II SA/Kr 192/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-04-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejprawo administracyjneNCNraport końcowytajemnica przedsiębiorstwaprawo o szkolnictwie wyższym i naucepublikacja naukowaśrodki publicznedefraudacja

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające dostępu do informacji publicznej, uznając, że wniosek skarżącego nie dotyczył informacji publicznej, a jedynie żądania podjęcia określonych czynności faktycznych.

Skarżący domagał się publikacji pracy naukowej lub przekazania jego prośby do odpowiedniej instytucji, a w przypadku braku publikacji, zgłoszenia sprawy organom ścigania z powodu podejrzenia defraudacji środków publicznych. Organ dwukrotnie odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że wniosek skarżącego nie dotyczył informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a jedynie żądania podjęcia określonych czynności faktycznych, co skutkowało umorzeniem postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi Z. D. na decyzję Narodowego Centrum Nauki (NCN) odmawiającą dostępu do informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia publikacji stanowiących efekt realizacji projektu finansowanego ze środków publicznych lub zgłoszenia sprawy organom ścigania w przypadku podejrzenia defraudacji. Organ dwukrotnie odmówił udostępnienia informacji, powołując się na przepisy dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa zawarte w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Skarżący złożył skargę, kwestionując zastosowanie tych przepisów i zarzucając organowi brak wskazania przyczyn braku możliwości udostępnienia informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, a także umorzył postępowanie administracyjne. Sąd uznał, że wniosek skarżącego nie dotyczył informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz stanowił żądanie podjęcia określonych czynności faktycznych (publikacja pracy, przekazanie prośby, zgłoszenie sprawy organom ścigania). W związku z tym, zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej było nieuzasadnione, a postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek skarżącego nie dotyczył udostępnienia konkretnych danych czy dokumentów, lecz żądania podjęcia określonych czynności faktycznych przez organ (publikacja, przekazanie prośby, zgłoszenie sprawy). W związku z tym przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie miały zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.d.i.p. art. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.s.w.n. art. 381 § 1

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Organ powoływał się na ten przepis jako podstawę odmowy, sąd uznał go za nieadekwatny do sytuacji.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek skarżącego nie stanowił żądania udostępnienia informacji publicznej, lecz żądanie podjęcia określonych czynności faktycznych. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie miały zastosowania w sprawie. Organ nie miał podstaw do wydawania decyzji odmownych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu oparta na tajemnicy przedsiębiorstwa w kontekście odmowy udostępnienia informacji publicznej. Utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

nie jest to wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz żądanie podjęcia przez Narodowe Centrum Nauki określonych, ujętych alternatywnie czynności faktycznych zachodziłyby podstawy do rozpoznawania wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i ewentualne wydawanie w związku z nim decyzji. Natomiast przy takim sformułowaniu wniosku, wystarczającym było udzielenie skarżącemu odpowiedzi w trybie, który nie jest określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Skład orzekający

Jacek Bursa

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Bator

sędzia

Piotr Fronc

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między wnioskiem o informację publiczną a żądaniem podjęcia czynności faktycznych. Proceduralne aspekty rozpoznawania wniosków przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wniosek jest niejasno sformułowany i może być interpretowany na różne sposoby. Nie dotyczy bezpośrednio meritum dostępu do informacji, ale formy wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między wnioskiem o informację publiczną a żądaniem podjęcia czynności, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy żądanie publikacji pracy naukowej to wniosek o informację publiczną? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 192/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art 1 i 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Narodowego Centrum Nauki w Krakowie z dnia 21 grudnia 2022 r. znak: ZRP.0151.21.2022 w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu . II. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego Z. D. z dnia 6 listopada 2022 roku; III. zasądza od Narodowego Centrum Nauki w Krakowie na rzecz Z. D. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 7 listopada 2022 r. do Narodowego Centrum Nauki, zwanego dalej [...]", wpłynęło drogą elektroniczną pismo w którym Z. D., zwany dalej: "Wnioskodawcą", domagał się udostępnienia przez Centrum informacji, w zakresie publikacji stanowiących efekt realizacji projektu pt.: "Dynastia i społeczeństwo państwa Piastów w świetle zintegrowanych badań historycznych, antropologicznych i genomicznych", którego realizację zakończono dnia 9 grudnia 2021 roku.
Dyrektor Narodowego Centrum Nauki decyzją nr 04/ZRP/2022 z dnia 17 listopada 2022 r., odmówił udostępnienia informacji, wskazując w uzasadnieniu, iż Wnioski, opinie, umowy i raporty dotyczące zadań finansowanych ze środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 4 lit. b oraz pkt 5, 7, 11 i 12 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej p.w.s.n.), oraz dotyczące Mapy stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Art. 365 pkt 12 obejmuje zadania finansowane ze środków NCN. Oznacza to, iż Centrum objęte jest zakazem udostępniania informacji w zakresie wyznaczonym przez art. 381 ust. 1 p.s.w.n., a tym samym nie może udostępnić żądanych informacji, gdyż żądane informacje stanowią element raportu końcowego, który objęty jest wprost tajemnicą przedsiębiorstwa ukonstytuowaną w przepisie art. 381 ust. 1 p.w.s.n. Oznacza to, iż Centrum nie jest uprawnione do udostępnienia żądanej informacji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Wnioskodawcy podał, iż nie istnieje żadna przeszkoda dla ujawnienia wnioskowanej informacji. Decyzji zarzucono, iż powołane w niej przepisy dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, Wnioskodawca zarzucił, że decyzja nie wskazuje przyczyn braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem oraz nie wskazuje w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.
Decyzją z 21.12.2022r. nr 6/ZRP/2022 Dyrektor Narodowego Centrum Nauki, na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 1429), zwanej dalej "u.d.i.p.", w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz z art. 381 ust. 1 p.s.w.n., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wg organu II instancji żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi element raportu końcowego, którego udostępniania bezwzględnie zakazuje przepis art. 381 ust. 1 p.s.w.n. Organ nie gromadzi finansowanych i wydanych ze środków Centrum publikacji, nie prowadzi działalności charakterze bibliotecznym. Zgodnie z większością umów grantowych, zawieranych na potrzeby realizacji badań podstawowych ze środków Centrum Kierownik projektu oraz Jednostka realizująca zobowiązani są do ewaluacji uzyskanych wyników w formie publikacji. Realizujący granty wskazują informacje na temat publikacji w składanych do Centrum raportach. Są to więc informacje stanowiące element raportu końcowego - stanowią bowiem część raportu i tylko w takiej formie są do Centrum kierowane. Raporty cząstkowe oraz raporty końcowe stanowią niewątpliwie "raport" o którym mowa w art. 381 ust. 1 p.s.w.n. Nadto w decyzji I instancyjnej nie było możliwości wskazania w jakiej formie żądana informacja może być udostępniona niezwłocznie, gdyż do udostępnienia żądanej przez Wnioskodawcę informacji przez Organ dojść nie może z uwagi na normę art. 381 ust. 1 p.s.w.n. Wskazano także na orzecznictwo sądowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył wnioskodawca, kwestionując stanowisko organu i podkreślając, iż w/w projekt zakończono dnia 9 grudnia 2021 roku, natomiast do dnia dzisiejszego nie opublikowano publicznie, mimo, że projekt sfinansowano ze środków publicznych na kwotę [...]PLN. W odpowiedzi na wniosek organ zasłania się przepisami, które nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, np. zasłaniając się tajemnicą, jako główną przyczynę podaje, że informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonym we wniosku nie podając o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, nie wskazuje w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Jedyny wniosek jaki się nasuwa to podejrzenie, że doszło do defraudacji publicznych pieniędzy i sprawę należy zgłosić do odpowiednich organów ścigania, wobec powyższego - wnoszę również o udostępnienie informacji przetargowej w przedmiotowej sprawie
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Zgodnie z w/w przepisem, Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl natomiast art. 145 § 3 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
Wniesienie skargi skutkuje uchyleniem obydwu wydanych w sprawie decyzji oraz umorzeniem postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 6 listopada 2022 roku.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Analiza treści wniosku (k. 48 akt sądowych) prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że wniosek ten nie dotyczy informacji publicznej. W tej sytuacji, wydawanie odnośnie żądania wskazanego we wniosku decyzji odmownych, na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej było niezgodne z prawem, ponieważ w sprawie zainicjowanej tym wnioskiem przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania. Wystarczającym była pisemna informacja skierowana do wnioskodawcy odnośnie stanowiska organu, odnośnie żądań we wniosku wyartykułowanych.
Treść wniosku skarżącego z daty 6 listopada 2022 roku jest bowiem następująca: "W związku z zakończonym projektem "Dynastia i społeczeństwo państwa Piastów w świetle zintegrowanych badań historycznych, antropologicznych i genomicznych" dnia 9 grudnia 2021 roku, który finansowano z publicznych środków na kwotę [...]PLN, proszę o publikację pracy. Jeśli Narodowe Centrum Nauki nie posiada takiej publikacji proszę o wysłanie mojej prośby do odpowiedniej instytucji, która posiada wnioski do wyżej wymienionego projektu. Jeżeli publikacji tego projektu brak, może oznaczać, że doszło do defraudacji publicznych pieniędzy i sprawę proszę zgłosić do odpowiednich organów ścigania. Oczekuję odpowiedzi zgodnie z kpa."
Z treści pisma jednoznacznie zatem wynika, że nie jest to wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz żądanie podjęcia przez Narodowe Centrum Nauki określonych, ujętych alternatywnie czynności faktycznych tj. bądź publikacji w/w pracy, bądź wysłanie prośby skarżącego do instytucji, która posiada wnioski do wyżej wymienionego projektu, bądź też zgłoszenia sprawy do odpowiednich organów ścigania. Żadnego z tych żądań nie można jednak zakwalifikować, jako żądania o udostępnienie informacji publicznej. Przykładowo można wskazać, że żądaniem o udostępnienie informacji publicznej, byłby wniosek o informację, czy wymieniona praca została opublikowana albo też wniosek o udostępnienie skarżącemu określonych materiałów z tej pracy. Wtedy dopiero zachodziłyby podstawy do rozpoznawania wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i ewentualne wydawanie w związku z nim decyzji. Natomiast przy takim sformułowaniu wniosku, wystarczającym było udzielenie skarżącemu odpowiedzi w trybie, który nie jest określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Kończąc należy też wskazać, że zawarty w skardze wniosek o udostępnienie dokumentacji przetargowej w sprawie w/w pracy, nie podlegał ocenie Sądu w niniejszej sprawie, ponieważ wyartykułowany został dopiero w skardze. Organ tego wniosku nie rozpoznawał, a do właściwości WSA należy kontrola działalności organów administracji i m.in. wydanych przez nie aktów administracyjnych, a nie rozpoznawanie wniosków, które winny być kierowane do określonych organów.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w punkcie I wyroku na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. W punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. albowiem postępowanie z wniosku skarżącego procedowane przez organ w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej było bezpodstawne i jako bezprzedmiotowe winno być umorzone. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI