II SA/Kr 18/20

II SA/Kr 18/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OZ 500/21 - Postanowienie NSA z 2021-12-08
I OSK 2119/21 - Wyrok NSA z 2025-06-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 1774
art. 9 a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skarg: R. R., W. C. i J. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2019 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargi oddala
Uzasadnienie
Decyzją z 13 marca 2019 r. znak [...], Starosta Krakowski orzekł: w pkt. l - o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1056 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], pół. w obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków, w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. Czyżyny, na rzecz następujących osób: a) W. C. w [...] części; b) A. M. w [...] części; c) R. R. w [...] części; d) Z. T. w [...] części; e) J. R. w [...] części; f) E. T. z domu W. w [...] części; g) K. Ś. w [...] części; h) E. T. w [...] części;
- w pkt. 2 i 3 - o zobowiązaniu osób wymienionych do zwrotu na rzecz Gminy Kraków kwoty 1 993,52 zł, odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, w odpowiednich proporcjach oraz wskazując termin wpłaty
- w pkt. 4 - o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 0,6155 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], pół. w obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków, w granicach byłej parceli l. kat.: [...], b. gm. kat. Czyżyny na rzecz: R. R., J. R., W. C., E. T. c. [...], K. Ś., E. T. c. [...], Z. T. i A. M..
Odwołanie od punktów 1, 2 i 3 złożyła Gmina Kraków, m. in. podnosząc, iż na działce [...] (w granicach parceli 1. kat. [...] b. gm. kat. Czyżyny) , obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków został zrealizowany cel wywłaszczenia polegający na zazielenieniu co wynika "z projektu realizacyjnego Parku Kultury i Wypoczynku etap IV obejmującego teren zawnioskowanych do zwrotu parcel oraz opinii autora Szczegółowego Planu Miejscowego Centralnego Parku Kultury i Wypoczynku wynika, iż teren przedmiotowych parcel miał stanowić obszar trawiasty bez zieleni wysokiej, a alejki spacerowe miały w zasadzie omijać przedmiotowy obszar. Poza tym na podstawie "Opisu technicznego do projektu realizacyjnego "Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie -etap IV opracowanego na podstawie zlecenia i umowy DIMII w Krakowie nr [...] z dnia 22 kwietnia 1969 r. ustalono, iż realizowane zazielenienie Parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie miało polegać na luźnym zadrzewieniu jego przestrzeni z dużymi płaszczyznami otwartymi ze względu na możliwość dobrego przewietrzania terenu. Ze względu na fakt, iż teren IV etapu zajęty był pod uprawy rolne i łąki przewidywano jedynie ulepszenie gleby ziemią urodzajną grubości 3 cm oraz zaprawienie dołów pod krzewy i drzewa ziemią kompostową.
Ponadto odwołanie w części dotyczącej pkt. 4 zaskarżonej decyzji, złożyli: J. R. oraz R. R., M. T., E. T. (c. J. ), K. Ś. i W. C., zarzucając punktowi 4 błędne przyjęcie przez organ I instancji, że na działce nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków zrealizowany został cel na jaki przejęta została parcela l. kat. [...], b. gm. kat. Czyżyny. Powyższe strony podniosły, iż: "(...) Uprawniony geodeta mgr inż. J. K. wyodrębnił w 1998 r. działkę nr [...] o pow. 0,7211 ha obr. [...] jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków celem umożliwienia dokonania zwrotu wydzielonej działki na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości. (...) Zagospodarowanie zachodniej części działki nie może dotyczyć działki numer [...], która powstała dopiero w 2002 roku z podziału działki nr [...]. Zagospodarowana na zdjęciach "zachodnia część", to część byłej parceli l. kat. [...], która miała powierzchnię 0,8690 ha i została wywłaszczona jako łąka. Działka numer [...], wyodrębniona, z części, w jej dawnych granicach, powstała dopiero w 1998 r., na podstawie wyżej opisanej dokumentacji geodezyjnej, zgodnie z którą przy wyodrębnieniu z działki numer [...] nowa działka numer [...] uzyskała powierzchnię 0,7211 ha. Podział wyodrębniający działkę numer [...] został sporządzony powykonawcze i w stanie faktycznym istniejącym w terenie w 1998 r. - wizja lokalna z udziałem stron odbyła się w dniu 23 września 1998 r., a jej celem było ustalenie jaka część wówczas działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. Nowa Huta (odłączonej z księgi wieczystej numer [...] do księgi wieczystej [...]) ma zostać przeznaczona do zwrotu, jako, że stała się zbędna na cel wywłaszczenia - zawiadomienie z dnia 1 września 1998 r. znajdujące się w aktach sprawy (k. 134). Różnica w powierzchni dawnej parceli l. kat. [...] i nowej działki nr numer [...] wynosi 0,1479 ha stanowiąca część dawnej l. kat. [...] została objęta realizacją Parku Kultury i Wypoczynku na etapie III i jako zagospodarowana, zachodnia część parceli l. kat. [...] jest widoczna na zdjęciu lotniczym z 1970 r. Ponadto zdaniem stron (...) Całkowicie niezrozumiane jest pojęcie "modyfikacji celu wywłaszczenia", który zdaniem organu I instancji uzasadnia odmowę zwrotu działki numer [...] obr. [...] jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków. Organ uzasadnia swoje stanowisko odmowne tłumacząc, iż na działce [...] obr. [...] jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków "miał zostać zrealizowany IV etap budowy Parku Kultury i Wypoczynku", lecz "mimo nie zrealizowania na przedmiotowej części działki alejek spacerowych, to "teren działki został włączony w obszar parku, stanowiąc ogólnodostępny teren zielony, porośnięty w niewielkiej ilości roślinnością wysoką". Zdaniem organu I instancji taki stan mieści się w ramach celu ogólnie określonego w akcie notarialnym - umowie sprzedaży z dnia 3 kwietnia 1970 r. Rep. [...] jako Park Kultury i Wypoczynku i uzasadnia to, że przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia."
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 6 listopada 2019 r. nr [...], na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2018, poz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, ww. nieruchomość, w części obejmującej obecne działki: nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków (w granicach pgr. l. kat; [...], b. gm. kat. Czyżyny) została przejęta na rzecz Skarbu Państwa umową zawartą w formie aktu notarialnego z 3 kwietnia 1970 r. Rep. A. I. [...], w trybie wymienionego w art. 216 ust. l u.g.n. art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nieruchomość ta - zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr 51/65 wydaną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 7 lipca 1965 r. znak [...] - była niezbędna pod utworzenie Parku Kultury i Wypoczynku, a zatem znajdą w stosunku do niej odpowiednie zastosowanie przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Po drugie zaś, z wnioskiem o zwrot wystąpiły uprawnione do tego osoby, to znaczy spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli, co potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy, stosowne dokumenty.
Podstawową kwestią w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, jaką winien ustalić organ administracyjny, jest w pierwszej kolejności możliwie najbardziej precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie ocena, czy w rozumieniu art. 137 u.g.n. dana nieruchomość stała się zbędna dla realizacji tego celu. Art. 136 jak i art. 137 u.g.n. posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej lub w umowie sprzedaży. W dacie wywłaszczenia na terenie miasta Krakowa obowiązywał Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa, zatwierdzony uchwałą Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa nr 117/VII/67 z 31 marca 1967 r. z którego wynika, że teren przedmiotowych działek (w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. Czyżyny) znajdował się w obszarze planu oznaczonym symbolem E 66 ZP - stanowiącym "teren upraw rolnych i ogrodniczych przeznaczonych pod zieleń parkową (park kultury). Realizacja etapowa. Z obowiązującym zakazem zabudowy i podziałów oraz koniecznym szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego."
Zgodnie z dokumentacją geodezyjną zgromadzoną w przedmiotowej sprawie, skutkiem dokonywanych, licznych zmian geodezyjno-prawnych organ I instancji ustalił, że aktualnie oznaczone działki: nr [...] i nr [...] położone w obr. [...] jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków, stanowią część nabytej aktem notarialnym z 3 kwietnia 1970 r. Rep. A. I. [...], parceli l. kat. [...], b. gm. kat. Czyżyny. W odrębnym postępowaniu Starosta Krakowski pozyskał z Archiwum Urzędu Miasta Krakowa takie dokumenty jak: "Projekt realizacyjny Parku Kultury w Krakowie -Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury - Plansza podstawowa z marca 1968 r., "Projekt realizacyjny parku Kultury i Wypoczynku - Tymczasowe Zagospodarowanie -Plansza podstawowa z marca 1968 r.," "informację o przygotowaniu i realizacji centralnego parku kultury i wypoczynku w Krakowie", "opis techniczny odwodnienia terenów i boisk Parku Kultury i Wypoczynku" z 20 grudnia 1969 r., protokół "przekazania materiałów i dokumentów dotyczących IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie – Nowej Hucie."
Pozyskana z Archiwum Urzędu Miasta Krakowa decyzja z 7 lipca 1965 r. znak [...] o lokalizacji szczegółowej nr 51/65 wydana została przez Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa przed datą wywłaszczenia parceli l. kat. [...], b. gm. kat. Czyżyny. W powyższej decyzji zapisano, iż "Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury ustala lokalizację szczegółową na zazielenienie Parku Kultury i Wypoczynku" oraz, że "inwestor przystąpi do opracowania dokumentacji projektowo kosztorysowej, obejmującej projekt wstępny z realizacyjnym planem zagospodarowania terenu w nawiązaniu do otoczenia", "w miarę etapowego urządzania poszczególnych sektorów Parku Kultury i Wypoczynku, każdy program zainwestowania poszczególnego sektora wymagał będzie odrębnej decyzji lokalizacyjnej, o którą należy w miarę potrzeby zwracać się do WBUiA przy dołączeniu wszystkich materiałów", "do zazielenienia można będzie przystąpić po opracowaniu i akceptacji przez tut. Wydział projektu terenów zielonych (projekt może być opracowany etapowo)".
Zatem zagospodarowanie terenu pod Park Kultury i Wypoczynku miało być przeprowadzone etapami, i dopiero na podstawie uchwały nr 114/V/63 z 6 lutego 1963 r. Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa oraz opinii Zespołu Rzeczoznawców dla Oceny Projektów Inwestycyjnych z 30 grudnia 1965 r. (prot. Nr 135/65) zatwierdzono skrócone założenia zazielenienia Parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie na lata 1966-1970.
W wydanej 25 kwietnia 1967 r. "informacji o przygotowaniu i realizacji centralnego parku kultury i wypoczynku w Krakowie" wskazano, że Miejskie Biuro Studiów i Projektów Budownictwa na zlecenie Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w latach 1958-1960 opracowało skrócone założenia projektowe, a Miastoprojekt - Kraków w 1962 r. wykonało plan szczegółowy parku. W powyższym dokumencie zapisano, że Rada Narodowa m. Krakowa 21 czerwca 1963 r. podjęła uchwałę w sprawie rozwoju i porządkowania terenów zielonych w Krakowie, obejmujących także obszar Parku Kultury. Niemniej z uwagi na wysokie koszty realizacji całego programu budowy parku realizację zamierzenia przesunięto w stosunku do pierwotnych koncepcji, co skutkowało podjęciem przez Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa decyzji o etapowym przejmowaniu przez miasto całego terenu przyszłego parku, jego zadrzewieniu i zagospodarowaniu, w postaci nasadzenia drzew i krzewów, obsianiu terenu trawą, urządzeniu dróg i ścieżek oraz ustawieniu ławek. Powyższe miało na celu stworzenie jeszcze przed docelową realizacją programu parku zwartego terenu zielonego, który w miarę realizacji mógł być etapowo oddawany do użytku. Dla zrealizowania powyższego programu Dyrekcja Inwestycji Miejskich II w Krakowie opracowała założenia projektowe obejmujące zazielenienie całego terenu parku w okresie 10 -15 lat.
Te ustalenia oraz treść decyzji Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 7 lipca 1965 r. znak [...] o lokalizacji szczegółowej nr 51/65, oznacza, iż celem przejęcia na rzecz Skarbu Państwa parceli l. kat. 1042 b. gm. kat. Czyżyny (w części obejmującej działki nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków) było utworzenie ogólnodostępnego parku miejskiego . Decyzją Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 4 stycznia 1968 r. znak BAA [...] zatwierdzono projekt wstępny częściowego zagospodarowania przestrzennego II i III etapu budowy Parku Kultury i Wypoczynku celem wykonania w czynie społecznym ścieżek spacerowych i zadrzewienia ww. terenu. Na podstawie opisu do projektu realizacyjnego Parku Kultury "tymczasowe zagospodarowanie" - projekt wstępny terenów I, II, III etapu, opracowanego na podstawie zlecenia i umowy DIM II w Krakowie nr [...] z 27 lutego 1968 r. organ I instancji ustalił, iż celem inwestycji było tymczasowe zagospodarowanie terenów zielonych obszaru Parku Kultury i Wypoczynku w etapach I, II i III. Tymczasowe zagospodarowanie Parku Kultury i Wypoczynku polegać miało na zaprojektowaniu zieleni, spacerowych ciągów komunikacji pieszej, rozmieszczeniu elementów małej architektury - schodów, ławek, koszy na śmieci, piaskownic i kiosków, zlokalizowaniu polany zlotowej (powstającej w okresie III etapu realizacyjnego) i odwodnieniu terenu. Zadrzewienie zaprojektowano zgodnie z wytycznymi w założeniach - w formie luźnych skupisk z dużymi płaszczyznami otwartymi ze względu na możliwość dogodnego przepływu mas powietrza. W związku z faktem, że teren objęty ww. projektem zajęty był pod uprawy rolne i łąki, przewidywano jedynie ulepszenie gleby ziemią urodzajną grubości 3 cm oraz zaprawienie dołów pod krzewy i drzewa ziemią kompostową. Na ww. obszarze przewidywano spacerowe ciągi piesze, których układ zaprojektowano w sposób swobodny o równomiernym zagęszczeniu. Przewidywano również utworzenie niewielkich placów z piaskownicami dla dzieci, ustawienie ławek wzdłuż ciągów komunikacyjnych oraz koszy na śmieci.
Przedmiotowa nieruchomość nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z 3 kwietnia 1970 r. Rep. A. I. [...] niezbędna była, zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 7 lipca 1965 r. znak [...] o lokalizacji szczegółowej, do realizacji tej części Parku Kultury i Rozrywki, na której przewidziano wykonanie prac związanych z "zazielenieniem" tego terenu w etapie III i IV, jaki przewidziany był w opisanych wcześniej dokumentach pozyskanych przez organ I instancji.
Z kolei analiza pozyskanej z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie odbitki zdjęcia lotniczego (z naniesionym opracowaniem kartograficzno-geodezyjnym) z 14 września 1970 r., obejmującego m.in. teren parceli l. kat. [...] b. gm. kat. Czyżyny, potwierdza, że na terenie ww. parceli stanowiącej obecną działkę nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Krakowa - przy jej zachodniej granicy urządzone zostały ciągi piesze (alejki) stanowiące realizację III etapu Parku Kultury i Wypoczynku na terenie przedmiotowej parceli (w części aktualnej działki nr [...]), zgodnie z projektem realizacyjnym Parku Kultury i Wypoczynku - Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury - Plansza podstawowa" z marca 1968 r., natomiast pozostała część parceli l. kat. [...], b. gm. kat. Czyżyny, w tym cała jej część stanowiąca aktualnie działkę nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków, stanowiły teren zielony, porośnięty pojedynczymi drzewami. Z kolei na zdjęciu z 1975 r. w dalszym ciągu brak nowych elementów infrastrukturalnych w obrębie przedmiotowych działek (w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat. Czyżyny), natomiast w dalszym ciągu widoczne są alejki powstałe w ramach III etapu Parku Kultury i Wypoczynku.
Dodatkowo na wydruku zdjęcia satelitarnego wykonanego w 1965 r., pozyskanego z przeglądarki opracowań kartograficznych strony internetowej Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa, widoczne na zdjęciu lotniczym wykonanym 14 września 1970 r. ciągi piesze jeszcze nie istniały, co potwierdza, że realizacja powyższych alejek przebiegła w ramach budowy Parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie. Ponadto wśród dokumentów pozyskanych podczas ponownie prowadzonego postępowania dowodowego organ pozyskał protokół z 14 czerwca 1973 r. w sprawie przekazania materiałów i dokumentów dotyczących IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie — Nowej Hucie spisany przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich II (podmiot przekazujący) i Dyrekcję Inwestycji Miejskich I (podmiot przejmujący). Z ww. dokumentu wynika , że Dyrekcja Inwestycji Miejskich II w latach 1963 - 1969 zrealizowała etapy: I, II i III budowy parku i inwestycje te zostały przekazane Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej. Z kolei w odniesieniu do IV etapu zgodnie z ww. protokołem teren pod budowę został wywłaszczony, a finansowanie kosztów poniesionych na wywłaszczenie IV etapu zostały ww. protokołem przekazane. Powyższy protokół dokumentuje także, że co najmniej do 14 czerwca 1973 r. nie zostały poniesione inne nakłady związane z realizacją IV etapu parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie.
Realizacja IV etapu parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie nie nastąpiła także po 1975 r. co wyjaśnione zostało poprzez analizę dodatkowo pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie zdjęć lotniczych obejmujących obszar przedmiotowej nieruchomości aktualnych na dzień 30 kwietnia 1987 r. i 30 września 1993 r. Na zdjęciu z 1987 r. brak widocznych elementów jakie były przewidywane w związku z planowanym IV etapem budowy Parku Kultury i Wypoczynku.
Wobec przytoczonej w niniejszej decyzji argumentacji zarzuty podniesione przez Gminę Kraków w zakresie orzeczonym w pkt. l zaskarżonej decyzji nie znajdują uzasadnienia z uwagi na fakt, iż na wywłaszczonej nieruchomości, obecnie oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków, nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, co potwierdziły zgromadzone dowody, bowiem jak ustalono działka ta znajdowała się w tej części planu realizacyjnego budowy Parku Kultury i Wypoczynku, który pozostał niezrealizowany, a następnie teren ten został zajęty pod ogródki działkowe.
Ponadto na mapie zasadniczej z zaznaczoną m.in. działką nr [...] (z której powstały działki: nr [...] i nr [...]) uwidocznione zostały granice faktycznego użytkowania Parku Kultury i Wypoczynku - linią przerywaną rozdzielającą działkę nr [...], obr. [...] jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków, z której również wynika, że część działki [...] (stanowiąca obecnie działkę nr [...]) nie była faktycznie użytkowana jako teren Parku Kultury i Wypoczynku -k.a. nr 154-162.
Z kolei zarzuty odwołujących się w zakresie orzeczonym w pkt. 4 zaskarżonej decyzji również nie mogły zostać uwzględnione, bowiem na wywłaszczonej nieruchomości, obecnie oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków, został zrealizowany cel wywłaszczenia, tj.: alejki spacerowe oraz ogólnodostępna zieleń w ramach Parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie, co ustalono na podstawie posiadanej dokumentacji planistycznej Parku Kultury i Wypoczynku oraz pozyskanych zdjęć lotniczych. Z porównania stanu zagospodarowania tej części dawnej parceli l. kat. 1042 wynika, że przed datą jej wywłaszczenia (nabycia) stanowiła ona obszar użytkowany rolniczo, który następnie włączono do terenu parku i w tej formie naturalnej miał on stanowić część planowanej tzw. polany zlotowej, a więc obszaru z założenia wolnego, od zwartej roślinności wysokiej (zadrzewień). Zagospodarowanie takie bez wątpienia wpisywało się w założenia inwestycji określonej jako budowa Parku Kultury i Wypoczynku.
Z kolei zarzut, iż: "uprawniony geodeta mgr inż. J. K. wyodrębnił w 1998 r. działkę nr [...] opow. 0,7211 ha obr. [...] jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków celem umożliwienia dokonania zwrotu wydzielonej działki na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości" nie znajduje uzasadnienia, bowiem decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z 14 września 1998 r. znak [...] zatwierdzała projekt podziału działki nr [...] położonej w obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta na działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Z kolei decyzją z 6 sierpnia 1999 r. znak [...] Prezydent Miasta Krakowa orzekł o zwrocie działki nr [...] obr. [...], jedn. ewid. Kraków-Nowa Huta na rzecz uprawnionych wnioskodawców. Również zgodnie z planem podziału działki: nr [...] i nr [...] odpowiadają parcelom katastralnym: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] l. kat. [...] i l. kat. [...] objętym Iwh [...] b. gm. kat. Czyżyny, zaś porównanie mapy ewidencyjnej z mapą katastralną wskazuje, że parcela l. kat. 1042 b. gm. kat. Czyżyny obejmowała w całości działkę nr [...] oraz część działki nr [...] (zwróconą wnioskodawcom), co wyjaśnia wątpliwości odwołujących w kwestii różnicy w powierzchni działki [...] (z której powstały działki nr: [...] i [...]) z powierzchnią parceli l. kat. [...], b. gm. kat. Czyżyny - k. a. nr 70 -75,117.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli R. R., W. C. oraz J. R. zaskarżając ja w części dotyczącej utrzymania w mocy przez organ odwoławczy pkt 4 decyzji tj. w zakresie odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 0,6155 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], w granicach byłej parceli l. kat.: [...], b. gm. kat. Czyżyny.
R. R. i W. C. zarzucili naruszenie:
- art. 136 ust. 3 w związku z art. 137, przy uwzględnieniu treści art. 229 ugn, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, pomimo ziszczenia się wszystkich przewidzianych w przepisach powołanej ustawy przesłanek do zwrotu nieruchomości i braku istnienia przesłanek negatywnych,
- art. 64 w zw. z art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich nieuwzględnienie co spowodowało, że nieruchomość podlegająca zwrotowi jako całkowicie zbędna na cel wywłaszczenia nadal je we własności Gminy Miejskiej Kraków, która swoim działaniem w ciągu ostatnich 15 lat usiłuje zagospodarować ją w sposób całkowicie sprzeczny z celem wywłaszczenia.
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów o prowadzeniu postępowania dowodowego wskutek czego decyzja została wydana na podstawie wybiórczo i selektywnie dobranych poglądów oraz bez wyczerpującego uzasadnienia,
- art. 80 kpa poprzez dowolną, swobodną ocenę materiału dowodowego zgormadzonego przez organ, w tym zawłaszcza stanowiska strony skarżącej o braku ziszczenia się przesłanek negatywnych do zwrotu,
- art. 8 § 1 w związku z art. 12 § 1 kpa przez rażące podważenie zaufania stron niniejszego postępowania do władzy w skutek wydania decyzji kończącej to postępowanie po prawie 30 latach od złożenia wniosku przez poprzednika prawnego strony, bezpośrednim skutkiem było umożliwienie Gminie Miejskiej Kraków :podejmowania czynności zmierzających do zagospodarowania tej nieruchomości w sposób niezgodny z celem wywłaszczenia.
W uzasadnieniu tych zarzutów podkreślono uwzględnienie przez organ II zdjęć lotniczych znajdujących się w aktach sprawy, które są zdjęciami złej jakości, dodatkowo z naklejonymi na nich taśmą samoprzylepną przypominającymi działki numer [...] i [...], które zostały na nich umieszczone bez żadnej skali ani odniesienia do jakiegokolwiek punktu. Organ II instancji nie wziął pod uwagę, że dokumentów strony skarżącej pozyskanych z zasobów Ewidencji Gruntów Urzędu Miasta Krakowa oraz, że dokumenty te zostały sporządzone Prezydenta Miasta Krakowa przez uprawnionych geodetów z których wynika, jak przebiega granica działki numer [...] obr. [...] Nowa Huta od strony [...], w tym, że asfaltowa alejka spacerowa, która jest ostatnim zrealizowanym w tym rejonie elementem III etapu inwestycji Parku Kultury znajduje się za ogrodzeniem (wewnątrz) [...], a nie na działce numer [...] obr. [...] jedn. ewid. Nowa Huta.
J. R. zarzuciła również naruszenie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137, przy uwzględnieniu treści art. 229 ugn, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, pomimo ziszczenia się wszystkich przewidzianych w przepisach powołanej ustawy przesłanek do zwrotu nieruchomości i braku istnienia przesłanek negatywnych, a dodatkowo naruszenie art. 136 § 1 w związku z art. 80 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez ich nie zastosowanie, ponieważ nie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego pozbawiło organ możliwości rzetelnego i nie budzącego wątpliwości dowodowych merytorycznego skompilowania i poddania ponownej analizie materiału zebranego przez organ I instancji, a organ odwoławczy. Prawidłowe zastosowanie tych norm skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w części objętej odwołaniem oraz wydania orzeczenia reformatoryjnego, powyższe uchybienie przepisom postępowania administracyjnego oznacza naruszenie art. 15 kpa tj. zasady dwuinstancyjności postępowania, ponieważ organ II instancji nie prowadził własnego, ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu zarzutów także podkreślono brak wartości dowodowej zdjęć lotniczych znajdujących się w aktach sprawy.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 13 października 2020 r.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 136 ust. 3 zd. 1 z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania zaskarżonej decyzji, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wedle art. 137 ust. 1. u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.). Zgodnie z art. 216 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy stosuje się odpowiednio m.in. do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79). Nadto w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 (Dz. U. poz. 376), art. 137 ust. 1 pkt 2 utracił moc z dniem 24 marca 2014 r. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
W kontrolowanej sprawie nieruchomość, w części obejmującej obecną sporną działkę: nr [...] poł. w obr. [...], jedn. ewid. Nowa Huta m. Kraków (w granicach pgr. l. kat; [...], b. gm. kat. Czyżyny) została przejęta na rzecz Skarbu Państwa umową zawartą w formie aktu notarialnego z 3 kwietnia 1970 r. Rep. A. I. [...], w trybie wymienionego w art. 216 ust. 1 u.g.n. art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nieruchomość ta - zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydaną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 7 lipca 1965 r. znak [...] - była niezbędna pod utworzenie Parku Kultury i Wypoczynku.
Sporne w sprawie było czy nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia – z uwzględnieniem ustawowych definicji odnośnych pojęć i ugruntowanego sposobu ich rozumienia, tj. czy ten cel zrealizowano na wywłaszczonej nieruchomości, obecnie oznaczonej jako dz. [...] tj. przy zakwestionowaniu przez skarżących braku realizacji asfaltowych alejek spacerowych, a jedynie poprzez ustalenie występowania ogólnodostępnej zieleni w ramach Parku Kultury i Wypoczynku w Krakowie.
Wbrew szeroko uzasadnianym w skargach zarzutom dotyczącym nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego poprzez nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu dowodowym, skarżony organ dokonał prawidłowych i wystarczających ustaleń, co znalazło szczegółowe uzasadnieniu w zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego, analizę zebranych dowodów pod kątem przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób pełny i dało podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to niezasadne są zarzuty odnoszące się do naruszenia zasady dwuinstancyjności oraz zaufania do organów. Podobnie brak jest podstaw uwzględnienia zarzutów co do konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego. W zakresie spornej parceli przedstawiona dokumentacja planistyczna Parku, a także pozyskane zdjęcia lotnicze, wskazują, iż stan zagospodarowania spornej parceli przed datą jej wywłaszczenia (nabycia) był użytkowany rolniczo, a następnie włączono go do terenu parku i w tej formie miał on stanowić część planowanej tzw. polany zlotowej, a więc obszaru z założenia bez zwartej roślinności wysokiej (zadrzewień). Zatem zagospodarowanie takie zgodne było z założeniami inwestycji określonej jako budowa Parku Kultury i Wypoczynku. Zieleń miała mieć zasadniczo charakter trawiasty, a nie wysoki. W ocenie Sądu, w obliczu powyższych ustaleń osiągnięcie celu w postaci "zazielenienia" nie zawsze wymaga podejmowania jakichkolwiek pozytywnych działań, zwłaszcza gdy przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość, która już uprzednio stanowiła teren zielony, choć w kontrolowanej sprawie z analizy zdjęć lotniczych wynika, iż na spornej działce w ramach etapu III urządzone zostały ciągi piesze. W niniejszym przypadku jednak nawet charakter zieleni zastanej i docelowej okazał się zbieżny z celem wywłaszczenia– była to i przede wszystkim miała być zieleń niska. Ze względów, jak się wydaje, oczywistych nie może tu mieć rozstrzygającego znaczenia to, jakie szczegółowe zabiegi podejmowano np. w jaki sposób i czy rzeczywiście ulepszono glebę, czy też nie. Na istotę celu wywłaszczania w okolicznościach niniejszych sprawy składa się przede wszystkim element negatywny i zachowawczy – chodziło przede wszystkim o wyłączenie możliwości czy też niedopuszczenie do innego zagospodarowania terenu oraz o pozostawienie na nim istniejącego stanu rzeczy. Tak rozumiany cel został osiągnięty z chwilą wywłaszczenia; już wtedy też odnośny teren – w takiej postaci, w jakiej był – mógł spełniać i spełniał podstawową funkcję Parku Kultury i Wypoczynku, polegającą na izolacji miasta Krakowa od kombinatu metalurgicznego. Niewątpliwie stanowił zatem funkcjonalną część parku. W ocenie Sądu, wynikających ze zgromadzonej dokumentacji i akcentowanych w zaskarżonej decyzji etapów realizacji inwestycji nie można – niezależnie od stosowanej terminologii – postrzegać jako etapów tworzenia parku; są to raczej etapy stopniowego zagospodarowywania istniejącego już parku. Dlatego też brak dowodu na okoliczność realizacji etapu IV, co podnosili skarżący w toku postępowania, czy podnoszona nieprecyzyjność w postaci rozróżnienia etapu III i IV, nie implikuje o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia – tym bardziej, że – jak już wyżej zaznaczono – na przedmiotowej nieruchomości w ogóle nie przewidywano tak istotnych zmian w stosunku do stanu zastanego. Brak na przedmiotowej nieruchomości alejek spacerowych nie ma zatem istotnego znaczenia, bowiem bez znaczenia pozostaje, że akurat na przedmiotowej działce nie zostały urządzone alejki czy ustawione ławki, bo oczywiste jest, że nie każde miejsce w parku miejskim właśnie w taki sposób musi być zagospodarowane" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1115/17; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., I OSK 1501/18, CBOSA). Istotne jest w kontrolowanej sprawie, iż z ustaleń organów wynika, że działka odpowiadająca wywłaszczonej nieruchomości, jak wynika ze zdjęć lotniczych w okresie po wywłaszczeniu, stała się częścią kompleksu zieleni tworzącej miejski park.
Dlatego też mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, tj. przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa umową zawartą w formie aktu notarialnego z 3 kwietnia 1970 r. Rep. A. I. 9168/70, w trybie wymienionego w art. 216 ust. 1 u.g.n. art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz decyzję o lokalizacji szczegółowej nr 51/65 wydaną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 7 lipca 1965 r. znak [...] - określenie celu wywłaszczenia i jego zrealizowanie pod utworzenie Parku Kultury i Wypoczynku, a także treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1, prawidłowo organy zastosowały powołane przepisy prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.