II SA/Kr 1918/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-01-24
NSAnieruchomościWysokawsa
ewidencja gruntówgranice nieruchomościzmiany ewidencyjneprawo geodezyjnerozgraniczenie nieruchomościstan prawnytytuł własnościWSAKraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zmian w ewidencji gruntów, uznając, że spór o granice nieruchomości wymaga postępowania cywilnego, a nie ewidencyjnego.

Skarga dotyczyła odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, które miały na celu przesunięcie granicy między działkami w celu odzwierciedlenia stanu prawnego wynikającego z dokumentów z 1963 r. Organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszej instancji, odmawiając wprowadzenia zmian, ponieważ uznał, że spór o zasięg prawa własności wymaga postępowania cywilnego (rozgraniczeniowego), a nie postępowania ewidencyjnego. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że ewidencja gruntów powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny, a nie go tworzyć, zwłaszcza gdy istnieją sprzeczne tytuły prawne (akt notarialny z 1963 r. vs. akt własności ziemi z 1973 r.).

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o zmianach w ewidencji gruntów. Zmiany te miały na celu dostosowanie oznaczenia i powierzchni działek do stanu prawnego wynikającego z dokumentów z 1963 r., poprzez przesunięcie granicy między działkami nr [...] i [...] (po zmianach [...] i [...]). Organ pierwszej instancji przychylił się do wniosku, opierając się na opinii geodety, który stwierdził błąd w pierwotnym pomiarze. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując, że spór o granice i powierzchnię nieruchomości, wynikający z różnych tytułów prawnych (akt notarialny z 1963 r. vs. akt własności ziemi z 1973 r.), nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu ewidencyjnym, które ma jedynie rejestrować istniejący stan prawny. Sąd administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając argumentację organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie jest właściwa do ustalania spornych stanów prawnych, które należą do kompetencji sądów powszechnych w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości lub innych właściwych postępowaniach. Sąd wskazał, że błąd w ewidencji, nawet jeśli potwierdzony, nie może być korygowany w sposób prowadzący do zmiany stanu prawnego, jeśli istnieje spór co do tego stanu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów o zasięg prawa własności w postępowaniu ewidencyjnym. Takie kwestie należą do właściwości sądów powszechnych w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości lub innych właściwych postępowaniach.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i powinna odzwierciedlać istniejący stan prawny, a nie go tworzyć lub zmieniać. W przypadku istnienia sprzecznych tytułów prawnych lub sporów o granice, organ ewidencyjny nie może samodzielnie rozstrzygać o prawie własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.g.k. art. 7 § b ust. 2 pkt 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 20

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 22

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Definicja ewidencji gruntów i budynków (kataster nieruchomości).

u.p.g.k. art. 24 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Operator ewidencyjny składa się z map, rejestrów i dokumentów.

u.p.g.k. art. 23

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Obowiązek przesyłania danych przez organy, sądy i notariuszy do ewidencji.

RMRBiRB art. 44 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności.

RMRBiRB art. 47 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

RMRBiRB art. 45 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

u.p.p.s.a. art. 97 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych po 1 stycznia 2004 r.

u.p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.

u.p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola zgodności z prawem.

u.p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

u.p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji.

u.o.w.g.r.

Ustawa z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o zasięg prawa własności i granice nieruchomości nie może być rozstrzygany w postępowaniu ewidencyjnym, lecz wymaga postępowania cywilnego (rozgraniczeniowego). Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny, a nie go tworzyć lub zmieniać. Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania o tytule własności.

Odrzucone argumenty

Organ ewidencyjny był umocowany do weryfikacji zgodności danych ewidencyjnych z dokumentami źródłowymi oraz treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie. Organy ewidencji popełniły błędy przy zakładaniu ewidencji i powinny je korygować. Organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że przesunięcie granicy ewidencyjnej prowadzi do objęcia powierzchni podwójnym stanem prawnym.

Godne uwagi sformułowania

"sprostowanie błędów popełnionych przy zakładaniu i modernizacji ewidencji" "nie jest dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym korygowanie granicy ewidencyjnej [...] gdyż w istocie korekta taka, oparta byłaby na niedopuszczalnym w tym postępowaniu rozstrzyganiu o zasięgu prawa własności" "ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) – jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających gruntami, budynkami lub lokalami" "zasada aktualizacji ewidencji sprzeciwia się wprowadzeniu do ewidencji danych nieaktualnych tzw. nie odzwierciedlających aktualnego stanu prawnego."

Skład orzekający

Wiesław Kisiel

przewodniczący

Bożenna Blitek

członek

Piotr Lechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kompetencji organów ewidencyjnych w stosunku do postępowań cywilnych dotyczących rozgraniczenia nieruchomości i ustalenia stanu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o granice wynikających z różnych tytułów prawnych i błędów w ewidencji gruntów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty konflikt między potrzebą aktualizacji danych ewidencyjnych a koniecznością ochrony ugruntowanych stanów prawnych, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości.

Błąd w ewidencji gruntów czy spór o własność? Kiedy sąd administracyjny odsyła do sądu cywilnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1918/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek
Piotr Lechowski /sprawozdawca/
Wiesław Kisiel /przewodniczący/
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r sprawy ze skargi G. K., Z. K., J. K. oraz M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 3 lipca 2003 r Nr : [...] w przedmiocie zmian ewidencji gruntów skargę oddala
Uzasadnienie
II SA/Kr 1918/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 lipca 2003r. znak [...] , po rozpatrzeniu odwołania A. i Z. małż. Z., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2003r. znak [...] wprowadzającą zmiany w ewidencji gruntów miasta [...] w obrębie [...] w odniesieniu do działek [...] oraz [...] i orzekł o odmowie wprowadzenia zmian co do tych działek. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art. 138 § 1 pkt. 2 kpa oraz art. 7 "b" ust. 2 pkt 2 oraz art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.).
Uzasadniając swoją decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
Datowanym na [...] stycznia 2003r. wnioskiem G. K., Z. K., M. K. i J. K. jako właściciele działki ewidencyjnej [...] położonej w [...] przy ul. [...] , wystąpili o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów obrębu [...] , przez doprowadzenie stanu ewidencji do zgodności ze stanem prawnym wynikającym z dokumentów złożonych w zbiorze [...] . Do wniosku dołączono "mapę sytuacyjną do regulacji stanu prawnego nieruchomości" sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. H. M. i zaewidencjonowaną w dniu [...] .01.2003 za Nr [...] w Grodzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
Prezydent Miasta [...] , decyzją z dnia [...] maja 2003r. z powołaniem na mapę sytuacyjną przyjętą do zasobu dnia [...].01.2003 za Nr [...] orzekł o wprowadzeniu w ewidencji gruntów obrębu [...] zmian poprzez
1. zmiany oznaczenia i powierzchni;
a) działki Nr [...] o pow. 0.1847 ha, na działkę [...] o pow. 0.2133 ha w jednostce rejestrowej [...] prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej na podstawie aktu notarialnego Nr rep. [...] i zbioru dokumentów ZD [...] współwłasność Z. K., M. K., G. K. i J. K.,
b) działki Nr [...] o pow. 0.4708 ha na działkę [...] o pow. 0.4422 ha w jednostce rejestrowej Nr [...] prowadzonej dla nieruchomości objętej KW [...] i stanowiącej własność małżonków A. Z. i Z. Z..
2. wkreślenie w mapę ewidencyjną obrębu [...] , ark. 15 "odpowiednich zmian".
Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji stwierdził, iż podjął ją po "analizie dokumentacji prawnej i geodezyjnej". Wynikać z niej miało, że w zbiorze dokumentów Nr [...] , na mapie sytuacyjnej nr.ew. [...]uwidoczniona jest działka Nr [...] o pow.1924 m² pochodząca z podziału tabelowego Nr [...] wsi [...] . W zmodernizowanej ewidencji gruntów powyższa nieruchomość oznaczona została w obrębie [...] jako działka Nr [...] o pow. 0.1847 ha.
Z przedstawionego przy wniosku operatu technicznego sporządzonego na zlecenie wnioskodawców i zawierającego mapę sytuacyjną Nr Ew. [...], wynika że linia graniczna pomiędzy działką [...] , a działką [...] wyznaczona na mapie ewidencyjnej jest błędna. Wskazano, że dla wyjaśnienia rozbieżności powierzchni działki [...] wykonawca przy udziale właścicieli działek [...] i [...] dokonywał pomiaru kontrolnego w terenie, polegającego na "odtworzeniu ze współrzędnych punktów granicznych stanowiących faktycznie istniejącą w terenie granicę", granicy działek. Zdaniem wykonawcy prawidłowa granica działki [...] z działką [...] winna odpowiadać, granicy zawartej w operacie ewid. [...] . Według wykonawcy, różny przebieg granic, wynika z błędnego odczytania ilości odłożeń taśmy mierniczej w trakcie opracowania mapy sytuacyjnej nr Ew. [...] do wydzielenia działki [...] . Te stwierdzenia uprawnionego geodety, organ I instancji przyjął za własne ustalenia.
Odnosząc się do zarzutów A. i Z. małż. Z. jakie zgłosili do wyników pomiaru i opracowania technicznego, kwestionując powierzchnie działek po pomiarach, organ I instancji podkreślił, że powierzchnia jest tylko pochodną przebiegu granic działek "sprawdzonych i pomierzonych w terenie w trakcie prowadzonych przez wykonawcę czynności technicznych". Zdaniem organu I instancji, zaskarżona decyzja mieści się w aktualizacji ewidencji przez korygowanie błędów powstałych w trakcie zakładania i modernizacji ewidencji, a nie dotyczy kwestii związanej "z ustaleniem spornej granicy nieruchomości" do czego służy postępowanie rozgraniczeniowe.
W odwołaniu od tej decyzji A. i Z. Z. podnosili, że działka [...] miała powierzchnię 1924 m² i stanowiła własność rodziców A. Z., A. i S. małż. K.. W 1963r. A. i S. małż. K., sprzedali tę działkę Z. J. K., aktem notarialnym. Pozostała przy rodzicach odwołującej się działka [...] została podzielona w 1983r. na działki [...] i [...] – o pow. 4708 m. Działkę [...] w 1983r. nabyli odwołujący się w drodze darowizny i dla tej działki założono KW [...].
Odwołujący się podnosili, że podpisując protokół graniczny przed geodetą H. M. wyrażali zgodę na wyrównanie dla działki [...] brakującej do 1924 m² powierzchni 78 m², a nie na zwiększenie tej powierzchni aż o 278 m². Zdaniem odwołujących się granice prawne działki [...] ustalone zostały w 1983r. i nie wyrażali zgody na ich zmianę.
Rozpatrując odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dokonał w postępowaniu uzupełniającym ustaleń dalszych. Ustalono, że aktem notarialnym Nr Rep. A. [...] z dnia [...] listopada 1963 r. S. i A. K. sprzedali J. i Z. małż. K. nieruchomość oznaczoną numerem działki [...] o pow. 0.1924 ha. Granice tej nieruchomości i wynikająca z ich przebiegu powierzchnia określone zostały w opracowaniu geodezyjnym wpisanym do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...].10.1963 pod nr [...] (i powołanym w akcie notarialnym z [...].11.1963r.).
Wykazany na powyższej mapie przebieg granic nie został uwzględniony podczas zakładania ewidencji gruntów wsi [...] . Granica rozdzielająca nieruchomość S. i A. K. oznaczoną numerem działki [...] , z nieruchomością J. i Z. małż K. oznaczoną wówczas jako działka [...] , została na mapie przesunięta o ok. 20 m na niekorzyść ówczesnej działki [...] (obecnie [...]).
Taki stan figurował w ewidencji gruntów wsi [...] jak i w zmodernizowanej ewidencji gruntów miasta [...],po włączeniu części wsi [...] do [...].
Aktem własności ziemi z dnia [...] .09.1973r. Nr [...] , stwierdzono nabycie przez S. i A. małż. K. nieruchomości obejmującej m.in. działkę Nr [...] w trybie przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Akt własności ziemi uwzględniał opis granic działki [...] według stanu ewidencji wsi [...] . W 1983r. działka [...] decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] .09.1983 uległa podziałowi na działki [...] o pow. 0.0592 ha i [...] o pow. 0.4708 ha. Działka [...] o pow. 0.4708 ha objęta jest KW [...] (poprzednio KW [...] ) i stanowi własność A. i Z. małż. Z.. Złożony w aktach księgi wieczystej wyrys i opis działki [...], przylegającej do obecnej działki [...] , przedstawia granice tej działki również według stanu ewidencji wsi [...] , a zatem identycznie z przebiegiem granic działki [...] przyjętym w akcie własności ziemi.
Opierając się na opracowaniu technicznym geodety uprawnionego H. M., organ odwoławczy przyjął za tym opracowaniem, że przy pomiarze do ewidencji gruntów wsi [...] prawidłowo dokonano odczytu na taśmie mierniczej, natomiast błędnie zliczono ilość przyłożeń taśmy, co skutkowało "fikcyjnym skróceniem działki [...] o 20 m" i "fikcyjnym wydłużeniem działki [...] ". W przyjętej do zasobu za Nr [...] mapie sytuacyjnej geodeta "dostosował" długość działki [...] do danych wynikających z mapy [...] ze zbioru dokumentów [...] .
Opierając się na powyższych ustaleniach organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż organ I instancji nie uwzględnił faktu, iż przesunięcie granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami [...] i [...] w sposób określony na mapie geodety H. M. z [...] .01.03 (Nr [...] ), prowadzi do objęcia powierzchni wyznaczonej dotychczasową i określoną na tej mapie granicą między działkami [...] i [...] , podwójnym stanem prawnym.
Aktualna ewidencyjna granica między działkami [...] i [...] , wynika z granicy przyjętej dla działki [...] aktem własności ziemi z [...] .09.1973 Nr [...] i określonej według ewidencji gruntów wsi [...] .
Natomiast pierwotny stan prawny wynikał z aktu notarialnego [...] i mapy Nr [...] . Orzekając zatem o wprowadzeniu w ewidencji gruntów zmian w oparciu o mapę Nr [...] , przywracającą granicę określoną na mapie nr [...] organ I instancji – zdaniem organu odwoławczego, w istocie zadecydował o zmianie stanu prawnego działki [...] , na rzecz nieruchomości wnioskodawców nie mającej urządzonej księgi wieczystej.
Powołując się na przepis art. 138 §1 pkt. 2 kpa, organ odwoławczy motywował decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i odmawiającą wprowadzenia zmian tym, że rozstrzygnięcia co do zmian stanu prawnego należą do kompetencji sądów powszechnych, a prowadzenie ewidencji polega na rejestracji istniejących stanów prawnych i organy nie są uprawnione do oceny wiarygodności tytułów własności.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy, złożyli G. K., Z. K., J. K. i M. K. z wnioskiem o jej uchylenie. Skargę oparto na zarzucie niezgodności decyzji z prawem. W szczególności zarzucono naruszenie przepisów § 54 i § 47 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zdaniem skargi organ ewidencyjny był umocowany do weryfikacji zgodności danych ewidencyjnych z dokumentami źródłowymi oraz treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie. Dokonane ustalenia, dowodzą że przy zakładaniu ewidencji gruntów popełniono błąd, którego organ odwoławczy nie chce sprostować, odsyłając skarżących do sądu powszechnego, który miałby prostować błąd geodetów w stosunku do gruntów, co do których przez 40 lat nie było sporów.
Skarżący kwestionował ustalenie, że akt własności ziemi na działkę [...] (obecnie działki [...] i [...] ) wydany został na powierzchnie i granice wynikające z ewidencji gruntów, gdyż wg. aktu działka [...] ma pow. 0.51 ha, a w ewidencji jest 0.53 ha, co odnotowano na wyrysie z 1983r.
Podnosili skarżący, że nie mogą założyć księgi wieczystej dla działki [...] , gdyż urząd odmówił wydania mu wyrysu i wypisu z ewidencji gruntów dla tego celu, a opracowanie geodezyjne złożyli na żądanie organu. Zdaniem skargi właściciele działki [...] odwołali się od decyzji mimo, że nigdy nie posiadali gruntu wyznaczonego mapą z 1963r.
Skarżący wyrazili stanowisko, że skoro organy ewidencji popełniły błędy to winny je korygować i zawiadamiać o tym sądy prowadzące księgi wieczyste.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, że zmiany granic nieruchomości, prowadzącej do zmiany stanu prawnego nie można utożsamiać z weryfikacja zgodności danych ewidencyjnych z dokumentami źródłowymi stanowiącymi podstawę wpisu prawa własności. Zmiana granic nieruchomości nastąpić może w trybie postępowania rozgraniczeniowego.
W świetle złożonych na rozprawie w dniu [...] .01.2006r. przed Sądem oświadczeń obecnych skarżących i pełnomocnika organu, sporne jest czy organ ewidencji odmówił skarżącym wydania z ewidencji wyrysuj jakiejkolwiek mapy służącej do opisu w księdze wieczystej działki [...] – jak twierdzi skarżący, czy też odmówił wydania wyrysu innej niż aktualnie obowiązująca mapa ewidencji – jak twierdzi pełnomocnik organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie przed ta datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § w ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Sprawując tę kontrolę, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ustawa o p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem wskazuje, iż skarga nie jest uzasadniona. Nie zachodzą bowiem opisane przepisem art. 145 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki do uchylenia tej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, dostrzeżone zaś przez Sąd uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją odmówiono wnioskowi skarżących wprowadzenia w ewidencji gruntów zmiany polegającej na tym, że dla objętej poz. rej. [...] działki [...] o pow. 0.1847 m², miało być przyjęte nowe oznaczenie [...] i pow. 0.2133 m², przy czym zmiana ta była następstwem przesunięcia na korzyść działki [...]granicy ewidencyjnej z działką [...] (po zmianach [...] ) według mapy sytuacyjnej Nr [...] . Zabieg ten przywrócić miał konfigurację byłej działki [...] opisanej na planie sytuacyjnym nr Ew. [...] jako w/w działka o pow. 1924 m².
Podniesione zarzuty skargi wymagają przybliżenia istoty postępowania ewidencyjnego, w którym zapadła zaskarżona decyzja.
Ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn zm.) przepisem art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) – jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających gruntami, budynkami lub lokalami.
Nośnikiem tych informacji, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy jest operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Stosownie do przepisów art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, tzw. przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczania ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie reguluje szczegółowo trybu i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...], obowiązywało już (od dnia 3 czerwca 2001) Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454) zwane dalej Rozporządzeniem. Rozporządzenie to nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (art. 22 ust. 1 ustawy) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2).
Dla zapewnienia ewidencji gruntów, aktualnego charakteru zawartych w niej informacji, przepis art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nakłada na właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązek przesyłania staroście odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Jak już podkreślono postępowanie ewidencyjne zmierza do wprowadzenia do ewidencji gruntów aktualnych informacji objętych ewidencją. Jednakże zasada aktualizacji ewidencji sprzeciwia się wprowadzeniu do ewidencji danych nieaktualnych tzw. nie odzwierciedlających aktualnego stanu prawnego. Zarazem nie jest dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym prowadzenie dowodów przeciwko stanowi prawnemu wynikającemu z ostatecznych decyzji, orzeczeń sądów czy aktów notarialnych, a w konsekwencji samodzielne rozstrzyganie przez organy ewidencyjne w postępowaniu ewidencyjnym o tytule własności do gruntu. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki z 6.11.2001 II SA 2099/00 – Lex Nr 82005 czy z 7.04.1999 II SA 119/99 – Lex Nr 46215) i jest aktualne na tle przepisów obowiązującego Rozporządzenia.
Organ odwoławczy nie kwestionował ustalenia organu I instancji , że przy zakładaniu ewidencji gruntów wsi Dąbrowa, a także przy modernizacji tej ewidencji w związku z włączeniem części wsi Dąbrowa m. Kielce wykazany na mapie sytuacyjnej Nr [...] , przebieg granicy działki [...] z działką sąsiednią [...] (później [...] ) nie był uwzględniony. Ustalono także, iż przyczyną tego był rzeczywiście błąd organów ewidencyjnych – polegający na złym odczytaniu ilości tzw. "odłożeń".
Jednakże Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w dacie złożenia wniosku skarżących i rozstrzygania o nim, istniał stan prawny uniemożliwiający zmiany ewidencji, przez rozstrzygnięcie w postępowaniu ewidencyjnym, o aktualizacji mapy ewidencji, poprzez wprowadzenie granicy ewidencyjnej miedzy działki [...] i [...] według mapy z 1963r.
Trafnie wskazano, że po 1963r. stan prawny działki sąsiadującej z działką [...] ([...]), a to działki wówczas [...] , uregulowany został aktem własności ziemi z dnia [...] .09.1975r. Nr [...] , stwierdzającym nabycie przez S. i A. małż. K., nieruchomości obejmujących m.in. działkę [...] , w trybie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. uregulowania własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.).
Istota uwłaszczenia w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. polegała na stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości, według stanu posiadania na dzień 4 listopada 1971. Nabycie własności nieruchomości w trybie tej ustawy według stanu istniejącego na dzień [...].11.1971r. oczywiście nie oznacza możliwości utraty prawa własności na podstawie zdarzeń prawnych (np. zasiedzenia), które miały miejsce po tej dacie. Ustalił organ odwoławczy i nie jest kwestionowana prawidłowość tego ustalenia, że akt własności ziemi na działkę [...] uwzględniał jej opis granic wedle ewidencji gruntów wsi [...] , która z kolei nie uwzględniała opisu granic na mapie [...] . Istniejący opis granic figuruje w księdze wieczystej dla działki [...] później [...] .
Rację ma zatem organ odwoławczy, że w istocie istnieje spór o zasięg prawa własności, gdyż według skarżących, granica działki [...] z ich działką [...] , uwidoczniona w ewidencji, jest niezgodna z ich tytułem prawnym - aktem not. z 1963r. Z kolei uczestnicy, powołują się na późniejszy tytuł - AWZ z 1973, wg. którego własność nabywało się w granicach posiadania na dzień [...] .11.1971r.
Należy zatem podzielić stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że nie jest dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym w tej sytuacji korygowanie granicy ewidencyjnej m. działkami [...] i [...] , gdyż w istocie korekta taka, oparta byłaby na niedopuszczalnym w tym postępowaniu rozstrzyganiu o zasięgu prawa własności, co jest właściwe dla postępowania o rozgraniczenie lub dla postępowań wymienionych w art. 36 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Bezzasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisu § 47 ust. 3 Rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że w wypadku gdy aktualizacja operatu ewidencji wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Taka regulacja oznacza, że wprowadzenie zmiany bez postępowania administracyjnego, w drodze czynności technicznej, na podstawie przedłożonych dokumentów, bez wydania decyzji, jest możliwe tylko wówczas gdy do wprowadzenia zmiany wystarcza sam dokument, a nie istnieje potrzeba uzyskania wyjaśnień, czy przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Wprowadzenie zmiany na podstawie art. 22 ust. 3 w oparciu o dokument geodezyjno-kartograficzny może mieć np. miejsce w przypadku zmiany powierzchni działki w dotychczasowych jej granicach. Inna jest jednak sytuacja, gdy następstwem żądanej zmiany powierzchni działki jest przesunięcie jej granic ewidencyjnych. Wówczas właściwym jest tryb postępowania administracyjnego, co miało miejsce w sprawie.
Zgodnie z § 45 ust. 2 do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 35. Ten ostatni przepis określa natomiast tzw. dokumenty źródłowe dla postępowania o założenie ewidencji. Przedłożona przez skarżących mapa [...] należy do kategorii takich dokumentów, ale do tej samej kategorii należy mapa ewidencyjna założona później, czy mapy zawierające opis działki [...] a następnie [...] . Jak wyżej już wskazano, zasada aktualizacji wymaga od organu uwzględnienia tych dokumentów, które obrazują późniejszy (aktualny) stan prawny. Natomiast spór co do aktualnego stanu prawnego związanego z zasięgiem prawa własności pozostaje poza kognicją organu ewidencji.
Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI