II SA/KR 178/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących wiaty, uznając, że obiekt ten spełnia kryteria zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia.
Sprawa dotyczyła postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących wiaty, którą organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały jako zadaszone miejsca postojowe wymagające pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny uchylił te postanowienia, uznając, że obiekt ten należy kwalifikować jako wiatę, która w określonych warunkach (powierzchnia do 50 m2, na działce z budynkiem mieszkalnym, nie więcej niż dwie na 1000 m2) jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Sąd podkreślił, że przeznaczenie wiaty jest prawnie obojętne dla oceny jej legalności, a kluczowe są kryteria konstrukcyjne i lokalizacyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Z. Z. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z realizacją zadaszonych miejsc postojowych. Organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały obiekt jako budowlę (zadaszone miejsca postojowe) i uznały, że wymagał on pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. Sąd administracyjny uznał to stanowisko za wadliwe. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, budowa wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce z budynkiem mieszkalnym (przy zachowaniu limitu dwóch wiat na 1000 m2 powierzchni działki), nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Sąd podkreślił, że obiekt w sprawie spełniał te kryteria, a jego przeznaczenie (np. garażowanie samochodów) jest prawnie obojętne dla oceny legalności jego realizacji. Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zakwalifikowały obiekt jako zadaszone miejsca postojowe, zamiast jako wiatę. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Obiekt o opisanych cechach, jeśli spełnia kryteria konstrukcyjne i lokalizacyjne, należy kwalifikować jako wiatę. Wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowane na działce z budynkiem mieszkalnym (przy zachowaniu limitu dwóch na 1000 m2), są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie zakwalifikowały obiekt jako zadaszone miejsca postojowe, zamiast jako wiatę. Przepisy Prawa budowlanego jasno określają, że wiaty o określonych parametrach i lokalizacji nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Przeznaczenie wiaty jest prawnie obojętne dla oceny jej legalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
Pr. bud. art. 48 § ust. 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Znajduje zastosowanie w przypadku zrealizowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, pod warunkiem zaistnienia 'budowy' w rozumieniu przepisów.
Pr. bud. art. 29 § ust. 1 pkt. 14 lit. c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowa wolnostojących wiat wymaga zgłoszenia, ale nie pozwolenia na budowę.
Pr. bud. art. 29 § ust. 2 pkt. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce z budynkiem mieszkalnym (przy limicie dwóch na 1000 m2), nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Pomocnicze
Pr. bud. art. 3 § pkt. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli.
Pr. bud. art. 3 § pkt. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku.
Pr. bud. art. 3 § pkt. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu małej architektury.
Pr. bud. art. 123
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Odwołanie do przepisów K.p.a.
Pr. bud. art. 49e § pkt. 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do wydania decyzji o rozbiórce w przypadku kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt spełnia kryteria wiaty zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Przeznaczenie obiektu (zadaszone miejsca postojowe) nie wyklucza jego kwalifikacji jako wiaty. Organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały przepisy dotyczące samowoli budowlanej do obiektu, który nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Odrzucone argumenty
Obiekt jest zadaszonym miejscem postojowym, a nie wiatą, i wymagał pozwolenia na budowę. Realizacja obiektu bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie sądu stanowisko to jest wadliwe. Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust 2 pkt 2 ustawy (...) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia (...) budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny... Z punktu widzenia ustawy prawo budowlane, dla oceny legalności realizacji wiaty dokonanej bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, obojętnym jest, jakiemu celowi obiekt ten służy... Przepisy rozporządzenia nie mogą być sprzeczne z przepisami rangi ustawowej.
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
sędzia
Magda Froncisz
sędzia
Mirosław Bator
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wiat, zwolnień z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia, oraz rozróżnienia między wiatą a zadaszonym miejscem postojowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i parametrów obiektu (powierzchnia, lokalizacja, liczba wiat na działce). Należy każdorazowo badać spełnienie tych warunków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zdefiniowanie obiektu budowlanego i zastosowanie właściwych przepisów Prawa budowlanego. Pokazuje też, że nawet pozornie proste konstrukcje mogą prowadzić do sporów prawnych.
“Wiata czy zadaszone miejsce postojowe? Sąd wyjaśnia, kiedy nie potrzebujesz pozwolenia na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 178/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-07-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Człowiekowska Magda Froncisz Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku uchylono postanowienie organu II i I instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2022 r. nr 1002/2022 znak: WOB.7722.313.2021.NOGI w przedmiocie wstrzymania robót budowalnych 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2/ zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz Z. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Nowego Sącza postanowieniem z dnia 19 października 2021 r. nr 391/2021 działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1, art. 48 ust. 1 i 3, art. 48 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 123 K.p.a. nakazał Z. Z. wstrzymać roboty budowlane związane z realizacją zadaszonych miejsc postojowych o wymiarach 12,70 m x 4,21 m (po obrysie słupów) na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w N. S. z powodu prowadzenia robót budowalnych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że w dniu 6 października 2022 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę na terenie nieruchomości przy ul. [...] w N. S. na dz. nr [...] obr. [...] W trakcie kontroli ustalono, iż na terenie ww. działki zlokalizowana jest wiata o konstrukcji stalowej. Konstrukcję wiaty stanowi 12 słupów (pięć słupów 010, 7 słupów o wym. 6,6 cm). Dach wiaty jednospadowy o pokryciu z blachy ocynkowanej falistej posiada spadek w kierunku działki nr [...] w obr. [...] Wiata wyposażona w instalację elektryczną jako rozwinięcie instalacji z budynku mieszkalnego. Dach wiaty nie posiada orynnowania. Pod wiatą wylewka betonowa. W dniu kontroli pod wiatą zaparkowane dwa samochody osobowe. Od strony działki [...] brak wiaty na wysokość 105 cm (od wewnętrznej strony) i 68 cm (od zewnętrznej strony) zakończony murkiem z bloczków betonowych (...). Zgodnie z oświadczeniem P. Z. Z. słupki wiaty od strony działki [...] są posadowione na blachach przyspawanych do słupków ułożonych na płycie żelbetowej przykrywającej kanał odpływowy cieku od strony budynku mieszkalnego słupki punktowo zabetonowane. Wiata istnieje od około 30 lat, w lipcu 2021 roku rozpoczęto przedłużenie wiaty o 2,75 m w kierunku wjazdu na posesję. Inwestorem wiaty oraz jej przedłużenia jest P. Z. Z.. P. Z. oświadcza, że zamiaru budowy wiaty jak również wykonania j ej przedłużenia nie zgłaszał do organu administracji architektoniczno-budowlanej i nie uzyskiwał pozwolenia. Do protokołu z kontroli dołączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną. Na postanowienie zażalenie wniósł Z. Z.. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 grudnia 2022 r. nr 1002/2022 znak: WOB.7722.313.2021.NOGI utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą materialnoprawną skarżonego postanowienia jest art. 48 ust. 1 pkt. 1 Pr. bud, który znajduje zastosowanie w przypadku zrealizowania przez Inwestora obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednym z warunków koniecznych, jakie muszą zostać spełnione by zastosowanie mógł mieć wspomniany artykuł prawa budowlanego jest zaistnienie "budowy" w rozumieniu przepisów Pr. bud., czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, odbudowę, rozbudowę czy też jego nadbudowę. Wskazać należy, że w myśl art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, obiektem budowlanym jest budynek, budowla oraz obiekt małej architektury. Definicje pojęć budynku, budowli oraz obiektu małej architektury zostały zawarte w art. 3 pkt 2, 2a, 3, 4 Prawa budowlanego, co wymaga przeanalizowania powyższych przepisów w celu ustalenia z jakim obiektem budowlanym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynkiem jest tylko taki obiekt, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a także posiada fundamenty i dach. Ponieważ obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie jest wydzielony w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a jego konstrukcję stanowią metalowe słupy, dlatego też nie można uznać go za budynek, gdyż nie odpowiada cechom, które określone są w przepisie art. 3 pkt 2, 2a Prawa budowlanego. Ponadto nie można też przedmiotowego obiektu zaliczyć do obiektów małej architektury ogrodowej, o których jest mowa w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, ponieważ posiada on powierzchnię około 53 m2, zatem nie może być zaliczony do niewielkich obiektów użytkowych służących rekreacji codziennej. Wyłączenie przedmiotowego obiektu budowlanego z kategorii budynku i obiektu małej architektury, powoduje konieczność zakwalifikowania go do kategorii budowli, zdefiniowanej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Z zebranego w sprawie materiału faktycznego wynika, że obiekt ten jest wykonany z konstrukcji stalowej, z dachem jednospadowym o pokryciu z blachy ocynkowanej. Według oświadczenia inwestora, słupy przedmiotowego budynku są częściowo posadowione na blachach przyspawanych do słupków ułożonych na płycie żelbetowej przykrywającej kanał odpływowy cieku od trony budynku mieszkalnego słupki, a częściowo zabetonowane. Ponadto, przedmiotowy obiekt posiada instalację elektryczną stanowiącą rozwinięcie instalacji z budynku mieszkalnego znajdującego się na działce. Podkreślić przy tym należy, że z materiału dowodowego wynika także jednoznacznie, że obiekt ten służy do parkowania samochodów osobowych. W tym miejscu wskazać należy, że wprawdzie początkowo organy opisywały przedmiotowy obiekt jako wiatę, ale zabrany materiał dowodowy wskazuje, że obiekt ten w istocie stanowi zadaszone miejsca postojowe, a nie "wiatę" o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowanego. Wskazać należy, iż z punktu widzenia prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. Co prawda w prawie budowlanym brak jest definicji legalnej pojęcia "wiata". Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 728/11: "Jeżeli ustawodawca nie formułuje legalnych definicji pojęć stosowanych w tekstach prawnych, wówczas należy im przypisać znaczenie tożsame ze znaczeniem w języku potocznym. W powszechnym rozumieniu, za wiatę uważa się "Budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach (Encyklopedia PWN, Warszawa 1996 r.), lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami 2 boku, np. nad peronem kolejowym, parkingiem, magazynem, przystankiem (Uniwersalny słownik jeżyka polskiego Pod red. S. Dubisza, t. 5, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003 r., s.80). (...). Gdy faktycznym przeznaczeniem wiaty jest zadaszenie nad parkującymi samochodami osobowymi, z uwagi na powyższą funkcję uznać obiekt należy jako zadaszone miejsca postojowe. Materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza w postaci zdjęć obiektu w porównaniu z obiektami sąsiednimi znajdującymi się na przedmiotowej działce (o których wiadomo tut. Organowi z urzędu z racji prowadzonych przed MWINB postępowań znak: WOB.7722.74.2022 WOB.7722.103.2022) jednoznacznie wskazuje, iż owo zadaszenie ma służyć ochronie dla parkowanych tam samochodów, .osobowych "przed .warunkami atmosferycznymi i to w liczbie przynajmniej pięciu samochodów osobowych. Nadto z zebranego materiału dowodowego wynika, że teren miejsc postojowych jest utwardzony, a miejsca te są w istocie wyraźnie wyodrębnione od pozostałych obiektów - konstrukcja dachu na słupach znajduje się dla zadaszenia tylko tych miejsc postojowych. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie prawidłowo organy zakwalifikowały przedmiotowy obiekt jako zadaszone miejsca postojowe. Następnie za prawidłowe należy uznać ustalenie organu, że powyższe miejsca postojowe z uwagi na ich zadaszenie nie mogą stanowić miejsc postojowych o jakich mowa w art. 29 ust. 2 pkt 7 Prawa budowanego mimo, że są w liczbie do 10 włącznie. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 31/19 w analogicznym stanie faktycznym, tu cyt.: Sąd podziela stanowisko organów, że wybudowanie przedmiotowych zadaszonych miejsc postojowych wymagało pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu brak tego obowiązku związany jest z pojęciem placu postojowego, który traktowany jest jako urządzenie budowlane. Urządzenia budowlane nie zostały zaliczone do obiektów budowlanych, o czym świadczy art. 3 pkt 3 i pkt 9 Prawa budowlanego (należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki). Z zestawienia zawartej w tym przepisie definicji urządzenia budowlanego oraz przepisów ustalających obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wynika, że ustawodawca za plac postojowy, a tym samym za urządzenie budowlane nie będące obiektem budowlanym, traktuje teren utwardzony jako otwartą przestrzeń, umożliwiający postój do 10 samochodów osobowych. Jeżeli w wyniku robót budowlanych powstaje zadaszony plac postojowy dla samochodów osobowych (który stanowi budowle, a nie urządzenie budowane z uwagi na swoją samodzielność i niezwiązanie z obiektem budowlanym), to nie jest już wyłącznie urządzeniem budowlanym (placem postojowym), a obiektem budowlanym, co do którego budowy art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego przewiduje konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Organ wskazał jednak, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 26 kwietnia 2022 r. przez PINB ustalono, że wiata objęta przedmiotowym postępowaniem została podzielona na dwie mniejsze wiaty. Podziału dokonano przecinając pokrycie dachu oraz elementy stalowe do których pokrycie jest przymocowane. Powstała szczelina o szerokości około 2 cm pomiędzy blachami pokrycia i pomiędzy elementami do których pokrycie jest montowane. Przecięcia dokonano przy słupach starej części wiaty, która zgodnie z oświadczeniem P. Z. Z. została wybudowana około 30 lat temu - odcięto nową część wiaty która została zrealizowana w czerwcu 2021 r. Ponieważ nowa część wiaty została dospawana do konstrukcji starej wiaty konieczne było podparcie dachu czterema słupkami drewnianymi. Obecne wymiary wiat wynoszą: - stara wiata ,88 m x 4,34 m, - nowa wiata 2,45 m x 4,28 m (...). Z. Z. oświadcza, że drewniane słupki podpierające dach nowej wiaty są tymczasowe, docelowo zostaną wykonane słupki stalowe punktowe zabetonowane w gruncie. Sporządzona przez PINB dokumentacja fotograficzna oraz pomiary obiektu budowlanego bezsprzecznie wskazują, iż od czasu wydani a przez PINB skarżonego postanowienia nr 391/2021 z dnia 19 października 2021 r. znak: OAE.5160.96.2021 do chwili wydania niniejszego rozstrzygnięcia stan faktyczny uległ zmianie. Wobec zmiany stanu faktycznego sprawy, który został przedstawiony w protokole z oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 26 kwietnia 2022 r. wskazać należy, iż z zgodnie z art. 49e ustawy Prawo budowlane: Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: 1/ niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie; 2/ wycofania wniosku o legalizację; 3/ nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych; 4/ niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych; 5/ nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie; 6/ kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Analizując ww. przepis należy podkreślić, iż po wydaniu przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu budowy należy wstrzymać budowę - o ile oczywiście postanowienie nie dotyczy budowy, która została już zakończona. Kontynuowanie budowy pomimo wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy stanowi podstawę do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części - art. 49e pkt 6. W przypadku wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy już zakończonej, prace budowlane nie mogą zostać podjęte na nowo. Na postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył Z. Z. wskazują, że zgodnie z aktualnymi przepisami budowlanymi mógł wybudować kolejną wiatę bez zgłoszenia do Nadzoru Budowlanego i bez pozwolenia na budowę. Nowa wiata ma służyć jako zadaszenie na drewno opałowe oraz urządzenia budowlane takie jak betoniarka, rusztowanie itp. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji organu nadzoru budowlanego, o wstrzymanie robót budowlanych w stosunku do obiektu, który organ kwalifikuje jako budowla mająca przeznaczenie zadaszonego miejsca postojowego. Obiekt ten, w ocenie organu, został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę W ocenie sądu stanowisko to jest wadliwe. Zgodnie z art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm. dalej; ustawa). wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przepis ten ma zastosowanie obiektów budowlanych których realizacja nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Obiekty których realizacja jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jak i te nie objęte procedurą zgłoszeniową procedurze tej nie podlegają. Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust 1 pkt 14 lit. c ustawy w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących wiat. Z kolei przepis art. 29 ust 2 pkt 2 ustawy stanowi, iż nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Jak wskazuje w/w regulacja, budowa wiat jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ale co do zasady podlega zgłoszeniu. Wyjątkiem od tej zasady są wiaty, o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowane na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, pod warunkiem, że łączna liczba tych wiat na działce nie przekracza dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Takie obiekty (wiaty) są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nie podlegają procedurze zgłoszeniowej. Dokonując oceny legalności obiektu budowlanego zakwalifikowanego jako wiata, organ winien ocenić po pierwsze, czy obiekt ten ma cechy budowlane by uznać go za wiatę (ustawa pojęcia tego nie definiuje ale orzecznictwo już tak), po drugie czy został zrealizowany na działce budowlanej tj. działce na której znajduje się już budynek mieszkalny, lub jest przeznacza pod budownictwo mieszkaniowe oraz czy powierzchnia obiektu nie przekracza 50 m2. Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ winien na koniec ustalić, czy liczba takich obiektów zlokalizowanych na danej działce nie przekracza dwóch na każde 1000 m2. Ustalając, że dany obiekt spełnia te wszystkie wymagania, organ nadzoru budowlanego powinien odstąpić od dalszych czynności związanych z jego legalizacją. Brak bowiem podstaw prawnych, by jakiekolwiek postępowanie w tym przedmiocie prowadzić. Skoro realizacja obiektu jest zwolniona z tak z obowiązku uzyskania pozwolenie na budowę jak i zgłoszenia, jego realizacja bez dopełnienia tych formalności nie nosi cech nielegalności. Organu nadzoru budowlanego kontrolę takich obiektów może prowadzić jedynie w zakresie robót budowlanych prowadzonych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust 1 pkt 2 ustawy). W kompetencji organu nadzoru budowlanego w stosunku do takich obiektów, jest także prowadzenie postępowania w oparciu o art. 66 ust 1-2 ustawy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA z dnia 3 października 2016 r. II OPS 1/16). Postępowania te nie dotyczą jednak legalności obiektu budowlanego, aczkolwiek art. 50 ust 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy dotyka kwestii legalności, ale nie obiektu, lecz sposobu wykonywania robót budowlanych przy jego realizacji. Z akt sprawy nie wynika jednak aby okoliczności takie w niniejszej sprawie zaistniały. W ocenie sądu organ nieprawidłowo przedmiotowy obiekt zakwalifikował jako budowlę mającą przeznaczenie zadaszonego miejsca postojowego. Pojęcie takie jest obce ustawie Prawo budowlane, termin "wiata" jest natomiast w ustawie kilkukrotnie wymieniona, jako obiekt który w zależności od usytuowania, powierzchni oraz wielkości, jest bądź, zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia, bądź podlega zgłoszeniu, bądź wymaga pozwolenia na budowę, tj. jeżeli (według obecnego stanu prawnego) obiekt zakwalifikowany jako wiata nie spełnia wymogów określonych przepisami art. 29 ust 1 pkt 14 lit. c oraz art. 29 ust 2 pkt 2 ustawy. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wiatą określić można obiekt budowlany o lekkiej konstrukcji, posiadający dach ale, który nie ma ścian lub ma ściany ale maksymalnie z trzech stron tj. nie jest obiektem zamkniętym. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 17 lipca 2019 r. II SA/Po 296/19 - przez "wiatę" rozumieć należy lekką, otwartą konstrukcję, wspartą na słupach, nieposiadającą ścian zewnętrznych lub dysponującą ścianami maksymalnie z trzech stron. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 22 października 2015 r. II SA/Kr 1012/15 wskazuje, iż wiata jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany. Kryteria te spełnia przedmiotowy obiekt. Opis oraz materiał zdjęciowy pozwala na przyjęcie, że przedmiotowy obiekt ma otwartą, lekką konstrukcję. Kwalifikacja przyjęta przez organ kryteriów tych nie uwzględnia. Organ uznaje, że skoro obiekt ten służy do garażowania samochodów, wyklucza to jego zakwalifikowanie jako wiaty. W ocenie sądu jednak brak ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych. Ustawa w art. 29 ust 1 pkt 14 oraz w art. 29 ust 2 pkt 2 nie uzależnia wymogu dokonania zgłoszenia czy braku takiego wymogu od przeznaczenia obiektu zakwalifikowanego jako wiata. Z punktu widzenia ustawy prawo budowlane, dla oceny legalności realizacji wiaty dokonanej bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, obojętnym jest, jakiemu celowi obiekt ten służy, czy też ma lub ma służyć (z wyjątkiem wiat przystankowych i peronowych których przeznaczenie jest jednoznaczne – art. 29 ust 2 pkt 5 ustawy). Istotnym jest jedynie aby obiekt ten spełniał kryteria konstrukcyjne, by zaliczyć go do kategorii wiata a w aspekcie wymogu uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia takiego obiektu - jaką ma powierzchnie, gdzie jest posadowiony i w jakiej ilości występuje w stosunku do powierzchni działki - jeżeli tych obiektów jest więcej niż jeden. Wiata może być wykorzystana na różne cele np. jako zadaszenie rekreacyjne, na cele rolnicze czy też miejsce składowe lub zadaszenie dla samochodów. Prawnie kwestie te są obojętne. W praktyce, przynajmniej na terenach miejskich, wiaty to zadaszenie dla samochodów. Rozważając tę kwestię w aspekcie samowoli budowlanej skutki likwidacji której regulowane są przepisem art. 48 ustawy tj. kwalifikacji jaką przyjął organ, przyjąć należy, iż realizacja tego typu obiektu bez pozwolenia na budowę, obojętnie od celu któremu służy, będzie nielegalna jeżeli jest on posadowiony na działce która nie jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, lub jeżeli liczba tych obiektów na działce budowlanej przekracza dwa na każde 1000 m2, lub powierzchnia obiektu przekracza 50 m2. Jeżeli zaś obiekt spełnia warunek określony w art. 29 ust 2 pkt 2 ustawy, brak podstaw do kwestionowania jego legalności i wszczynania postępowania mającego na celu bądź to legalizację obiektu bądź nakaz jego rozbiórki. Jak bowiem mowa o tym wyżej, przepisy ustawy nie uzależniają legalności realizacji wiaty od rodzaju jej przeznaczenia ale od innych kryteriów. Jeżeli zaś obiekt ten spełniał warunek określony w art. 29 ust 1 pkt 14 lit c, ustawy legalizacja tego obiektu prowadzona z powołaniem na przepisy dotyczące braku wymaganego zgłoszenia. Ustosunkowując się z kolei do kryterium przyjętego przez organ wskazać należy, iż przepisy rozporządzenia nie mogą być sprzeczne z przepisami rangi ustawowej. Przede wszystkim jednak, wykładnia tych przepisów, zasady tej nie może naruszać. Jeżeli zatem ustawa dopuszcza realizację danego rodzaju obiektu budowlanego bez wymogu uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia lub tylko ze zgłoszeniem nie wskazując jednocześnie, jakie ma mieć przeznaczenie ten obiekt, to po pierwsze przepisy rozporządzenia nie mogą tych kwestii regulować odmiennie (tj. wprowadzać wymogu, że z uwagi na przeznaczenie realizacja danego obiektu, pozwolenia na budowę wymaga), a po drugie organ administracji nie może dokonywać interpretacji tych przepisów (rozrządzenia) bez uwzględnienia unormowań ustawowych. Nie może zatem uznać że, np. po pierwsze obiekt zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę musi zachowywać normy odległościowe od sąsiednich działek budowlanych wymagane dla obiektów objętych reżimem uzyskania pozwolenia na budowę (tak uznał organ I instancji), stosując kryteria wynikające jedynie z rozporządzenia. Po drugie, niedopuszczalne jest stosowanie przez organ administracji norm regulujących kwestię likwidacji stanu samowoli budowlanej obiektów objętych wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę, w stosunku do obiektów zwolnionych z tego obowiązku bądź objętych tylko wymogiem zgłoszenia. W pierwszym przypadku brak jakichkolwiek podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w tym zakresie. W drugim zaś przypadku, postępowanie prowadzone jest z powołaniem się na brak wymaganego zgłoszenia. Wyżej wskazana argumentacje prawną organ uwzględni ponownie rozpoznając sprawę tj. oceni czy przedmiotowy obiekt a właściwie dwa obiekty (jak wynika z ustaleń organu są to konstrukcyjnie rzecz ujmując dwie wiaty) wymagały zgłoszenia czy też były zwolnione także z tej procedury i w zależności od ustaleń, bądź umorzy postępowanie bądź uruchomi postępowanie legalizacyjne, z powołaniem się na przepisy dotyczące realizacji obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit c, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W kwestii kosztów Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art.200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI