II SA/Kr 198/23

II SA/Kr 198/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 października 2022 r. znak: SKO.ZP/415/121/2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w C. kwotę 980 zł ( dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 października 2022 roku, znak: SKO.ZP/415/121/2022 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 26 stycznia 2022 r. nr 4/F/2022 działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 K.p.a. odmówił uchylania decyzji nr 79/A/2020 znak: UGG-I.6730.41.2020.IP z dnia 27 lipca 2020 r. o warunkach zabudowy w obszarze nieruchomości ozn. dz. nr [...], [...] położonych w jedn. ewid. [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...] dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, V kondygnacyjnego (IV kondygnacje mieszkalne) do 16 mieszkań, z garażem w kondygnacji przyziemia wraz z infrastrukturą techniczną, z budową parkingu na 10 miejsc postojowych oraz ciągów pieszo-jezdnych
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Burmistrz Miasta Chrzanowa decyzja z dnia 26 stycznia 2022 r. nr 4/F/2022 działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 K.p.a. odmówił uchylania decyzji nr 79/A/2020 znak: UGG-I.6730.41.2020.IP z dnia 27 lipca 2020 r. o warunkach zabudowy w obszarze nieruchomości ozn. [...] dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, V kondygnacyjnego (IV kondygnacje mieszkalne) do 16 mieszkań, z garażem w kondygnacji przyziemia wraz z infrastrukturą techniczną, z budową parkingu na 10 miejsc postojowych oraz ciągów pieszo-jezdnych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie w oparciu o przesłankę z art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. postanowieniem z dnia 19 listopada 2021 r. wznowiono postępowanie zakończone ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 27 lipca 2020 r. o warunkach zabudowy, celem zbadania, czy wnioskodawca posiada przymiot strony, a także, czy bez własnej winy nie brał w nim udziału. W ww. zakończonym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy Spółdzienia M. w C. nie była uznana za stronę postępowania. O wydaniu ww. decyzji Burmistrza Miasta Chrzanowa o warunkach zabudowy, wnioskodawca dowiedział się 12 października 2021 r. Swoje uprawnienia uargumentowała tym, że jako współwłaściciel nieruchomości, dz. ozn. nr [...] obręb [...], sąsiaduje -graniczy punktem narożnym - z działką objętą ustaleniami warunków zabudowy, tj. z dz. nr [...] i powinien występować jako strona postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Działka ozn. nr [...] jest zabudowana znajduje się na niej V kondygnacyjny budynek mieszkalny wielorodzinny nr [...] przy ul. [...] w [...].
Organ wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Złożony wniosek w części graficznej, sporządzony został na mapie zasadniczej w skali 1:1000, zgodnie z przepisami przedstawiał granice terenu objętego wnioskiem wraz z obszarem oddziaływania inwestycji. Określony przez inwestora obszar oddziaływania dla wnioskowanej inwestycji o ustalenie warunków zabudowy był tożsamy z granicą terenu, na którym planowana jest inwestycja i obejmował działki nr [...] i [...]. Wydanie decyzji zostało poprzedzone sporządzeniem przez urbanistę analizy urbanistycznej wraz z projektem decyzji (zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 60 ust. 4 u.p.z.p., ustalenie warunków zabudowy odbywa się z udziałem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia). W prowadzonym postępowaniu w sprawie warunków zabudowy został zbadany rodzaj inwestycji i jej rozmiar oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia. Stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, inwestycja objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Za strony postępowania uznano właścicieli działek bezpośrednio graniczącym z terenem objętym wnioskiem (obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie wykraczał poza granice terenu objętego wnioskiem). W przypadku postępowań o ustalenie warunków zabudowy krąg stron postępowania ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa uregulowaną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z,p. w zw. z art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dany podmiot posiada zaś interes prawny, o którym mowa w powołanym przepisie wtedy, gdy na podstawie konkretnego przepisu prawa może skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami tego podmiotu. Nie ma wątpliwości, że przedstawione w powołanym art. 28 k.p.a. pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego, a więc interes prawny uprawniający do wszczęcia postępowania i bycia w nim stroną musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Nie wystarczy zatem samo wewnętrzne przekonanie danego podmiotu w tym zakresie, które zwykle wiąże się z interesem faktycznym, a nie prawnym (por. wyrok : NSA z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt l OSK 178/18). To nie art. 28 k.p.a. wyznacza w danym postępowaniu dla konkretnej osoby status strony, ale odrębny przepis (norma prawna), który chroni prawa danej osoby, a celem postępowania administracyjnego jest wydanie rozstrzygnięcia ingerującego lub kształtującego te prawa (zob. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 388/17, LEX nr 2624581), Przyjęta w art. 28 k.p.a. przesłanka przyznania jednostce statusu strony, przesłanka interesu prawnego, wymaga wprowadzenia z przepisów administracyjnego prawa materialnego. Przepisy prawa cywilnego, w tym art. 140, art. 144 i art. 154 k.c., dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego z tytułu prawa własności tylko o tyle, o ile przepisy administracyjnego prawa materialnego dają do tego podstawę. W przypadku braku podstaw w przepisach administracyjnego prawa materialnego do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej żądania jednostki, z przepisów prawa cywilnego nie ma podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2879/17, LEX nr 2737202).
Zdaniem wnioskodawcy objęta decyzją o warunkach zabudowy inwestycja, polegająca na budowie V kondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, będzie oddziaływać na stanowiącą jego własność nieruchomość, w zakresie generowania hałasu, ruchu ulicznego, zacienienia, utrudnień z miejscami parkingowymi. Inwestycja będzie miała wpływ na bezpieczeństwo pożarowe i zaburzy harmonię istniejącego układu urbanistycznego osiedla, a przesłonięcie i ograniczenie dostępu do światła może być skutkiem obniżenia wartości lokali w znajdującym się na nieruchomości budynku. Niewłaściwie zostały przyjęte parametry dotyczące planowanej inwestycji.
Organ stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy nie przesądza o dokładnej lokalizacji względem granic działek sąsiednich, wobec czego w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięto wyłącznie o potencjalnej lokalizacji planowanej inwestycji, a doprecyzowanie lokalizacji i odległości od granic, badanie wpływu zacienienia oraz zachowania norm pożarowych, nastąpi na kolejnym etapie inwestycyjnym, jakim jest postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę - konkretyzacja zapisów decyzji o warunkach zabudowy nastąpi w kolejnym postępowaniu z uwzględnieniem przepisów prawa ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ustalenie szczegółowych rozwiązań projektowych dotyczących planowanego zamierzenia na etapie ustalania warunków zabudowy prowadziłoby do pokrywania się zakresów postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oraz postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Tymczasem ustawodawca wyraźnie oddzielił te dwa postępowania spełniające dwie odmienne funkcje. Konkretne i definitywne ustalenia dotyczące szczegółowych rozwiązań technicznych planowanej inwestycji, w tym zagospodarowanie terenu będą miały miejsce na kolejnym etapie realizacyjnym, czyli przy ubieganiu się inwestora o pozwolenie na budowę, kiedy to inwestor będzie dysponował stosownym projektem budowlanym oraz planem zagospodarowania terenu. Dopiero na tym etapie dojdzie do definitywnego sprecyzowania kształtu projektowanej inwestycji, również w zakresie zbadania czy inwestycja spełnia inne konkretne wymogi Prawa budowlanego, w tym warunków technicznych. Odnosząc się do powołanych w piśmie przepisów art. 140 Kodeksu cywilnego jako źródła interesu prawnego organ stoi na stanowisku, że przepisy te nie mogą stanowić samoistnej podstawy uzyskania legitymacji strony postępowania. Dopiero w sytuacji stwierdzenia, że istnieje związek pomiędzy naruszeniem w postępowaniu związanym z ustaleniem warunków zabudowy normy administracyjnego prawa materialnego, a ograniczeniem w korzystaniu przez właściciela z jego nieruchomości można byłoby stwierdzić posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego. Opierając się na treści zgromadzonej dokumentacji, nie jest możliwe stwierdzenie, aby doszło do takiego naruszenia prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy musi być przepis prawa, a więc trzeba, aby istniała konkretna norma prawna, która gwarantuje podmiotowi określone prawa, czy jest źródłem ograniczeń w związku z realizacją zamierzenia budowlanego. Z materiału dowodowego nie wynika, aby zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmował nieruchomość będącą własnością wnioskodawcy. Tym bardziej nie było możliwe stwierdzenie, aby planowana inwestycja miała oddziaływać na wyżej wskazaną nieruchomości w stopniu ograniczającym wnioskodawcy korzystanie z rzeczy, co wówczas uzasadniałoby oparcie interesu prawnego na treści art. 140 kodeksu cywilnego. Przede wszystkim, z materiału dowodowego sprawy wynika, że działka nr [...] której współwłaścicielem jest Spółdzienia M. w C., nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi. Działki inwestycyjne otoczone są działkami, które nie stanowią jego własności. Ponadto działki inwestycyjne i stanowiąca własność Wnioskodawcy mają inny dostęp do drogi publicznej. W decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji Burmistrz Chrzanowa określił dostęp do drogi publicznej jako. dojazd do terenu inwestycji, przez drogę gminną, ul. [...]. Przedmiotowa decyzja nie przewiduje obsługi komunikacyjnej dla planowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego poprzez istniejący układ komunikacyjny, z którego korzystają mieszkańcy położonego na działce ozn. nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Kwestie wpływu planowanej zabudowy wielorodzinnej na generowanie hałasu czy zacienienie okolicznych działek bądź oceny wystarczającej ilości miejsc parkingowych, jako że nie są przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, a podlegają weryfikacji dopiero w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, nie mogą mieć wpływu na ustalenie interesu prawnego w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a co za tym idzie nie mają wpływu na ustalenie interesu prawnego osób wnoszących o wznowienie postępowania. W związku z powyższym wnioskodawca nie ma interesu prawnego, który legitymowałby jej udział w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na dz. ozn. nr [...], [...] położonych w jedn. ewid. [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...], co stanowiłby podstawę do uznania jej za stronę uprawnioną do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania w tej sprawie.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółdzienia M. w C. zarzucając naruszenie art. 28 K.p.a. w związku z art. 1, 2 i 7, art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 18 października 2022 r. nr SKO.ZP/415/122/2022 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że działka nr [...] pozostająca we współwłasności Spółdzienia M. w C. nie graniczy z terenem inwestycji (kubaturowej), graniczą jedynie punktem narożnym z działką stanowiącą teren inwestycji. W doktrynie oraz w orzecznictwie przyjmuje się, iż ustalanie kręgu stron postępowania nie ogranicza się do automatycznego uznawania za strony jedynie właścicieli lub użytkowników wieczystych działek bezpośrednio sąsiadujących. W zależności od charakteru i zakresu zamierzenia, może bowiem być uzasadnione przyznanie statusu stron również podmiotom władającymi działkami usytuowanymi w dalszym sąsiedztwie. Niemniej jednak, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie pozwala na stwierdzenie, iż Spółdzienia M. w C. przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot w/w zamierzenie inwestycyjne. W szczególności stwierdzić należy, iż z analizy akt sprawy wynika, iż działka pozostająca we współwłasności wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze potencjalnego oddziaływania terenu inwestycji, co stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie wnioskodawcy statusu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem inwestora. Z materiału dowodowego nie wynika, aby zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmował nieruchomość będącą własnością Wnioskodawcy. Tym bardziej nie było możliwe stwierdzenie, aby planowana inwestycja miała oddziaływać na wyżej wskazaną nieruchomości w stopniu ograniczającym wnioskodawcy korzystanie z rzeczy, co - wówczas - uzasadniałoby oparcie interesu prawnego na treści art. 140 kodeksu cywilnego. Przede wszystkim, z materiału dowodowego sprawy wynika, że działka nr [...], której współwłaścicielem jest Spółdzienia M. w C., nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi. Działki inwestycyjne otoczone są działkami, które nie stanowią jej własności. Ponadto działki inwestycyjne i stanowiąca własność wnioskodawcy mają inny dostęp do drogi publicznej. W decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji Burmistrz Chrzanowa określił dostęp do drogi publicznej jako dojazd do terenu inwestycji, przez drogę gminną, ul. [...]. Przedmiotowa decyzja nie przewiduje obsługi komunikacyjnej dla planowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego poprzez istniejący układ komunikacyjny, z którego korzystają mieszkańcy położonego na działce ozn. nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Kwestie wpływu planowanej zabudowy wielorodzinnej na generowanie hałasu czy zacienienie okolicznych działek bądź oceny wystarczającej ilości miejsc parkingowych, jako że nie są przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, a podlegają weryfikacji dopiero w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, nie mogą mieć wpływu na ustalenie interesu prawnego w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a co za tym idzie nie mają wpływu na ustalenie interesu prawnego osób wnoszących o wznowienie postępowania. Mając na uwadze zasięg oddziaływania planowanej inwestycji należy stwierdzić, że nie ogranicza możliwości zabudowy działek wnioskodawcy zarówno z punktu widzenia planistycznego jak i prawnobudowlanego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Spółdzienia M. w C. zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 4) K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a w zw. z art. 1, 2 i 7, art. 6 ust 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 140 K.c. poprzez przyjęcie, że Spółdzienia M. w C. nie przysługuje status strony w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy zakończonym decyzja Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 27 lipca 2020 r.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ II instancji nie dokonał prawidłowej oceny prawnej istnienia interesu prawnego skarżącego w niniejszym postępowaniu. Nie sposób nie odnieść wrażenia, że oceny tej dokonano niejako w oderwaniu od przedmiotu postępowania o wydanie warunków zabudowy i celu tego postępowania. Organ II instancji przeniósł na grunt postępowania o wydanie warunków zabudowy pojęcie obszaru oddziaływania w rozumieniu przepisów prawa budowlanego utożsamiając obszar oddziaływania w rozumieniu przepisów prawa budowlanego z zasięgiem oddziaływania, którym to pojęciem posługuje się orzecznictwo w odniesieniu do postępowania o wydanie warunków zabudowy, a pojęć tych z uwagi na różne cele jakie realizowane są przez te dwa postępowania nie można utożsamiać. Celem postępowania o wydanie warunków zabudowy nie jest bowiem odniesienie się do warunków technicznych jakie budynek ma spełniać, lecz określenie dopuszczalnych parametrów planowanej inwestycji z punktu widzenia zasad prawidłowego planowania i zagospodarowania przestrzennego, a więc przede wszystkim z uwzględnieniem zasady dobrego sąsiedztwa. Prawo własności jest prawem o charakterze "niejednorodnym" interes prawny wynikający z tego prawa należy uwzględniać mając na uwadze wieloaspektowość tego prawa. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 2 określają pojęcie ładu przestrzennego wskazując, że należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne; jednocześnie nakazują uwzględniać na mocy art. 1 ust. 2 pkt 7 prawo własności i w przepisie art. 6 ust. 2 wskazują, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Ochrona tego interesu prawnego polega między innymi na prawie udziału w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy dla sąsiadującej nieruchomości nie tylko wówczas, gdy jak w przypadku skarżącej jest ona nieruchomością graniczącą bezpośrednio z działką, na której prowadzona ma być inwestycja, ale przede wszystkim, jeśli znajduje się na obszarze objętym analizą urbanistyczną. Ochrona interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dotyczy także ochrony wynikającego z prawa własności prawa do takiego kształtowania przestrzeni, na której położona jest nieruchomość skarżącej by było ono zgodne z ładem przestrzennym, o którym mówi ustawa i realizowana może być jedynie poprzez przyznanie statusu strony co umożliwia zgłaszanie uwag i zaskarżanie decyzji wydanych sprzecznie z zasada dobrego sąsiedztwa i mogących naruszać ład przestrzenny. Zagospodarowanie działki niezgodne z zasada dobrego sąsiedztwa narusza bowiem chroniony prawem interes osób trzecich, czyli właścicieli nieruchomości położonych na analizowanym obszarze, jeśli prowadzić może do zaburzenia ładu przestrzennego. Tak wąskie rozumienie interesu prawnego, jakie prezentuje organ II instancji, prowadzi do wykluczania właścicieli sąsiednich nieruchomości z udziału w postępowaniu, co skutkuje niejednokrotnie tzw. patodeweloperką i prowadzi do zaburzania ładu przestrzennego. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa o odmowie, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 K.p.a., uchylenia decyzji o warunkach zabudowy.
Organ odmawiając uchylenia decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 151 § 1 pkt. 1) K.p.a. w zw. z art. 145 K.p.a. uznał, że skarżąca Spółdzielnia nie ma przymiotu strony w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy zakończonym decyzja Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 27 lipca 2020 r.
Stanowisko organu nie jest jednak uzasadnione.
Trzeba zwrócić uwagę, że stroną postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, a także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji; o interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 24.01.2012 r., II OSK 2105/10).
Przy czym badanie uciążliwości planowanej inwestycji musi być rozumiane szeroko. Przede wszystkim należy badać uciążliwość projektowanej inwestycji dla działek sąsiednich, ale także – w zależności od okoliczności sprawy – należy badać, czy na projektowaną inwestycję nie będą oddziaływać nieruchomości sąsiednie (w tym także niegraniczące bezpośrednio z terenem inwestycji) w sposób, który może zmusić ich właścicieli do zmian w korzystaniu z nieruchomości (np. przez ograniczenie rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej). Taka sytuacja również może być określona jako oddziaływanie i to oddziaływanie negatywne inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Wymaga zatem zbadania w związku z koniecznością oceny stanu faktycznego i prawnego także to, czy we wskazanym zakresie właścicielowi nieruchomości sąsiedniej, nawet niegraniczącej bezpośrednio z terenem inwestycji, nie służą prawa strony (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2008 roku, sygn. II OSK 1915/06).
Właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z przepisu art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona (art. 28 k.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości poprzez określenie sposobu jej zagospodarowania. Ustalenie to będzie bowiem miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela na sąsiedniej nieruchomości. Zakres projektowanego zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy może bowiem wprowadzać takie ograniczenia dla przyszłego zagospodarowania nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością, na której ma zostać zlokalizowana inwestycja. Ustalenie to będzie bowiem miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela na sąsiedniej nieruchomości. Ochronę taką właścicielowi nieruchomości sąsiedniej zapewniają także przepisy art. 54 pkt 2 lit. d w związku z art. 64 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 6 lipca 2007 roku, sygn. II OSK 1016/06, z dnia 6 grudnia 2012 roku, sygn. II OSK 1801/10)
Na gruncie niniejszej sprawy inwestycja, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy polega na budowie V kondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] (obr. [...]; na niektórych mapach oznaczone jako "[...]"; wszystkie wskazane w niniejszej uzasadnieniu działki znajdują się w tym samym obrębie, w związku z czym nie będzie on już dalej przytaczany).
Działki te, a ściślej działka nr [...] styka się w jednym miejscu z działką, której współwłaścicielem jest Skarżąca Spółdzielnia, to jest z działką nr [...]. Ponadto działka ewidencyjna nr [...] na swojej całej długości bezpośrednio graniczy od strony północnej z należącą do inwestora działką nr [...], mającą wąski podłużny (prostokątny) kształt.
Na północ od tej działki (nr [...]) natomiast znajdują się działki nr [...] oraz nr [...] należące do Skarżącej Spółdzielni, ściślej Spółdzielnia jest współwłaścicielem nieruchomości, składającej się z tych działek. Przy czym działka nr [...] - jak wynika z treści oświadczenia pełnomocnika Spółdzielni na rozprawie w dniu 10 maja 2023 roku - pokrywa się z obrysem budynku, którego współwłaścicielem jest i którym zarządza Spółdzielnia.
Dodatkowo granica działki, której dotyczy inwestycja polega na budowie V kondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego (to jest dz. nr [...]), znajduje się – jak wskazuje Skarżąca – w odległości około 5 metrów od południowej elewacji budynku, będącego współwłasnością Skarżącej.
Zasadnie podnosi zatem Skarżąca, że w takich warunkach posiada interes prawny, który legitymuje ją do bycia stroną w tym postępowaniu. Przedmiotowa inwestycja, jeśli dojdzie do jej realizacji będzie znajdować z najbliższym bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości budynkowej, należącej do Spółdzielni. To potencjalnie może skutkować chociażby ograniczeniem dostępu do światła słonecznego, czy też wpływać chociażby na bezpieczeństwo pożarowe. Nie ulega zatem wątpliwości iż nieruchomość Skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
Nie jest natomiast trafne stanowisko inwestora, w kontekście negowania statusu strony postępowania Skarżącej, który wskazuje, że planowana budowa nie narusza ładu przestrzennego. Okoliczność ta nie bowiem żadnego wpływu na to czy określonemu podmiotowi przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy.
Na tym etapie za bezzasadne należy uznać wszystkie podniesione w skardze, liczne zarzuty i argumenty dotyczące wadliwości wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest kontrola decyzji o warunkach zabudowy, lecz tylko decyzji odmawiającej jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 K.p.a.
Ze względu na powyższe zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1) lit. a) i lit. c) p.p.s.a. podlega uchyleniu.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 997 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 265) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżącej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2) w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).