sądu Okręgowego w K. mgr inż. W.K. sporządzonej na zlecenie Prokuratury Rejonowej w M. wynika, że budynek nie naddaje się do remontu a stan techniczny dachu stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, którzy mogliby się znaleźć wewnątrz przybudówki. Pomimo braku bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi znajdujących się na zewnątrz budynku nie można w pełni wykluczyć, że niebezpieczeństwo takie może w każdej chwili wystąpić, wobec postępującej degradacji technicznej budynku. Organ ustalił nadto, że stan techniczny budynku mógł ulec pogorszeniu na skutek częściowej rozbiórki pokrycia dachowego dokonanej przez M.C., której dokonał z powodu częstych przypadków spadania na jego nieruchomość sąsiadująca z działką, na której usytuowany jest budynek, fragmentów konstrukcji dachu, w obawie o bezpieczeństwo własne oraz swojej rodziny. Okoliczność ta jednak nie mogła mieć wpływu na obecny stan techniczny budynku. Obowiązek utrzymywania obiektów budowlanych OSM w M. w należytym stanie technicznym, wynikający z art. 61 ustawy prawo budowlane ciąży na syndyku, jako osobie zarządzającej majątkiem upadłego (art. 90 ustawy Prawo upadłościowe). Skoro budynek nie jest użytkowany i nie nadaje się do remontu , należało zgodnie z art. 67 pr. bud. orzec o jego rozbiórce.
Od powyższej decyzji odwołał się M.P. zarzucając, że z dniem l lipca 2002r. został odwołany z funkcji syndyka masy upadłości OSM w M., nadto powołując się na art. 87 prawa upadłościowego zarzucił, że decyzja skierowana jest błędnie do syndyka, który bez zgody sędziego komisarza nie może wykonać czynności nakazanych decyzją organu I instancji i zasadnym jest skierowanie sprawy na ręce sędziego komisarza Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy ds. upadłościowo-układowych. Odwołujący zakwestionował ustalenia organu wynikające z opinii biegłego twierdząc, że orzeczony nakaz rozbiórki nie znajduje podstaw w treści tej opinii.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, co następuje: Przepis art. 67 pr. bud. umożliwia nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jeżeli znajduje się on w nieodwracalnie złym stanie technicznym.
Na jego podstawie właściwy organ nadzoru budowlanego może wezwać właściciela, lub zarządcę do rozbiórki nie użytkowanego albo nie wykończonego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy, czy wykończenia. W postępowaniu wyjaśniającym organ powinien ustalić zamiar właściciela lub zarządcy obiektu, uwzględniając jego deklarację odremontowania obiektu, oraz treść art. 66 pr. bud. Tryb postępowania i warunki rozbiórki, o których mowa w art. 67 pr. bud. określa rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 15 grudnia 1994r. Przed wydaniem decyzji o rozbiórce organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany zbadać przyczyny powstałego stanu, dokonać oględzin, przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem właściciela lub zarządcy obiektu, a w razie potrzeby nakazać sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego. Organ I instancji nie zachował trybu postępowania uregulowanego powyższym rozporządzeniem. Nie przeprowadził rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania. Znajdujące się w aktach protokół z oględzin i opinia biegłego nie są wystarczającą podstawą do wydania decyzji. Przeprowadzenie rozprawy administracyjnej jest obowiązkowe i nie dopełnienie tego obowiązku powoduje, że postępowanie jest dotknięte wadą stanowiąca podstawę do uchylenia decyzji. Nadto, zdaniem organu odwoławczego w decyzji organu I instancji nie powinien być wskazany syndyk masy upadłości, gdyż upadły nie traci prawa własności, a jedynie możliwość sprawowania zarządu majątkiem i rozporządzania nim. Syndyk jest wyłącznie organem dysponującym i zarządzającym majątkiem upadłego a nie przejmuje funkcji organów osoby prawnej, jest organem Państwa i z tego powodu należy z nim łączyć przymiot funkcjonariusza państwowego. Z powyższych przyczyn decyzję organu I instancji należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie M.C. Zarzucił, że wobec zmiany syndyka, decyzja PINB przechodzi na osobę reprezentującą ten urząd a M.P. nie powinien odwoływać się od niej, skoro już nie jest syndykiem. Ubezwłasnowolnienie finansowe upadłego powoduje, że bez zgody syndyka nie może on podjąć żadnych czynności. Nadto wyznaczanie rozprawy nie miało sensu, ponieważ PINB znał historię obiektu, oraz stanowiska stron. W sprawie było wiele interwencji PINB oraz Policji i Straży Miejskiej, które praktycznie były rozprawami. Decyzja organu I instancji jest więc poprawna.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz ustawę -Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc przy sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - art. 3 § l i art. 134 § l ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(w skrócie ppsa). W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Skarga M.C. nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania.
Celem przepisu art. 67 ustawy prawo budowlane jest eliminacja obiektów budowlanych będących w stanie uniemożliwiającym przywrócenie im prawidłowego stanu technicznego. Przepis ten zawiera dwie samodzielne przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego, tj. gdy obiekt ten jest:
1. nie użytkowany,
2. nie wykończony
- a jednocześnie, w każdym z tych przypadków, nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.
Ocena, czy obiekt nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia jest oceną techniczną a zarazem ekonomiczną. Dlatego też w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 67 pr. bud. istotne jest ustalenie zamiarów i możliwości właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Ich deklaracja zamiaru przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu może spowodować rezygnację z wydania decyzji nakazującej rozbiórkę i podjęcie decyzji na podstawie ary. 66 pr. bud. Tryb postępowania i warunki wydawania decyzji na podstawie art. 67 zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwolenia zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz.U. z 1995 r. nr 10, póz. 47). Rozporządzenie to obowiązywało w dniu wydania zaskarżonej decyzji. § 2 w/w rozporządzenia stanowi: Przed wydaniem decyzji o rozbiórce, o której mowa w art. 67 pr. bud. właściwy organ :
1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku wyremontowania, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego,
2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w miarę potrzeby nakazuje sporządzenie ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego,
3) przeprowadza rozprawę z udziałem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.
Jak wynika z akt administracyjnych będących podstawą orzekania przez organy w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, postępowanie przed organem pierwszej instancji dotknięte było wadami, które musiały spowodować uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji nie zastosował się bowiem do treści przepisu § 2 w/w rozporządzenia i nie przeprowadził rozprawy, co jest niezbędną czynnością poprzedzającą wydanie decyzji rozbiórkowej w oparciu o art. 67 pr. bud. Żaden przepis prawa budowlanego ani kpa nie zwalniał organu od zachowania trybu przewidzianego obowiązującym rozporządzeniem. Nie ma znaczenia- wbrew zarzutom skarżącego, że w związku ze stanem technicznym budynku miały miejsce liczne interwencje Policji, Straży Miejskiej, oraz że PINB "znał sytuację związaną z tym obiektem". Przeprowadzenie rozprawy ma na celu ustalenie zamiarów i możliwości właściciela lub zarządcy w stosunku do obiektu będącego przedmiotem postępowania, ustalenie przyczyn istniejącego stanu i wysłuchanie argumentów wszystkich stron postępowania. Jak stanowi art. 89 § l kpa "Organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku , gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa". Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie-przeprowadzenia rozprawy wymaga przepis § 2 pkt. 3 cyt. rozporządzenia. Przeprowadzenia rozprawy nie mogą zastąpić inne czynności organu. Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie toczącej się w oparciu o art. 67 pr. bud. wymaga przeprowadzenia zarówno oględzin jak i rozprawy. Stanowisko organu odwoławczego w powyższej kwestii uznać więc należy za odpowiadające przepisom prawa. Nadto uznać należy, że znajdująca się w aktach administracyjnych Opinia biegłego (k. 33 i nast.) nie może być uznana za odpowiadającą przepisowi rozporządzenia. § 2 pkt. 2 rozporządzenia stanowi, że w miarę potrzeby właściwy organ nakazuje sporządzenie ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego. Opinia znajdująca się w aktach sprawy nie została sporządzona na zlecenie właściwego organu. Jej ocena dokonana przez organ I instancji jest lakoniczna i pobieżna, a także częściowo sprzeczna z jej treścią. Ocena ta została dokonana z naruszeniem art. 77 kpa. Podstawą bowiem wydania nakazu rozbiórki w oparciu o art. 67 pr. bud. jest stan techniczny obiektu w chwili wydania takiego nakazu, nie zaś sama tylko możliwość wystąpienia w przyszłości bliżej nie sprecyzowanego niebezpieczeństwa. Także więc ustalenia zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie uznać należy za prawidłowe. Nie mogą także odnieść skutku zarzuty skargi odnoszące się do osoby syndyka jako adresata decyzji.
W tej kwestii stanowisko organu II instancji uznać należy za słuszne. Syndyk obejmując majątek upadłego i zarządzając nim - zgodnie z art. 90 prawa upadłościowego- działa za upadły podmiot, który jednak nie traci prawa własności do swojego majątku i jest podmiotem praw i obowiązków materialnoprawnych. Skoro tak, do tego podmiotu powinna być skierowana decyzja dotycząca majątku upadłego, czyli obowiązku rozbiórki obiektu. Z tych względów błędne skierowanie decyzji imiennie do osoby syndyka, choć jego udział w sprawie jest koniczny. Ponadto organ I instancji nie dokonał prawidłowych ustaleń co do osoby zarządzającej majątkiem, o czym świadczy (wadliwe) skierowanie decyzji do osoby, która w dniu jej wydania nie była syndykiem.
Jak wynika z powyższego zaskarżona decyzja nie narusza prawa a orzeczenie w oparciu o przepis art. 138 § 2 kpa uznać należy za uzasadnione. Decyzja organu I instancji została bowiem wydana z naruszeniem prawa materialnego - art. 67 pr. bud. oraz § 2 w/w rozporządzenia, oraz art. 7, 77 i 80, 89 i 107 § 3 kpa. Naruszenia te powodują, że zakres koniecznych do przeprowadzenia czynności i dowodów przekracza zakres uregulowania objęty art. 136 kpa, zatem winny być one przeprowadzone w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, przy zapewnieniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów, w oparciu o przepis art. 151 ustawy ppsa orzeczono jak w sentencji Wyroku.