II SA/Kr 1876/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2013-01-31
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepostępowanie administracyjnelegalizacja samowoli budowlanejuchylenie pozwolenia na budowępostępowanie naprawczebezprzedmiotowość postępowanianaruszenie przepisów postępowaniaprawo strony do udziałuuzasadnienie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalizacji budynku, wskazując na naruszenia proceduralne organów nadzoru budowlanego.

Sprawa dotyczyła wniosku o legalizację budynku mieszkalnego, którego pozwolenie na budowę zostało wcześniej uchylone. Organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenia przepisów postępowania, w tym brak należytego uzasadnienia, naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz nieprawidłowe wyłączenie organu.

Skarżąca M.B. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o umorzeniu postępowania w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego. Pozwolenie na budowę tego budynku zostało wcześniej uchylone wyrokiem WSA w Krakowie. Organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, jednak ostatecznie umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że choć postępowanie naprawcze było zasadne, to organy dopuściły się naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 105 k.p.a. (nieprawidłowe umorzenie zamiast odmowy wszczęcia), art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. (nieprawidłowe rozpatrzenie zarzutu wyłączenia organu), art. 107 § 3 k.p.a. (brak należytego uzasadnienia), art. 10 k.p.a. (naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu) oraz art. 8 i 11 k.p.a. (naruszenie zasady pogłębiania zaufania i przekonywania). Sąd podkreślił, że organ I instancji wydał decyzję w dniu, w którym skarżąca odebrała postanowienie o możliwości zapoznania się z aktami, co uniemożliwiło jej skuteczne złożenie uwag.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo umorzył postępowanie, dopuszczając się naruszeń przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania było nieprawidłowe, ponieważ organ powinien był odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. lub, jeśli postępowanie zostało wszczęte, umorzyć je na podstawie art. 105 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości. Jednakże, organy dopuściły się istotnych naruszeń proceduralnych, które skutkowały uchyleniem decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.p.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 54

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 57

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy nadzoru budowlanego, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji i naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące wyłączenia organu z uwagi na toczące się postępowanie karne przeciwko urzędnikowi, które nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

organ nadzoru budowlanego może przeprowadzić wyłącznie tzw. tryb naprawczy z art. 51 Prawa Budowlanego inwestorom nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiłoby naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa (wydanie decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną) najbardziej prawidłowym sposobem załatwienia niniejszej sprawy byłaby odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie na podstawie art. 61a Kpa, a nie wszczynanie postepowania i jego umorzenie zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz związaną z nią zasadę przekonywania

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

przewodniczący sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Waldemar Michaldo

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania administracyjnego, prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz zasad prowadzenia postępowań naprawczych w prawie budowlanym po uchyleniu pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchylonym pozwoleniem na budowę i postępowaniem naprawczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta inaczej. Jest to pouczające dla prawników procesowych.

Błędy proceduralne organów nadzoru budowlanego doprowadziły do uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania legalizacyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1876/11 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2013-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Waldemar Michaldo
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 51
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 8 , 10 , 11, 61 a , 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie WSA Mariusz Kotulski WSA Waldemar Michaldo Protokolant Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w oparciu o art. 105 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M.B. z dnia 22-12-2010r., uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w S. , inwestor: M. i M.T. .
W uzasadnieniu wskazano, że inwestorzy M. i M.T. zrealizowali przedmiotowe roboty na podstawie decyzji pozwolenia budowę nr [...] z dnia 11.09.2003r. Burmistrza Miasta i Gminy N. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę pn. przebudowa budynku gospodarczego na mieszkalny wraz z rozbudową i budową infrastruktury technicznej, gaz, wodociąg, kanalizacja, energia elektryczna napowietrzna NN i kablowa. O zakończeniu budowy Inwestorzy powiadomili organ zgodnie z wymogami art. 54 Prawa Budowlanego, a organ nadzoru budowlanego nie wniósł sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy, gdyż złożyli wymagane przepisami Prawa budowlanego dokumenty, o których mowa w art. 57 Prawa Budowlanego. Wyrokiem WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr 553/04 z dnia 20 lipca 2007 uchylono przedmiotową decyzję o pozwoleniu na budowę.
Podano, że w wyniku wcześniej wszczętego postępowania administracyjnego do sprawy [...] z wniosku M.B. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , zwany dalej MWINB, wydał w dniu [...] września 2009 decyzję znak: [...] którą umorzył postępowanie w sprawie nakazania dokonania rozbiórki części obiektu budowlanego, którego inwestorami są M. i M.T. , na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. , zwany dalej GINB, uchylił w/w decyzję w dniu 19-11-2009 ZNAK: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia MWINB w K. wydal decyzję znak: [...] z dnia 20-10-2010 którą odmówiono nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia przebudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem. GINB decyzją z dnia [...].12.2010r. znak: [...] utrzymał decyzję WINB w mocy.
WINB prowadził tzw. postępowanie naprawcze w trybie art. 51 cyt. ustawy w sprawie całego budynku Państwa T . Organ zarówno wojewódzki jak też GINB nie znaleźli (mając na uwadze wyrok WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr 553/04) podstaw do nakazania inwestorom wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego prawem. Podnoszona przez Skarżącą kwestia uchylenia pozwolenia na budowę obiektu przez WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 553/04 pozostaje bez znaczenia dla sprawy, gdyż inwestor w czasie budowy legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i jej późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego nie daje podstaw uznania, iż inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, a zatem podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego z całymi konsekwencjami wynikającymi z takich procedur.
W przypadku uchylenia pozwolenie na budowę organ nadzoru budowlanego może przeprowadzić wyłącznie tzw. tryb naprawczy z art. 51 Prawa Budowlanego i takie postępowanie – wyżej opisane- było już prowadzone przez WINB w K. .
Reasumując po uchyleniu pozwolenia na budowę wyrokiem WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr 553/04 z dnia 20-07-2007 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przy postępowaniu pod sygn. [...] badał przesłanki do zastosowania art. 51 cyt. ustawy w ramach postępowania naprawczego. Art. 48 ustawy Prawo budowlane dotyczy samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Samowolnie tj: bez ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę co w niniejszym przypadku nie ma miejsca, gdyż inwestorzy w dacie realizacji legitymowali się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, w związku z czym nie mają zastosowania przepisy art. 49 i art. 49a Prawa budowlanego.
Od decyzji tej odwołała się M.B. , zarzucając:
- że została wydana przez kierownika organu l instancji A.J. , który z mocy prawa powinien być wyłączony z uwagi, iż toczy się przeciwko niemu postępowanie karne do sygn. akt II K 10/07, jako oskarżonego;
- naruszenia art. 10 kpa. oraz art. 7 i 77 kpa a także art. 78, 80 kpa. i art. 81 kpa oraz art. 105 kpa i art. 107 kpa;
- naruszenie art. 136 kpa poprzez brak przeprowadzenie czynności z urzędu oraz wniosku M.B. z dnia 05.07.2011 r.
- brak rozpoznania wniesionych uwag z dnia 06.07.2011 r.;
- naruszenie art.49. i art. 49b Prawa budowlanego;
- brak wykonania wyroku WSA w Krakowie z dnia 20.07.2007r. sygn. akt II SA/Kr 553/04.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] października 2011r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, wskazując przy tym na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż inwestorom nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę" (wyrok z dnia 7 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA 952/99).
WINB w K. wskazał, że jako organ I Instancji w stosunku do przedmiotowego obiektu przeprowadził postępowanie naprawcze określone w art. 50-51 Prawa budowlanego, które zakończyło się decyzją nr : [...] z dnia 20 października 2010r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez GINB decyzją z dnia [...].12.2010r. znak: [...]
Zatem zasadnym jest umorzenie postępowania w sprawie, gdyż wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiłoby naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa (wydanie decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną). Istnieje zakaz orzekania przez organy w tej samej sprawie dwukrotnie, o ile wcześniejsze ostateczne rozstrzygnięcie pozostaje w obrocie prawnym, tj. nie zostało z niego wyeliminowane w trybach przewidzianych w kpa lub w ustawach szczególnych (art. 16 § 1 kpa). Wspomniany zakaz powoduje, iż postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem w sprawie już rozstrzygniętej jest bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutów z odwołania, organ wyjaśnił, iż pismem z dnia 8 kwietnia 2011 r., organ wypowiedział się szczegółowo w przedmiotowej kwestii, nie znajdując podstaw do wyłączenia A.J. . Nadto postępowanie dowodowe zostało w sposób kompletny przeprowadzone w toku postępowania prowadzonego przez tut. organ, a zakończonego decyzją z dnia 20 października 2010 r., znak:[...] . Ponadto wniosek M.B. z dnia 05.07.2011 r. został sporządzony po wydaniu decyzji przez PINB w W. w dniu 4 lipca 2011 r. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego braku rozpoznania wniesionych uwag z dnia 06.07.2011 r. wskazano, iż niniejsze pismo zostało sporządzone po dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. po dacie 4 lipca 2011 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła M.B. , powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji.
Na rozprawie Skarżąca przedstawiła kserokopie wyroków: Sądu Rejonowego w W. Wydział II Karny sygn. [...] oraz Sądu Okręgowego w K. Wydział IV Karny sygn. [...] , zapadłe w sprawie A.J. oraz oświadczyła, że w sprawie zakończonej decyzja GINB z dnia [...] grudnia 2010r. znak [...] został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrok do sygn. VII SA/Wa 613/11.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I Instancji podlega uchyleniu, jednakże nie wszystkie zarzuty zawarte w skardze są słuszne.
Niewątpliwie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w wyniku jej uchylenia przez sąd administracyjny w każdym przypadku obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia z urzędu odpowiedniego postępowania naprawczego o jakim mowa w przepisie art. 51 Prawa budowlanego. Celem jego jest skontrolowanie poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych i ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem.
Postępowanie takie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. na wniosek M.B. z dnia 15 grudnia 2008 r. Wnioskodawczyni, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, domagała się dokonania rozbiórki części sąsiedniego budynku mieszkalnego, którego inwestorami są M. i M.T. . Wnioski Skarżącej M. B. z 30.06.2008r. o nakazanie zamurowania okien, z dnia 15.12.2008r. o nakazanie rozbiórki, oraz z dnia 16 czerwca 2010r. o przeprowadzenie kontroli odległości spornego garażu od granicy z działką [...] oraz nałożenia na M. i M.T. obowiązku przeprowadzenia czynności ustalenia granicy dla działki [...] z działka [...] rozpoznawane były w tym jednym postępowaniu, gdyż cały czas dotyczyły tej samej inwestycji wobec której wyeliminowano z obrotu prawnego decyzje o pozwoleniu na budowę.
Na skutek uznania, że wobec Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 24 § 1 pkt. 6 Kpa, właściwym do załatwienia sprawy w I Instancji stał się Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. . Organ ten prowadził postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy prawo budowlane, które zakończył wydaniem decyzji z dnia [...] września 2009r. Na skutek dowołania od tej decyzji złożonego przez Skarżącą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] utrzymał decyzję organu I Instancji w mocy.
Sąd rozpatrując niniejszą sprawę ustalił z urzędu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 września 2011 sygn. VII SA/Wa 613/11 uchylił decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji (WINB).
Oznacza to, że obligatoryjne postępowanie naprawcze z art. 51 ustawy prawo budowlane, po wyeliminowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę zostało wszczęte i toczy się. Obecnie, po wyroku WSA w Warszawie WINB w K. będzie zobowiązany ponownie rozstrzygnąć sprawę, kierując się wskazaniami tamtejszego Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku.
W niniejszej sprawie M. B. złożyła w dniu 22 grudnia 2010r. wniosek o "wszczęcie postępowania w sprawie zalegalizowania budynku dla inwestora p. [...]" podnosząc, że w wyroku sygn. II SA/Kr 553/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że po wybudowaniu budynku może nastąpić legalizacja ze wskazaniem na art. 49 i art. 49a prawa budowlanego.
Nie jest to stwierdzenie prawdziwe, bo w ww. wyroku wskazywanym przez Skarżącą Sąd wskazał tylko że organ ma zbadać, czy roboty budowlane zostały zakończone czy też nie i stosowanie do ustalonego stanu faktycznego podjąć odpowiednie czynności w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Niemniej postępowanie legalizacyjne jest w toku i nie może być wszczynane nowe, kolejne postępowanie w tej samej sprawie.
Prowadzenie zatem niniejszego postępowania i w konsekwencji wydanie kolejnej decyzji spowodowałoby, że byłaby ona dotknięta przesłanką nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 3 KPA (organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną).
W tej sytuacji postępowanie w niniejszej sprawie rzeczywiście nie może być prowadzone, co więcej w ogóle nie powinno zostać wszczęte.
Zgodnie bowiem z art. 61a KPA, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W literaturze wskazuje się, iż powołany przepis stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy w której postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Warszawa 2011 r.; teza 6 do art. 61 a). Powyższy pogląd aprobowany jest także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym .(por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13.12.2011 r.; sygn. akt II SA/01893/11. Wyrok WSA w Poznaniu z 6.09.2012r. sygn. IVSA/Po 332/12, wyrok WSA w Krakowie sygn. IISA/kr 1814/11 z dnia 21 marca 2012r.)
Tak więc najbardziej prawidłowym sposobem załatwienia niniejszej sprawy byłaby odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie na podstawie art. 61a Kpa, a nie wszczynanie postepowania i jego umorzenie. Niemniej, skoro jednak postępowanie zostało przez organ wszczęte postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011r., to w razie stwierdzenia, że sprawa już została rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją , winno być umorzone na podstawie art. 105 Kpa. W wyroku NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80 przyjęto, że: "Z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy".
W niniejszej sprawie doszło jednakże do naruszenia zasad postępowania tj. art. 8, art. 10, art. 11 oraz art. 107§ 3 Kpa.
Skarżąca podniosła w odwołaniu zarzut dotyczący wydania zaskarżonej decyzji PINB w W. z dnia [...] lipca 2011r. przez kierownika organu I Instancji przeciwko któremu jako oskarżonemu toczy się postępowanie karne do sygn. [...]. Innymi słowy Skarżąca złożyła zarzut, że decyzje wydał organ który podlegał wyłączeniu z mocy art. 24 par. 1 pkt 6 kpa.
Zgodnie z powołanym przepisem art. 24 par. 1 pkt 6 kpa pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. skarżąca przekazała Sądowi kopie wyroków sądów karnych zapadłych w tej sprawie. Po zapoznaniu się z tymi wyrokami, należy podkreślić, że art. 24 par. § 1 pkt 6 kpa jest podstawą wyłączenia pracownika organu administracji publicznej, ale wyłącznie w tej sprawie, z powodu której wszczęto przeciw niemu postępowanie karne, dyscyplinarne lub dochodzenie służbowe. Tymczasem przedstawione przez skarżącą dowody świadczą o tym, iż urzędnik skazany został za czyn, który popełnił w innej sprawie niż obecne kontrolowana i rzeczywiście brak jest podstaw do wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.
Niemniej jednak okoliczności te Sąd ustalił już na etapie orzekania w sprawie, natomiast z zaskarżonej decyzji nic w tej kwestii nie wynika i w istocie niczego decyzja ta nie wyjaśnia a dodatkowo uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymaganiom określonym w art. 107 § 3 KPA.
Organ w uzasadnieniu decyzji odpowiadając na zarzut Skarżącej odwołał się do argumentów zawartych we własnym piśmie z dnia 8 kwietnia 2011r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. . Postępowanie takie już samo w sobie nie jest prawidłowe, gdyż to z uzasadnienia decyzji (a nie z akt administracyjnych) wynikać mają okoliczności faktyczne sprawy oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Niezależnie od powyższego wspomniane pismo niczego nie wyjaśnia. Jest w nim mowa o postępowaniu cywilnym a nie karnym oraz wywodzone jest zupełnie nieadekwatne dla art. 24 § 1 pkt. 6 KPA uzasadnienie. Sprowadza się ono do tego, że WINB nie widzi powodu do wyłączenia organu ze względu na następujące okoliczności: "znaczny upływ czasu od wszczęcia postępowania cywilnego, oraz jego dotychczasowe prawomocne niezakończenie, pozwala na wskazanie, że sprawa cywilna w której uczestniczy M.B. (...) aktualnie nie wpływa na możliwość załatwienia sprawy przez organ właściwy miejscowo i instancyjnie tj. PINB w W." oraz "prowadzone postępowanie cywilne nie wpływa na zachowanie PINB dwóch podstawowych zasad ogólnych a mianowicie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych".
Stwierdzenia te budzą konsternację i uniemożliwiają rzetelne się do nich odniesienie, gdyż w istocie nie wiadomo z jakiego powodu organ uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie podlegał wyłączeniu od orzekania. W szczególności wyjaśnienia te winny znaleźć się w zaskarżonej decyzji także z tego powodu, że w poprzednio prowadzonej sprawie, w tych samych okolicznościach faktycznych, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał, że wobec PINB w W. wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 24 § 1 pkt.6 KPA (uzasadnienie decyzji z dnia [...].10.2010r. znak [...]). Wyjaśnienie tej kwestii było zatem niezbędne dla prawidłowego i rzetelnego rozpoznania odwołania Skarżącej.
Trzeba też zgodzić się z zarzutami skargi dotyczącymi naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Organ I Instancji postanowieniem z dnia 22 czerwca 2011r. poinformował skarżącą, że zgodnie z art. 10 Kpa może zapoznać się z aktami sprawy oraz wnieść ewentualne uwagi lub zastrzeżenia w terminie 3 dni od otrzymania niniejszego postanowienia. Postanowienie odebrane zostało przez Skarżącą w dniu 4 lipca 2011r., podczas gdy w tej samej dacie wydana już została decyzja administracyjna w sprawie. Tym samym dwa pisma skarżącej z dnia 5 i 6 lipca 2011r. (dostarczone do organu w dniu 7 lipca 2011r.) zawierające wnioski i uwagi zostały złożone bez jej winy już po wydaniu decyzji, choć w trzydniowym terminie wskazanym w postanowieniu przez organ.
W tym miejscu należy jeszcze wskazać, że Skarżąca we wniosku oraz w pismach z dnia 9 lutego 2012r., 25 lutego 2012r., 24 maja 2011r., 15 lipca 2011r. składa i powtarza wielokrotnie wniosek o "anulację legalizacji budynku z dnia 15 grudnia 2006r." Jak można się domyślać skarżącej chodzi o fakt zgłoszenia przez inwestorów M. i M.T. zakończenia budowy, wobec którego to zgłoszenia organ nie wniósł sprzeciwu i tym samym inwestorzy przystąpili do użytkowania budynku. Niezależnie do tego, że organ – co wynika z zaskarżonej decyzji- wyłączył te wnioski do osobnego postepowania, to jednak zdaniem Sądu winien w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnieść się -choćby skrótowo- do prawnego znaczenia takiego "milczącego przyjęcia budynku do użytkowania" w sytuacji w której decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona i prowadzone jest postępowanie naprawcze o którym mowa w art. 51 ustawy prawo budowlane. Wyjaśnienia tej kwestii (zwłaszcza w kontekście wniosku Skarżącej z dnia 6 lipca 2011r. o łączne rozpoznawanie obu spraw) wymaga art. 8 i art. 11 KPA. Przepisy te statuują zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz związaną z nią zasadę przekonywania. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naruszeniem art. 11 Kpa będzie sytuacja w której organ "w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń, które strona uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. U strony bowiem może pojawić się przeświadczenie o tym, że organ lekceważy jej twierdzenia, załatwia sprawy bez uwzględnienia całokształtu ich okoliczności, jest stronniczy i niesprawiedliwy" (wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984 r., II SA 742/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 67). Zasada przekonywania łączy się więc ściśle z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Niezależnie zatem od samego rozstrzygnięcia sprawy zaskarżoną decyzją w sposób prawidłowy co do zasady, prowadzone postępowanie oraz uzasadnienie decyzji naruszają przepisy postępowania. tj. art. 8, art. 10, art. 11 oraz art. 107§ 3 Kpa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I Instancji będzie zobowiązany wziąć pod uwagę ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I Instancji została uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI