II SA/Kr 1859/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2005-10-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenia kombatanckiepraca przymusowadeportacja do ZSRRterminy administracyjneniezgodność z KonstytucjąTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniak.p.a.prawo o ustroju sądów administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia dla osób deportowanych do pracy w ZSRR, uznając, że podstawa prawna decyzji (art. 4 ust. 5 ustawy) została uznana za niezgodną z Konstytucją.

Skarżący Z.M. złożył wniosek o świadczenie pieniężne dla osób deportowanych do pracy w ZSRR po terminie określonym w ustawie, co skutkowało umorzeniem postępowania przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący argumentował, że opóźnienie wynikało z trudności w uzyskaniu dokumentów potwierdzających pracę przymusową. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis stanowiący podstawę umorzenia (art. 4 ust. 5 ustawy) za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła skargi Z.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy w ZSRR. Podstawą umorzenia był art. 105 kpa w związku z art. 4 ust. 5 ustawy, który stanowił, że wnioski można składać do 31 grudnia 1999 r., a termin ten nie podlega przywróceniu. Skarżący złożył wniosek w 2000 r., argumentując, że opóźnienie wynikało z trudności w uzyskaniu niezbędnych dokumentów potwierdzających pracę przymusową, o które starał się od 1993 r. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który stwierdził niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy z Konstytucją. W związku z tym, zgodnie z art. 145a § 1 kpa, sąd uznał, że zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, a na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może uchylić decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, w tym w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy z Konstytucją, co na mocy art. 145a § 1 kpa stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145a § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie której została wydana decyzja.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.

u.ś.p.d.p. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten stanowił termin na składanie wniosków, który nie podlegał przywróceniu, ale został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Ustawa - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Określa właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych do rozpoznawania spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis prawa materialnego, na którym oparto decyzję o umorzeniu postępowania, został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. Niezgodność przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Odrzucone argumenty

Argument organu, że termin do złożenia wniosku jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu (choć sąd uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją).

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 4 ust 5 ustawy [...] jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego orzeczenia przepis art. 4 ust. 5 powyższej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 27 czerwca. 2003 r. zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało na przepisie art. 4 ust. 5 ustawy [...] uznanym następnie za sprzeczny Konstytucją. sąd uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący

Barbara Pasternak

sprawozdawca

Grażyna Firek

członek

Aldona Gąsecka-Duda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnej opartej na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją, nawet jeśli pierwotnie złożono wniosek po terminie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przepis prawa materialnego został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, co otwiera drogę do wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet tych, które wydawały się już zakończone z powodu upływu terminu.

Niezgodny z Konstytucją przepis zniweczył decyzję o umorzeniu świadczenia dla kombatanta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1859/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-10-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Andrzej Niecikowski /przewodniczący/
Barbara Pasternak /sprawozdawca/
Grażyna Firek
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Barbara Pasternak ( spr. ) WSA Grażyna Firek Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z [...] 2001 r. 2. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2001r.[...], którą umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Z. M. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie Ustawy z dnia [...] 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm./
Podstawą umorzenia postępowania był przepis art. 105 kpa w związku z art. 4 ust. 5 cyt. wyżej ustawy, który stanowił, że wnioski, o których mowa w art. 4 ust. l zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Termin ten nie może być przez organ przedłużany.
Skoro Z. M. złożył wniosek, o którym mowa wyżej po tym terminie, bo w dniu [...] 2000 roku, to powoduje to bezskuteczność czynności podjętej przez stronę, oraz bezprzedmiotowość wszczętego postępowania administracyjnego. Wobec bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią przepisu art. 105 kpa organ wydał decyzję o jego umorzeniu.
Decyzję powyższą zaskarżył Z. M.
W skardze podniósł, że opóźnienie w złożeniu wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego powstało nie z jego winy.
O potwierdzenie faktu przymusowej pracy na terenie III Rzeszy starał się od 1993r. Potwierdzenie to otrzymał dopiero w październiku 2000r. Także w tym miesiącu otrzymał potwierdzenie pobytu na terenie III Rzeszy w latach 1940-1945 z Międzynarodowego Biura Poszukiwań w A. Do skargi dołączył kopie pism potwierdzających opisane wyżej starania.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, oraz poprzedzającej ją decyzji tego Organu.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że termin przewidziany w przepisie art. 4 ust 5 ustawy jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargo zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 12707. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.
Zgodnie z treścią przepisów art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd bada w ramach swej kognicji czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi - przepis art. 134 ustawy.
Skarga jest uzasadniona.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt P 24/02 , Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis art. 4 ust 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. Nr 87, póz. 395, z 1998 r. z póżn. zm./jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego orzeczenia przepis art. 4 ust. 5 powyższej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 27 czerwca. 2003 r.
Zgodnie z przepisem art. 145a § l kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową, lub z ustawą, na podstawie której została wydana decyzja.
W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało na przepisie art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym..., uznanym następnie za sprzeczny Konstytucją. Zgodnie z treścią art. 145a §1 kpa zachodzi więc możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do przepisu art. 145 § l pkt. l lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów, na podstawie przepisów art. art. 145 § l pkt. l lit. b i art. 135 ustawy orzeczono jak w pkt. I Wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI