II SA/Kr 171/24

II SA/Kr 171/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Joanna Człowiekowska
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2634/24 - Wyrok NSA z 2025-05-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 141 par 2 , art 134  , art 144
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie nr 1003/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 listopada 2023 r. znak WOB.7722.74.2023.JNIZ w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu skargę oddala.
Uzasadnienie
II SA/Kr 171/24
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie (dalej: "PINB") postanowieniem nr 75/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r., znak: PINB-I-5160.209.22.42, wydanym na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1, a także art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej: "u.p.b.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a.") wstrzymał inwestorowi D. sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym zlokalizowanym na dz. nr [...] i nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonym na załączniku graficznym nr [...] - z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia PINB wskazał, że podczas oględzin w dniu 9 grudnia 2022 r. ustalono, że służący jako magazyn, spełniający definicję budowli i wykonany przy użyciu materiałów budowlanych obiekt o wymiarach ok. 24,35 m x 10,03 m i wysokości ok. 5,56 m zrealizowano jako konstrukcję stalową i przegrody z blachy oraz powłoki namiotowej, a posadzkę stanowi płyta żelbetowa. Obiekt zlokalizowany jest w odległości ok. 1,63 m od obiektu nr [...], ok. 1,63 m od obiektu nr [...] i ok. 8,73 m od hali magazynowo-produkcyjnej. Oświadczenie przedstawiciela spółki o nieuzyskaniu pozwolenia na budowę obiektu potwierdzono w systemie RWDZ. Na podstawie danych portalu miip.geomalopolska.pl i zebranej dokumentacji ustalono, że obiekt powstał w latach 2018-2021.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: "MWINB") postanowieniem nr 1003/2023 z dnia 30 listopada 2023 r., znak: WOB.7722.74.2023.JNIZ, wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 u.p.b., stwierdził, że zażalenie wniesione przez D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na ww. postanowienie PINB, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia MWINB wskazał, że postanowienie PINB zostało skutecznie doręczone D. sp. z o.o. w M. w dniu 26 stycznia 2023 r., termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 2 lutego 2023 r., zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia D. sp. z o.o. złożyła w dniu 23 lutego 2023 r., a wniosek ten załatwiono odmownie z uwagi na brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, albowiem względy organizacyjne przedsiębiorstwa strony, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, nie stanowiły przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć (postanowienie MWINB nr 1002/2023 z dnia 30 listopada 2023 r.). W związku z odmownym załatwieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia należało wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia – nie ma przy tym wymogu, aby z takim rozstrzygnięciem czekać do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenie terminu.
Opisane wyżej postanowienie MWINB zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. sp z o.o. w M. , wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm prawem przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania postanowienia nr 1002/2023 o odmowie przywrócenia terminu;
2) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącą zażalenia, mimo iż skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy, podczas gdy skarżąca wykazała, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, skarżąca bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożyła ona zażalenie, czym spełniła przesłanki do przywrócenia terminu;
3) art. 80 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącą w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały uprawdopodobnione;
4) art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącej przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa skarżącej, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku wadliwego wydania postanowienia nr 1002/2023. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze względy organizacyjne przedsiębiorstwa skarżącej, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, skarżąca nie wniosła zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika skarżącej, powzięła ona informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Skarżąca zachowała termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, składając go w terminie 7 dni od dnia dokonania wglądu w akta sprawy, a także wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła ona przedmiotowe zażalenie. Skarżąca nie została zawiadomiona o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania wbrew art. 10 § 1 k.p.a., a zatem organ pierwszej instancji zachował się nielojalnie względem strony. Pierwszą czynnością w sprawie, o której skarżąca została poinformowana, było doręczenie postanowienia o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenia prac budowlanych przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono, że zarzuty skargi dotyczą w większości postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a nie zaskarżonego postanowienia. To, czy skarżąca nie została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami postępowania oraz to, czy pierwszą czynnością w sprawie, o której została poinformowana, było doręczenie jej postanowienia organu pierwszej instancji, nie może mieć wpływu na wynik postępowania wstępnego zakończonego postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wbrew twierdzeniom skargi obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów spoczywa na organach administracji publicznej przed wydaniem decyzji, a nie postanowienia, co wynika z brzmienia art. 10 § 1 k.p.a. Z kolei zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy na każdym etapie postępowania. Skarżącej doręczono zawiadomienie z dnia 14 listopada 2022 r. o wszczęciu postępowania w sprawie, a w dniu 23 grudnia 2022 r. osoba działająca z jej upoważnienia zapoznała się z aktami sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej, jako "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe.
badając zasadność skargi spółki D. , wskazać należy, że zgodnie z art. 141 § 2 Kpa, zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, zgodnie natomiast z art. 144 Kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Na podstawie art. 134 Kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Treść art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.
Spółce D. doręczono postanowienie organu I Instancji w dniu 26 stycznia 2023 r., w postanowieniu tym zawarto pouczenie o terminie i sposobie wniesienia zażalenia. Postanowienie to zawiera również pełne brzmienie art. 48 oraz 48a ustawy prawo budowlane oraz pouczenie o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wzniesionego obiektu. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem w dniu 2 lutego 2023 r. Zażalenie wniesione zostało natomiast w dniu 23 lutego 2023 r., a zatem trzy tygodnie po upływie terminu do jego wniesienia.
Wraz z zażaleniem, skarżąca złożyła także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jednak nie został on przez organ uwzględniony.
W tej sytuacji w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził jedynie obiektywną i niesporną okoliczność – zażalenie zostało złożone przez skarżącą spółkę po terminie, który nie został przywrócony.
Zarzuty skargi dotyczące tego, czy prawidłowe jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, albowiem na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu przysługuje - odrębna od niniejszej - skarga do sądu administracyjnego.
W świetle powyższego – wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.