II SA/Kr 1925/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję dotyczącą zmian w ewidencji gruntów, uznając naruszenie przepisów proceduralnych i brak wystarczających dowodów na charakter spornej działki jako drogi.
Sprawa dotyczyła zmian w ewidencji gruntów, w tym wydzielenia działki oznaczonej jako droga dojazdowa. Skarżący kwestionowali decyzję organu odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję starosty o sprostowaniu błędu pomiarowego i zmianie powierzchni działki. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych, brak wystarczających dowodów na charakter działki jako drogi oraz sprzeczność z wcześniejszym orzecznictwem NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. i R. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty dotyczącą zmian w ewidencji gruntów. Spór dotyczył nieruchomości skarżących, w szczególności wydzielenia pasa gruntu oznaczonego jako droga dojazdowa. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy proceduralne, w tym art. 7 i 77 kpa, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania wyczerpujących dowodów. Sąd podkreślił, że utworzenie nowej działki ewidencyjnej i przypisanie jej do rejestru nieruchomości administrowanych przez Urząd Miejski nie zostało wystarczająco wykazane. Ponadto, sąd odwołał się do wcześniejszego wyroku NSA, który stwierdzał, że postępowanie ewidencyjne nie może służyć do dochodzenia praw własności. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny uwzględnić obowiązujące przepisy dotyczące aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oraz zasady zaliczania gruntów do odpowiednich grup i użytków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie ewidencyjne nie może służyć do dochodzenia i udowadniania praw własności. Zmiany w ewidencji mają charakter przedmiotowy i podmiotowy, ale nie mogą zastępować postępowań dowodowych w sprawach własnościowych.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA, zgodnie z którym ewidencja gruntów służy gromadzeniu informacji o stanie prawnym nieruchomości, a nie jego ustalaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.s.a. art. 3 § §1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 1 § §2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 134 § §2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 99
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 145 § §1 ust. 1 pkt "a" i "c"
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 7 § b ust. 2 pkt 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 51
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej art. 65 § ust. 2
Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji. Brak wystarczających dowodów na charakter spornej działki jako drogi. Sprzeczność rozstrzygnięcia z wcześniejszym orzecznictwem NSA. Postępowanie ewidencyjne nie może służyć do ustalania praw własności.
Godne uwagi sformułowania
za pomocą zmian w ewidencji nie można dochodzić i udowadniać praw własności nie zostały wykazane przesłanki do przypisania utworzonej działki ewidencyjnej Nr [...] , do pozycji rejestrowej 1-1 założonej dla nieruchomości "administrowanych" przez Urząd Miejski w [...] brak w czasie wydania zaskarżonej decyzji, przepisów regulujących postępowanie ewidencyjne
Skład orzekający
Piotr Lechowski
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Kutzner
sędzia
Dorota Dąbek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Granice postępowania ewidencyjnego, zasady prowadzenia ewidencji gruntów, związanie oceną prawną sądu administracyjnego, naruszenie przepisów proceduralnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków zmian w ewidencji gruntów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jak sąd administracyjny kontroluje działalność organów w sprawach dotyczących nieruchomości. Pokazuje również złożoność sporów o granice i charakter prawny gruntów.
“Sąd administracyjny: Ewidencja gruntów to nie sposób na udowadnianie własności!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1925/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-10-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-07-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Dorota Dąbek Krystyna Kutzner Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 612 Sprawy geodezji i kartografii Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner AWSA Dorota Dąbek Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004r sprawy ze skargi A. J. i R. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 24 maja 2001 r, Nr. [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, II. orzeka, że opisane w punkcie I decyzje nie mogą być wykonywane, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] złotych ([...]). Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania A. i R. małż. J., decyzją z dnia 24 maja 2001r znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2001r znak [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów m. [...] w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych numerami działek ewid. [...] , [...] i [...] . Decyzję oparto na przepisach art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 7 "b" ust 2 pkt 2, 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U z 2000r Nr 100,poz. 1086). W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. Rozpatrując wniosek M. B., decyzją z dnia [...] 1997r znak [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] orzeczono o sprostowaniu błędu ewidencji gruntów i budynków przez dokonanie korekty granic i powierzchni działki Nr [...] obrębu [...] . Korekta ta polegała, na wydzieleniu z działki [...] , działki [...] , jako stanowiącej drogę dojazdową do innych działek. Decyzja ta wraz z utrzymującą ją w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] 1997r Nr [...] uchylone zostały wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 27 maja 1999r ( sygn. akt SA/Rz. 25/98 ) w uwzględnieniu skargi A. i R. małż. J.. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2000r znak [...] sprostował błąd pomiarowy przez "zmianę położenia granicy działek [...] i [...] oraz "zmianę powierzchni działek [...], [...] , [...] ". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, rozpatrując odwołanie A. i R. małż. J., decyzją z dnia [...] 2000 znak [...] uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] 2000r [...] Starosta [...] orzekł o sprostowaniu orzekł o sprostowaniu błędu pomiarowego powstałego w czasie odnowienia ewidencji gruntów. Decyzję tę uchylił w postępowaniu odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2000r znak [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania "z zaleceniem uporządkowania ewidencji w zakresie dostosowania powierzchni ewidencyjnych działek [...] , [...] do powierzchni zgodnej ze stanem prawnym, numeracji działki [...] do obowiązujących przepisów oraz ustalenia do jakiej kategorii dróg zaliczono sporny pas gruntu oznaczony Nr [...] ". Rozpatrując sprawę po raz kolejny Starosta [...] , decyzją z dnia [...] 2001r, orzekł o "sprostowaniu błędu pomiarowego oraz błędnej numeracji" powstałych w czasie odnowienia ewidencji gruntów lewobrzeżnego obrębu miasta [...] przez dokonanie zmian: 1) na mapie ewidencji gruntów: poprzez a) wykreślenie wschodniej granicy drogi oddzielającej działkę [...] od działki Nr [...] , stanowiącej cmentarz i oznaczenie tej drogi numerem [...] , b) zmianę oznaczenia działki [...] "a" na [...] , 2) w rejestrze gruntów poprzez a) wpisanie w jednostce rejestrowej [...] założonej dla nieruchomości A. i R. małż. J. stanowiącej działkę [...] , w miejsce dotychczasowej powierzchni 0.2796 ha, powierzchnię 0.2643 ha., b) wpisanie w jednostce rejestrowej Nr [...] założonej dla gruntów Skarbu Państwa będących w zarządzie P. [...] SA w miejsce działki [...] "a" o pow. 0.0263 ha działki nr [...] o pow. 0.0259 ha, c) dopisanie w jednostce rejestrowej Nr 1-1 założonej dla nieruchomości administrowanych przez Urząd Miejski w [...] działki [...] o pow. 0.0156 ha. Nawiązując do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 27 maja 1999r sygn. SA/Rz 25/98, którego stanowisko odczytał organ I instancji jako niedopuszczające rozstrzygania w postępowaniu ewidencyjnym sporów co do zmian o charakterze podmiotowym, przyjął Starosta, że dokonana zmiana ma charakter przedmiotowy, gdyż nie narusza prawa własności małż. J.. Dopisanie wydzielonej działki ewidencyjnej [...] do jednostki rejestrowej założonej dla nieruchomości administrowanych przez Urząd Miejski w [...] , uzasadniono charakterem powszechnego korzystania z gruntu, przy ustaleniu, że nie jest zaliczony do kategorii dróg publicznych i ma nieuregulowany stan prawny. Zdaniem organu I instancji właśnie wprowadzona zmiana doprowadziła do dostosowania ewidencji do stanu prawnego nieruchomości, przez usunięcie błędu pomiarowego. W odwołaniu od tej decyzji A. i R. małż. J. podnosili, że kupili od swej poprzedniczki prawnej nieruchomość graniczącą z cmentarzem, a drogę wyznaczyli dla swoich potrzeb jako prywatną. Podejmując zawarte w decyzji z dnia 24 maja 2001r rozstrzygnięcie, utrzymujące w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego ustalił, że A. i R. J. nieformalną umową sprzedaży z dnia [...] .1971 r nabyli od J. J. działkę Nr [...], której prawo własności stwierdzono aktem własności ziemi Nr [...] z [...] .1973r o pow. 0.2902 ha. W 1973r działka ta uległa podziałowi uwidocznionemu na mapie numer ewid [...] na działki Nr [...] o pow. 0.0259 ha oraz [...] o pow. 0.2643 ha. Pierwsza z tych działek ([...]) została sprzedana Skarbowi Państwa, a dla działki [...] o pow. 0.2643 ha założona została księga wieczysta Nr [...]. Według ewidencji gruntów obowiązującej w dacie wydania aktu własności ziemi na działkę [...] i jej podziału na działki [...] i [...], co odzwierciedla mapa podziału sporządzona do sprzedaży działki [...] - przyjęta do zasobu dnia [...] .1973r za Nr [...], działkę [...], a następnie powstałą z jej podziału działkę [...], oddzielała od strony [...] droga dojazdowa, która nie wchodziła w skład działki [...]. Potwierdzeniem tego jest treść nieformalnej umowy sprzedaży z dnia [...].1971r w której zaznaczono, że drogi nie wchodzą w sprzedaną powierzchnię oraz mapa zawierająca opis i projekt podziału działki [...], przyjęta do zasobu [...] .1981r za Nr [...] , na której uwidoczniona jest biegnąca poza działkę [...] droga do działki [...]. Ustalił dalej organ, że w 1993r przystąpiono do odnowienia ewidencji gruntów, a w 1994r ogłoszono o założeniu nowej ewidencji gruntów dla obrębu m. [...]. Według tej ewidencji działka [...] miała powierzchnię 0.2796 ha ( wg. poprzedniej ewidencji 0.2643 ha) i obejmowała swym opisem na mapie i obszarem drogę dojazdową oznaczoną w ewidencji sprzed 1994r i graniczyła bezpośrednio z działką Nr [...] stanowiącą cmentarz. Inne oznaczenie na mapie granic i powierzchni działki [...] w ewidencji założonej w 1994r, było następstwem błędu organów ewidencji gruntów, które - zdaniem organu odwoławczego - uwzględniły następstwo zagrodzenia przez odwołujących się drogi, które to zagrodzenie poprzedza założenie nowej ewidencji wskutek czego działka [...] o pow. 0.2643 ha, oddzielona od cmentarza wg. ewidencji działką oznaczoną jako droga, uzyskała nową powierzchnię i granicę z cmentarzem. Uzasadniając swoje ustalenia wskazał organ, że dopiero od założenia nowej ewidencji odwołujący opłacali podatek od powierzchni 0.2796 ha a poprzednio od 0.2643 ha. Zdaniem organu, składający odwołanie nie wykazali się tytułem prawnym, do działki oznaczonej w ewidencji przed 1994r jako droga, a oddzielającej działkę [...] od działki stanowiącej cmentarz. Skorygowanie błędu wymagało wyodrębnienia tej działki oznaczonej jako działka [...] o pow. 0.0156 ha, mającej charakter drogi wewnętrznej powszechnego korzystania o nieuregulowanym stanie prawnym. Organ odwoławczy akceptował stanowisko, iż działka [...] podlega uwidocznieniu w ewidencji jako droga, o nieuregulowanym stanie prawnym, w "administracji" Urzędu Miejskiego w [...] , co uzasadniło utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wnieśli A. i R. małż. J.. Skargę oparto na zarzucie niezgodności z prawem, wraz z ponowieniem żądania przedłożenia do sprawy mapy ewidencji gruntów z 1993r w skali 1:1000 sporządzonej przez [...] w [...] . W uzasadnieniu zarzutów skarga, powołuje się na oświadczenie J. J., że sprzedała nieruchomość o pow. 30 arów przylegającą do granicy z cmentarzem. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja wbrew stanowisku zawartemu w wyroku NSA w tej sprawie rozstrzyga o kwestiach tytułu własności, a działka [...] w 1971 r nie istniała. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, stojąc na stanowisku, że decyzja prostuje błędy pomiarowe w zakresie przedmiotowym ewidencji gruntów co do opisu działki [...] , co spowodowało konieczność wydzielenia pasa drogowego oznaczonego jako działka [...] . Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że inną powierzchnię i przebieg granicy wskazywała J. J. w zawartej ze skarżącymi w 1971 r umowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1270 )- zwanej dalej ustawą o p.s.a- przedmiotem kognicji sądów jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - DZ. U. Nr 153, poz. 1269 ). Sprawując tę kontrolę, zgodnie z art. 134 §2 ustawy o p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego punktu widzenia skarga jest uzasadniona aczkolwiek nie z przyczyn, które skarżący wskazali na jej poparcie. Przepis art. 99 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi ogólną zasadę, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r, z zastrzeżeniem art. 100 ( co sprawy nie dotyczy), wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na tle przepisu art. 30 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, którego treść odpowiada powołanemu art. 99 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związanie oceną prawną obejmuje związanie w zakresie tego samego stanu faktycznego i prawnego sprawy, stanowiącego podstawę tej oceny ( Por. np. wyroki WSA z dnia 08.12.2000r IV SA 2295/98, niepubl. Lex Nr 53401, z dnia 06.09.2001 III SA 3377/00 niepubl. Lex Nr 54000, czy z dnia 01.10.2001r SA/Rz 434/00- Palestra 2002/9-10/199). W wydanym w sprawie wyroku z dnia 27 maja 1999r sygn. SA/Rz 25/98 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, zawarł ocenę prawną opartą zarówno na przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, jak i na wydanym na podstawie tej ustawy Rozporządzeniu Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 158, poz. 813 ze znm.), którego przepis §65 ust 2 dawał podstawę do zastosowania w sprawie przepisów załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów ( Mon. Pol. Nr 11, poz. 98 ze zm.). Przepis §65 ust. 2 Rozporządzenia ( w maszynopisie uzasadnienia wyroku NSA oczywiście błędnie określony jako "§62 ust. 2"), stanowił bowiem, że do czasu założenia ewidencji na zasadach określonych niniejszym rozporządzeniem, do istniejących operatów ewidencji gruntów, stosuje się przepisy o których mowa w ust 1 pkt 5 §1, a zatem przepisy wspomnianego zarządzenia z 20 lutego 1969r. Opierając się na powyższej regulacji odwoływał się Naczelny Sąd Administracyjny do zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzenia w niej zmian określonych w załączniku do powyższego Zarządzenia. W zakresie oceny prawnej opartej wprost na przepisach art. 20 ust 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 51 ustawy Prawo geodezyjne kartograficzne, przyjął Naczelny Sąd Administracyjny, że przedmiotem informacji zawartej w ewidencji, są zarówno informacje przedmiotowe - o gruncie, w tym m.in. jego granicach, powierzchni, położeniu, oznaczeniu ksiąg wieczystych, jak i informacje podmiotowe- o osobach właściciela i władającego gruntem, w zakresie gdy przepis tego wymaga. Zarazem przywołując ustalone orzecznictwo (np. wyrok NSA z 17.02.1993r II SA 1155/92), wyraził Naczelny Sąd Administracyjny oparty na ustawie pogląd, że za pomocą zmian w ewidencji nie można dochodzić i udowadniać praw właścicielskich. W czasie ponownego rozpatrywania sprawy i podejmowaniu przez Starostę Sandomierskiego decyzji z dnia 4 kwietnia 2001r nie obowiązywały już przepisy Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( DZ. U. Nr 158, poz. 813 z póź. zm.) , a w tym §65 tego aktu, stanowiący podstawę do stosowania przepisów zarządzenia (wraz z załącznikiem) Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r ( Mon. Pol. Nr 11, poz. 98 z późn. zm.) Utrata mocy przez przepisy powołanego Rozporządzenia z 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji i gruntów z dniem 1 lipca 2000r., nastąpiła na podstawie regulacji zawartej w art. 74 w zw. z art. 16 pkt 21 ustawy z dnia 21 stycznia 2000r o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej ( Dz. U. Nr 12 , poz. 136 z późń. zm.), powiązanej z brzmieniem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne (stanowiącym podstawę Rozporządzenia), nadanym od dnia 1 stycznia 1999r., przepisem art. 60 pkt 22 ustawy z dnia 24 lipca 1998r o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106 poz. 668). Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18.09.2001r sygn II SA/Kr 784/01 oraz z dnia 14.02.2002r II SA/Kr 1442/01 i z dnia 17 maja 2004r sygn akt II SA/Kr 3031/00. W okresie od dnia 1 lipca 2000r, do dnia 3 czerwca 2001r., brak było zatem przepisów wykonawczych opartych na podstawie z art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. do dnia wejścia w życie ( §89 ) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454).Podstawę wydania rozporządzenia przez ten Organ stanowił przepis art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , w brzmieniu nadanym z mocą od dnia 23 lutego 2001r przepisem art. 31 w zw. z art. 79 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 120, poz.1268). Utrata mocy przepisów wykonawczych, do których odwoływał się w swej ocenie prawnej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 1999r, powoduje utratę przymiotu wiążącej oceny prawnej w tym jej zakresie, w którym związana była z tymi przepisami. Nie pozbawia to jednak oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu tego wyroku, waloru oceny wiążącej w tym zakresie, w jakim odnosi się ona wprost do wykładni przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z motywów zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, wynika, iż rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem oceny prawnej wyrażonej na tle art. 20 ust 1 i 2 oraz art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne, i zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 27 maja 1999, którą rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny (niezależnie od tego, że ją podziela), a także organy administracji publicznej są związane. Przepis art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określa zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków przewidując m.in., że ( ust. 1 pkt 1) informacje dotyczące gruntów obejmują ich położenie, granice, powierzchnię, rodzaje użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład której wchodzą grunty. Według art. 20 ust. 2 pkt 1 w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także ich właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Powyższe informacje mają zatem charakter przedmiotowy i podmiotowy, przy czym z przepisu art. 20 ust 2 pkt 1 ustawy wynika, iż w zasadzie w ewidencji odnotowuje się właściciela nieruchomości, a władającego nieruchomością (czyli nie mającego tytułu własności wynikającego z orzeczenia, decyzji lub aktu notarialnego) wtedy, gdy przedmiotem władania jest grunt państwowy lub samorządowy, a nie grunt prywatny. Na tle zatem regulacji zawartej w art. 20 ust 2 pkt 1 ustawy, wprowadzenie informacji podmiotowej o władającym dotyczy tylko gruntów państwowych i samorządowych, a więc obejmuje taką sytuację gdy właściciel (Skarb Państwa, państwowa osoba prawna, jednostka samorządowa), jest ustalony i wpisany do ewidencji, a gruntem tego właściciela włada inna osoba prawna lub fizyczna. Wyjątkowo- zawarty w Rozdziale 10 regulującym przepisy przejściowe i końcowe- art. 51 ustawy przewiduje, że w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia [...] 1955r o ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 6, poz.32) oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także władającego. Skoro istotę ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości) zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi systematyczna aktualizacja zbioru informacji o gruntach... ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami..., to zawarta w powyższych przepisach regulacja nie wyłącza wyodrębnienia ewidencyjnie działki, jako obszaru jednorodnego z uwagi na nieuregulowany stan prawny, co do tytułu własności. W takiej sytuacji wpisowi do ewidencji podlega jedynie podmiot władający tym obszarem. Jednakże brak w czasie wydania zaskarżonej decyzji, przepisów regulujących postępowanie ewidencyjne (co organ I instancji w swej decyzji przeoczył), obligował organy prowadzące ewidencję do dbałości o zachowanie przewidzianych art. 7 i 77 kpa wymogów dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez zebranie dowodów w zakresie wyczerpującym i zdatnym do poddania ocenie całokształtu dowodowego, przy zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu. O ile zatem, objęte jedną decyzją rozstrzygniecie dotyczące sprostowania kartograficznej i opisowej części operatu ewidencji gruntów, w zakresie opisu granic i powierzchni działki [...] w celu usunięcia rozbieżności z opisem tej nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej znajduje pokrycie w zebranym materiale, o tyle nie zostały wykazane przesłanki do przypisania utworzonej działki ewidencyjnej Nr [...] , do pozycji rejestrowej 1-1 założonej dla nieruchomości "administrowanych" przez Urząd Miejski w [...] . Z akt sprawy wynika, co potwierdził na rozprawie pełnomocnik organu, że obszar oznaczony w zaskarżonej decyzji jako działka [...] , nie miał charakteru działki ewidencyjnej, a więc obszaru oznaczonego w części kartograficznej i opisowej ewidencji gruntów. Utworzenie z tego obszaru działki ewidencyjnej, mimo, iż na mapach był oddzielony od pozostałych działek jako "dr" bez oznaczenia numerem ewidencyjnym nastąpiło dopiero w niniejszym postępowaniu, którego przedmiot i zakres nie został ustalony zawiadomieniem stron opartym na przepisie art. 61 §4 kpa. Organ zawiadamiał jedynie o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia stanu władania działka [...] . Przyjęcie, że nowotworzona działka ewid. [...] , jest "nieruchomością administrowaną" przez Urząd Miejski w [...] , nie jest niczym wykazane i pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organu II instancji, ze jeszcze przed odnowieniem ewidencji gruntów w 1994 skarżący zagrodzili "drogę" i władają tą działką. Skarżący wyjaśnili (k. 18 akt) przyczyny "zamknięcia" drogi i zajęcia działki. Rozstrzygnięcie zatem sprawy, po określeniu przedmiotu postępowania, wymaga ustalenia kto jest władającym w rozumieniu przepisów o ewidencji działką [...] . Ewentualny charakter działki jako "drogi" winien być wykazany podstawą prawną zaliczenia do tej kategorii. Ponownie rozpoznając sprawę będą organy miały na uwadze przepisy obowiązującego od dnia 3 czerwca 2001r Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), które posługują się kategorią aktualizacji ewidencji (§ § 46,47), a nie jej prostowania. W szczególności należy uwzględnić przewidziane Załącznikiem Nr 2 i Nr 6 zasady zaliczania gruntów do grup i podgrup rejestrowych oraz do poszczególnych użytków gruntowych. Skoro zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy w całości decyzję organu I instancji, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 ust 1 pkt "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, na podstawie art. 152 ustawy orzeczono, iż nie mogą one być wykonane. Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżących poniesionych kosztów postępowania oparto na przepisie art. 200 ustawy o p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI