II SA/Kr 1902/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego węzła betoniarskiego, podkreślając, że brak pozwolenia na budowę jest podstawą do nakazu rozbiórki.
Skarżący E.M. i M.M. domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę węzła betoniarskiego, argumentując, że obiekt został wybudowany na terenie przemysłowym i spełnia normy środowiskowe. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, która obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki, niezależnie od późniejszych okoliczności czy zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi E.M. i M.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która nakazywała rozbiórkę węzła betoniarskiego wybudowanego w 1999 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pierwotnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący odwołali się, podnosząc, że obiekt znajduje się na terenie przemysłowym i spełnia normy środowiskowe, a także że podjęli czynności legalizacyjne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł nakazanie rozbiórki, wskazując na błędną podstawę prawną zastosowaną przez organ I instancji oraz fakt, że art. 48 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do nałożenia obowiązku uporządkowania terenu. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając argumenty o krzywdzącej decyzji i zgodności obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak takiego pozwolenia, a także fakt zakończenia budowy w 1999 roku, stanowiły podstawę do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym okoliczności dopuszczenia się samowoli budowlanej nie mają znaczenia dla orzeczenia o rozbiórce.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, która obliguje organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, niezależnie od późniejszych okoliczności czy zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z Prawem budowlanym, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak takiego pozwolenia jest podstawą do nakazu rozbiórki na mocy art. 48 Prawa budowlanego. Okoliczności dopuszczenia się samowoli budowlanej nie mają znaczenia dla orzeczenia o rozbiórce.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu.
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Pomocnicze
u.p.b. art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymienienie rodzajów robót budowlanych i budów, które nie wymagają pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określenie rodzajów robót budowlanych i budów, których prowadzenie wymaga zgłoszenia.
u.p.b. art. 49
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Warunki uniknięcia rozbiórki obiektu budowlanego upływem czasu od zakończenia jego budowy (5 lat) oraz zgodnością jego istnienia na danym terenie z przepisami o ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym.
u.p.b. art. 103
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr. post. adm. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa administracyjnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzec co do istoty sprawy lub uchylając ją przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Samowola budowlana obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Okoliczności dopuszczenia się samowoli budowlanej nie mają znaczenia dla orzeczenia o rozbiórce.
Odrzucone argumenty
Obiekt wybudowano na terenie przemysłowym. Obiekt spełnia wymagania w zakresie ochrony środowiska i zdrowia. Podjęto czynności legalizacyjne dotyczące budowy. Decyzja organu I instancji była krzywdząca.
Godne uwagi sformułowania
"Samowolą budowlaną" jest więc trwająca lub już zakończona budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stwierdzenie samowoli budowlanej obliguje organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki budowanego lub wzniesionego obiektu budowlanego. Okoliczności, które spowodowały dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mają znaczenia dla podjęcia orzeczenia o rozbiórce, bowiem nie mogą one sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym.
Skład orzekający
Tadeusz Woś
przewodniczący
Małgorzata Brachel - Ziaja
członek
Dorota Pędziwilk - Moskal
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że samowola budowlana bez pozwolenia na budowę skutkuje nakazem rozbiórki, niezależnie od późniejszych okoliczności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu wydania orzeczenia; przepisy Prawa budowlanego mogły ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa budowlanego dotyczącą samowoli budowlanej, co jest istotne dla praktyków. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.
“Samowola budowlana: dlaczego brak pozwolenia na budowę zawsze prowadzi do rozbiórki?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1902/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-04-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-06-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Dorota Pędziwilk - Moskal /sprawozdawca/ Małgorzata Brachel - Ziaja Tadeusz Woś /przewodniczący/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Sygn. powiązane II OSK 966/05 - Wyrok NSA z 2006-07-12 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie WSA : Małgorzata Brachel - Ziaja Dorota Pędziwilk - Moskal / del. spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. M. i M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 25 maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki - skargę oddala - Uzasadnienie IISA/Kr 1902/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24.05.2000r. znak [...] wydaną na podstawie art. 48 i 69 w związku z art. 83 i 84 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał P.E. i M.M. zam.[...] a wykonanie rozbiórki węzła betoniarskiego i uporządkowanie terenu na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] w D. W uzasadnieniu organ podał, że węzeł betoniarski wybudowano w 1999. o pojemności 0,5 metra sześciennego bez wymaganego Prawem budowlanym pozwolenia na budowę, a zatem zgodnie z art. 48 w/w przepisów podlega rozbiórce. Od decyzji tej odwołali się P. E. i M.M. podnosząc, iż decyzja organu I instancji jest dla nich krzywdząca, a nadto, że obiekt został usytuowany na terenie określonym w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy D. jako teren przemysłu, składów i budownictwa. Dodatkowo podnieśli, że [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny oddalając zażalenie właścicieli nieruchomości sąsiednich na postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. zaznaczył, że inwestycja nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych norm spełniając wymagania określone przepisami w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 25.05.2001r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania P.P. E. i M.M. w oparciu o art. 81 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane i art. 138 § l pkt. 2 k.p.a. -- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł nakazanie inwestorom P.P.E. i M.M. wykonanie rozbiórki węzła betoniarskiego usytuowanego na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] w D. W uzasadnieniu stanowiska organ podał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, iż węzeł betoniarski będący przedmiotem postępowania wykonany został w 1999r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skoro obiekt będący przedmiotem decyzji nie jest wymieniony w art. 29 i 30 Prawa budowlanego to stosownie do art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu II instancji argumenty odwołujących się dotyczące decyzji WZiZT wydanej przez Burmistrza D. , następnie uchylonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ,oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają wpływu na sposób załatwienia sprawy. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podaje, że wydanie decyzji reformatoryjnej uzasadnione jest wskazaniem błędnej podstawy prawnej przez organ I instancji tj. art. 69 Prawa budowlanego, a także faktem że art. 48 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do nałożenia obowiązku uporządkowania terenu. Skargę na powyższą decyzję złożyli P.P. E. i M.M. podając, iż decyzja jest dla nich bardzo krzywdząca. Przedmiotowy obiekt został przez nich wybudowany ogromnym nakładem sił i środków na terenie określonym w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy D. jako teren przemysłu, składów i budownictwa. Obiekt ten, w ich ocenie, spełnia wszelkie wymagania określone przepisami w zakresie ochrony środowiska i zdrowia. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny oddalając postanowieniem z dnia 30.08.1999r. zażalenie właścicieli sąsiednich nieruchomości na postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie; będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych norm, spełniając wymagania określone przepisami w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Podnieśli również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrując odwołanie M.K. i A.St.W. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. nie podzieliło ich zarzutów, a uchylenie decyzji Burmistrza nastąpiło z przyczyn formalnych. Podkreślili, że aktualnie podjęli czynności legalizacyjne dotyczące budowy przedmiotowego obiektu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji oraz motywy jej podjęcia zawarte w uzasadnieniu. Na rozprawie w dniu 28.04.2005r. stawiła się skarżąca E.M. z pełnomocnikiem adw. R.S . Pozostałe strony nie stawiły się. Pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko skarżącej zawarte w skardze oraz wnosił o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Stosownie do przepisu art. 3 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa administracyjnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 28 ustawy z dnia 7.07.1994r - Prawo budowlane ( w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji): " roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę(...)" Wyjątki od tej zasady zostały sformułowane w art. 29 Prawa budowlanego zawierającym taksatywne wyliczenie rodzajów robót budowlanych i budów, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Uzupełnieniem tej regulacji jest przepis art. 30 Prawa budowlanego określający rodzaje robót budowlanych i budów których prowadzenie wymaga ( w miejsce pozwolenia na budowę ) - zgłoszenia właściwemu organowi W warunkach niniejszej sprawy, skarżący nie kwestionują iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie legitymowali się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu. Nie kwestionują również faktu, iż zakończenie budowy węzła betoniarskiego nastąpiło w 1999 r. Przepis art. 48 Prawa budowlanego, wskazany przez organ jako podstawa materialnoprawna zaskarżonej decyzji, w dacie jej wydania miał brzmienie:" właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". "Samowolą budowlaną" jest więc trwająca lub już zakończona budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stwierdzenie samowoli budowlanej obliguje organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki budowanego lub wzniesionego obiektu budowlanego. Jedyny dopuszczalny wyjątek formułuje przepis art. 49 Prawa budowlanego, który warunkuje uniknięcie rozbiórki obiektu budowlanego upływem czasu od zakończenia jego budowy ( 5 lat) oraz zgodnością jego istnienia na danym terenie z przepisami o ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym , w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro roboty budowlane wykonane przez skarżących ( art. 3 pkt.7 Prawa budowlanego) wymagały pozwolenia na budowę, a ich zakończenie nastąpiło w 1999r.-to przepis art. 49 jak również przepis art. 103 Prawa budowlanego nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze stwierdzić należy, iż nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem okoliczność iż skarżący nie legitymowali się w dacie wydania zaskarżonej decyzji ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę oraz fakt zakończenia robót w 1999 r. stanowią uzasadnienie wydania nakazu rozbiórki w świetle art. 48 Prawa budowlanego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane w wyroku z 14.04.1999r sygn. IV S.A. 9887/96 ( Lex nr 47178), zgodnie z którym, okoliczności które spowodowały dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mają znaczenia dla podjęcia orzeczenia o rozbiórce, bowiem nie mogą one sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, a jednocześnie brak zarzutów i podstaw prawnych które z urzędu należało wziąć pod rozwagę, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI