II SA/KR 182/18

II SA/Kr 182/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2018-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Daniel
Magda Froncisz
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
III OSK 1108/21 - Wyrok NSA z 2022-12-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 121
art. 129 ust.5 pkt. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu skargę oddala.
Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/Kr [...]
UZASADNIENIE
Decyzją z 9 stycznia 2006 r., nr [...] Burmistrz [...] i Gminy N. ustalił obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. , oznaczonej jako działka nr [...], dla której księgę wieczystą Kw nr [...] prowadzi Sąd Rejonowy w W. zamiejscowy VII Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w N., zabudowanej budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym [...] - i transport tych nieczystości do punktu zlewnego, wysokość opłat, termin ich uiszczania oraz sposób i terminy udostępniania zbiornika bezodpływowego w celu jego opróżniania.
Pismem z dnia 12 listopada 2012 r. (data wpływu do Urzędu Miasta i Gminy N. 16 listopada 2012 r.- żółty segregator, podteczka z oznaczeniem [...]) M. B. zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją. Żądanie oparto o art. 145 § 1 pkt 4 oraz 5 k.p.a., i wskazano, że postępowanie nigdy nie zostało wszczęte a Wnioskodawczyni nie brała w nim udziału jako strona. Nadto podniesiono, iż wyrokiem WSA w Krakowie do sygn. II SA/Kr [...] sąd oddalił skargę M.. B. podnosząc, iż nie obciąża strony obowiązkiem przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej, bowiem została przyłączona w 2005 r. Wnioskodawczyni wskazała, iż są to nowe okoliczności (brak obowiązku M.. B., gdyż został on zrealizowany), o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012r., [...] Burmistrz [...] i i Gminy N. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Następnie Burmistrz [...] i Gminy N. decyzją z dnia 9 października 2013 r. nr [...] orzekł o odmowie uchylenia decyzji Burmistrza [...] i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. B..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 stycznia 2014 r. utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 września 2014 r., sygn. II SA/Kr [...] uchylił decyzję SKO. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że organ II instancji rozpoznał odwołanie bez zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego organu I instancji, które zakończone zostało wydaniem decyzji Burmistrza [...] i Miasta z dnia 9 stycznia 2006 r. Doszło w ten sposób do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r. znak: SKO. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Burmistrza [...] i Gminy N. z dnia 9 października 2013 r. - uchyliło tę decyzję i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówiło uchylenia decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r., znak: [...] z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, od dnia doręczenia stronie ww. decyzji tj. od 14 stycznia 2006 r., o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a., a także stwierdziło wydanie zaskarżonej decyzji z 9 stycznia 2006 r. z naruszeniem prawa.
Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016r., II SA/Kr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Kolegium z dnia 26 czerwca 2015 r. znak: SKO. [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017r., II OSK [...] oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
W wyrokach tych stwierdzono, że organ pomimo wskazówek zawartych w poprzednio wydanym w sprawie wyroku nie ocenił na podstawie zgromadzonego materiału, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie. Termin ten powinien być rozważony osobno co do każdej z powołanych przesłanek wznowieniowych. Oddzielnie organ będzie więc zobligowany ocenić termin do wniesienia podania w oparciu o przesłankę nie brania udziału M. B. w postępowaniu bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a osobno termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z powołaniem się przez skarżącą na wyjście na jaw nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia 7 grudnia 2017 r., znak [...] - którą na podstawie art. 148, art. 145 § 1 pkt 4 i 5, art. 151 § 1 oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., póz. 23 ze zm.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017, póz. 935) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu Kolegium powołało się na art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazało, że rozstrzygając niniejszą sprawę Kolegium związane jest ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi i skargi kasacyjnej M. B. zakończonych wyżej określonymi orzeczeniami WSA w Krakowie oraz NSA w Warszawie.
Wyjaśniono, iż przedmiotowe postępowanie toczy się w trybie wznowienia, a tym samym wniosek M. B. zawarty w piśmie procesowym o uwzględnienie w toku tego postępowania przepisu art. 156 k.p.a. nie może być uwzględniony z uwagi na fakt, iż przepis ten dotyczy innego trybu postępowania tj. stwierdzenia nieważności. Granice postępowania prowadzone w trybie wznowienia wyznacza treść art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., stąd organ administracji musi zbadać, czy i w jakim zakresie postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte wadą wymienioną w tych przepisach. Organ związany jest wolą strony, wyrażoną we wniosku o wznowienie, w związku z tym bada występowanie podstaw wznowienia wskazanych w podaniu strony.
M. B. wskazała na podstawy wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 oraz 5 k.p.a. W podaniu o wznowienie postępowania z dnia 12 listopada 2012 r. (16 listopada 2012 r.- data wpływu do UMiG N.) wskazano, iż postępowanie nigdy nie zostało wszczęte, a Wnioskodawczyni nie brała w nim udziału jako strona (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Nadto podniesiono, iż wyrokiem WSA do sygn. II SA/Kr [...] sąd oddalił skargę M. Brajković podnosząc, iż nie obciąża strony obowiązkiem przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej, bowiem została przyłączona w 2005 r. (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Zgodnie ze wskazaniami WSA w Krakowie zawartymi w wyroku z dnia 12 stycznia 2016r., II SA/Kr [...] podstawową okolicznością, jaką należy ustalić na podstawie akt administracyjnych dotyczących decyzji z 9 stycznia 2006 r. winno być ustalenie, czy zachowane zostały przesłanki formalne do wznowienia postępowania wynikające z art. 148 § 1 K.p.a.
Z treści art. 148 § 1 K.p.a. wprost wynika, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustalenie przez organ, że Wnioskodawczyni spełniła tą przesłankę formalną pozwala na dalszą analizę co do zaistnienia podstawy wznowieniowej wskazanej we wniosku.
Jak podał Sąd w tej sprawie z akt administracyjnych wynika, że nie zachował się dowód doręczenia skarżącej decyzji Burmistrza [...] i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. i tym samym nie zostało w pełni uzasadnione zapoznanie się z tą decyzją przez skarżącą w dniu 14 stycznia 2006 r. Tym niemniej Sąd przyjął, iż z akt sprawy wynika także, że nie ulega wątpliwości, że najpóźniejszym terminem zapoznania się skarżącej z tą decyzją była data 30 stycznia 2006 r. (data prezentaty na odwołaniu skarżącej od decyzji z 9 stycznia 2006 r.), to należało ustalić, czy skarżąca dochowała terminowi jednego miesiąca do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania od daty dowiedzenia się właśnie o tej decyzji i o jej treści. Ustalenie zaś, że wniosek o wznowienie postępowania wniesiono po upływie terminu od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o treści ostatecznej decyzji, nie mógł uzasadniać oceny zaistnienia przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Zatem oceniając dochowanie terminu o którym mowa, mając także na uwadze wiążące wskazówki i ustalenia Sądu, co do kwestii zapoznania się M. B. z decyzją organu I instancji z 9 stycznia 2006 r. należy przyjąć, iż wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a wniesiono po upływie terminu od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o treści ostatecznej decyzji. Skoro bowiem najpóźniejszym terminem zapoznania się skarżącej z tą decyzją była data 30 stycznia 2006 r, a termin miesięczny do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, to termin ten upływał 28 lutego 2006 r.
Zgodnie bowiem z art. 57 § 3 k.p.a. terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Tym samym upływ terminu miesięcznego o którym mowa to data 28 lutego 2006r. (ostatni dzień miesiąca lutego). Natomiast wniosek o wznowienie złożono 16 listopada 2012 r. - data wpływu do organu I instancji), a więc kilka lat po terminie.
Przyjmując zatem za Sądem, iż ewentualne uchybienie terminu w tym względzie nie może uzasadniać oceny zaistnienia przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Kolegium zgodnie z wiążącymi wskazówkami Sadu nie dokonało oceny istnienia lub nie tej podstawy wznowieniowej i w tym względzie zarzuty odwołania nie zasługują na uznanie.
Przechodząc natomiast do oceny dochowania terminu drugiej ze wskazanych przez M. B. podstaw wznowieniowych tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy zauważyć, iż jak wskazał WSA w Krakowie w przywołanym wyroku, obowiązkiem Kolegium Odwoławczego winno być także ustalenie, czy wniosek co do drugiej ze wskazanych przez skarżącą przesłanek wznowienia - a to uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Kr [...] stanowiącego, w ocenie wnioskodawczyni - przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu i czy rzeczywiście jest to przesłanka zawierająca nowe i istotne w sprawie okoliczności, które istniały w dacie 9 stycznia 2006 r. a których nie znał organ I instancji.
Przechodząc zatem do oceny dochowania terminu co do drugiej podstawy wznowienia ponownie wskazać wypada, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Strona wywodzi natomiast okoliczność stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Kr [...].
Jak ustaliło Kolegium, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 września 2012 r., II SA/Kr [...] wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi M. B. adwokat A. D. w dniu 31 października 2012 r. Wniosek o wznowienie złożono 16 listopada 2012 r. -data wpływu do organu I instancji- a wiec niewątpliwie z zachowaniem terminu miesięcznego, który przyjmując datę doręczenia uzasadnienia adwokatowi upływałby 30 listopada 2012r.
Należy w konsekwencji stwierdzić, iż co do zasady istniały podstawy do wszczęcia postępowania i jego wznowienia na wniosek strony jednakże tylko podstawa wznowieniowa na którą powołuje się M. B. wynikająca z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a może być przedmiotem dalszej oceny.
Przechodząc więc do meritum sprawy wskazać wypada, iż aby uznać za podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powinny być spełnione łącznie trzy przesłanki. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Obejmuje to okoliczności lub dowody zarówno nowoodkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. Nowe okoliczności faktyczne czy nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Muszą zatem dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Kolejną przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest to, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję (tak m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2017 r., VIII SA/Wa [...], publ. CBOSA).
Przesłanki o których mowa nie są spełnione, a więc brak podstaw do uchylenia decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. ustalającej obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe jak tego żąda Strona.
Należy bowiem wskazać, iż we wniosku o wznowienie M. B. podniosła, iż wyrokiem WSA do sygn. II SA/Kr [...] sąd oddalił skargę M.. B. podnosząc w treści wyroku, iż nie obciąża stronę obowiązkiem przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej, bowiem została przyłączona w 2005r. Wnioskodawczyni wskazała, iż stanowi to nową okoliczność, co wypełnia dyspozycję z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Wskazać wypada po pierwsze, iż Sąd we wskazanym przez stronę wyroku II SA/Kr [...] uznał niewątpliwie, iż w sytuacji podłączania nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, brak jest podstaw do nałożenia obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy (tj. ustawy o czystości i porządku w gminach) na pozostałego współwłaściciela - M. B. i za bezsporne przyjął, iż skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości zabudowanej budynkiem, w którym nie ma wydzielonej odrębnej własności lokali. Budynek ten został podłączony do sieci kanalizacyjnej przez jednego ze współwłaścicieli. Przedmiotem badanej przez Sąd decyzji była kwestia obowiązku podłączenia się do sieci kanalizacyjnej.
Przedmiotem zaś decyzji co do której toczy się przedmiotowe postępowanie wznowieniowe było nałożenie obowiązku uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe - w oparciu o inną podstawę prawną tj. art. 6 ustawy o czystości i porządku w gminach.
Jak natomiast wyżej wyjaśniono nowe okoliczności faktyczne czy nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Muszą zatem dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Zakres spraw był różny, a nadto okoliczność podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie była okolicznością prawnokształtującą dla kwestii obowiązku uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, co potwierdza zapadły w sprawach M. B. wyrok na który się sama powołuje (tj. II SA/Kr [...]) w którym wyraźnie zaznaczono, iż "przedmiotem niniejszego postępowania była tylko kwestia nałożenia na skarżącą obowiązku podłączenia nieruchomości do kanalizacji, a nie obowiązek zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie, gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych, czy też pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi, ani też zobowiązanie do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy. Zagadnienia te mogą być, o ile zachodzą stosowne okoliczności faktyczne, przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego".
Nadto w wyroku NSA II OSK [...] zapadłym także w sprawie M. B., i przywołanym przez organ I instancji w badanej aktualnie decyzji wyjaśniono, iż "Realizacja obowiązku utrzymania czystości i porządku nie polega na tym, że nieruchomość zostanie podłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej, tylko na tym, że do sieci tej będą odprowadzane powstające na nieruchomości ścieki, a celem ustawodawcy było nałożenie na właścicieli nieruchomości rzeczywistego, a nie pozornego obowiązku odprowadzania ścieków do kanalizacji miejskiej. Sam fakt, iż nieruchomość, której skarżąca kasacyjnie jest współwłaścicielką, podłączona jest do kanalizacji nie oznacza, że wypełniony został przez nią obowiązek utrzymania czystości i porządku. Skarżąca kasacyjnie powinna wykazać, że z przyłącza tego rzeczywiście korzysta i odprowadza ścieki do kanalizacji miejskiej. Tymczasem skarżąca kasacyjnie, poza stwierdzeniem, że nieruchomość podłączona jest do kanalizacji nie przedstawia żadnego dowodu na to, że doprowadza ścieki do kanalizacji miejskiej."
Nie można też uznać, iż wskazana przez Odwołującą się okoliczność podłączenia nieruchomości jako takiej do sieci kanalizacyjnej była okolicznością nową, albowiem już w protokole z 9 czerwca 2005r. (k9 verte -żółty segregator) tj. przed wydaniem decyzji w sprawie M. B. wnosiła aby T. i J. S. okazali zgodę współwłaściciela (tj. M. B.) na podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Organ I instancji posiadał zatem wiedzę o podłączeniu nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
A gdyby nawet uznać szerzej, iż tą okolicznością nową jest samo stwierdzenie sądu o braku obciążenia strony obowiązkiem przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej, bowiem została przyłączona w 2005r. to wywód Sądu nastąpił po dniu wydania decyzji z 2006r.
Najistotniejsze jednak jest stwierdzenie w sprawie braku istotności okoliczności stwierdzenia przez Sąd braku podstaw do nałożenia obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o czystości i porządku w gminach na pozostałego współwłaściciela - M. B., dla kwestii postępowania zakończonego decyzją z 2006 r. wydaną w oparciu o art. 6 ust. 7 ustawy o czystości i porządku w gminach czyli wypełnienia obowiązku utrzymania czystości i porządku w postaci obowiązku uiszczania opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych jeżeli faktycznie nieczystości z nieruchomości nie są odprowadzane do sieci kanalizacyjnej, a strona nie wykazuje się umową na wywóz nieczystości i rachunkami to potwierdzającymi.
W odpowiedzi na wnioski i zarzuty Strony dotyczące uporządkowania akt organu I i II instancji i usunięcia z nich kopii należy wyjaśnić, iż Kolegium podjęło czynności w celu zebrania akt sprawy obrazujących całość istotnych dla postępowania kwestii. Akta te zawierają m.in. kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem bowiem były wykorzystywane w licznych postępowaniach które toczyły się przed organem I i II instancji jak również przed WSA w Krakowie oraz NSA w warszawie, posiadają one w konsekwencji odrębne numeracje. Jak wynika z kwerendy Kolegium spraw tych było ok.200. Sprawy te niejednokrotnie dotyczyły tych samych decyzji we wszczynanych przez M. B. postępowaniach zwyczajnych i nadzwyczajnych i zakresy tych spraw krzyżowały się, organy i sądy wypożyczały akta pomiędzy sobą i nadal część akt pozostaje w Sądach w sprawach niezakończonych. Akta przedmiotowej sprawy obrazują aktualnie zatem przebieg tych równolegle prowadzonych postępowań, i Kolegium zebrało je w celu jak najszerszego obrazu sprawy. W tym sensie nie jest możliwe i prawnie dopuszczalne usunięcie części tych akt, czy też ich usystematyzowanie według bliżej nieznanych kryteriów.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. B., zarzucając jej naruszenie:
I. art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt.4 i 5, art. 146 § 1, art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt.2 KPA,
II. art. 152 § 1, art. 154 i 155 KPA
III. art. 6, 7, 9, 77 § 1, art. 80 oraz art. 81 KPA,
IV. braku rozpoznania meritum sprawy, nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., oraz co do rozstrzygnięcia niezgodnie z wnioskiem strony w oparciu o wiedzę posiadaną przez organy z innych postępowań, braku merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie, organ rozpoznał wniosek w całkiem innym zakresie iż strona wnosiła w oparciu o Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. IIOSK [...],
V. niekompletność akt sprawy oraz brak oryginalnych dokumentów w tych aktach,
VI. nieodniesienie się co do stwierdzenia zaskarżonej decyzji z dnia 09.01.2006 r. z naruszeniem prawa, które organ stwierdził już w decyzji z dnia 26.06.2015 r. znak; [...],
VII. brak dołączenia dokumentów organu I instancji, wszczętych postępowań w których zostały wydane decyzje przedłużające decyzję [...], w których strona nie brała udziału, nie mając możliwości obrony swoich prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. Zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej określanej jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie przypomnieć należy, że poprzednio wydana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym decyzja organu II Instancji została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. II SA/Kr [...], a skarga kasacyjna M. B. została oddalona przez NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. II OSK [...] .
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie".
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. II OSK [...], LEX nr 746901).
Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (por., wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. II OSK [...], LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. II GSK [...], LEX nr 528074). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. II SA/Kr [...]).
Z przywołanych wyżej wyroków sądów wydanych już w niniejszej sprawie wynika, że ponownie rozpoznając sprawę Kolegium było obowiązane w pierwszej kolejności zbadać zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania – dla każdej ze wskazanych przez skarżącą podstaw wznowieniowych z osobna, przy czym co do początku biegu terminu do złożenia podania o wznowienia na podstawie przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 4 KPA, WSA w Krakowie w wyroku sygn. IISA/Kr [...] wypowiedział się wiążąco, wskazując co następuje:
"W tej sprawie z akt administracyjnych wynika, że nie zachował się dowód doręczenia skarżącej decyzji Burmistrza [...] i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. i tym samym nie zostało w pełni uzasadnione zapoznanie się z tą decyzją przez skarżącą w dniu 14 stycznia 2006 r. Tym niemniej z akt sprawy wynika także, że nie ulega wątpliwości, że najpóźniejszym terminem zapoznania się skarżącej z tą decyzją była data 30 stycznia 2006 r. (data prezentaty na odwołaniu skarżącej od decyzji z 9 stycznia 2006 r.)"
Tym samym rola Kolegium ograniczyła się w zasadzie wyłącznie do wskazania, że skoro najpóźniejszym terminem zapoznania się skarżącej z tą decyzją była data 30 stycznia 2006 r, a termin miesięczny do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, to termin ten upływał 28 lutego 2006 r., gdy tymczasem podanie złożone zostało w 2012 roku.
Ustalenia te nie budzą żadnych wątpliwości Sądu.
Równocześnie WSA w Krakowie w wyroku wskazał, że: "Ustalenie zaś, że wniosek o wznowienie postępowania wniesiono po upływie terminu od dania, w którym skarżąca dowiedziała się o treści ostatecznej decyzji, nie mógł uzasadniać oceny zaistnienia przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a."
Tym samym organ prawidłowo odstąpił od oceny tej przesłanki wznowieniowej.
Podobnie stwierdzić należy, że organ prawidłowo wywiązał się z obowiązku zbadania terminu do wniesienia podania o wznowienie postepowania na podstawie przesłanki wznowieniowej o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa i prawidłowo doszedł do przekonania, że termin do wniesienia podania dla tej przesłanki został dochowany. Szczegółowe wywody organu są w tym zakresie całości poprawne, znajdują potwierdzenie w aktach sprawy i nie wymagają ponownego ich przytaczania w tym miejscu.
Dalej wskazać należy, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Po przeprowadzeniu wspomnianego postępowania organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 lub § 2 k.p.a. Organ może zatem zakończyć wznowione postępowanie wydaniem jeden z 3 rodzajów decyzji, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo
2) uchyla decyzją dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.).
3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.). Ta sytuacja ma miejsce gdy organ nie może uchylić decyzji z powodu okoliczności określonych w art. 146 k.p.a., czyli z powodu upływu określonego czasu od doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art. 146 § 1 k.p.a.) lub gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.).
Innymi słowy, postępowanie nadzwyczajne prowadzone po wydaniu postanowienia o wznowieniu, także dzieli się na dwa etapy.
W pierwszej kolejności organ administracji publicznej winien ustalić, czy wada stanowiąca przesłankę wznowienia w istocie miała miejsce. Jeżeli stwierdzi brak takiej wady zamyka to drogę do dalszego badania sprawy co do jej istoty, obligując organ do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Dopiero stwierdzenie, że przesłanka wznowienia rzeczywiście zaistniała, otwiera drugi etap postępowania wznowionego (por. wyrok WSA w Lublinie z 20 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Lu [...]).
W niniejszej sprawie organ prawidłowo ocenił brak przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Przez "nową istotną okoliczność" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK [...]).
Skarżąca jako nową istotną dla sprawy okoliczność, istniejącą lecz nie znaną organowi w dniu wydania decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. wskazuje treść uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 września 2012 r., sygn. II SA/Kr [...].
Jak słusznie wskazuje Kolegium, nawet szerokie rozumienie tej przesłanki tj. przyjęcie, że nową okolicznością jest określone twierdzenie Sądu zawarte w przywołanym wyroku, to wywód Sądu nastąpił w 2012 r. czyli sześć lat po dniu wydania decyzji z 2006 r., a zatem trudno twierdzić, że okoliczność ta istniała w dacie wydawania decyzji z 2006 r.
Najistotniejszej jednak jest to, że Sąd we wskazanym przez stronę wyroku II SA/Kr [...] orzekł o braku podstaw do nałożenia obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1289 z późn. zm.) na współwłaściciela nieruchomości - M. B., albowiem budynek jako taki został podłączony do sieci kanalizacyjnej przez innego współwłaściciela. Natomiast sprawa której dotyczy wznowienie dotyczy całkiem innego problemu - nałożenia obowiązku uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe - w oparciu o inną podstawę prawną tj. art. 6 ustawy o czystości i porządku w gminach.
Zatem wyrok wskazywany przez Skarżąca nie mógł mieć w sprawie niniejszej istotnego znaczenia. Ponownie należy przywołać fragment uzasadnienia wyroku NSA w Warszawie, sygn. II OSK [...] zapadłym także w sprawie M. B., i przywołanym przez organy obu istnacji, gdzie w zupełności jasno, w sposób niebudzący najmniejszych wątpliwości oraz najpełniej wyjaśniono, na czym polega realizacja obowiązku utrzymania czystości i porządku w zakresie pozbywania się nieczystości płynnych:
"Realizacja obowiązku utrzymania czystości i porządku nie polega na tym, że nieruchomość zostanie podłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej, tylko na tym, że do sieci tej będą odprowadzane powstające na nieruchomości ścieki, a celem ustawodawcy było nałożenie na właścicieli nieruchomości rzeczywistego, a nie pozornego obowiązku odprowadzania ścieków do kanalizacji miejskiej. Sam fakt, iż nieruchomość, której skarżąca kasacyjnie jest współwłaścicielką, podłączona jest do kanalizacji nie oznacza, że wypełniony został przez nią obowiązek utrzymania czystości i porządku. Skarżąca kasacyjnie powinna wykazać, że z przyłącza tego rzeczywiście korzysta i odprowadza ścieki do kanalizacji miejskiej. Tymczasem skarżąca kasacyjnie, poza stwierdzeniem, że nieruchomość podłączona jest do kanalizacji nie przedstawia żadnego dowodu na to, że doprowadza ścieki do kanalizacji miejskiej."
Faktów tych – jak się wydaje oczywistych – skarżąca nie chce przyjąć do wiadomości, jednak nie może to stanowić podstawy do przyjęcia, że wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 pkt. 5 kpa.
Jak słusznie wskazało Kolegium, nie można też uznać, iż wskazana okoliczność podłączenia nieruchomości jako takiej do sieci kanalizacyjnej była okolicznością nową i nieznaną organowi, albowiem już w protokole z 9 czerwca 2005r. tj. przed wydaniem decyzji w sprawie M. B. wnosiła aby T. i J. S. okazali zgodę skarżącej na podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Organ wydając decyzję z 9 stycznia 2006 r. posiadał zatem wiedzę o podłączeniu nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżącej do sieci kanalizacyjnej.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia żadnego z przepisów postępowania przywoływanych w skardze, zatem na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu jako bezzasadna.