II SA/Kr 1782/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-07-27
NSAnieruchomościWysokawsa
podział nieruchomościautostradagospodarka nieruchomościamiprawo administracyjnepostępowanie administracyjneuchwała WSA Krakównaruszenie prawaplan miejscowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości ze względu na brak wymaganej opinii zgodności z planem miejscowym, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości pod autostradę A-4. Skarżący zarzucali naruszenie ich własności, uciążliwość inwestycji oraz brak uwzględnienia wcześniejszych ustaleń. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania polegające na braku wymaganej opinii zgodności podziału nieruchomości z planem miejscowym, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi M. G., W. G. i B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości pod budowę autostrady A-4. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia ich własności, uciążliwości inwestycji, braku uwzględnienia wcześniejszych ustaleń oraz naruszenia przepisów KPA w zakresie czynnego udziału w postępowaniu. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że kluczowym naruszeniem przepisów postępowania było zaniechanie wydania przez organ I instancji opinii o zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, co stanowiło uchybienie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że nawet jeśli rozporządzenie Rady Ministrów wyłączało wymóg takiej opinii w przypadku podziału z urzędu, to wykraczało ono poza zakres delegacji ustawowej. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.o.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganej opinii stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak opinii zgodności podziału nieruchomości z planem miejscowym, wymaganej przez art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania, nawet jeśli rozporządzenie próbowało wyłączyć ten wymóg w pewnych sytuacjach. Przekroczenie zakresu delegacji ustawowej przez rozporządzenie zostało uznane za nieważne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.g.n. art. 93 § ust. 4 i 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.o.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit.c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.o.p.s.a.

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 95 § ust. 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 96 § ust. 1 i 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 100

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.u.s.a.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.o.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganej opinii zgodności podziału nieruchomości z planem miejscowym, co stanowi naruszenie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja odbiega od wcześniejszych ustaleń między właścicielami a Agencją Budowy i Eksploatacji Autostrad. Wydzielenie działki nr 4/3 na autostradę narusza własność skarżących, powoduje uciążliwość, odcina dojazd i narusza stosunki melioracyjne. Właściciele nie brali czynnego udziału w postępowaniu i nie byli informowani o zamierzeniach. Decyzja o podziale nieruchomości ocenia wniosek, nie uzgodnienia stron.

Godne uwagi sformułowania

podział dokonany został w oparciu o decyzję Wojewody T. z dnia[...]1998 r. odnośnie ustalenia autostrady A-4 oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 1999r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody T. zgodnie z art. 6 pkt l ustawy o gn. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, budowa oraz utrzymywanie tych dróg stanowi cel publiczny w rozumieniu ustawy wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady dokonuje się niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego decyzja o podziale nieruchomości ocenia wniosek o podział nieruchomości, nie zaś uzgodnienia jakie strony między sobą dokonują obawy skarżących, iż wydzielenie dz.ewid. 4/3 pod autostradę uniemożliwi dojazd do ich posesji, jak również, że naruszy stosunki melioracyjne i utratę wody, trzeba uznać za uzasadnione Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa brak takiej opinii należy uznać za uchybienie przepisom postępowania - mające wpływ na wynik sprawy rozporządzenie może wprowadzać zmiany do ustawy, ale tylko wtedy gdy ustawa w sposób ścisły konkretyzuje możliwość takiej zmiany w akcie podstawowym

Skład orzekający

Andrzej Irla

przewodniczący

Andrzej Niecikowski

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania w sprawach podziału nieruchomości, przekroczenie zakresu delegacji ustawowej przez rozporządzenie, obowiązek wydawania opinii zgodności z planem miejscowym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi proceduralne w postępowaniu administracyjnym, nawet gdy wydaje się, że sprawa dotyczy jedynie kwestii technicznych (podział nieruchomości). Pokazuje też, jak sądy kontrolują zgodność rozporządzeń z ustawami.

Nawet podział działki pod autostradę wymaga formalnej zgody planistycznej – błąd proceduralny uchyla decyzję.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1782/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-07-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący/
Andrzej Niecikowski /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski / spr. / AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005r. sprawy ze skargi M. G., W. G. i B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego M. G. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2001 r. (znak:[...]) Prezydenta Miasta T., działając na podstawie art. 95 ust. 6, art. 96 ust. l i 4 i art 97 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2000r Nr 46 poz. 543 zwaną dalej w skrócie ustawą o gn), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. Nr 25 poz. 130 z 1998 r.), na wniosek Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad w W., reprezentowanej przez [...] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w T. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w T. w obrębie Nr 45 obejmującej działkę Nr 4/1 objętej księgą wieczystą KW [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T., sporządzony przez Małopolskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w T. i przyjęty do zasobu Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. pod Nr: [...] na dz.ewid. : Nr 4/2 o pow. 0.4925 ha , dz.ewid. 4/3 o pow. 0.0360 ha, dz.ewid. Nr 4/4 o pow. 1.0072 ha i dz.ewid. Nr 4/5 o pow. 0.4271 ha. W uzasadnieniu podniesiono, iż podział dokonany został w oparciu o decyzję Wojewody T. z dnia[...]1998 r. (znak:[...]) odnośnie ustalenia autostrady A-4 oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 1999r. (znak:[...]) utrzymująca w mocy decyzję Wojewody T.
Odwołanie D. G., W. G., M. G. i B. U. nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., decyzją z dnia [...] 2001 r. (znak:[...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje wywodząc w uzasadnieniu co następuje:
1/ zgodnie z art. 6 pkt l ustawy o gn. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, budowa oraz utrzymywanie tych dróg stanowi cel publiczny w rozumieniu ustawy a zgodnie z art. 95 pkt 6 ustawy, wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady dokonuje się niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2/ głównym zarzutem skarżących jest fakt, iż zaskarżona decyzja odbiega od wcześniejszych ustaleń pomiędzy właścicielami nieruchomości nr 4/1 obr 5, a Agencją Budowy i Eksploatacji Autostrad w W., bowiem nie była w nich mowa o wydzieleniu i przeznaczeniu działki nr 4/3 o pow. 0,0360 ha na autostradę. Zgodnie z art. 97 ust. l ustawy o gn podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny. Biorąc pod uwagę przytoczony przepis należy stwierdzić, że decyzja o podziale nieruchomości ocenia wniosek o podział nieruchomości, nie zaś uzgodnienia jakie strony między sobą dokonują,
3/ przedmiotowa decyzja za swój przedmiot rozstrzygnięcia nie ma lokalizacji autostrady, jak również przeznaczenia nieruchomości pod określoną infrastrukturę autostrady, bowiem lokalizacja autostrady została ustalona decyzję Wojewody T. z dnia [...] 1998 r. oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 1999 r., podtrzymującą w mocy decyzję Wojewody T.,
4/ obawy skarżących, iż wydzielenie dz.ewid. 4/3 pod autostradę uniemożliwi dojazd do ich posesji, jak również, że naruszy stosunki melioracyjne i utratę wody, gdyż działka nr 4/3 przechodzi około 2 metrów od czynnej studni i sieci elektrycznej - trzeba uznać za uzasadnione, bowiem inwestycja taka jak budowa autostrady zawsze utrudnia korzystanie z nieruchomości i ma wpływ na otoczenie, to jednak należy zwrócić uwagę, że w decyzjach Wojewody T. oraz Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zobowiązano wnioskodawcę tj. Agencję Budowy i Eksploatacji Autostrad do zachowania wymagań postawionych m.in. przez ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 z póz. zm.)- chodzi tu w szczególności o art. 5, który dotyczy uwzględnienia interesów osób trzecich, jak również zobowiązano inwestora do zapewnienia dojazdów do odciętych przez autostradę terenów, bez powiązań z autostradą, zapewnić możliwość korzystania z urządzeń istniejącej infrastruktury technicznej poprzez przebudowę urządzeń uzbrojenia terenu oraz sieci melioracyjnej-co należy realizować zgodnie z warunkami podanymi przez właścicieli urządzeń.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli B. U., M. G. i W. G. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnieśli co następuje:
1/ decyzja jest niezgodna z wcześniejszymi ustaleniami i w sposób zasadniczy narusza własność skarżących, a jej realizacja spowodowałaby bardzo dużą uciążliwość w eksploatacji budynków mieszkalnych, w których zamieszkują współwłaściciele powyższej nieruchomości. Decyzja powyższa została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, gdyż właściciele nieruchomości nie brali czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, co w sposób jednoznaczny wynika z KPA, jak również nie byli informowani o zamierzeniach dotyczących podziału ich własności,
2/ utrzymana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja Prezydenta Miasta T. wydziela działkę o powierzchni 0.0360 ha, która miałaby być przeznaczona na dojazd lub zjazd z autostrady, a odległość od budynków mieszkalnych miałaby wynosić około od 2 do 6 metrów od wydzielonego pasa drogowego, co zgodnie z wcześniejszymi planami nie miało miejsca. W związku z tym nie wyrażają zgody na wydzielenie tej działki, która odcina om dojazd do posesji, jak też naruszy stosunki melioracyjne i utratę wody,
3/ z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzja o podziale nieruchomości ocenia wniosek o podział nieruchomości, nie zaś uzgodnienia jakie strony między sobą dokonały, co może sugerować ograniczenie prawa właścicieli.
Skarga została uzupełniona dwoma pismami z dnia [...] 2001 r. i [...] 2001 r., które nawiązują przede wszystkim do pominięcia uzgodnień między skarżącymi a przyszłym inwestorem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem [...] 2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które-powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Skargę należy uznać za uzasadnioną aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Art. 93 ust. 4 i 5 (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowił, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta a opinię, o której mowa, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
W aktach sprawy nie ma takiej opinii i ten fakt decyduje o naruszeniu prawa przez uchybienie treści art. 93 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 i 2 tej ustawy), jak i podziału dokonywanego z urzędu (art. 97 ust. 3. 4 i 5 tej ustawy).
W sprawie niniejszej postępowanie toczyło na wniosek Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad w W.
Na marginesie można tylko zwrócić uwagę, na to, że ustawodawca w art. 100 udzielił Radzie Ministrów delegacji do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu. .
Wykorzystując tę delegacje Rada Ministrów w dniu 17 lutego 1998 r. wydała rozporządzenie w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. nr 25 póz. 130). Według § 4 ust. 2 tego rozporządzenia w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia, o której mowa w ust. 1. Można by więc uznać, że § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wyłączył stosownie dyspozycji art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozważenie jednak wymaga czy zawarta w art. 100 ustawy delegacja - upoważniała Radę Ministrów, do wyłączenia w przypadku dokonywania podziału z urzędu stosowania art. 93 ust.4. W tym miejscu miał Sąd na uwadze, że rozporządzenie może wprowadzać zmiany do ustawy, ale tylko wtedy gdy ustawa w sposób ścisły konkretyzuje możliwość takiej zmiany w akcie podstawowym.
W orzecznictwie sądowym można uznać za ugruntowany pogląd, że Rada Ministrów wyłączając w § 4 ust. 2 rozporządzenia - stosowanie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przekroczyła zakres delegacji ustawowej. Powyższy pogląd nie jest odosobniony i znalazł już wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 27.09.2000 r. SA/Rz 215/99, którego uzasadnienie Sąd w składzie obecnym w całości podziela).
Postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Do wydania tego postanowienia przepisu art. 106 kpa nie stosuje się (zob. Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia l marca 1999 r. OPK 1/99 - ONSA 1999/3 poz. 84).
Wprawdzie opinie o której mowa w art. 93 ust. 4 wydaje ten sam organ, który w I instancji wydał decyzje zatwierdzającą projekt podziału - a więc można przyjąć, że jego opinia będzie pozytywna, to nie mniej jednak z uwagi na to, że postanowienie zawierające opinię jest zaskarżalne, a więc podlega kontroli w toku instancji, brak takiej opinii należy uznać za uchybienie przepisom postępowania - mające wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, skoro stwierdzone zostało naruszenie przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § l pkt.l lit."c" i 135 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.o.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI