II SA/Kr 2047/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-04-24
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościgospodarka nieruchomościamiprawo administracyjnepostępowanie administracyjneksięgi wieczysteużytkowanie wieczyste

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu błędnego ustalenia daty ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej.

Skarżący T.K. domagał się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Prezydent Miasta umorzył postępowanie, a Wojewoda decyzją z dnia [...] 2002 r. odmówił zwrotu, powołując się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeśli nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed wejściem w życie ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ nieprawidłowo ustalił datę ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej, co uniemożliwia zastosowanie art. 229 ustawy.

Sprawa dotyczyła wniosku T.K. o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla. Prezydent Miasta umorzył postępowanie, a Wojewoda, decyzją z dnia [...] 2002 r., odmówił zwrotu, opierając się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten wyłącza możliwość zwrotu, jeśli nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed 1 stycznia 1998 r. i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Wojewoda ustalił, że prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu [...] 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił datę ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej. Sąd wskazał, że brak jest jednoznacznego dowodu w aktach sprawy na potwierdzenie tej daty, a ustalenia organu opierają się jedynie na notatce, która nie stanowi dowodu. W związku z tym, organ naruszył art. 77 § 1 kpa (obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego) oraz art. 107 § 3 kpa (wymogi uzasadnienia decyzji). Sąd podkreślił, że w przypadku braku spełnienia przesłanek z art. 229 ustawy, organ powinien orzec o odmowie zwrotu, a nie o umorzeniu postępowania, co było błędem organu pierwszej instancji. Sąd nie był uprawniony do rozpatrywania wniosku skarżącego o zobowiązanie Zarządu Miasta do uregulowania należności z tytułu umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił datę ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej, co uniemożliwia zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak jednoznacznych dowodów w aktach sprawy na potwierdzenie daty ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej, a ustalenia organu opierały się na notatce, która nie jest dowodem. Naruszono tym samym przepisy kpa dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 229

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.o.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 136 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 233

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. nr 153 poz. 1269 art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.o.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 6 § ust. 2

k.c. art. 240

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił datę ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej, co uniemożliwia zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustalenia organu opierały się na wadliwym materiale dowodowym (notatka zamiast odpisu z KW).

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody oparta na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która wyłącza roszczenie o zwrot nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Ustalenia w tym zakresie wynikają jedynie z zapisu notatki pn. Protokół z badania stanu prawnego. Taki zapis nie jest dowodem w sprawie.

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący sprawozdawca

Aldona Gąsecka-Duda

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz wymogów proceduralnych dotyczących ustalania stanu faktycznego i dowodów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ujawnieniem prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, ale skupia się na błędach proceduralnych sądu, a nie na przełomowej wykładni prawa.

Błąd w księdze wieczystej uniemożliwił zwrot wywłaszczonej nieruchomości – co to oznacza dla właścicieli?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 2047/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-04-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Andrzej Niecikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Kazimierz Bandarzewski
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski ( spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka -Duda AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego T. K. kwotę [...] zł. ( [...] złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Sygn.akt II SA/Kr 2047/02.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].2002 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 105 § l kpa oraz art. 136 ust. 3, art. 229 i 233 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr. 115 poz.741 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2004 r. nr. 261 poz. 2603 z późn.zm.- zwaną dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami) umorzył postępowanie z wniosku T. K. w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. A o pow. [...] m2 - obecnie oznaczonej w ewidencji gruntów jako część dz.ewid. B, C obręb [...].
Na skutek odwołania T. K. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...].2002 r., (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości podnosząc w uzasadnieniu co następuje:
1/ nieruchomość będąca przedmiot sprawy została nabyta przez Skarb Państwa w dniu [...].1977 r., aktem notarialnym w trybie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z przeznaczeniem pod budowę osiedla "[...]" dla [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na mocy umowy notarialnej [...] z dnia [...]1977 r., z przeznaczeniem pod budowę osiedla "[...]" w [...], (obecnie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...]). Prawo to zostało ujawnione w KW Nr [...] w dniu [...]1998 r.
2/ Wnioskiem z dnia [...] 1997 r. T. K. wystąpił do Urzędu Rejonowego w [...] o zwrot przedmiotowej nieruchomości z powodu zmiany jego przeznaczenia,
3/ Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] postanowieniem z dnia [...].1997 r. zawiesił postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia sprawy o rozwiązanie przez Zarząd Miasta [...] umowy użytkowania wieczystego z [...] Spółdzielnią Mieszkaniową w [...],
4/ Zarząd Miasta [...] decyzją z dnia [...].1998 r., umorzył postępowanie administracyjne o przedterminowe rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, zawartej między Skarbem Państwa, a [...] Spółdzielnią Mieszkaniową,
5/ obecnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Gmina [...] na podstawie decyzji Wojewody [...]. Użytkownikiem wieczystym jest "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w [...], która nabyła prawo użytkowania wieczystego od [...] Spółdzielni Mieszkaniowej aktem notarialnym z dnia [...]2000 r. Dla przedmiotowej nieruchomości Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] prowadzi księgę wieczystą KW nr [...],
6/ trafne jest stanowisko organu I instancji, że spełnione zostały przesłanki przepisu art.229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wyklucza skuteczne żądanie zwrotu nieruchomości jak również zwalnia organ od obowiązku badania czy istnieją przesłanki określone w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczące zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Sytuacja taka nie powoduje jednak, iż brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego, czyli że od początku nie istnieje przedmiot postępowania, gdyż zgodnie z treścią przepisu art. 136 pkt 3 poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, natomiast organ prowadzący postępowanie w sprawie o zwrot nieruchomości ma obowiązek rozpatrzenia możliwości jej zwrotu w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy. Nie znajduje zatem uzasadnienia w przepisach Kpa wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, a skoro poprzedni właściciel wystąpił z wnioskiem o jej zwrot, organ po ustaleniu, że zachodzą przesłanki przewidziane w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami winien orzec o odmowie zwrotu o czym orzeka decyzja organu odwoławczego.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył T. K. i wnosząc o "o uchylenie decyzji Wojewody i Prezydenta Miasta w sprawie zwrotu nieruchomości i zobowiązanie Zarządu Miasta do uregulowania należności z tytułu poniesionej straty finansowej zawartej w umowie przedwstępnej sprzedaży nieruchomości" zarzucił, że wnioskiem z dnia [...].1997 roku wystąpił do Zarządu Miasta o przedterminowe rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a [...] Spółdzielnią Mieszkaniową stosownie do art. 240 Kodeksu Cywilnego. Zarząd Miasta lekceważąc rozdział 7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, jak również znając przepisy ustawy, która ogłoszona została w dniu 27 sierpnia 1997 roku, a obowiązująca z dniem 1-go stycznia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami, celowo przedłużył termin rozpatrzenia wniosku do [...]1998 roku. Równolegle toczyło się postępowanie pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" a Spółką "[...]" z siedzibą w [...] a Zarządem Miasta w sprawie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości na rzecz "Spółki" (obecnie "[...]").
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Trzeba także zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Zacząć należy, że prawidłowy jest pogląd organu II instancji, iż w przypadku zrealizowania stanu faktycznego o którym mowa w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ winien orzec o odmowie zwrotu a nie o umorzeniu postępowania. Co dopiero wspomniany przepis stanowi o tym, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, (żądanie zwrotu) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed dniem 1.01.1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Organ I instancji ustala, że prawo to ujawnione zostało w księdze wieczystej w dniu [...] 1978 r., ale organ II instancji przejmując sprawę do rozpoznana na skutek odwołania ustalił, że prawo to ujawnione zostało w księdze wieczystej nr [...] w dniu [...].1998 r. Jeżeli tak, to błędne jest odwołanie się tego organu do dyspozycji art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako do podstawy decyzji. W aktach sprawy nie ma odpisu z księgi wieczystej na podstawie którego można by ustalić w sposób niewątpliwy datę wpisu tego prawa. Ustalenia w tym zakresie wynikają jedynie z zapisu notatki pn. Protokół z badania stanu prawnego. Taki zapis nie jest dowodem w sprawie a skoro w tym zakresie sprawa nie została wyjaśniona - należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza art. 77 § 1 kpa, również uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza art. 107 § 3 kpa bowiem nie wyjaśnia na jakiej podstawie organ II instancji przyjął, że prawo użytkowania wieczystego ujawnione zostało w księdze wieczystej nr [...] w dniu [...].1998 r.
W związku z treścią skargi podnieść należy, że Sąd bada jedynie zgodność decyzji z prawem i w związku z ty, nie jest uprawniony do zobowiązywania "Zarządu Miasta do uregulowania należności z tytułu poniesionej straty finansowej zawartej w umowie przedwstępnej sprzedaży nieruchomości".
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, narusza prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI