II SA/Kr 182/16

II SA/Kr 182/16 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2016-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Magda Froncisz /przewodniczący/
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1880/16 - Wyrok NSA z 2016-12-02
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
art. 1 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Dz.U. 2015 poz 542
par 68 ust. 3 pkt 1-3
Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi L. G. i P. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z 8 lipca 2015 r. znak:[...] Starosta O. orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, położonych w O. , oznaczonych ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 0,0024 ha, obr. [...] , objęta księgą wieczystą nr [...] oraz działka nr [...] o pow. 0,4924 ha, obr. [...] objęta księgą wieczystą nr [...] .
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, iż wyrokiem z 10 marca 2015 r., sygn. akt K29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110).
Dokonując następnie analizy skutków ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ I instancji stwierdził, iż w praktyce powoduje on, iż z dniem jego publikacji "następuje powrót do pierwotnego brzmienia ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości", co oznacza, że prawo do takiego przekształcenia mają osoby fizyczne, które w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, a ponadto z takim żądaniem mogą wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi ww. osób.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, iż w świetle ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego wnioskodawcom nie przysługuje obecnie uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowych nieruchomości, bowiem nie były one w dniu wejścia w życie ww. ustawy zabudowane na cele mieszkaniowe ani też zabudowane garażami, nie stanowiły nieruchomości rolnych, a ponadto w ww. okresie nie były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani też decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w 2008 r. wydano jedynie decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla zmiany sposobu użytkowania zakładu ślusarsko-mechanicznego na zakład ślusarsko-mechaniczno-odlewniczy na działkach nr [...] i nr [...] , a w 2010 r. dla budowy hali produkcyjno-magazynowej na działce nr [...] ), zaś z treści umów, na podstawie których wnioskodawcy nabyli m.in. prawo wieczystego użytkowania tych nieruchomości wynika, że nabycie to nastąpiło na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej.
Odwołanie od ww. decyzji Starosty O. wnieśli L. i P.G.
Wojewoda decyzją z dnia 26 listopada 2015 r., znak [...] , na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., póz. 83) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., póz. 267 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty O.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest sprawa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, położonych w O. , oznaczonych ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 0,0024 ha, obr. [...] , objęta księgą wieczystą nr [...] , oraz działka nr [...] o pow. 0,4924 ha, obr. [...] objęta księgą wieczystą nr [...] , w którym to zakresie orzeczono w I instancji decyzją Starosty O. z 8 lipca 2015 r. znak: [...]
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek L. i P.G. z 8 grudnia 2014 r. (data wpływu do organu I instancji), którzy nabyli prawo użytkowania wieczystego wskazanych powyżej nieruchomości na podstawie umów z 22 grudnia 2004 r. Rep. A nr [...] i z 7 kwietnia 2005 r. Rep. A nr [...] .
W związku z powyższym należy w tym miejscu wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (zwanej dalej: "ustawą przekształceniową"):
1. Osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.
1a. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:
1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;
2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. W. (Dz. U. Nr 50, póz. 279).
1b. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:
1) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste Polskiemu Związkowi Działkowców;
2) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, póz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, póz. 1129);
3) nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego.
2. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:
1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;
2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.
3. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i la, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.
4. Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r.
Następnie organ przytoczył obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności konkluzję, zgodnie z którą: "Skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji (...) jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów — użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem:
1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i
2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu.
Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją. Ponadto, na skutek niniejszego wyroku Trybunału, ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario, zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw z 1997, 2001 i 2003 r., a także uwłaszczenie przewidziane w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą z 2007 r."
Zatem dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy z wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości koniecznym jest ustalenie przez organ administracji, czy w danej sprawie jej stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, iż zostały zrealizowane zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe przesłanki takiego przekształcenia. Należy zatem jednoznacznie ustalić, czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim wnioskiem, oraz następnie - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej - w brzmieniu sprzed wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej.
Powołany przepis przewidywał pierwotnie, iż osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Powołana regulacja nie przewidywała zatem uprawnienia do występowania z takim roszczeniem po stronie m.in. osób fizycznych, którym przysługiwało prawo użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości wykorzystywanych na cele prowadzenia pozarolnicznej działalności gospodarczej, a zatem skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego brak obecnie możliwości takiego przekształcenia w stosunku do osób fizycznych, które nabyły bądź wykorzystują daną nieruchomość na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czemu Trybunał dał wyraz wprost w komunikacie ogłoszonym po wydaniu tego wyroku: "Orzeczenie o niekonstytucyjności obejmuje osoby prawne (z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych) oraz osoby fizyczne, które uzyskały użytkowanie wieczyste - co do zasady -w celu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej."
Tymczasem jak wynika z treści powołanych na wstępie umów z 22 grudnia 2004 r. Rep. [...] i z 7 kwietnia 2005 r. Rep.[...] , nabycie przez wnioskodawców prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości nastąpiło w związku i na cele związane z prowadzoną przez L.G. działalnością gospodarczą pod firmą "L.G. [...] F.H.U.P. "[...] " z siedzibą w O.
W kontekście powyższego, na gruncie niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości okoliczność, iż po uwzględnieniu skutków ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 wnioskodawcom, będącym osobami fizycznymi, które nabyły przedmiotowe nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej, nie przysługuje obecnie roszczenie o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności tych nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, iż na gruncie omówionych wyżej regulacji prawnych koniecznym jest łączne spełnienie zarówno przesłanek podmiotowych, jak i przedmiotowych przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a zatem w kontekście niestwierdzenia wypełnienia przez wnioskodawców przesłanki podmiotowej, zbytecznym jest ustalanie ziszczenia się w niniejszej sprawie przesłanek przedmiotowych, na które powołano się w odwołaniu (na części działki nr [...] istniał budynek garażowy zaś działka nr [...] była zabudowana "budynkiem wielkopowierzchniowym, który w założeniu wnioskodawców miał być przeznaczony pod wielostanowiskowy garaż dla pojazdów ciężarowych"). Zbytecznym było zatem przeprowadzanie wnioskowanych przez strony dowodów dotyczących ustalenia ziszczenia się przesłanek przedmiotowych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowych nieruchomości.
W świetle wcześniejszych uwag również podnoszony przez strony zarzut naruszenia ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) przed organem I instancji nie mógł odnieść skutku, bowiem aby strona mogła skutecznie podnosić zarzut naruszenia jej uprawnień procesowych, w tym przypadku art. 10 w związku z art. 81 k.p.a., winna wykazać, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, których nieprzeprowadzenie z winy jedynie organu przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie miało wpływ na jej wynik. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd (por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSA WSA 2006, nr 6, póz. 157; OSP 2007, z. 3, póz. 26), zgodnie z którym: "trzeba zauważyć, że stawiając w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., nie wykazano w żaden sposób, by strona została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie przedstawionemu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 (ONSAiWSA 2005, z. 4, póz. 66), wydaną na tle odpowiadającego treści art. 10 § 1 K.p.a. przepisu art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60. ze zm.), należy wskazać, że warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z dnia 15 maja 2003 r. sygn. akt I SA/Gd 199/00, "Przegląd Podatkowy" 2004, nr 1, s. 43). Innymi słowy, strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu)." Natomiast fakt wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji - jak podnoszą strony - "w okresie biegu terminu wyznaczonego dla inicjatywy dowodowej stron" - nie oznacza natomiast, na gruncie niniejszej sprawy, iż organ ten naruszył prawo stron do czynnego udziału w postępowaniu - w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - a co więcej, argumentacja oraz wnioski dowodowe wskazywane obecnie przez strony odwołujące się - w świetle wcześniejszych uwag - pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Za nieuzasadniony należy także uznać podnoszony przez strony zarzut wydania w jednej decyzji rozstrzygnięcia w stosunku do dwóch nieruchomości (w ujęciu wieczystoksięgowym), bowiem żaden przepis prawa nie stoi na przeszkodzie podjęciu takiego rozstrzygnięcia. Przywołane w odwołaniu poglądy orzecznictwa dotyczyły wyceny nieruchomości, która w sprawach z zakresu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości sporządzana jest na potrzeby ustalenia opłaty z tego tytułu (art. 4 ust. 1 i 2 ustawy przekształceniowej). Natomiast w przedmiotowej sprawie, w której wnioskodawcom nie przysługuje prawo do takiego przekształcenia, rozstrzygnięcie sprawy w jednej decyzji dotyczącej dwóch odrębnych nieruchomości jest jak najbardziej dopuszczalne.
W konsekwencji powyżej przedstawionych ustaleń oraz zaprezentowanego uzasadnienia, orzeczono zatem jak w sentencji.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie L.G. i P.G. , zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) w brzmieniu ustalonym na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.03.2015 r., sygn. akt: K 29/13, poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w bezzasadnym przyjęciu, jakoby przepis ten miał wprowadzać w odniesieniu do użytkowników wieczystych będących osobami fizycznymi przesłankę podmiotową roszczenia o przekształcenie użytkowania wieczystego w postaci niekomercyjnego celu nabycia tego prawa, tym samym automatycznie pozbawiając takiej możliwości osoby, które użytkowanie wieczyste uzyskały na cele związane z działalnością gospodarczą i to niezależnie od istniejącego bądź planowanego sposobu zagospodarowania nieruchomości. Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 78 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. oraz art. 138 §1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 78 §1 k.p.a. i art. 81 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji przy równoczesnym zaniechaniu uzupełnienia materiału dowodowego, stosownie do wniosków stron, w kierunku pozwalającym na poczynienie ustaleń faktycznych co do istniejącego bądź dopuszczalnego sposobu zagospodarowania objętych wnioskiem nieruchomości wedle stanu na dzień 13. 10.2005 r., a w konsekwencji uchyleniu się od jakichkolwiek ustaleń w odniesieniu do tej okoliczności faktycznej, jako uznanej przez organ za nieistotną dla sprawy.
Na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 p.p.s.a., art. 106 §3 p.p.s.a., art. 200 p.p.s.a. oraz art. 243 §1 p.p.s.a. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, dopuszczenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23.10.2015 r., sygn. akt: II SAB/Kr 169/15, na okoliczność jego treści, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu w tej sprawie żadna z ww. przesłanek nie zaistniała, a tym samym skarga podlega oddaleniu.
Podstawowe znaczenie w tej sprawie ma treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 373), zgodnie z którym art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w wersji nadanej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom prawnym, które nie miały tego uprawnienia do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że jeżeli dana osoba prawna nie mogła uzyskać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w wersji obowiązującej do zmiany tej ustawy aktem nowelizującym z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, to również po tej dacie taka możliwość została wyłączona mocą ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 wyraźnie wskazał, że pierwotna treść ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zasadniczo umożliwiała przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym, które w dniu 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (w odniesieniu do tych ostatnich przekształcenie było wyłączone, w razie przeznaczenia ich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne). Dodatkowo osoby fizyczne i prawne mogły domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko wtedy, gdy były one właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.
Dalej Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdził, że krąg podmiotów uprawnionych został znacząco poszerzony ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110). Rozszerzenie przedmiotowe polegało na tym, że ustawodawca całkowicie oderwał uwłaszczenie od celu, na jaki przeznaczona jest nieruchomość. Uwłaszczeniem objęto wszystkie nieruchomości (niezależnie od ich przeznaczenia) i ogół podmiotów prawnych (osoby fizyczne i osoby prawne), pod warunkiem przysługiwania im (ich poprzednikom prawnym) użytkowania wieczystego 13 października 2005 r.
Takie poszerzenie uprawnienia do żądania przekształcenia Trybunał Konstytucyjny uznał za naruszające zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego zagwarantowaną art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Na zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, wyrażoną w tym artykule składa się przyznanie im osobowości prawnej, ze szczególnym zaakcentowaniem przysługiwania praw podmiotowych o charakterze prywatnoprawnym, to jest własności i innych praw majątkowych (tak też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 marca 2005 r., sygn. K 9/04, opub. w OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 24). W sytuacji, w której własność komunalna ma stanowić realną gwarancję podmiotowości prawnej gmin, uprawnienia właścicielskie, w ramach których gmina podejmuje sama decyzje i czerpie korzyści z posiadanego majątku, są gwarancją samodzielności.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że dokonane mocą przepisów ustawy nowelizującej z 2011 r. rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności narusza samodzielność prawną gmin, w szczególności konstytucyjnie zagwarantowaną im pozycję właściciela nieruchomości. Rozwiązanie przyznające znacznie rozszerzonemu kręgowi podmiotów możliwość przekształcenia rażąco narusza interesy gospodarcze jednostek samorządu terytorialnego, które - oddając nieruchomości w użytkowanie wieczyste - nie mogły spodziewać się, że drugiej stronie umowy zostanie przyznane uprawnienie do jednostronnego zakończenia stosunku prawnego przez przekształcenie przysługującego jej prawa we własność. W wypadkach objętych nowelizacją następuje ustawowa ingerencja w umownie ukształtowane stosunki prawne. Ustawodawca narzucił gminom i to z pominięciem ich woli, rozporządzenie nieruchomościami stanowiącymi ich własność.
Ponadto w ocenie Trybunału Konstytucyjnego nowelizacja z 28 lipca 2011 r. naruszyła także zasadę zawartą w art. 2 Konstytucji RP, a w szczególności zasadę zaufania gmin do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wyraża się ona w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, aby podmioty mogły układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie narażają się na prawne skutki, których nie mogły przewidzieć w momencie podejmowania decyzji, oraz w przekonaniu, że ich działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny. Decyzja ustawodawcy wyrażona w ustawie nowelizującej z 2011 r., która - w sposób zaskakujący dla gmin - spowodowała radykalne rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, mogłaby służyć za modelowy przykład naruszenia zaufania jednostek samorządu terytorialnego do państwa. Trybunał Konstytucyjny uznał ponadto, że nowelizacja z 28 lipca 2011 r. naruszyła wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę sprawiedliwości społecznej, ponieważ wykreowała ona przywileje majątkowe dla określonych grup podmiotów, które uzyskały możliwość uwłaszczenia się kosztem mienia jednostek samorządu terytorialnego bez głębszego uzasadnienia aksjologicznego (bez wskazania na takie wartości konstytucyjne, które sprawiają, że owo wyróżnienie w rzeczywistości nie stanowi przywileju, lecz raczej jest słuszną rekompensatą, wyrównaniem szansy, czy też zmierza do realizacji praw konstytucyjnych). Trybunał uznał, że w przypadku rozszerzenia podmiotowego kręgu uprawnionych podmiotów na skutek nowelizacji z 28 lipca 2011 r. nie sposób wskazać celu, któremu ma służyć rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do uwłaszczenia. Nie charakteryzują się one żadnymi cechami wspólnymi, a co za tym idzie - nie sposób ustalić racji uprzywilejowania przez ustawodawcę właśnie tych podmiotów kosztem własności publicznej.
Trybunał wskazał też, że uprzywilejowanie podmiotów, które uzyskały możliwość przekształcenia na podstawie kwestionowanego przepisu idzie tak daleko, że - w wypadku gdy uprawnionym jest przedsiębiorca - powstaje pytanie o zgodność regulacji z obowiązującym w prawie europejskim zakazem udzielania pomocy publicznej (art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2, ze zm.). Wprawdzie w art. 5a ustawy o przekształceniu z 2005 r. ustawodawca nakazuje jej stosowanie z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej, jednak sposób zaliczania wartości prawa użytkowania wieczystego na poczet ceny nieruchomości był - na wniosek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta (pismo z 23 kwietnia 2013 r.) - badany przez Komisję Europejską. Komisja, oceniając poddane procedurze notyfikacji przepisy u.g.n., po pierwsze - uznała, że przepisy odnoszące się do ustalania opłaty za nabycie prawa własności przez użytkownika wieczystego powinny uwzględniać zasady udzielania pomocy publicznej przedsiębiorcom i - po drugie - z punktu widzenia tychże zasad sformułowała trzy zastrzeżenia dotyczące notyfikowanej regulacji prawnej. Wszystkie trzy dotyczyły mechanizmu ustalania opłaty za przekształcenie, która - w ocenie Komisji - ma charakter preferencyjny i nie spełnia wymogów "testu prywatnego inwestora" (pismo z 28 października 2013 r. [...] ). 13 stycznia 2014 r. władze polskie wycofały notyfikację, jednocześnie zobowiązując się do zmiany przepisów "w celu zapewnienia ich zgodności z przepisami o pomocy publicznej". Trybunał stwierdza, że uwagi zawarte w piśmie Komisji Europejskiej kierowanym do UOKiK wskazują jednoznacznie na uprzywilejowanie beneficjentów uwłaszczenia. Ustawodawca dotąd nie usunął tego uprzywilejowania.
Wyraźnie w konkluzjach ww. orzeczenia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skutkiem tego wyroku będzie brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ale zasadniczo tylko dla tych podmiotów, którym do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu - nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia.
Sąd w tej sprawie w pełni przychyla się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego i je respektuje. Skoro Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność danego przepisu z Ustawą Zasadniczą (Konstytucją) to oczywistym jest brak możliwości dalszego stosowania takiego przepisu.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości.
Skarżący nabyli użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej niezabudowaną działkę nr [...] na podstawie aktu notarialnego z dnia 22 grudnia 2004 r. Rep. [...] , natomiast aktem notarialnym z dnia 7 kwietnia 2005 r. Rep. [...] nabyli użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej pgr [...] , zabudowanej budynkiem B- 81 oraz budowlą.
W akcie notarialnym z dnia 22 grudnia 2004r. skarżący oświadczyli (§ 7), że koszty związane z tym aktem poniesie kupująca, a mianowicie L.G. w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod nazwa F.H.U.P.[...] "
W akcie notarialnym z 7 kwietnia 2005r. skarżący oświadczyli, że "nabycie nastąpi na cele związane z prowadzona przez L.G. działalnością gospodarczą pod firmą: "L.G.aF.H.U.P. "[...] " z siedzibą w O.
Organ prawidłowo ustalił, że nieruchomość stanowiąca działkę [...] nie była w dniu wejścia w życie ustawy w ogóle zabudowana, natomiast nieruchomość stanowiąca działkę [...] nie była zabudowana ani przeznaczona na cele mieszkaniowe ani też zabudowane garażami, nie stanowiły nieruchomości rolnych, a ponadto w ww. okresie nie były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani też decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z informacją Urzędu Miasta O. z dnia 3 czerwca 2015r., w 2008 r. wydano natomiast decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla zmiany sposobu użytkowania zakładu ślusarsko-mechanicznego na zakład ślusarsko-mechaniczno-odlewniczy na działkach nr [...] i [...] , a w 2010 r. dla budowy hali produkcyjno-magazynowej na działce nr [...] .
Tym samym nie można twierdzić, że nieruchomości te w dniu 13 października 2005 r. były zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę, względnie były nieruchomościami rolnymi. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie dostatecznie jasno wynika, że były to nieruchomości zakupione w celu wykonywania działalności gospodarczej, a następnie na ten cel najprawdopodobniej wykorzystywane, skoro jedna z decyzji o warunkach zabudowy dotyczy zmiany sposobu użytkowania zakładu ślusarsko-mechanicznego na zakład ślusarsko-mechaniczno-odlewniczy.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem. Nie można bowiem opierać rozstrzygnięć administracyjnych o te przepisy ustawy, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją. W przeciwnym razie powstałby chaos prawny, w którym akt niższego rzędu (ustawa) mogłaby być niezgodna z aktem wyższego rzędu (Konstytucja), a mimo to nadal obowiązywałaby.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze należy stwierdzić, że są one niezasadne.
Jak już wyżej wskazano, nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 z późn. zm.) poprzez jego błędną interpretację. Organy administracji przeprowadziły prawidłową wykładnię tych przepisów.
Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia przez organy administracji art. 78, art. 81 i art. 136 Kpa poprzez zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego stosownie do wniosków stron, w kierunku pozwalającym na poczynienie ustaleń faktycznych co do istniejącego bądź dopuszczalnego sposobu zagospodarowania nieruchomości według stanu na dzień 13.10. 2005r. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości. W szczególności organy prawidłowo ustaliły, że skarżącej Spółce nie przysługiwały uprawnienia do domagania się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed zmianą wynikającą z ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw.
Skarżący w swoim piśmie z dnia 15 czerwca 2015r. wskazali, że na działce nr [...] w dacie 13 października 2005r. znajdował się budynek garażowy, na dowód czego przedłożyli jego fotografię oraz "zachowany odpis planu, stanowiącego element projektu technicznego posadowionego na gruncie garażu". Fotografia przedstawia budynek znacznych rozmiarów, o nieustalonym przeznaczeniu, lecz noszący cechy budynku "poprzemysłowego". Natomiast "zachowany odpis planu" datowany na sierpień 1976 sporządzony przez Zakłady Chemiczne [...] Zakład Projektowy zatytułowany został "garaż, rzuty, przekrój i elewacje". Rysunek elewacji południowej przedstawia budynek z dwoma drzwiami i bramą, natomiast rysunek elewacji północnej przedstawia budynek z trzema oknami o kształcie prostokątów. Z rzutu przyziemia wynika, że w budynku tym planowano dwa pomieszczenia magazynowe i "pom. multikara". Budynek ten ma wymiary około 6mx10m czyli 60 m2 powierzchni zabudowy, podczas gdy w akcie notarialnym z 7 kwietnia 2005r. zapisano, że działka zabudowana jest budynkiem B-81 o powierzchni zabudowy 2 265,00 m2 Również porównanie zdjęcia i rysunku prowadzi do wniosku, że nie jest to tożsama budowla. Na zdjęciu widnieje bowiem budynek, którego widoczna elewacja w znacznej części składa się z przeszkleń, w żadnym razie nie są to tożsame budynki.
Nadto – choć nie wynika to z literalnego brzmienia ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – garaże o których tam mowa, winny być garażami funkcjonalnie związanymi z budynkami mieszkalnymi. Nie można zdaniem Sądu twierdzić, że ustawodawca wymieniając w jednym rzędzie budownictwo mieszkaniowe i garaże, miał na myśli garaże "wielkopowierzchniowie" służące do parkowania samochodów ciężarowych, autokarów, sprzętu budowlanego czy innych podobnych pojazdów o dużych gabarytach.
Skarżący twierdzą też, że w dacie zakupu działki [...] znajdowała się ona na terenie oznaczonym symbolem Bi, co oznacza, że była przeznaczona m. in. pod zabudowę garażową.
Zgodnie z § 68 ust. 3 pkt. 1 – 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 542 z późn. zm.), grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się (miedzy innymi ) na: tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem - B; tereny przemysłowe, oznaczone symbolem - Ba; inne tereny zabudowane, oznaczone symbolem – Bi.
Załącznik nr 6 do tego rozporządzenia wskazuje, że "inne tereny zabudowane" (Bi) to grunty:
1) zajęte pod budynki i budowle inne niż zaliczone w PKOB do działu 11 oraz do grupy 125 oraz urządzenia związane z tymi budynkami i budowlami, w szczególności: kotłownie, zbiorniki, przewody naziemne, place składowe, place postojowe i manewrowe, ogrodzenia, śmietniki, składowiska odpadów;
2) położone między budynkami, budowlami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane w innym celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty i kwietniki,
3) zajęte pod cmentarze czynne oraz cmentarze nieczynne, ale niezaliczone do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, oraz grzebowiska zwierząt.
Zgodnie natomiast z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 z późn. zm.) dział 11 to budynki mieszkalne, zaś grupa 125 to budynki przemysłowe i magazynowe.
Z przepisów tych wynika, że teren oznaczony w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Bi" jest to grunt zabudowany ("zajęty") jednym z rodzajów wymienionych wyżej budynków, budowli lub urządzeń, niekoniecznie garażami a zwłaszcza garażami funkcjonalnie związanymi z budynkami mieszkalnymi.
Dla rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niema również znaczenia wyrok tutejszego Sądu z dnia 23 października 2015r. sygn. IISAB/Kr 169/15 , gdyż w sprawie tej Sad zajmował się rozstrzygnięciem skargi L. i P.G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę O. W wyroku tym Sad stwierdził, ze postępowanie było prowadzone przewlekle, ale przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w związku z brakiem naruszenia prawa, a zwłaszcza przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – skarga w tej sprawie podlega, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddaleniu.