II SA/KR 176/25

II SA/Kr 176/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 21
art 26 ust 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 138 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2024 r. znak: SKO.OŚ/4170/428/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie punktów 1.c, 2.b i 3.b; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz J. M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 października 2024 roku znak: WS-06.6236.108.2024.KŚ Prezydent Miasta Krakowa:
1. Nakazał:
a/ M. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą M. P. Firma Handlowo-Usługowa P. usunięcie odpadów, rodzaj odpadów:
- opony, kod: 1601 03,
- odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: 17 0101,
- żelazo i stal, kod: 17 04 05,
- gleba i ziemia w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: 170504
- zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych inne niż wymienione w 17 01 06, kod: 17 01 07
z działek o nr.: [...], [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. K. oraz z części działki [...] obr. [...] jedn. ewid. K. (za wyjątkiem jej północnego fragmentu), składowanych tam w postaci pryzm oddzielnych jak i przechodzących jedna w drugą, w takiej ilości, aby teren ww. działek był wolny od odpadów,
b/ M. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą M. P. Firma Handlowo-Usługowa P. usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego, rodzaj odpadów: gleba i ziemia w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: 170504 z działek o nr.: [...], [...], [...], [...] obr[...] jedn. ewid. K. oraz z części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. (za wyjątkiem jej północnego fragmentu), składowanych tam w postaci warstwy rozciągniętej po ich powierzchni, w takiej ilości, aby teren ww. działek dowiązał się poziomem do terenu działek przyległych od strony wschodniej i zachodniej oraz pozostał wolny od odpadów.
c/ J. M., usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego, rodzaj odpadów: gleba i ziemia w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: 170504 z północnego fragmentu działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. , składowanych tam w hałdzie o wysokości kilkunastu metrów, w takiej ilości, aby teren ww. działki był wolny od tych odpadów.
2. Wykonanie decyzji:
a/ w zakresie pkt. 1a, 1b nastąpi poprzez załadunek składowanych odpadów, na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach - z którym to podmiotem M. P. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą M. P. Firma Handlowo-Usługowa P. , winien zawrzeć stosowną umowę,
b/ w zakresie pkt. 1c nastąpi poprzez załadunek składowanych odpadów, na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach - z którym to podmiotem J. M., winna zawrzeć stosowną umowę.
3. Czynności objęte:
a/ punktem 1a i 1b sentencji niniejszej decyzji należy zakończyć w terminie 60 dni od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna,
b/ punktem 1c sentencji niniejszej decyzji należy zakończyć w terminie 120 dni od dnia. kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ I Instancji działając w oparciu o przepis art. 26 ustawy o odpadach wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów składowanych w rejonie działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. , położonej przy ul. B. w K. - zgodnie z zawiadomieniem z dnia 08.03.2024 r., znak: WS-06.6236.108.2024.KŚ. Wszczęcie przedmiotowego postępowania wywołane zostało pismami: z dnia 11.10.2023r. znak: ST.011.4371.59.2023 Straży Miejskiej Miasta K. i Rady i Zarządu Dzielnicy [...], informującymi o uciążliwościach związanych ze składowaniem odpadów budowlanych oraz odpadów zielonych na działkach o nr.: [...] oraz [...] obr. [...] jedn. ewid. K. zlokalizowanych przy ul. B. w K.. Organ wskazał, iż w toku postępowania ustalił, że na ww. działkach jak i terenie z nimi graniczącym zalegają odpady pochodzenia budowlanego. Ustalił, że aktualnie właścicielem nieruchomości jest J. M., a także wskazał, iż na części nieruchomości odpady składowane są przez M. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. P. Firma Handlowo-Usługowa P. .
Organ I instancji wyjaśnił, w jaki sposób kwalifikuje się odpady zgodnie z aktualnym stanem prawnym, a także wyjaśnił, dlaczego w zakresie części odpadów zobowiązał do ich usunięcia M. P., a w pozostałym zakresie J. M..
Odwołanie od niniejszej decyzji w zakresie pkt 3b wniosła J. M. wnosząc zarazem o przedłużenie terminu usunięcia odpadów do 365 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Wskazała, iż nieruchomość stała się jej własnością w wyniku nabycia spadku po śmierci męża, oraz że nie miała wiedzy na temat tego, że na jej nieruchomości znajdują się odpady.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 20 grudnia 2024 r. nr SKO.OS/4170/428/2024, na podstawie art. 26 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił, iż na działkach objętych niniejszą sprawą składowane są odpady. Wynika to przede wszystkim z przeprowadzonych oględzin nieruchomości w dniu 4 kwietnia 2024 r., gdzie w materiale dowodowym w postaci fotografii przedstawiono pryzmy odpadów. Dodatkowo organ I instancji ustalił zmiany powstałe na gruncie, opierając się na mapach fotograficznych z 2017 i 2018 roku (karty akt nr 14 i 15). Wskazano, że na gruncie tym składowana jest ziemia zmieszana z gruzem betonowym, gruz betonowy, złom oraz opony. Przemieszczoną ziemię i gruz pozostawiono w pryzmach, a dodatkowo ziemię rozciągnięto po powierzchni przedmiotowych działek. Zgodnie więc z art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach, przepisów tej ustawy nie stosuje się w odniesieniu do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Przypadek ten nie zachodzi w niniejszej sprawie, a więc należy stosować regulacje ustawy o odpadach. Ponadto organ I instancji ustalił, że w zakresie składowania odpadów na przedmiotowych nieruchomościach, a także w zakresie procesu budowlanego nie zostały wydane żadne zgody i pozwolenia, a przez to posiadacz odpadów jest obowiązany do ich niezwłocznego usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach). Organ I instancji ustalił ponadto, kto jest posiadaczem przedmiotowych odpadów, a przez to kto jest obowiązany do ich usunięcia. Podzielił ustalenia dokonane przez Prezydenta Miasta Krakowa w zakresie, w jakim wskazuje, iż to właściciel nieruchomości, na której znajdują się odpady, jest ich posiadaczem zgodnie z domniemaniem wskazanym art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Organ I instancji w toku postępowania ustalił, iż to J. M. jest właścicielem nieruchomości nr [...], [...], [...], [...], [...] Obr. [...] jedn. ewid. K. a przez to z dyspozycją wyżej wskazanego przepisu to ona jest posiadaczem odpadów. Ponadto stwierdził, iż domniemanie wskazane w art. 3 ust. 1 pkt 19 jest domniemaniem, które może zostać obalone. I tak po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezydent Miasta Krakowa prawidłowo ustalił, że w zakresie części odpadów ich posiadaczem jest M. P. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą M. P. Firma Handlowo-Usługowa P. . Organ I instancji wyznaczył termin na usunięcie odpadów objętych sprawą wskazując, że M. P. jest obowiązany usunąć odpady w terminie 60 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, zaś J. M. jest obowiązana usunąć odpady w terminie 120 dni od dnia, kiedy decyzja ta stanie się ostatecznym. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się J. M., która w odwołaniu wniosła o wyznaczenie terminu do usunięcia odpadów na 365 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych intencją ustawodawcy było stworzenie przepisów pozwalających na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych (Wyrok NSA z 17.01.2024 r., III OSK 7295/21, LEX nr 3693334). Konsekwencją tego założenia było stworzenie przepisów zakładających domniemanie posiadacza odpadów tak, aby możliwe jak najszybciej odpady zostały usunięte z danej nieruchomości. Istotne przy tym jest, że ratio legis art. 26 ustawy nie jest ukaranie sprawcy ale zapobieganie degradacji środowiska naturalnego co do (wytwórcy odpadów) i doprowadzenie go do stanu pożądanego (Wyrok WSA w Gdańsku z 24.01.2024 r., II SA/Gd 573/23, LEX nr 3670850). Usunięcie odpadów w przedmiotowej sprawie powinno nastąpić jak najszybciej. Organ I instancji zastosował odmienne terminy w zakresie obowiązku usunięcia odpadów dla przedsiębiorcy oraz dla J. M., zwiększając ten termin dwukrotnie (do 120 dni). Kolegium podzieliło ustalenia dokonane w niniejszej sprawie, a także fakt wskazania, iż termin ten liczony jest od dnia, kiedy decyzja ta stała się ostateczna. Uwzględniając powyższe należy wskazać, iż usunięcie odpadów przez J. M. może nastąpić do połowy kwietnia (120 dni - ok. 4 miesiące), a więc nie były zasadne w tym miejscu wyjaśnienia odnoszone do pory roku i trudności z tym związanych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła odwołująca, podnosząc naruszenie:
- art. 9 i 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji WS-06.6236.108.2024.KŚ, to jest przez brak rzetelnego wyjaśnienia konieczności utrzymania terminu 120 dni na usunięcie odpadów;
- art. 8 kpa poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez zastosowanie środka przymusu w sytuacji, gdy strona co do zasady zgodziła się z treścią decyzji I Instancji, a ubiegała się jedynie o przedłużenie terminu na zadośćuczynienie postanowieniom decyzji;
- art. 81a kpa poprzez nieuwzględnienie twierdzeń Strony w przedmiocie stanu faktycznego dotyczącego toczącego się postępowania w zakresie kwalifikacji odpadów mogącego umożliwić Stronie zagospodarowanie odpadów w sposób inny niż utylizacja;
- art. 26 ust. 3c w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach poprzez nieuwzględnienie możliwości innego sposobu wykonania decyzji ze względu na wymagania ochrony środowiska lub ze względów ekonomicznych.
Podkreślono, iż zgodnie z art. 26 ust. 3c ustawy o odpadach właściwy organ może zmienić, bez odszkodowania, sposób wykonania decyzji, o której mowa w ust. 2, w przypadku gdy wykonanie decyzji w sposób w niej wskazany okaże się niemożliwe lub może stwarzać zagrożenia dla życia, zdrowia lub środowiska lub inny sposób wykonania jest bardziej racjonalny ze względu na wymagania ochrony środowiska lub ze względów ekonomicznych przy zachowaniu właściwego poziomu ochrony życia, zdrowia ludzi i środowiska. Ustawodawca przy konstruowaniu powyższego przepisu przewidział możliwość zmiany sposobu wykonania decyzji, a przez "sposób" należy rozumieć także czas na jej wykonanie. W omawianym stanie faktycznym pozostawienie przedmiotowych odpadów w miejscu ich obecnego składowania na okres przewyższający 120 dni, a nie przekraczający 365 dni nie stanowi żadnego zagrożenia dla środowiska, a pozwala na zgromadzenie odpowiednich środków ekonomicznych przez Skarżącą. Ponadto w świetle toczącej się procedury kwalifikacyjnej dla tychże odpadów istnieje możliwość innego niż utylizacja rozwiązania. Wnioskowany przez Skarżącą okres wydłużający termin na realizację treści decyzji pozwoli na - racjonalny względem środowiska a także rozsądny z ekonomicznego punktu widzenia – sposób usunięcia mas ziemnych i kamieni z działki [...]. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Wniesienie skargi skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w części określonej w wyroku.
W pierwszej kolejności należy się odnieść do kwestii zakresu rozpoznania odwołania przez SKO, z uwagi na wskazany w odwołaniu sposób zakwestionowania decyzji organu I instancji. Organ II instancji uznał, że przedmiotem jego rozpoznania jest ta część decyzji, która dotyczy nakazu usunięcia odpadów przez skarżącą, a zatem obejmująca nie tylko termin ich usunięcia, ale także rodzaj odpadów i podstaw do wydania nakazu ich usunięcia przez skarżącą. Wyraził także pogląd, że w pozostałej części, odnoszącej się do M. P., decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Z powyższym stanowiskiem organu II instancji należy się w pełni zgodzić. Z art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach wynika bowiem, że w decyzji o nakazie usunięcia odpadów określa się w szczególności termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów oraz sposób usunięcia odpadów. Z przepisu tego wynika zatem, że integralną częścią takiej decyzji, bez względu na sposób jej zredagowania przez organ I instancji, jest rozstrzygnięcie o rodzaju odpadów jakie mają być usunięte, sposobie ich usunięcia oraz o terminie w jakim mają być usunięte. Wniesienie odwołania od takiej decyzji, bez względu na sposób wyartykułowania w nim zarzutów oznacza, że organ II instancji powinien przedmiotem swojego rozpoznania uczynić całość rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów, czyli tak, jak w przedmiotowym wypadku uczynił to organ II instancji. Konsekwencją powyższego jest natomiast to, że w postępowaniu sądowo administracyjnym, zakwestionowana skargą decyzja organu II instancji staje się przedmiotem rozpoznania w tym samym zakresie tj. odnośnie całości rozstrzygnięcia o nakazie usunięcia odpadów przez skarżącą.
Przechodząc do istoty sprawy należy zaznaczyć, że podstawową wadą kwestionowanej decyzji jest to, że organ nakazał skarżącej usunąć inne odpady, niż odpady, które w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego znajdują się w na północnym fragmencie działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. w K.. Organ nakazał bowiem skarżącej usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego, rodzaj odpadów: gleba i ziemia w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: 170504. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że na północnym fragmencie działki nr [...] znajdują się zupełnie inne odpady niż gleba i ziemia w tym kamienie. Inaczej to ujmując, organ nakazał skarżącej usunąć odpady, których na tej części działki w ogóle nie ma. O ile protokół z pierwszych oględzin tj. z 4 kwietnia 2024 roku jest dość ogólny, dotyczący wszystkich działek, gdzie nawieziono odpady, a zdjęcia wtedy zrobione nie są opisane, to protokół z 31 lipca 2024 roku jest już znacznie bardziej precyzyjny. Odnośnie odpadów jakie pracownicy organu stwierdzili na działce nr [...] (k. 56 akt administracyjnych) podano, że na działce [...] zalega pryzma margla lub rumoszu wapiennego, a pryzma ta zajmuje prawie całą szerokość działki i ma wysokość 10 metrów. Podano też, że w środkowej części tej działki zalega pryzma piasku gliniastego o zmiennej wysokości od 2 do 5 metrów. Nie odnotowano natomiast jakichkolwiek informacji o odpadzie w postaci: gleba i ziemia w tym kamienie. Co przy tym istotne, z dokumentacji fotograficznej z ortofotomapy wynika, że pryzmy w północnej części działki [...] mają kolor jasny, o odcieniu białego i żółtego, na niektórych zdjęciach z nieznacznymi ciemniejszymi fragmentami (m.in. k. 15, k. 41, k. 117, k. 118, czy k. 123 akt administracyjnych). Już zestawienie tych fotografii z treścią protokołu z 31 lipca 2024 roku poddaje w wątpliwość, czy odpady jakie nakazano skarżącej usunąć, w ogóle na tej działce, w północnej jej części się znajdują. Wątpliwość ta jest jeszcze większa jeśli uwzględni się treść zeznań świadków: R. W. i L. W.. Pierwszy z nich (k. 36 akt administracyjnych) na pytanie pracownika organu o białą pryzmę na północno-wschodniej części okazanego mu terenu w rejonie działki [...] zeznał, że białą pryzmę przywiozła prawdopodobnie Kolej i prawdopodobnie był to złom budowlany przywieziony z jakiegoś kamieniołomu na budowę torowiska. Dużo precyzyjniejsze są zeznania świadka L. W. (k. 39 akt administracyjnych), który zeznał, że składowana głównie na działce [...] biała pryzma to wapień, a dokładniej miał wapienny z kawałkami brył wapiennych przywieziony z urobku powstałego z wyprostowania łuku, a przywiozła go ze stacji K. M. firma wykonująca usługę dla kolei. Uwzględniając okoliczności wynikające z w/w materiału dowodowego, nie wiadomo dlaczego skarżącej nakazano usunąć odpad pochodzenia budowlanego w postaci gleby i ziemi z kamieniami o kodzie 170504, skoro w północnej części działki [...] znajduje się wyłącznie inny odpad. Na tej płaszczyźnie rozważań, zwrócić też należy uwagę na kolejną wadliwość zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie o nakazie usunięcia odpadów z działki [...], organ skierował do dwóch podmiotów tj. do skarżącej J. M. i uczestnika M. P.. Rozstrzygnięcie organ zredagował w ten sposób, że skarżącej J. M. nakazał usunięcie odpadów z północnego fragmentu działki nr [...], składowanych tam w hałdzie o wysokości kilkunastu metrów. Natomiast M. P. nakazał usunięcie odpadów z części działki nr [...] (za wyjątkiem jej północnego fragmentu). Zestawienie ze sobą tak zredagowanych nakazów, dotyczących tej samej działki, nie daje możliwości ustalenia co oznacza sformułowanie "północny fragment", a zatem z jakiej konkretnie powierzchni działki nr [...] odpady miałaby usunąć skarżąca, a z jakiej uczestnik. Nie wiadomo bowiem, czy północny fragment to odległość 2, czy 5, a może 15 metrów liczonych od północnej krawędzi działki, skoro w przypadku uczestnika nie doprecyzowano jaki fragment działki nr [...] dotyczy jego. Biorąc natomiast pod uwagę, że nakaz usunięcia odpadów z niedookreślonego fragmentu działki nr [...], skierowany do uczestnika M. P. także dotyczy odpadu o kodzie 170504, nie jest wykluczone, że na działce tej odpad taki jak gleba i ziemia z kamieniami się znajdował. Z tym tylko, że w innym jej fragmencie, niż północna część tej działki. Sformułowanie dotyczące J. M., o składowaniu w północnej części działki odpadu w hałdzie o wysokości kilkunastu metrów sugeruje, że organ nakazał jej usunięcie odpadu, który na fotografiach widoczny jest jako jasna pryzma, a który nie jest glebą i ziemią z kamieniami, a zupełnie innym odpadem, o którym zeznawali świadkowie. Dlatego w ponownym postępowaniu organ jednoznacznie ustali jaki odpad znajduje się w północnym fragmencie działki nr [...], a kierując nakaz jego usunięcia zredaguje go tak, aby precyzyjnie określał powierzchnię części działki nr [...], z której ma być usunięty, przy uwzględnieniu treści ostatecznego nakazu jaki odnośnie części tej działki został już skierowany do M. P.. Jeśli nakaz usunięcia odpadów będzie kierowany do skarżącej, a po ponownym ustaleniu okaże się, że jasna pryzma w północnej części działki nr [...] to jednak odpad w postaci gleby i ziemi z kamieniami o kodzie 170504, organ uwzględni ilość tego odpadu, jaką w myśl Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, skarżąca może poddać odzyskowi na potrzeby własne. Jak bowiem wynika z akt sprawy, działka skarżącej ma w planie miejscowym przeznaczenie pod usługi i pod budownictwo wielorodzinne, a zatem jest działką budowlaną. Natomiast okoliczność, że gleba i ziemia z kamieniami zgromadzona byłaby aktualnie w formie pryzmy, a nie w formie utwardzenia terenu, w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia od zastosowania postanowień w/w rozporządzenia. W zasadzie każdy materiał budowlany najpierw zwożony jest na teren budowy (także potencjalnej) i składowany w różnych formach, zanim zostanie wykorzystany do zrealizowania obiektu budowlanego. Sposób i forma jego przechowywania, czy składowania nie zmienia natomiast jego kwalifikacji jako materiału budowlanego, który w świetle postanowień w/w rozporządzenia może zostać poddany odzyskowi.
Przechodząc do dalszej części rozważań należy podkreślić, że nakaz usunięcia odpadów skierowany do skarżącej, należy w okolicznościach niniejszej sprawy uznać za przedwczesny. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie jest podmiotem, który nawiózł odpady na działkę nr [...]. Działkę tę już z odpadami odziedziczyła po mężu. Z akt nie wynika też, aby nawiezienia odpadów dokonał zmarły mąż skarżącej, lub aby nawiezienie odpadów na tzw. północny fragment tej działki nastąpiło za jego wiedzą lub zgodą. I o ile zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, nakaz usunięcia odpadów organ kieruje do posiadacza odpadów, a w myśl art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, to jednak powyższe domniemanie jest domniemaniem wzruszalnym. I choć nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 spoczywa na władającym powierzchnią ziemi, to w myśl poglądów wyrażanych w orzecznictwie, w takiej sytuacji jaka wynika z akt przedmiotowej sprawy, wprowadzenie domniemania prawnego nie zwalnia jednak organów z podejmowania wszelkich czynności zmierzających do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2023 r., sygnatura akt III OSK 7129/21). Związane jest to z tym, że z protokołu przesłuchania świadka L. W. (k. 39 akt administracyjnych) wynika wprost, kiedy i skąd nawieziono odpady na tzw. północny fragment działki nr [...], że dokonała tego firma, która wykonywała usługę na rzecz którejś ze spółek PKP, że było to w związku z przebudową linii kolejowej oraz gdzie ta firma miała wtedy siedzibę. Powyższe informacje, są na tyle dokładne, że dają podstawę do poczynienia szerszych ustaleń (przy współudziale skarżącej), kto nawiózł przedmiotowe odpady, a co za tym idzie, kto jest ich posiadaczem. W tym celu organ może m.in. ponownie przesłuchać w/w świadka, przy czym w sposób bardziej wnikliwy niż dotychczas. Wobec już dość dokładnych informacji, dotyczących siedziby firmy wożącej odpady (choć podanej przez świadka, częściowo w formie opisowej), organ może ustalić jaki to konkretnie podmiot, a następnie czy odpady te transportował w imieniu własnym, czy na czyjeś i ewentualnie kogo zlecenie. Dlatego w ponownym postępowaniu organ uzupełni materiał dowodowy w powyższym kierunku, a nakaz usunięcia odpadów skieruje do skarżącej dopiero wtedy, jeśli dodatkowe ustalenia nie doprowadzą do obalenia domniemania prawnego, wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt II sentencji na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej uiszczony przez nią wpis od skargi w kwocie 200 zł.