II SA/KR 2026/02

II SA/Kr 2026/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Sygn. powiązane
I OSK 1255/06 - Wyrok NSA z 2007-07-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel -Ziaja AWSA Kazimierz Bandarzewski ( spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A.P., F.O., S.O., R.O., J.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A.P. kwotę 285 zł (dwieście osiemdziesiąt pięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 4.02.2002r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przekazano wniosek A.P. zawierający odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...].12.2001 r. znak [...] oraz żądanie stwierdzenia nieważności bliżej nie sprecyzowanych decyzji Urzędu Miejskiego w T. w przedmiocie zbycia działek nr "1", "2", a także podjęcia postępowań i unieważnienia zawartych umów w formie aktów notarialnych; wskazując przy tym, że działki te zostały zbyte z naruszeniem art. 136. art. 137 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym decyzje te są nieważne w oparciu o art. 156 § l pkt 2 k.p.a.
Na tej podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wniosek ten zawiera żądanie stwierdzenia nieważności dwóch decyzji wydanych przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego z tego samego dnia ([...] sierpnia 1984 r.) o oddaniu nieruchomości oznaczonych jako działki nr "1" i nr "2" obręb [...] w T. w użytkowanie wieczyste na rzecz R.K. i E.K.
W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że działka nr "2" o powierzchni 379 m powstała w wyniku podziału gruntu pod budownictwo jednorodzinne Osiedla "K." w T. z działek o nr "3", "4" i "5" obręb [...]. Przed podziałem działka nr "3" o powierzchni 1159 m2 stanowiła własność G.O., po której następcą prawnym są R.K. i E.K.; działka nr "4" była własnością S.O., której następcą prawnym jest AP., a działka nr "5" była własnością W.K. Działka nr "2" utworzona została w większej części z działki nr "3", a w pozostałej z części działek nr "4" i "5".
Właścicielka działki nr "3" G.O. zmarła w trakcie postępowania związanego z podziałem terenu pod budownictwo jednorodzinne Osiedla "K." i Sąd Rejonowy w T. stwierdził nabycie spadku po G.O. przez J.O., Z.O., I.O., E.O. J.K., B.K., R.K. i E.K.
R.K. w dniu 15.05.84 r. zwróciła się do Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Urzędzie Miejskim w T. z wnioskiem o oddanie nieruchomości oznaczonej jako działka nr "2" w użytkowanie wieczyste i Kierownik tego Wydziału decyzją z dnia 10.08.1984 r. zdecydował o oddaniu w użytkowanie wieczyste na rzecz R.K. nieruchomości składającej się z działki nr "2" obręb [...] o powierzchni 379 m2. Następnie w formie aktu notarialnego sporządzonego w dniu 6.11.1984 r. zawarto umowę o oddaniu przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste na rzecz R.K. W dniu 6.10.1994 r. Gmina Miasta T. sprzedała R.K. określoną wyżej nieruchomość (działkę nr "2") na postawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...].04.2002 r. odmówiło wszczęcia postępowania u sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...].08.1984r. dotyczącej oddania nieruchomości oznaczonej jako działki nr "1" na rzecz E.K. Jednocześnie Kolegium to postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] sierpnia 1984 r. oddającej w użytkowanie wieczyste działkę nr "2" na rzecz R.K. W uzasadnieniu wyjaśniono, że postanowienie to zostało wydane wskutek złożenia stosownego wniosku przez A.P. w przedmiocie wszczęcia tego postępowania i ma ono na celu zbadanie istnienia jakiejkolwiek przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Po wszczęciu w ten sposób postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2002 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...].08.1984 r. o oddaniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr "2" o pow. 379 m2 obr. [...] w T. w użytkowanie wieczyste na rzecz R.K.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że podstawą do rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności było ustalenie, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...].08.1984 r. nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § l k.p.a.
Decyzja ta została doręczona A.P. w dniu 20 maja 2002 r. od której strona ta (dnia 3.06.2002 r.) złożyła wniosek o ponowne rozparzenie sprawy. We wniosku wskazano, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjęta została bez przeprowadzenia wnikliwej analizy akt zgromadzonych w sprawie. W uzasadnieniu tego wniosku A.P. podniosła, że decyzja z dnia [...].08.1984 r. jest obarczona wadą wynikającą z art. 156 § l pkt 7 k.p.a. i stąd jest nieważna z mocy prawa dlatego, że użytkownik wieczysty – R.K. nie przystąpiła do zabudowy działki w terminie 2-ch lat i nie ukończyła budowy w terminie 5-ciu lat od daty zawarcia umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, taki bowiem warunek był zawarty w decyzji z [...].08.1984 r. Składająca wniosek podniosła również, że Zarząd Miasta T. pomimo złożenia przez nią już w 1992 r. wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, pozytywnie zaopiniował w 1994 r. sprzedaż nieruchomości oznaczonej jako działka nr "2" na rzecz R.K. i wskutek tego została ona pozbawiona prawa do obrony swoich praw i praw osób. których reprezentuje.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając jako organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...].05.2002 r.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ administracji badał jedynie legalność podjęcia decyzji z dnia [...].08.1984 r., nie przeprowadzał zaś postępowania w sprawie prawidłowości czynności podejmowanych po tej dacie. Wyjaśniono również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło badać legalności umowy dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego bądź prawa własności, a przy tym decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...].08.1984 r. nie jest nieważna z mocy prawa, ponieważ żaden przepis nie przewiduje takiej sankcji.
Decyzję tą doręczono A.P. w dniu 2 lipca 2002 r. Dnia 1 sierpnia 2002 r. strona ta wniosła od niej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, działając zarówno w imieniu własnym, jak i jako pełnomocnik F.O., S.O., R.W. i J.O. W skardze zawarto żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji, wydania orzeczenia o unieważnieniu decyzji Kierownika Wydziału Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...].08.1984r. jako wydanej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a także orzeczenia o zwrocie skarżącej części składowej działki nr "2" będącej dawną działką nr "4" oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności w sprawie, w tym na nieuwzględnieniu usytuowania terenów osiedla "K." w T., określonego w zarządzeniu Prezydenta Miasta T. z 12.09.1978 r., którym zatwierdzono plan miejscowy dla tego osiedla. Bardzo nieprecyzyjnie określono obszar osiedla, ponieważ zarządzenie to posługuje się sformułowaniami wskazującymi jedynie na przybliżone odległości obejmujące obszar wywłaszczenia (np. osiedle to rozpoczyna się w odległości około 200 metrów od ul. N.). Natomiast działka nr "2" (w skład której weszła część działki nr "4") znajduje się w odległości zaledwie kilku metrów od ul. N. W skardze podniesiono również, że organ administracji pobieżnie przeprowadził postępowanie w sprawie. Byli właściciele działki nr "4", której zostali pozbawieni w 1979 r. otrzymali odszkodowanie, jednak "praktycznie" dowiedzieli się o pozbawieniu ich własności dopiero w 1984 r. Ponadto część działki nr "4" nadal pozostaje nie wykorzystana na cele budowy osiedla "K.". Byli właściciele działki nr "4" i ich następcy prawni wielokrotnie (w 1992 r. i 1994r.) zwracali się o zwrot tej działki, ale bez skutku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się o zarzutów skargi podniesiono, ze organ odwoławczy badał jedynie legalność decyzji z dnia [...].08.1984 r., stąd nie mógł odnieść się do kwestii dotyczących utworzenia osiedla "K." oraz podejmowanych czynności w zakresie wywłaszczenia. Niedopuszczalnym było w tej sprawie rozstrzyganie zagadnień dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Z tych też względów podniesione przez stronę skarżącą argumenty dotyczące wywłaszczenia S. i F.O., a następnie prowadzonego postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości należy uznać za nietrafne i nie odnoszące się do rozpatrywanej sprawy. Wyjaśniono również, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 k.p.a. i może mieć zastosowanie jedynie w przypadku gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy wadami określonymi w art. 156 § l k.p.a., uniemożliwiającymi sanowanie nieprawidłowej decyzji. W tej sprawie nie można stwierdzić, aby którakolwiek z tych wad miała miejsce.
Na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 27 kwietnia 2006 r. pełnomocnik skarżącej adwokat J. W.-P. podniosła, iż w marcu 1984 r. skarżąca złożyła w Urzędzie Miejskim w T. wniosek dotyczący wywłaszczonej nieruchomości, który nie został rozpatrzony. W związku z tym, zdaniem pełnomocnika, organ administracji nie powinien wydawać decyzji z dnia [...].08.1984r., w której pominięto wniosek A.P. z marca 1984 r. Ponadto w trakcie postępowania zmierzającego do wydania decyzji dnia [...].08.1984 r. w ogóle pominięto skarżącą jako stronę, tym samym pozbawiając ją prawa do obrony swoich praw.
Modyfikując treść żądania zawartego w skardze, pełnomocnik skarżącej wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].08.1984r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji zasądzenie kosztów postępowania.
Pełnomocnik strony przeciwnej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny /ważył, co następuje:
Skarżąca w dniu 1 sierpnia 2002 r. wyniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2002 r.
Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z. 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.
Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Poza sporem jest okoliczność, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] sierpnia 1984 r. o oddaniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr "2" obręb [...] w T. w użytkowanie wieczyste na rzecz R.K. jest ostateczna.
W stosunku do takiej decyzji możliwość jej zmiany (wzruszenia) dopuszczalna jest jedynie w trybie postępowania tzw. nadzwyczajnego. Jednym z takich postępowań jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie to może być wszczęte na wniosek lub z urzędu. Oznacza to, że jeżeli postępowanie jest już wszczęte (czy to na wniosek, czy z urzędu) i nie zakończone, to nie ma żadnych podstaw do "powtórnego" wszczynania postępowania. Taka zaś sytuacja miała miejsce w tej sprawie, w której organ administracji w postanowieniu z dnia [...].04.2002 r. wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie jednocześnie wyjaśniają, że już 4 lutego 2002 r. przekazano temu organowi wniosek strony zawierający żądanie wszczęcia postępowania.
Należy wskazać, iż w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie obowiązuje wyjątek określony w art. 149 § l k.p.a., stosownie do którego postępowanie wszczyna się w drodze postanowienia. W związku z w tej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed dniem 4 lutym 2002 r., (z chwilą wniesienia żądania do niewłaściwego organu administracji. który przekazał ten wniosek organowi właściwemu) i wówczas postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia w sprawie wszczęcia tego postępowania zostało wydane bez podstawy prawnej. Przyjęcie odmiennego poglądu, wskazującego na wszczęcie w tej sprawie postępowania z urzędu dopiero w dniu 22.04.2002 r. prowadzi do wniosku, że organ administracji nie miał podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie przed datą wszczęcia postępowania. Wszystkie bowiem czynności dowodowe, zarówno w postępowaniu "zwyczajnym" jak i "nadzwyczajnym" można prowadzić tylko w toku postępowania administracyjnego, a nie przed jego wszczęciem, lub po jego zakończeniu. Postanowienie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest postanowieniem "dowodowym", o którym mowa w art. 77 § 2 k.p.a., dlatego nie można domniemywać w tym zakresie dopuszczalności wydawania takiego postępowania.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z akt sprawy wynika, że postępowanie to zostało wszczęte na wniosek strony, wniosek ten był bowiem tą czynnością, która spowodowała podjęcie postępowania i organ administracji nie mógł "potwierdzać" wszczęcia postępowania bądź wszczynać go z urzędu. Moment wszczęcia postępowania ma znaczenie, chociażby w kontekście maksymalnego okresu jego prowadzenia (art. 35-37 k.p.a.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło wprawdzie wydać, na podstawie art. 157 § 3 k.p.a decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku złożenia wniosku przez stronę, jednakże w tym przypadku przedmiotem badania organu administracji mogły być jedynie przesłanki formalne wniosku, dotyczące dopuszczalności prowadzenia postępowania tak pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Ponieważ organ nie wydał decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, stąd należy wnosić, że w ocenie samego organu wniosek pochodzący od strony spełniał przesłanki prowadzenia na jego podstawie postępowania.
W tym zakresie organ administracji nie dokonał prawidłowego formalnego badania treści wniosku strony. Przede wszystkim wniosek ten z dnia 28.12.2001 r. bardzo nieprecyzyjnie określił przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego (akta sprawy, karla nr 2). Wniosek A.P. nie określa decyzji, która lub które winny być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wymogu wskazania takiej decyzji nie spełnia ogólne określenie w tym wniosku żądania "stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w T. w przedmiocie zbycia przedmiotowych działek". Taka treść sugeruje, że wnioskodawczyni domagała się stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących zbycia działek, a nie decyzji mających za przedmiot przekazanie działki na rzecz danej osoby. W związku z tym prowadząc po dniu 4 lutym 2002 r. postępowanie w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze samodzielnie i niezależnie od strony ustaliło przedmiot postępowania.
W postępowaniu wszczętym na wniosek strony, a dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, przedmiot tego postępowania winien być określony przez stronę. Jeżeli więc organ administracyjny miał wątpliwość, w stosunku do jakiego aktu administracyjnego zostało wszczęte postępowanie, winien zwrócić się do strony o sprecyzowanie w tym zakresie wniosku. Brak ten nie mógł być bowiem usunięty z urzędu w tym postępowaniu, a to dlatego, że zostało ono wszczęte na wniosek strony.
Jak zostało to podniesione, wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji winien spełniać formalne warunki (taki pogląd jest prezentowany również w orzecznictwie sądowym, np. WSA w wyroku z dnia 30.03.2004 r., sygn. akt I SA 764/03, opub. w Prok. i Pr. 2005/4/44; wyrok NSA z dnia 07.01.2003 r., sygn. akt I SA 21288/02, opub. w M. Prawn. 2003/4/147). Warunki formalne wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności obejmują: oznaczenie strony wraz z podaniem jej adresu zamieszkania (siedziby), zawarcie żądania stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, skonkretyzowanie decyzji/postanowienia które ma być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazanie przynajmniej jednej z podstaw domagania się stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § l k.p.a. oraz podpis strony. Te elementy powinny być przedmiotem wstępnego badania wniosku, i co oczywiste, etap wstępnego badania wniosku nie może obejmować merytorycznego badania zasadności wystąpienia przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności danego aktu administracyjnego. To na tym wstępnym etapie organ administracji powinien ustalić, czy żądanie strony dotyczy stwierdzenia nieważności (a więc zawiera co najmniej jedną z przesłanek, o której mowa w art. 156 $ l k.p.a.), czy też zawiera przesłankę określoną w innych przepisach - np. w art. 145 § l k.p.a.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (tak, jak i pozostałe postępowania nadzwyczajne) na charakter szczególny, obejmuje ono bowiem weryfikację decyzji ostatecznej, na podstawie której strona uzyskała prawo. Skutek zaś postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, polegający na stwierdzeniu nieważności danego aktu administracyjnego powoduje, że akt ten przestaje obowiązywać już od momentu jego wydania. W związku z tym w postępowaniach nadzwyczajnych to na stronie ciąży obowiązek wskazania jej zakresu żądania, a nie domniemania zakresu żądania. Zgodnie bowiem z zasadą ogólną określoną w art. 16 § l k.p.a. - wykładnia przepisów dotyczących postępowań nadzwyczajnych, w tym stwierdzenia nieważności decyzji, ma charakter restrykcyjny (zawężający).
Analiza treści wniosku złożonego przez A.P. w dniu 28.12.2001 r. zawiera bardzo ogólne podstawy żądania. Wprawdzie strona wskazuje, że decyzje są nieważne na podstawie art. 156 § l pkt 2 k.p.a.. ale jednocześnie podnosi brak uwzględnieniu szeregu okoliczności przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, które - w ocenie strony - mają istotne znaczenie w sprawie. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze na etapie formalnej oceny wniosku strony powinno przede wszystkim ustalić, czy strona domaga się stwierdzenia nieważności decyzji czy też może żąda wznowienia postępowania. Należało więc wezwać stronę do sprecyzowania i wyjaśnienia jej wniosku z dnia 28.12.2001 r. dołączając, w związku z treścią zasady określonej w art. 9 k.p.a. i nakazującej informowanie strony o przysługujących jej prawach, treść zarówno przepisów dotyczących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jak i wznowienia postępowania. Wówczas organ administracji miałby pewność nie tylko co do żądania strony, ale również co do decyzji, która jest przedmiotem wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].05.2002 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego z dnia [...] sierpnia 1984 r. o oddaniu nieruchomości oznaczonej jako działki nr "2" obręb [...] w T. w użytkowanie wieczyste na rzecz R.K., podtrzymując to rozstrzygnięcie własną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Wydając tą decyzję organ administracji popełnił błędy. Przede wszystkim obowiązkiem organu było ustalenie, w dacie wydania przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. ww. decyzji w dniu [...] sierpnia 1984 r., nie miało miejsce jakiekolwiek naruszenie prawa, określone w art. 156 § l k.p.a. Badaniu podlegał więc nie tyle bieg sprawy po dniu 10.08.1984 r. i ewentualne czynności podejmowane po tej dacie, ale przebieg postępowania administracyjnego zakończonego decyzja z dnia [...].08.1984 r. W tym zakresie organ administracyjny ustalił, że decyzja ta spełnia przesłanki określone w wówczas obowiązującym prawie, w tym w ustawie z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach Budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192 ze zm.). Ustalenie to należy uznać za wątpliwe. W toku postępowania sądowego strona podniosła bowiem, że przed wydaniem przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego decyzji z dnia [...] sierpnia 1984r. złożyła wniosek o oddanie jej działki nr "2". Okoliczność ta ma istotne znaczenie Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192 ze zm.) działki budowlane przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne oddawane było w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym. Jeżeli więc istotnie taki wniosek został złożony przez A.P. (lub ewentualnie jej poprzednika prawnego) to tym samym decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] sierpnia 1984 r. może być dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności wadą polegającą na jej wydaniu z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozstrzyga w tym wyroku, czy przesłanka ta rzeczywiście zaistniała, wskazuje jedynie, że organ administracji winien w tym zakresie prowadzić postępowanie, po ustaleniu, że istotnie wniosek strony dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] sierpnia 1984 r.
Należy również podnieść, iż, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie jest przesłanką uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej okoliczność, iż w trakcie postępowania zmierzającego do wydania danej decyzji strona bez własnej winy nie brała w udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. sytuacja, w której strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, stanowi przesłankę uzasadniającą wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Wprawdzie art. 156 § l pkt 2 k.p.a., regulujący przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, posługuje się pojęciem "rażącego naruszenia prawa'', do którego można zaliczyć istotne naruszenie przepisów postępowania, jednakże nie można zasadnie twierdzić, iż jedna i ta sama przesłanka może uzasadniać zarówno stwierdzenie nieważności decyzji jak i wznowienie postępowania w sprawie. Ustawodawca wskazując przesłankę braku udziału przez stronę w postępowaniu administracyjnym jako przesłankę wznowienia postępowania, tym samym wyłączył ją z kategorii przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności. Odmienna argumentacja prowadziłaby do rozszerzającej wykładni przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji i jako taka stałaby w sprzeczności z zasada wykładni ścieśniającej podstaw wzruszania decyzji w postępowaniach nadzwyczajnych.
Mając na uwadze zakres kognicji sądów administracyjnych żądanie skarżącej w zakresie orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości nie może być uwzględnione, ponieważ sądy administracyjnej nie wydają orzeczeń przyznających stronom prawa lub obowiązki.
W związku z uwzględnieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazuje, iż ponownie rozpatrując sprawę należy przede wszystkim prawidłowo ustalić treść żądania strony i w tym celu należy zwrócić się do pełnomocnika strony i samej strony jako pełnomocnika innych uczestników postępowania o sprecyzowanie żądania. Po sprecyzowaniu treści żądania i ustaleniu, że dotyczy ono sprawy administracyjnej, organ administracji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające kończąc je wydaniem decyzji. W przypadku zaś, gdy żądanie strony będzie dotyczyło sprawy załatwianej przez inny organ - wniosek strony należy przekazać zgodnie z właściwością lub też w przypadku gdy sprawa będzie objęta zakresem kognicji sądu powszechnego – wniosek należy zwrócić stronie stosownie do art. 66 § 4 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § l pkt c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 9, art. art. 16, art. 61, art. 63, art. 75 § l, art.77 § l i 2, art. 80, art. 107 § 3, art. 157 § 2 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje kwotę uiszczonego wpisu w wysokości 30 zł, kwotę opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnikowi pełnomocnictwo w wysokości 15 zł oraz zgodnie z § 18 ust. l pkt l lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.02.163.1348 ze zm.), kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego adwokata będącego pełnomocnikiem skarżącej.