II SA/KR 1756/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-01-19
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
zasiłek przedemerytalnybezrobocieokres zatrudnienianowelizacja ustawyprawa nabyteinterpretacja przepisówWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego, uznając, że skarżący nie spełnił warunków wymaganych przez przepisy obowiązujące po nowelizacji ustawy.

Skarżący L. D. domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego, wliczając do wymaganego okresu zatrudnienia czas pobierania zasiłku dla bezrobotnych po 1 stycznia 2002 r. Organy administracji odmówiły, wskazując, że nowelizacja ustawy z 17 grudnia 2001 r. wyeliminowała możliwość zaliczania okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, a skarżący nie spełnił wymogu 30 lat zatrudnienia przed tą datą. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi L. D. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego. Kluczowym zagadnieniem była możliwość zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych po 1 stycznia 2002 r. Skarżący argumentował, że zgodnie z przepisami obowiązującymi przed nowelizacją, mógł liczyć na nabycie praw do zasiłku, a wprowadzona zmiana narusza zasadę ochrony praw nabytych. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznały jednak, że nowelizacja ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która weszła w życie 1 stycznia 2002 r., zlikwidowała możliwość przyznawania zasiłków przedemerytalnych na dotychczasowych zasadach oraz wyeliminowała możliwość zaliczania okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych po tej dacie. Sąd podkreślił, że skarżący nie spełnił wymogu 30 lat zatrudnienia (w tym w szczególnych warunkach) na dzień 31 grudnia 2001 r., a zatem nie nabył prawa do zasiłku przedemerytalnego przed wejściem w życie nowych przepisów. W związku z tym, skarga została oddalona jako nieuzasadniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych po 1 stycznia 2002 r. nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ nowelizacja ustawy z 17 grudnia 2001 r. wyeliminowała taką możliwość i zlikwidowała zasiłki przedemerytalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nowelizacja ustawy z 17 grudnia 2001 r. (wchodząca w życie 1 stycznia 2002 r.) zmieniła zasady przyznawania zasiłków przedemerytalnych, likwidując je i wykluczając możliwość zaliczania okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych po tej dacie. Skarżący nie spełnił wymogu 30 lat zatrudnienia przed 1 stycznia 2002 r., a zatem nie nabył prawa do zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Dz. U. Nr 154 poz. 1793 art. 11 § ust. 2

Ustawa o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół

Przepis ten stanowi, że jedynie osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed 1 stycznia 2002 r.) zarejestrowały się w charakterze bezrobotnego i spełniały warunki do prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają i zachowują to prawo na zasadach dotychczasowych.

Dz. U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 art. 37j § ust. 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określał warunki przyznawania zasiłku przedemerytalnego, w tym wymóg 30 lat okresu uprawniającego do zasiłku, z czego co najmniej 15 lat prac w szczególnych warunkach. Został skreślony mocą ustawy z 17.12.2001 r.

Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy art. 11 § ust. 2

Stanowi, że osoby zarejestrowane jako bezrobotne przed 1 stycznia 2002 r. i spełniające warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają i zachowują to prawo na dotychczasowych zasadach.

Pomocnicze

Dz. U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 art. 37l § ust. 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Regulował kwestię zaliczania okresów do uprawniających do zasiłku przedemerytalnego, w tym okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Został zmieniony mocą ustawy z 17.12.2001 r.

Dz. U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 art. 37j

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepis obowiązywał do 31 grudnia 2001 r. i określał warunki przyznawania zasiłku przedemerytalnego.

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu art. 37j

Został skreślony mocą art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17.12.2002 r. o zmianie ustawy.

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu art. 37l

Treść została zmieniona mocą art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 17.12.2002 r. o zmianie ustawy.

Dz. U. Nr 89 poz. 973 art. 37l

Ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepis w brzmieniu ustalonym przez tę ustawę obowiązywał do 31 grudnia 2001 r. i pozwalał na zaliczanie okresu aktualnie pobieranego zasiłku do zasiłku przedemerytalnego.

Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy

Weszła w życie 1 stycznia 2002 r., skreśliła art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i zmieniła brzmienie art. 37l, co skutkowało likwidacją zasiłków przedemerytalnych.

Dz.U.Nr153 poz.1270 art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada respektowania praw nabytych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowelizacja ustawy z 17 grudnia 2001 r. wyeliminowała możliwość zaliczania okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych po 1 stycznia 2002 r. do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Skarżący nie spełnił wymogu 30 lat zatrudnienia (w tym w szczególnych warunkach) na dzień 31 grudnia 2001 r., co uniemożliwiło nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach. Nowelizacja przepisów nie narusza zasady ochrony praw nabytych, ponieważ skarżący nie nabył prawa do zasiłku przed wejściem w życie nowych przepisów.

Odrzucone argumenty

Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych po 1 stycznia 2002 r. powinien być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Nowelizacja przepisów narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych.

Godne uwagi sformułowania

Z dniem 1 stycznia 2002r. nastąpiły daleko idące zmiany w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które mają istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nastąpiła zatem likwidacja zasiłków przedemerytalnych. Wbrew zarzutom skargi nie została naruszona zasada ochrony praw nabytych, albowiem nie doszło do nabycia przez skarżącego praw, których respektowania domaga się. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania o problematyce regulowanej tą ustawą.

Skład orzekający

Halina Jakubiec

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Kutzner

członek

Grażyna Danielec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zasiłków przedemerytalnych po nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z 2001 r. oraz zasada ochrony praw nabytych w kontekście zmian legislacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego w okresie przejściowym i może być mniej bezpośrednio stosowalne do obecnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje problematykę praw nabytych w kontekście zmian legislacyjnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne konsekwencje nowelizacji przepisów.

Zmiana przepisów pogrzebała szansę na zasiłek przedemerytalny – czy prawo nabyte zostało naruszone?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1756/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Danielec
Halina Jakubiec /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Kutzner
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Wojewody z dnia 24 maja 2002 r. PS. [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego skargę oddala
Uzasadnienie
L. D. uzyskał z dniem [...] 2001r status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku od dnia [...] .2001r. W dniu [...] .2001r. wystąpił z wnioskiem przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego , wnosząc o zaliczenie mu do okresu zatrudnienia uprawniającego do tego zasiłku , okresu aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych.
Decyzją z dnia [...] 2002 r. ([...] ) Prezydent Miasta powołując się na przepis art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy , ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154 poz. 1793 ), odmówił L. D. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego .
Ustalił ,że na dzień [...] 2001 r. L. D. udokumentował okres zatrudnienia wynoszący 29 lat 9 miesięcy 29 dni, w tym wymagany przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 ze zmianami) okres wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach .
Tymczasem , zgodnie z przepisem art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (op. cit. ), zasiłek przedemerytalny , który obowiązywał do 31 grudnia 2001r. , przysługiwał osobie spełniającej warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej , posiadającej w przypadku mężczyzn wynoszący 30 lat okres uprawniający do zasiłku , w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Stosownie natomiast do art. 11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy.( w/w ) jedynie osoby , które przed dniem wejścia w życie tej ustawy ( to jest przed dniem 1 stycznia 2002r. ) zarejestrowały się w charakterze bezrobotnego zarejestrowały się i spełniały warunki do prawa do zasiłku przedemerytalnego ,nabywają i zachowują to prawo na zasadach dotychczasowych.
Wojewoda do którego L. D. odwołał się od decyzji Prezydenta Miasta podzielił powyższą argumentację i decyzją z dnia 24. 05. 2002r. ([...]) na podstawie przepisów art.37j, art.37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art., 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy... (w/w) , decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Podkreślił, że według art.371 ust.1ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługiwało na wniosek osobie , która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniała warunki do ich nabycia ; do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zalicza się okresy aktualnie pobieranego zasiłku.
W przypadku L. D., który zarejestrował się w GUP [...].2001r. zastosowanie znajdują przepisy sprzed nowelizacji. Jednakże zdaniem organu drugiej instancji skarżący nie spełnia drugiego warunku, o którym mówi przepis art. 11 ust.2, a mianowicie nie nabył prawa do zasiłku przedemerytalnego przed wejściem w życie nowej ustawy. Wyżej cytowany art. 11 ust.2 wyraźnie używa spójnika "i", co oznacza, że aby znalazł on zastosowanie muszą zostać spełnione oba warunki. Możliwość doliczenia okresu pobieranego zasiłku dla bezrobotnych do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego istniała do [...].2001r. W przypadku skarżącego L. D. można było doliczyć okres od [...].2002r. (od przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych) do dnia [...].2002r., co nadal nie daje wymaganych art.31j ust.1 pkt2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, 30 lat. Z dniem [...].2002r. został bowiem skreślony ww. art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i zmieniona została treść art.371 tej ustawy- mocą art.3 pkt13 i 15 ww. ustawy z dnia 17.12.2002r. o zmianie ustawy (...). Tym samym od [...].2002r. brak podstaw prawnych do zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku, okresu aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych. Brak też podstaw do przyznania zasiłku przedemerytalnego osobom, które po 31.12.2001r. spełniłyby przesłanki określone w obowiązującym do końca 2001r. przepisie art.37j.
L. D. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, stawiając zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady respektowania praw nabytych, zagwarantowaną w art.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dokonując rejestracji w Grodzkim Urzędzie Pracy mógł liczyć w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy na uzyskanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wprowadzona od 01.01.2001r. nowelizacja nie może zatem dotyczyć jego wniosku albowiem nabył prawo do doliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, zasiłku pobieranego także po 01.01.2002r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153 poz.1270), z mocy z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Okoliczności faktyczne ważne dla rozstrzygnięcia sprawy są bezsporne. Skarżący kwestionuje jedynie dokonaną przez organy wydające decyzję, interpretację mających zastosowanie w tej sprawie przepisów prawa, utrzymując, że okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego powinien być liczony łącznie z okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych po 1 stycznia 2002 r.
Stanowisko to jest bezpodstawne.
Pod 1 stycznia 2002r. nastąpiły daleko idące zmiany w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które mają istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Do 31 grudnia 2001 r. obowiązywał art.371 ust. ww.ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...)- Dz. U. Nr 89 poz. 973 .Zgodnie z tym przepisem do zasiłku przedemerytalnego zaliczany był okres aktualnie pobieranego zasiłku. Przepis ten obowiązywał od dnia ogłoszenia ww. ustawy z dnia 22 czerwca 2001r., z mocą od 01 stycznia 2001r. (por. art.6 pkt2 tej ustawy). Z dniem 01 stycznia weszła w życie ww. ustawa z 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy (...) skreślająca m.in. przepis art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Także przepis art.371 otrzymał nowe brzmienie i nie zawiera m.in. zdania o zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego okresu aktualnie pobieranego zasiłku. Nastąpiła zatem likwidacja zasiłków przedemerytalnych. Pozostały jedynie świadczenia przedemerytalne przyznawane według określonych na nowo warunków do uzyskania tych świadczeń. Likwidacja zasiłków przedemerytalnych oznacza, że od 1 stycznia 2002r. nie są już one przyznawane Osoby, które prawo do tego zasiłku uzyskały do 31 grudnia 2001r. nadal będą je otrzymywały, aż do utraty uprawnień. Zgodnie z art.11 ust.2 ww. ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy (...) osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy (to jest przed 1 stycznia 2002r.) zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego (...), nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach(...).
W świetle tego unormowania nie budzi zastrzeżeń stanowisko organu wydającego zaskarżoną decyzję, że w ten sposób ustawodawca zabezpieczył uprawnienia osób zarejestrowanych w PUP przed 1 stycznia 2002 r. do ewentualnego przyznania im zasiłku przedemerytalnego, pod warunkiem spełnienia ku temu przesłanek w okresie poprzedzającym wejście w życie znowelizowanych przepisów ustawy. Skarżący tych warunków nie spełnił, gdyż na dzień 31 grudnia 2001 r. udokumentował okres uprawniający do zasiłku wynoszący 29 lat 9 miesięcy i 29dni, a zatem krótszy od wymaganych 30 lat.
Wbrew zarzutom skargi nie została naruszona zasada ochrony praw nabytych, albowiem nie doszło do nabycia przez skarżącego praw, których respektowania domaga się. W dacie rejestracji jak i później - w dacie złożenia wniosku o zasiłek przedemerytalny, skarżący mógł jedynie liczyć na nabycie uprawnień do zasiłku przedemerytalnego, jednakże ich nie nabył.
Od 1 stycznia 2002r. z woli ustawodawcy nie istnieją już zasiłki przedemerytalne . Brak też przepisów o zaliczeniu okresu aktualnie pobieranego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Na gruncie przepisów znajdujących zastosowanie do rozpatrzenia niniejszej sprawy nie jest możliwe zaliczenie skarżącemu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, okresu zasiłku dla bezrobotnych pobieranego po 1 stycznia 2002 r.
Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania o problematyce regulowanej tą ustawą.
Skoro zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem, Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 20sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI