II SA/Kr 1859/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia dla osób deportowanych do pracy w ZSRR, uznając, że podstawa prawna decyzji (art. 4 ust. 5 ustawy) została uznana za niezgodną z Konstytucją.
Skarżący Z.M. złożył wniosek o świadczenie pieniężne dla osób deportowanych do pracy w ZSRR po terminie określonym w ustawie, co skutkowało umorzeniem postępowania przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący argumentował, że opóźnienie wynikało z trudności w uzyskaniu dokumentów potwierdzających pracę przymusową. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis stanowiący podstawę umorzenia (art. 4 ust. 5 ustawy) za niezgodny z Konstytucją.
Sprawa dotyczyła skargi Z.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy w ZSRR. Podstawą umorzenia był art. 105 kpa w związku z art. 4 ust. 5 ustawy, który stanowił, że wnioski można składać do 31 grudnia 1999 r., a termin ten nie podlega przywróceniu. Skarżący złożył wniosek w 2000 r., argumentując, że opóźnienie wynikało z trudności w uzyskaniu niezbędnych dokumentów potwierdzających pracę przymusową, o które starał się od 1993 r. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który stwierdził niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy z Konstytucją. W związku z tym, zgodnie z art. 145a § 1 kpa, sąd uznał, że zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, a na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może uchylić decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, w tym w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy z Konstytucją, co na mocy art. 145a § 1 kpa stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 145a § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie której została wydana decyzja.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.
u.ś.p.d.p. art. 4 § ust. 5
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przepis ten stanowił termin na składanie wniosków, który nie podlegał przywróceniu, ale został uznany za niezgodny z Konstytucją.
Ustawa - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Określa właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych do rozpoznawania spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis prawa materialnego, na którym oparto decyzję o umorzeniu postępowania, został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. Niezgodność przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że termin do złożenia wniosku jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu (choć sąd uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją).
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 4 ust 5 ustawy [...] jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego orzeczenia przepis art. 4 ust. 5 powyższej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 27 czerwca. 2003 r. zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało na przepisie art. 4 ust. 5 ustawy [...] uznanym następnie za sprzeczny Konstytucją. sąd uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Andrzej Niecikowski
przewodniczący
Barbara Pasternak
sprawozdawca
Grażyna Firek
członek
Aldona Gąsecka-Duda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnej opartej na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją, nawet jeśli pierwotnie złożono wniosek po terminie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przepis prawa materialnego został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, co otwiera drogę do wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet tych, które wydawały się już zakończone z powodu upływu terminu.
“Niezgodny z Konstytucją przepis zniweczył decyzję o umorzeniu świadczenia dla kombatanta.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1859/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-10-26 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-06-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Aldona Gąsecka-Duda Andrzej Niecikowski /przewodniczący/ Barbara Pasternak /sprawozdawca/ Grażyna Firek Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Barbara Pasternak ( spr. ) WSA Grażyna Firek Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z [...] 2001 r. 2. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2001r.[...], którą umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Z. M. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie Ustawy z dnia [...] 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm./ Podstawą umorzenia postępowania był przepis art. 105 kpa w związku z art. 4 ust. 5 cyt. wyżej ustawy, który stanowił, że wnioski, o których mowa w art. 4 ust. l zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Termin ten nie może być przez organ przedłużany. Skoro Z. M. złożył wniosek, o którym mowa wyżej po tym terminie, bo w dniu [...] 2000 roku, to powoduje to bezskuteczność czynności podjętej przez stronę, oraz bezprzedmiotowość wszczętego postępowania administracyjnego. Wobec bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią przepisu art. 105 kpa organ wydał decyzję o jego umorzeniu. Decyzję powyższą zaskarżył Z. M. W skardze podniósł, że opóźnienie w złożeniu wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego powstało nie z jego winy. O potwierdzenie faktu przymusowej pracy na terenie III Rzeszy starał się od 1993r. Potwierdzenie to otrzymał dopiero w październiku 2000r. Także w tym miesiącu otrzymał potwierdzenie pobytu na terenie III Rzeszy w latach 1940-1945 z Międzynarodowego Biura Poszukiwań w A. Do skargi dołączył kopie pism potwierdzających opisane wyżej starania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, oraz poprzedzającej ją decyzji tego Organu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że termin przewidziany w przepisie art. 4 ust 5 ustawy jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargo zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 12707. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Zgodnie z treścią przepisów art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd bada w ramach swej kognicji czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi - przepis art. 134 ustawy. Skarga jest uzasadniona. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt P 24/02 , Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis art. 4 ust 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. Nr 87, póz. 395, z 1998 r. z póżn. zm./jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego orzeczenia przepis art. 4 ust. 5 powyższej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 27 czerwca. 2003 r. Zgodnie z przepisem art. 145a § l kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową, lub z ustawą, na podstawie której została wydana decyzja. W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało na przepisie art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym..., uznanym następnie za sprzeczny Konstytucją. Zgodnie z treścią art. 145a §1 kpa zachodzi więc możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do przepisu art. 145 § l pkt. l lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z powyższych względów, na podstawie przepisów art. art. 145 § l pkt. l lit. b i art. 135 ustawy orzeczono jak w pkt. I Wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI