II SA/Kr 1993/03

II SA/Kr 1993/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda /sprawozdawca/
Anna Szkodzińska /przewodniczący/
Joanna Tuszyńska
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska WSA Aldona Gąsecka-Duda / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skarg J. K., I K., J.K. oraz K.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących J. K. i K. S. kwoty po 10 /dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek pisma K. S. z dnia 18.04.1994r., dotyczącego wydania nakazu rozbiórki ściany wybudowanej w granicy drogi dojazdowej w S. przy ul. M.
W toku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie wydano niżej podane rozstrzygnięcia, które poza dwoma ostatnimi decyzjami organu pierwszej instancji oraz organu odwoławczego nie funkcjonują w obrocie prawnym jako uchylone w toku instancji, bądź w trybie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
I tak, decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Oddział Zamiejscowy w S. z dnia [...] marca 1995 roku, znak [...], po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej robót budowlanych wykonanych przez A. K. i W. K. w ramach rozbudowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr "1" przy ul. M. w S., na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane i art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 z dnia 30.10.1974 r.), z uwzględnieniem planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta S. -nakazano A. K. i W. K. wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego w zrealizowanej rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego na odcinku ok. 1,55m. bezpośrednio przylegającym do działki nr "2".
Po rozpoznaniu odwołań K. S. oraz I. K., J. K. i J. K. powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].05.1995r. znak [...] na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a., art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane w zw. z art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane, który następnie na skutek ich skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Gliwicach, działając na podstawie art. 200 § 2 i art. 207 § 2 pkt l k.p.a. oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane w związku z art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane decyzją z dnia [...].06.1995r., znak [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 1995r. oraz decyzję z dnia [...] marca 1995 roku, znak [...] i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Oddział Zamiejscowy w S. z dnia [...].09.1995r., znak [...], na podstawie art. 104 k.p.a., art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane w zw. z art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane - nakazano A. K. i W. K. wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na długości-2,90 m w granicy należącej do nich działki nr "1" z działką nr "2" oraz zobowiązano wyżej wymienionych do odprowadzania wód opadowych z należącego do nich budynku gospodarczego na teren własnej posesji.
Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].12.1995r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo oraz art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane, którą wydano po rozpatrzeniu odwołań J. K., I. K. i J. K. oraz K. S.
Na skutek skarg wyżej wymienionych na decyzję organu odwoławczego, wyrokiem z dnia 13.08.1997r. sygn. akt II SA/Ka 52/96 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt l i 3 ustawy o NSA z dnia 11.05.1995r. ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...].12.1995r., znak [...] i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji uznając, że zaskarżona decyzja została wydana bez wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego, jej uzasadnienie nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. , a nadto część ustaleń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia dokonano w odniesieniu do nieobowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki z 3.07.1980r. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano między innymi na bezsporny w sprawie fakt iż rozbudowa budynku gospodarczego na działce nr "1" miała miejsce w 1993r., oraz że ściana drewniana tego budynku o długości 2,90 m i wysokości do 6 m w szczycie znajduje się w granicy należącej do K. S. działki nr "2", a powyższe prace budowlane zostały przeprowadzone bez pozwolenia budowlanego. Nawiązując do treści art. 103 § 2 Prawa budowlanego z 7.07.1994r. ( dz. U. Nr 89, póz. 414 ze zm. ) oraz art. 37 ust. 1-2 i art. 42 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ) podzielono w nim ustalenia i pogląd organu orzekającego co do braku podstaw nakazania inwestorom rozbiórki spornego obiektu w oparciu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane, uznając za bezzasadne związane z powyższym zarzuty obu skarg . Jak wyjaśniono, działka na której wzniesiono ten obiekt zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się na terenach przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne, stąd niewątpliwie dopuszczalne jest wzniesienie w tym obszarze budynku gospodarczego wykorzystywanego na garaż dla właścicieli działki. Wskazano dalej iż zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy przyczyną nakazania przymusowej rozbiórki jest także stwierdzenie, że wybudowany obiekt pogarsza warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia. W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że sporny budynek zagrożeń takich nie stwarza, natomiast w aktach sprawy brak jest dowodów w oparciu o które dokonano tego ustalenia. Państwowy Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia 27.11.1995r. nie wypowiedział się o możliwości występowania uciążliwości garażu dla zdrowia ludzkiego środowiska z uwagi na niekompletną dokumentację, jaka przez organ została mu przesłana. Całkowitym milczeniem organ pominął także, czy i w jaki sposób pogorszą się warunki używania przez skarżących ich działek wskutek usytuowania w granicy działki nr "2" ściany o wysokości do 6 m, długości 2,90 m, która musi zostać obudowana murem przeciwpożarowym. Tę istotną okoliczność należało wyjaśnić ze szczególną wnikliwością, co z kolei powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). W przypadku stwierdzenia, że nie zachodzą podstawy orzekania na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ zobowiązany jest do zastosowania art. 40 tej , przy czym przez stan zgodny z przepisami należy rozumieć również zgodność z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podejmując w niniejszej sprawie czynności mające na celu doprowadzenie do stanu zgodności z przepisami organy obu instancji odnosiły się do rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.07.1980r. ( Dz. U. Nr 17, poz. 62 ), natomiast w tym zakresie powinno zostać zastosowane rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. ( Dz. U. Nr 10, póz. 46 ), które należy mieć na uwadze przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ze szczególnym uwzględnieniem § 12 pkt 4,6,7, oraz § 13. Z uwagi na dokonaną na bazie niewłaściwych przepisów ocenę ewentualnego zacienienia sąsiednich budynków przez ścianę znajdująca się w granicy, ustosunkowanie się do dotyczących tej kwestii zarzutów skarżących uznano za przedwczesne, natomiast co do podnoszonego naruszenia granicy stwierdzono, że problematyka ta należy do właściwości sądów powszechnych i rzeczą skarżących jest wystąpienie ze stosownym pozwem.
Wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Oddział Zamiejscowy w S. z dnia [...].06.1998r., znak [...], na podstawie art. 104 k.p.a., art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane w zw. z art. 40 i 42 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane oraz § 12, 13 ust. 1 pkt 1, § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. (Dz. U. Nr 10, póz. 46) i planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w S. nr [...] z dnia [...].07. 1986r. -nakazano A. K. i W. K. wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na długości 2,90 m., nie wyższej niż 5,00 m w miejscu istniejącej w graniczy działki nr "2" ściany drewnianej, jak również zobowiązano inwestorów do odprowadzenia wód opadowych z dachu na teren własnej posesji.
Powyższa decyzja na skutek odwołań J.K., I. K. i J. K. oraz K. S. została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...].08.1998r., znak [...], z powołaniem jako podstawy rozstrzygnięcia art. 138 § 2 w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane - jako nie uwzględniająca wszystkich istotnych okoliczności, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji w celu wykonania wszystkich zaleceń wynikających z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 13.08.1997r. sygn. akt II SA/Ka 52/96.
Po rozpatrzeniu sprawy po raz kolejny, decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Oddział Zamiejscowy w S. z dnia [...].09.1998r., znak [...] - nakazano A. K. i W. K. wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na długości 2,90m, nie wyższej niż 5,00 m, w miejscu istniejącej w granicy działki nr "2" ściany drewnianej budynku gospodarczego wykonanej z desek oraz zobowiązano inwestorów do odprowadzenia wód opadowych z dachu zgodnie ze sztuką budowlaną na teren własnej posesji. W osnowie decyzji znalazł się zapis iż po wykonaniu nakazanych robót inwestor winien uzyskać pozwolenie na użytkowanie budynku, zaś jako podstawę prawna wydanego rozstrzygnięcia powołano art. 104 k.p.a., art. 103 ust. 2 ustawy z 7.07.1994r. Prawo Budowlane, art. 40,42 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo Budowlane , § 12 i § 13 ust. l pkt l i ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach sygn. akt II SA/Ka 52/96 z dnia 13.08.1997r., plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta S. - Uchwała [...] z dnia [...] lipca 1986r. zaktualizowana Uchwałą Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...]12.1990r. w sprawie uchwalenia i ogłoszenia wykazów aktów prawa miejscowego wydanych przez Rady Narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego przed dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym i nadal obowiązujących, ogłoszoną w Dz. Urz. woj. [...] nr [...] z dnia [...]12.1990r. poz. [...], zmianami uchwalonymi Uchwałą nr [...]z dnia [...]11.1992r. oraz zmianami uchwalonymi Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...]12.1994r., ogłoszoną w Dz. Urz. woj. [...] nr [...] z [...] grudnia 1994r. ogłoszoną w Dz. Urz. woj. [...] nr [...] z [...] grudnia 1994. poz [...].
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli J. K., I. K. i J. K. oraz K. S., którzy domagali się jej uchylenia i nakazania inwestorom rozbiórki budynku gospodarczego użytkowanego jako garaż o wymiarach 3,70 m x l , 55 m oraz samowolnie przedłużonej więźby dachowej wraz ze ścianą drewnianą na długości 1,35 o wysokości do 6 , usytuowanych w granicy z działką nr "2" , położoną w S. przy ul. M., ewentualnie - uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia w innym składzie.
W obu skargach kwestionowano prawidłowość ustaleń dotyczących zakresu zrealizowanych przez inwestorów przy rozbudowie prac, jak również wskazywano na niewykonanie zaleceń wynikających z wyroku NSA, z powołaniem przepisów oraz pominiętych w rozważaniach organu pierwszej instancji okoliczności powodujących niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowania przez skarżących ich działek na skutek kwestionowanej rozbudowy.
Decyzją Wojewody [...] z dnia [...].11.1998r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na skutek skarg wyżej wymienionych na decyzję organu odwoławczego, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 19.09.2000r. , sygn. akt II SA/Ka 2409/98, uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...]9.11.1998r., znak [...]. W uzasadnieniu wyroku, po przedstawieniu stanu sprawy wskazano, że była ona już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, a zaskarżona decyzja narusza prawo i nie uwzględnia wskazań zawartych w wyroku z dnia 13.08.1997r. II SA /Ka 52/96 . Obowiązkiem organu odwoławczego było rozstrzygnąć, czy dotychczas przeprowadzone postępowanie i zebrany materiał wystarczają do stwierdzenia, że wybudowany bez pozwolenia obiekt nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 roku), zaś wbrew zaleceniom Sądu organ ten nie wyjaśnił, czy i w jaki sposób pogorszą się warunki używania przez skarżących swoich działek, nie wskazał też, w oparciu o które dowody poczynione zostały ustalenia co do wymiarów ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Organ nie wskazał także, czy i w jakim zakresie usytuowanie spornej ściany pogarsza warunki używania działki należącej do K. S., nie odnosząc się w ogóle do twierdzeń iż część należącej do niej działki stanowi drogę pożarową. Co do innych wskazywanych przez skarżących uciążliwości organ odniósł się do nich jedynie o tyle, że stwierdził iż nie stwarzają odstępstw od norm dopuszczalnych rozporządzeniem, nie wymieniając, jakie uciążliwości były przedmiotem rozważań i oceny organu. W tym zakresie przedmiotem rozważań organu winny być przepisy rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. nr 93, poz. 589). Ponadto brak wskazania przez organ, na podstawie jakich dowodów ustalono, że część ściany pozostała po starym obiekcie, a kwestię tę podnoszono w odwołaniu. Organ nie uzasadnił także, z jakich powodów propozycja innej lokalizacji ściany zgłoszona przez K. S. nie spełnia wszystkich wymogów takiej ścianie stawianych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zwrócić, szczególną uwagę na treść art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., ustalenia poczynione przez organy winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, które powinno wskazywać fakty uznane za udowodnione, dowody, na których organ się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ nadto ma obowiązek odnieść się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a uzasadnienie prawne decyzji powinno sprowadzać się nie tylko do przytoczenia przepisów, ale również wyjaśniać podstawę prawną. Podstawy prawnej nie stanowi - jak błędnie wskazał organ pierwszej instancji - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ostatnie z wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć stanowi decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].07.2003r., znak [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane uchylono decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Ośrodek Zamiejscowy w S. w zakresie podstawy prawej wyrzeczenia, oraz na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane. Nakazano A. K. i W. K. wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na długości 2,90 m, nie wyższej niż 5,00 m w miejscu istniejącego w granicy działki nr "2" ściany drewnianej budynku gospodarczego (wykonanej z desek), jak również zobowiązano ich odprowadzania wód opadowych z dachu zgodnie ze sztuką budowlaną na teren własnej posesji (według projektu dobudowy budynku dołączonego do akt sprawy), zaś w pozostałej części utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano na wydane uprzednio w sprawie orzeczenia, jak również wyjaśniono iż w ramach przeprowadzonego dotąd postępowania dokonano czynności oględzin w dniach 9.05.1994r. (1), 27.07.1995r. (2) i 25.03.1998 (3), w trakcie których ustalono, że : (l) " W lipcu 1993r. A. i W. K. dokonali rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego. W związku z faktem, że dach przedmiotowego budynku połączony był z dachem istniejącego budynku mieszkalnego pan K. wykonał roboty budowlane związane z przedłużeniem dachu nad istniejącym budynkiem mieszkalnym. W miejscu istniejącego budynku gospodarczego 1,55 m od lica ściany zostało wykonane zadaszenie, w granicy działki K. S. powstała ściana drewniana w miejscu istniejącej wykonano nowe deski (...) w/w roboty prowadzone były bez pozwolenia na budowę. " ; (2) " W granicy działki z P; K. S. stoi ściana drewniana o długości 2,90m/2,95m. Odcinek długości 1,35 m stanowi przedłużenie istniejącej ściany murowanej i znajduje się pod dachem przykrywającym całość budynku mieszkalno-gospodarczego. Odcinek 1,55 m, stanowi wyraźnie dobudowaną część niższą od całości (...) K. S. zeznaje, iż stara szopa (...) została w całości rozebrana (...), obecnie ściana jest nowo zrealizowana z nowych desek..." ; (3) " Wszystkie roboty związane z przebudową oraz z budową nowej ściany w granicy, zmianą gabarytu były prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę. "
Podano dalej, że zgodnie z art. 80-ust. 2 ustawy z dnia 7.07.994r. Prawo budowlane Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] jest właściwy do ponownego rozpoznania odwołania stron od ostatniej decyzji organu pierwszej instancji, w uzasadnieniu której, po rozpatrzeniu zgromadzonego w aktach materiału dowodowego - w tym protokołów z oględzin, Kierownik Urzędu Rejonowego w W. Ośrodek Zamiejscowy w S. wskazał między innymi na następujące okoliczności.
" W granicy działek nr "1" i nr "3" do lipca 1993r. istniał budynek gospodarczy przylegający do budynku gospodarczego K. S. W stosunku do zasadniczej bryły budynku załamywał się pod kątem prostym i przebiegał wzdłuż całej granicy nr "3". Był to obiekt całkowicie drewniany, a wody opadowe odprowadzane były na działkę sąsiednią. W lipcu 1993r., w/w budynek gospodarczy został częściowo rozebrany. Zachowano tylko część obiektu w linii istniejącego budynku mieszkalnego. W wyniku tych robót została uproszczona konstrukcja dachu. Całość - tj. budynek mieszkalny i gospodarczy - pokrywa dach dwuspadowy o jednakowym kącie nachylenia połaci dachowych . W następstwie tych prac w granicy działki nr "3" powstała ściana drewniana o długości 2,90 m oraz wysokości w najwyższym punkcie ok. 6 m i ok. 2, 10 m w najniższym. Część tej ściany - tj. ok. l, 35 m pozostała po starym obiekcie -czytelnie komponuje się w całość, jest zlicowana ze ścianą budynku mieszkalnego. Pozostałe l, 55 m ściany powstało w wyniku rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego. Wyżej wymienione roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę.. "
Nawiązując następnie do faktu wniesienia odwołań od tej decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne oraz stwierdził iż organ ten uczynił zadość przepisom kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo budowlane, zaś zarzuty zawarte w odwołaniach są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Stronom zapewniono gwarancje co do uczestnictwa w każdej fazie postępowania wymagającej ich osobistego udziału, a także możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.
Stwierdzono dalej, że nie jest możliwe nakazanie rozbiórki przedmiotowej ściany na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. Prawo budowlane oraz przytoczono treść art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy uznając iż w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i postępowań sądowo-administracyjnych jednoznacznie przesądzono brak podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1, przewidującego przesłankę niezgodności z obowiązującym w chwili budowy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy.
Wywiedziono następnie, że analiza zapisu z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy pozwala na stwierdzenie, że wybudowanie przedmiotowej ścianki nie wiąże się z pogorszeniem warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z § 13 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (które ma zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie § 330 " ust. l - Odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, z zachowaniem przepisów § 57 i 60. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest: l) nie mniejsza niż jego wysokość - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 55 m włącznie, 2) nie mniejsza niż 55 m - dla obiektów przesłaniających wyższych niż 55 m; ust. 2 - Wysokość obiektu przesłaniającego, o której mowa w ust. l liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego; ust. 3 - Odległości, o których mowa w ust. 1 mogą być mniejsze, jeżeli będą spełnione inne warunki określone w rozporządzeniu oraz będzie zapewnione z okna budynku przesłanianego pole widzenia o kącie 60° w płaszczyźnie poziomej, a obiekt przesłaniający, znajdujący się w tym polu jest usytuowany w odległości nie mniejszej niż jego wysokość; ust. 4 -Odległości, o których mowa w ust. 1 mogą być zmniejszone o połowę w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej (plombowej).
W tym kontekście wyjaśniono, że sporna inwestycja jest uzupełnieniem przedmiotowej zabudowy oraz powołano wyrok NSA w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 29.06.1999r., sygn. II S.A./Kr 269/98, zgodnie z którym "...inwestycja stanowiąca zabudowę kwartału i nawiązująca linia zabudowy i gabarytami do budynków sąsiednich jest dobudową jest do istniejącego budynku wielomieszkaniowego. Takie uzupełnienie istniejącej już zabudowy jest, w ocenie NSA zabudową plombową. Nie można się zgodzić (...) iż za zabudowę plombową można uznać jedynie budynek posadowiony na wolnym miejscu pomiędzy dwoma istniejącymi obiektami. Za "plombę " należy uznać budynek, który uzupełnia istniejącą już zabudowę... " . Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazano , że w swym najwyższym punkcie obiekt przesłaniający liczy 6 m, zatem zgodnie z § 13 ust. 4 rozporządzenia odległość dopuszczalna od budynku przesłanianego wynosi 3 m, a warunek ten jest spełniony bowiem odległość rzeczywista budynków wynosi 4,20m .
Jak wyjaśniono dalej, użyte przez ustawodawcę w powyższych normach pojęcie naturalne oświetlenie, nie jest tożsame z pojęciem nasłonecznienia. Kwestii tej dotyczy § 60 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, że : " ust. 1. Pokój mieszkalny oraz pomieszczenie przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach S00-\6°°:, ust 2. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czy w zabudowie uzupełniającej (plombowej) dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia." Uwzględniając tę regulację podano, że ze sporządzonych podczas oględzin szkiców sytuacyjnych (karty nr 47 i nr 53) wynika, iż w ścianie frontowej P.P. K., znajdują się " drzwi i okna". Ściana ta ma ekspozycję zachodnią i zapewnia nasłonecznienie pomieszczeń zgodnie z przepisami prawa. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone w trakcie oględzin przeprowadzonych przez pracowników Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 5.06.2002r., w toku których ustalono między innymi iż nie stwierdza się negatywnego wpływu dobudowy budynku gospodarczego do budynku gospodarczego K. S.
Wskazano następnie, że nie zachodzi też podstawa do twierdzenia iż ewentualna budowa ścianki oddzielenia przeciwpożarowego, pogarszałaby dojazd do budynków stron skarżących. Zgodnie z §14 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia "Do działki budowlanej oraz do budynku i urządzeń z nim związanych należy zapewnić dojście i dojazd od drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach szczególnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m ".
W myśl § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15.01.1999r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe - " Drogi pożarowe doprowadzone do budynków i urządzeń powinny odpowiadać wymaganiom określonym w poniższej tabeli, ( wyciąg z tabeli) 1. W miastach, na terenach zakładów przemysłowych oraz magazynów (najmniejsza szerokość jezdni w metrach) - 3, 5. "
Uwzględniając te regulacje stwierdzono, że wybudowanie ścianki oddzielenia przeciwpożarowego zgodnie z przepisami prawa nie spowoduje naruszenia wyżej określonych wymogów prawa, jak również podkreślono iż w niniejszej sprawie znaczenie ma szerokość dojazdu, nie zaś jego ewentualna lokalizacja tj. na wyodrębnionej działce, czy też kilku działkach.
Wyjaśniono ponadto, że zarzut stron co do braku odniesienia organu pierwszej instancji do kwestii pozostawienia części rozebranego budynku gospodarczego lub też ewentualnej wymiany elementów starego budynku gospodarczego dokonanej równolegle z dobudowaną ścianką drewnianą, nie ma znaczenia dla trafności skarżonego rozstrzygnięcia, którego celem jest doprowadzenie występujących nieprawidłowości do stanu zgodnego z przepisami prawa, a także stwierdzono iż budowa ścianki oddzielenia przeciwpożarowego nie ma wpływu na pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, które wiązałoby się z uciążliwościami w zakresie emisji drgań, hałasu, promieniowania, zanieczyszczeń powietrza, wody i innych szkodliwych zjawisk, których nie powoduje ni jej wzniesienie.
Przechodząc do dalszej części rozważań wskazano, że w ramach prowadzonego postępowania organ odwoławczy zbadał czy nie wystąpiły przesłanki zastosowania art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane. Obiekt położony jest w obszarze, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego mógł być zabudowany tego typu obiektami, nie zachodzą także przesłanki zagrożenia ludzi lub mienia lub powodujące niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych. Zgodnie art. 40 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego (...) do stanu zgodnego z przepisami. W tym kontekście powołano § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 14.12.1994r., który przewiduje iż usytuowanie budynku na działce budowlanej powinno być dostosowane do linii i gabarytów zabudowy, określonych w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewniać zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich, określonych w rozporządzeniu, a także w przepisach odrębnych i szczególnych, w tym sanitarnych i o ochronie przeciwpożarowej. W myśl § 270 ust. 2 tego rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki, o odporności ogniowej określonej w § 233, a dla budynków wymienionych w § 213 - o odporności ogniowej 60 min. Nakaz nałożony przez organ pierwszej instancji wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego jest zatem zgodny z prawem, nie narusza przepisów prawa obowiązujących przed 1975 r., jak również obecnie, stąd nałożenie obowiązku wybudowanie ścianki oddzielenia przeciwpożarowego należy uznać za trafne.
Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w, Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].07.2003 roku, znak [...], jak również kwestionując decyzję z dnia [...] września 1998 roku, znak [...], J. K., I. K. i J. K. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz nakazania A. K. i W. K. przymusowej rozbiórki spornej ściany drewnianej wraz z więźbą dachową, wybudowanej w granicy drogi dojazdowej do zabudowań K. S., od strony północnej, o długości 2,90 m , ewentualnie - uchylenia obu decyzji i przekazanie akt sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący zarzucali zignorowanie wskazań zawartych w wyrokach NSA z dnia 19.09.2000r.sygn. II SA/Kr 2409/98 i z dnia 13.08.1997r. sygn. II SA/Kr 52/96, a także brak wnikliwego rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...].09.1998r., w tym zaniechanie podjęcia odpowiednich czynności zmierzających do zbadania - czy i w jaki sposób pogorszą się warunki używania ich przez działek. Kwestionowali jako nieprawdziwe ustalenia, w myśl których część spornej ściany pozostała po dawnym obiekcie twierdząc, że został on w całości rozebrany. Podnosili także, że nakazanie budowy ściany oddzielenia przeciwpożarowego o wysokości 5 m w odległości 4,20 m od budynku skarżących może spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych oraz zaciemni ich pomieszczenia mieszkalne. Organ nadzoru budowlanego winien był zastosować rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. ze szczególnym uwzględnieniem przepisów § 12 pkt 4-6 oraz § 13, zaś tymczasem uwzględniono wyłącznie § 13 ust. l pkt l i § 13 ust. 2 tego rozporządzenia. Skarżący uznawali za gołosłowne - jako nie poparta żadnymi dowodami stwierdzenia, że zastosowanie muru oddzielenia przeciwpożarowego chroni budynki skarżących, oraz że pozostałe wysuwane uciążliwości nie stwarzają odstępstwa od norm dopuszczalnych, jak również podawali iż nie wyrażają zgody na wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Wskazali także, że działka użytkowana przez K. S. stanowi dla niej nie tylko dojście, ale także drogę dojazdową i pożarową, użytkowaną ponad sto lat, a także plac składowy, a pozbawienie jej tego miejsca na składowanie materiału opałowego albo budowlanego spowoduje konflikty pomiędzy sąsiadami. Skarżący wskazywali nadto na nierzetelne i stronnicze prowadzenie przez organy niniejszego postępowania.
W skardze zawarto opis stanu faktycznego na działce inwestorów i z nią sąsiadujących, który istniał przez kwestionowaną rozbudową budynku gospodarczego oraz po tej dacie.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].07.2003 roku, znak [...] wniosła w terminie także K. S., która kwestionowała również prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wyżej wymieniona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania inwestorom rozbiórki budynku gospodarczego użytkowanego jako garaż o wymiarach 3,70 m x l , 55 m oraz samowolnie przedłużonej więźby dachowej wraz ze ścianą drewnianą na długości 1,35 o wysokości do 6 , usytuowanych w granicy z działką nr "2", położona w S. przy ul. M., ewentualnie - uchylenia obu decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w innym składzie.
Skarżąca także wskazała na brak realizacji wskazań zawartych w wyrokach NSA i gołosłowność stwierdzeń zawartych w decyzji, nie popartych żadnymi dowodami. Podobnie jak pozostali skarżący zarzuciła, że dawny budynek drewniany został rozebrany w całości - co inwestorzy przyznali w czasie wizji lokalnej w dniu 25.03.1998r., nieprawdą jest zatem ustalenie, że cześć spornej ściany jest jego pozostałością. Wskazała nadto na złe posadowienie rynien na budynku gospodarczym oraz zawężenie używanej przez nią drogi dojazdowej, pożarowej, ewakuacyjnej, stanowiącej dojście i plac składowy. K. S. wniosła również zastrzeżenia odnośnie szkicu będącego załącznikiem do protokołu oględzin, podnosząc iż jej budynek gospodarczy przylega na długości 8 m do budynku gospodarczego , a nie jak tam uwidoczniono do budynku mieszkalnego inwestorów, kwestionowała oznaczenie w nim pozostałości po starym budynku gospodarczym, który został w całości rozebrany oraz brak oznaczenia przebiegu granicy. Skarżąca zarzuciła także, iż w czasie wizji lokalnej w dniu 5.06.2002r. nie została wpuszczona na działkę nr "1" przez W. K., członek komisji poinformował ją, że może wejść jedynie w obecności funkcjonariusza Policji, a zatem oględziny odbyły się bez jej udziału, a organ je przeprowadzający nie umożliwił jej uczestnictwa w czynności. K. S. zarzucał nadto, że postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie było rzetelne i bezstronne, naginano prawo wyłącznie na korzyść inwestora, nie uwzględniano jej zastrzeżeń. Podobnie jak pozostali skarżący, wskazała iż organ nadzoru budowlanego winien był zastosować rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów § 12 pkt 4- 6 oraz § 13, tymczasem uwzględniono wyłącznie § 13 ust. l pkt l i § 13 ust. 2 tego rozporządzenia,. a także zarzuciła gołosłowność stwierdzenia, że zastosowanie muru oddzielenia przeciwpożarowego chroni budynki skarżących, natomiast pozostałe wysuwane uciążliwości nie stwarzają odstępstwa od norm dopuszczalnych, jako opinię nie popartą żadnymi dowodami. Wskazała w tym zakresie na warunków dotyczących odległości pomiędzy budynkami, na wzniesienie obiektu w granicy działki bez jej zgody, ograniczenie widoczności dojazdu do zabudowań skarżącej, niezapewnienie możliwości konserwacji, na wadliwości w opracowaniu planu zagospodarowania przestrzennego, na którym opierają się kwestionowane decyzje, a także naruszenie wymogów przewidzianych w przepisach dla dróg przeciwpożarowych, w której to kwestii winna wypowiedzieć się Wojewódzka Komenda Straży Pożarnej, nie zaś Komenda Powiatowa z uwagi na przyjaźń inwestorów z komendantem powiatowym. Skarżąca wskazała, że powołana w decyzji organu drugiej instancji działka nr "3" nie jest jej własnością.
Również w skardze K. S. zawarto opis stanu faktycznego na działce inwestorów i z nią sąsiadujących, jaki istniał przed kwestionowaną rozbudową budynku gospodarczego oraz po tej dacie.
W odpowiedzi na obie skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji odwoławczej, w uzasadnieniu której przedstawiono motywy podjętego rozstrzygnięcia, przy czym organ ten nie odniósł się do zarzutu dotyczącego naruszenia w toku oględzin dnia 5.06.2002r. uprawnień K. S. do uczestniczenia w tej czynności.
W piśmie procesowym z daty 13.11.2006 r. J. K., I. K. i J. K. ponawiali podnoszone uprzednio zarzuty, wnosząc o nakazanie przymusowej rozbiórki przybudówki - garażu w całości, względnie o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, jak również o zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania w wysokości 10,00zł.
W piśmie z tej samej daty także K. S. ponowiła zgłaszane w sprawie zarzuty i wnioski, domagając się nadto zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w wysokości 10,00zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy, uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany powołaną podstawą prawną oraz granicami skargi wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia, podnoszone w niej zarzuty i zgłaszane wnioski (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego, przy czym fakt uprzedniego wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyroków z dat 13.08.1997r. sygn. II SA/Ka 52/96 i 19.09.2000 r. sygn. II SA/Ka 2409/98 ma ten skutek, że ponowna kontrola dotyczy w istocie decyzji podjętych po tej dacie lub pozostawionych w obrocie, odbywa się na gruncie obowiązującego wówczas stanu prawnego oraz następuje z uwzględnieniem wiążącego charakteru oceny prawnej oraz z nią związanych wskazań zawartych w uzasadnieniu tych orzeczeń ( art. 153 p.p.s.a. oraz art. 30 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm., uchylonej z dniem 1.01.2004r. i art. 99 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa materialnego i procedury oraz sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu eliminację błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia dostrzeżonych wadliwości, przy czym wskazania te nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego tego rodzaju, iż określony pogląd stanie się nieaktualny, zaś analogiczny skutek może spowodować zmiana po wydaniu orzeczenia sądowego istotnych okoliczności faktycznych.
W sprawie niniejszej po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach obu powołanych wyżej wyroków, uwzględniając przepisy przejściowe nowych regulacji, w dacie wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie uległ zmianie brany w nich pod uwagę stan prawny co do stosowania powoływanych w nich przepisów postępowania oraz materialnoprawnej podstawy prawnej orzekania art. 37 ust. 1-2 i art. 42 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ) w zw. z art. 103 § 2 ustawy z dnia z 7.07.1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm. ) oraz w zależności od ustaleń, także art. 40 pierwszej z powołanych ustaw. Z materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych nie wynika również, by takim zmianom uległy istotne fakty, stąd we wskazanym zakresie za wiążącą należy uznać tak zawartą w wyrokach ocenę prawną, jak i z nią związane wskazania co do dalszego toku postępowania.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była zrealizowana bez pozwolenia na budowę, w 1993r., przez inwestorów A. K. i W. K. rozbudowa budynku gospodarczego na działce nr "1" przy ul. M. w S., którego ściana drewniana o długości 2,90 m i wysokości do 6 m w szczycie, znajduje się w granicy działki nr "2" należącej do K. S.
Wyżej wskazane okoliczności, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale nie są sporne i za takie uznano je już w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 13.08.1997r. sygn. akt II SA/Ka 52/96 Wyrok ten przesądza o obowiązku stosowania przez organy administracji publicznej w procesie subsumpcji jako materialnoprawnej podstawy prawnej orzekania art. 37 ust. 1-2 i art. 42 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 § 2 ustawy z dnia z 7.07.1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz w zależności od ustaleń, także art. 40 pierwszej z powołanych ustaw, co uwzględniono przy wydaniu zaskarżonej decyzji.
We powoływanym wyroku wyrażono również ocenę prawną prawidłowości ustaleń i zastosowania w niniejszej sprawie aktów prawa miejscowego, która wskazuje na niespełnienie przesłanki orzeczenia co do zrealizowanych robót budowlanych nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974r. Jak w nim podano - działka, na której wzniesiono obiekt zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się na terenach przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne, stąd niewątpliwie dopuszczalne jest wzniesienie w tym obszarze budynku gospodarczego wykorzystywanego na garaż dla właścicieli działki. Ustalenia i ocena prawne zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozostają z powyższym w zgodzie, stąd nie można uznać za skuteczne kwestionujących takie stanowisko zarzutów skarżących, natomiast prawidłowość rozwiązań przewidzianych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie podlega badaniu w ramach niniejszego postępowania.
Wiążącą oceną prawną wynikającą z pierwszego wyroku jest też wskazanie ówczesne wskazanie na stosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. (Dz. U. Nr 10, poz. 46), a nie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.07.1980r. ( Dz. U. Nr 17, poz. 62).
W kolejnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 19.09.2000r. , sygn. akt II SA/Ka 2409/98 uznano za aktualną wyżej powołaną ocenę prawną oraz wskazano na powinność dokonania rozważań dotyczących wpływu zrealizowanego obiektu na środowisko z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. nr 93, poz. 589), do treści którego wbrew tym wskazaniom, będącym pochodną oceny prawnej nie odniesiono się w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, nie podając przyczyn takiego stanu rzeczy.
Ocena prawna obu wyroków zwraca także uwagę na naruszenie przepisów proceduralnych w zakresie stosowania art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., zaś z uwagi na dotychczasowe uchybienia wynikającym z nich zasadom, przy wydaniu zaskarżonej decyzji otwarta pozostała kwestia zebrania dowodów, ich rozpatrzenia i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału, który jest istotny dla orzekania na podstawie art. 37 ust. l pkt 2, względnie art. 42 albo art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane, a następnie ujawnienie procesu decyzyjnego zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a., przy odniesieniu się także do podnoszonych przez strony zarzutów i wniosków.
Mając na uwadze powyższe i treść zaskarżonej decyzji, jak również okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, nie można uznać by akcentowane w poprzednich wyrokach uchybienia proceduralne zostały aktualnie wyeliminowane.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § l k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Przepisy proceduralne k.p.a. nie przewidują obowiązku strony wskazywania dowodów potrzebnych dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, natomiast przyznają jej w postępowaniu dowodowym prawo zgłaszania wniosków oraz uczestniczenia w czynnościach (art. 10 k.p.a., art. 78 § 1-2 k.p.a. i art. 79 § 2 k.p.a.). Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § l k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co nadto ma związek z art. 80 k.p.a. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam zb. LEX nr 166546 ).
Odnosząc te ogólne uwagi do stanu niniejszej sprawy należy wskazać na zasadnicze wady zaskarżonej decyzji, jakie wiążą się z dowolnością nielicznych zresztą ustaleń organu drugiej instancji, pominięciem wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału i brakiem oceny dowodów, a także sprzecznością niektórych stwierdzeń z powołanymi dowodami oraz nieodniesieniem się do szeregu podnoszonych przez skarżących szczegółowych zarzutów, czy wnioski K. S. dotyczącego innej niż przyjmowana przez organy lokalizacji ściany oddzielenie przeciwpożarowego. Ocena prawna stanu faktycznego nie odnosi się do zmian w przepisach wykonawczych, które zaszły po wydaniu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 19.09.2000r. , sygn. akt II SA/Ka 2409/98, a wiążą się z treścią nowej regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zawierającą istotne przepisy przejściowe i końcowe w § 330-331.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie czyni własnych ustaleń - poza nielicznymi, wplecionymi do oceny prawnej, pomimo iż jego obowiązkiem jest orzekanie merytoryczne. I tak, ustalenia co do wysokości obiektu przesłaniającego (który liczy 6 m) i odległości pomiędzy tym obiektem, a obiektem przesłanianym (wynoszącej 4.20 m), pojawiają się przy analizie zachowania wymogów z § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jednakże bez wskazania dowodów, przy czym nie wynikają one także z cytowanych w uzasadnieniu fragmentów ustaleń dokonanych w poprzednich decyzjach, czy protokołach oględzin. W tej części budzi również zastrzeżenia dowolność prezentowanej na bezie powyższych ustaleń oceny prawnej stanu faktycznego z uwagi na stosowanie § 13 ust. 4 tego rozporządzenia, aktualnego w szczególnych wypadkach bez wykładni pojęcia śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej (plombowej). Nie zastępuje takich rozważań wskazanie na wydany w innej sprawie wyrok NSA, w którym rozważano kwestię zabudowy plombowej w kontekście tzw. "plomby architektonicznej" i tzw. "plomby .urbanistycznej" bez istotnego nawiązania do tam występującego stanu faktycznego dotyczącego li tylko zabudowy śródmiejskiej.
Co do ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego pojawiają się one nadto przy analizie spełnienie wymogów z § 60 powołanego wyżej rozporządzenia, gdzie wskazano na sporządzone podczas oględzin szkice sytuacyjne (kart 47 i 53), z których ma wynikać, że w ścianie frontowej budynku P. K. znajdują się drzwi i okna, ściana ta ma ekspozycję zachodnią i zapewnia nasłonecznienie pomieszczeń zgodnie z przepisami prawa, a także stwierdzono, że te ustalenia zostały potwierdzone przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu oględzin 5.06.2002r., w trakcie których ustalone między innymi, że nie stwierdza się negatywnego wpływu dobudowy budynku gospodarczego do budynku pani S.
W tym zakresie należy zauważyć, że dokument stanowiący kartę 47 akt administracyjnych, nieopatrzony pieczęciami i podpisami, został oznaczony jako " Szkic odręczny spornej ściany w granicy działki - nr [...] "2" (zakreślonej na czerwono) sporządzony dn.12 czerwca 1995r. " i załączony do skargi K. S. z 12.06.1995r. Dokument ten nie może zostać zatem uznany za szkic z oględzin, natomiast szkic z oględzin przeprowadzonych dnia 27.07.1997r. - k. 53 - obrazuje co prawda ścianę frontową budynku mieszkalnego P. K., jednakże nie zawiera jakichkolwiek wskazań odnośnie, faktu, liczby oraz lokalizacji znajdujących się w niej drzwi i okien. Poza wskazywaną sprzecznością ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego wskazać należy dodatkowo na dowolność i błędy dokonywanej na podstawie § 60 rozporządzenia oceny prawnej bez wyjaśnienia ilości mieszkań znajdujących się w przesłanianym budynku , liczby pokoi i usytuowania okien tychże pomieszczeń, czego nie odnotowano także w protokole oględzin 5.06.2002r.
Ocena prawna na gruncie § 14 ust. l, § 12 ust. 1 i § 270 ust. 2 powyższego rozporządzenia, jak również § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15.01.1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe przeprowadzana jest bez żadnych ustaleń, których nie poczyniono także, co do orzeczonego nakazu odprowadzania wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku zgodnie ze sztuką budowlaną na teren własnej posesji inwestorów według projektu dobudowy budynku dołączonego do akt sprawy, którego nie opisano. W tym zakresie brak również oceny prawnej stanu faktycznego.
Nie można przyjąć, że uchylając decyzję organu pierwszej instancji jedynie w zakresie bliżej niepowołanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nie poddając krytyce ustaleń w zawartych w tym orzeczeniu organ odwoławczy uznał je za własne, bowiem w tej sytuacji brak byłoby spójności pomiędzy niektórymi ustaleniami, zaś obie decyzje cechowałyby inne wadliwości w zakresie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Do analogicznych wniosków prowadzi uznanie za takie ustalenia fragmentów protokołów oględzin i uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji cytowanych w części historycznej zaskarżonej decyzji.
Zważyć należy bowiem, że w aktach administracyjnych znajduje się opracowanie dotyczące przedmiotowej rozbudowy budynku gospodarczego, sporządzone przez mgr inż. J. P., a przedstawione przez inwestorów w wykonaniu obowiązku nałożonego na A. K. i W. K. postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Oddział Zamiejscowy w S. z dnia [...].07.1994r., znak [...], którym zobligowano wyżej wymienionych do przedłożenia między innymi inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, planu zagospodarowania działki i projektu technicznego mających doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Wskazany dokument został przy wydaniu rozstrzygnięcia pominięty bez podania przyczyn zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, mimo iż zawiera szereg istotnych danych, w tym dotyczących usytuowania budynku gospodarczego i spornej ściany w terenie, w relacji do innych obiektów i urządzeń budowlanych na działce inwestorów i z nią sąsiadujących, czy też wysokości spornej ściany, mierzonej z uwzględnieniem określonych elementów konstrukcyjnych.
Ustalenie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, cytowane w części historycznej zaskarżonej decyzji odwoławczej, w którym podaje się, najpierw że w następstwie prac zrealizowanych w lipcu 1993 r. powstała ściana drewniana o długości 2,90 m oraz wysokości w najwyższym punkcie ok. 6 m i ok. 2, 10 m w najniższym, a dalej iż część tej ściany - tj. ok. l, 35 m pozostała po starym obiekcie, zaś pozostałe l, 55 m ściany powstało w wyniku rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego jest wewnętrznie sprzeczne, jak również dowolne bowiem niepoparte wskazaniem i oceną dowodów.
Ponadto uwzględniając część historyczną zaskarżonej decyzji i tam powołane protokoły oględzin oraz dalszy, z oględzin przeprowadzonych w drugiej instancji należy zauważyć iż w zakresie istotnych okoliczności nie zawierają one tożsamych danych przy kolejno dokonywanych pomiarach odległości spornej ściany od budynku I. K., J. K. i J. K., czy jej długości. W protokołach tych podaje się tę odległość od budynku mieszkalnego wyżej wymienionych odpowiednio na 4,30 m, 4,20 m, 4,35m, a jej długość ściany raz na 2,90 innym razem na 2,92 m. Z pomiarów wysokości ściany - w tym sporządzonych szkiców nie wynika, czy dokonywano je do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego, a także który element obiektu jako taką najwyżej zacieniającą krawędź należy uwzględnić w sprawie mającej za przedmiot rozbudowę budynku gospodarczego, polegającą na wzniesieniu tylko niektórych jego części tworzących nową bryłę już istniejącego obiektu.
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § l pkt l c p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do przeprowadzenia której zmierzając pozostałe zarzuty skarg. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu (por. wyrok NSA z 10.02.1981 r., SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , póz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa.
Uwzględniając wnioski zawarte w skargach należy dodać, że w świetle art. 145 §1 p.p.s.a i art. 151 p.p.s.a. brak podstaw do wydania w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym wyroku stanowiącego merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazu rozbiórki zrealizowanej przez inwestorów rozbudowy budynku gospodarczego. Uznanie za zasadne zarzutów obu skarg w zakresie dotyczących naruszenia przy wydaniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego uprzednio powołanych przepisów postępowania, a w tej części również dotyczącego wiążącego charakteru oceny prawnej co do stosowania regulacji proceduralnych zawartej w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 19.09.2000r. sygn. akt II SA/Ka 2409/98, uzasadnia natomiast uchylenie wyłącznie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].07.2003 roku, znak [...], który rozpatrując sprawę nie zastosował się do wskazań zawartych w tym wyroku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt l c p.p.s.a orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku. Rzeczą organu drugiej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia po wyeliminowaniu wyżej wskazanych uchybień przepisom postępowania, których wystąpienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co winno objąć również niedostatki w ocenie prawnej stanu faktycznego w zakresie dalszego stosowania w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst pierwotny Dz. U. z 1995, Nr 10, póz. 46, tekst jednolity Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm. ).
Podstawę orzeczenia zawartego w pkt II. stanowi art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § l p.p.s.a., jak w pkt III sentencji wyroku.