II SA/Kr 170/25

II SA/Kr 170/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
657
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
aart 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2024 r., znak SKO.OŚ/4170/413/2024 w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej zakresu i sposobu stosowania przepisów ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami oddala skargę.
Uzasadnienie
P. sp. z o.o. wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców co do zakresu zastosowania przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 433 z późn. zm., dalej jako: ustawa produktowa). Spółka wskazała 3 rodzaje posiłków, w zakresie których - zdaniem wnioskodawcy - istnieje wątpliwość co do konieczności pobierania opłaty za opakowania.
Decyzją z dnia 11 października 2024 roku znak: SR-VIII.7250.2.646.2024 Marszałek Województwa Małopolskiego uznał stanowisko przedstawione we wniosku w przypadku sprzedaży klientom (tj. odbiorcom końcowym gotowych posiłków), w pojemnikach na żywność, posiłków:
1. wymagających połączenia wszystkich składników, które znajdują się w różnych komorach pojemnika czy też wymagających wymieszania, by uzyskać lepsze walory smakowe podczas spożywania posiłku - za nieprawidłowe w całości;
2. wymagających przed spożyciem dodatkowej obróbki termicznej (podgrzewania) dokonywanej w urządzeniu zewnętrznym np. kuchence mikrofalowej - za prawidłowe w całości,
3. wyjmowanych przez konsumenta przed spożyciem na jakiś czas z lodówki i pozostawianych w temperaturze pokojowej celem podniesienia ich temperatury, co ma na celu zwiększenie walorów smakowych posiłków - za nieprawidłowe w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie - po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez P. sp. z o.o. - utrzymało ją w mocy decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. znak SKO.OS/4170/413/2024. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 34 ust. 5, ust. 12 i 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.) a także art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwaną dalej: k.p.a.).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył relewantne przepisy tj. art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców, który przewiduje procedurę interpretacji indywidualnej przepisów na wniosek przedsiębiorcy, a także art. 3b ustawy produktowej - o interpretację którego zwrócił się wnioskodawca.
Spółka P. we wniosku inicjującym postępowanie wskazała, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży gotowych posiłków, gdzie to konsument wybiera zaproponowany zestaw składający się z kilku posiłków na dzień, a spółka przygotowuje je i transportuje do odbiorców. Spółka wskazała, iż w swojej ofercie posiada posiłki, które można podzielić na 3 kategorie:
1. posiłki wymagające dodatkowego przygotowania (przyrządzenia) - np. konieczność połączenia wszystkich składników, które znajdują się w różnych komorach pojemnika czy też konieczność wymieszania co jest wymagane by uzyskać lepsze walory smakowe podczas spożywania posiłku (dalej: Posiłek 1);
2. posiłki wymagające dodatkowej obróbki termicznej (podgrzewanie) dokonywanej przez konsumenta w urządzeniu zewnętrznym by uzyskać lepsze walory smakowe podczas spożywania posiłku (dalej: Posiłek 2);
3. posiłki wymagające dodatkowej obróbki termicznej (podgrzewanie) dokonywanej przez konsumenta bez użycia urządzeń zewnętrznych by uzyskać lepsze walory smakowe podczas spożywania posiłki. Przez podgrzanie bez użycia urządzeń zewnętrznych należy rozumieć proces podgrzewania polegający na wyjęciu posiłku z warunków chłodniczych (np. lodówki) i pozostawienie go przez jakiś okres czasu w temperaturze pokojowej w celu zwiększenia temperatury posiłku co ma na celu zwiększenie walorów smakowych spożywanego posiłku (dalej: Posiłek 3).
Po wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia przedmiotowego wniosku spółka wskazała, iż w zakresie poszczególnych grup posiłków znajdują się np.:
1. w grupie posiłków 1: sałatka z makaronem orzo, papryką, kukurydzą z dodatkiem kurczaka, gdzie przed jej spożyciem wymagane jest wymieszanie wszystkich składników, które znajdują się w różnych komorach pojemnika;
2. w grupie posiłków 2: pierogi z mięsem i okrasą, gdzie przed spożyciem wymagane jest podgrzanie np. w kuchence mikrofalowej w celu spożycia danego posiłku;
3. w grupie posiłków 3: fit brownie z fasoli, gdzie przed spożyciem wymagane jest wyciągnięcie danego posiłku z lodówki w celu doprowadzenia posiłku do temperatury wyższej niż ta wynikająca z warunków chłodniczych.
Spółka wniosła o wydanie interpretacji, czy w przypadku sprzedaży posiłków z oznaczonych kolejno grup jako Posiłek 1, Posiłek 2 i Posiłek 3 spółka jest zobowiązana do pobrania opłat, o których mowa w art. 3b ust. 1 ustawy produktowej.
Stanowisko spółki sprowadza się do stwierdzenia, iż w żadnym z powyższych przypadków spółka nie jest zobowiązana do pobierania opłaty, o której mowa w art. 3b ust. 1 ustawy produktowej.
Kolegium uznało, że organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał ustaleń, tak w zakresie stanu prawnego, jak i stanu faktycznego sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż organ prawidłowo przyjął, iż podmiot prowadzący działalność w zakresie usług gastronomicznych, które świadczone są w formie wyboru posiłków przez konsumenta za pośrednictwem platformy internetowej, a które są następnie dostarczane odbiorcy, mieści się w zakresie abstrakcyjnie wskazanych podmiotów w art. 3b ust. 1 ustawy produktowej.
Zdaniem Kolegium zasadnie organ I instancji przyjął, iż konsument zamawiający gotowe posiłki z dostawą ich do domu winien być uznany za użytkownika końcowego, zgodnie z art. 2 pkt 11ac ustawy produktowej (użytkownik końcowy - rozumie się przez to podmiot nabywający produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych lub napoje lub żywność w opakowaniach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych w celu ich wykorzystania na potrzeby własne, bez dalszej odsprzedaży).
Istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest stwierdzenie, jakie opakowania na żywność spełniają przesłankę wyrażoną w art. 3b ust. 1 ustawy produktowej. Opłacie produktowej podlegają pojemniki stosowane w celu umieszczenia w nich żywności, która jest:
a) przeznaczona do bezpośredniego spożycia, na miejscu lub na wynos;
b) zazwyczaj spożywana bezpośrednio z pojemnika;
c) gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie
- w tym pojemniki na żywność typu fast food lub na inne posiłki gotowe do bezpośredniego spożycia.
Zastosowanie powyższych kryteriów ułatwić mają "Wytyczne Komisji dotyczące produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (2021/C 216/01)". Wskazano, że aby zinterpretować i zastosować te trzy kryteria, można wykorzystać następujące wskaźniki:
1) Kryterium: jest przeznaczona do bezpośredniego spożycia, na miejscu albo na wynos Odpowiednie wskaźniki:
— charakter produktów spożywczych znajdujących się w pojemniku na żywność: produkty spożywcze ogólnie nadające się do bezpośredniego spożycia to np. orzechy, kanapki, jogurty, sałatki i dania gotowane, owoce i warzywa,
— dołączenie lub przymocowanie do pojemnika na żywność jednorazowego użytku wykonanego z tworzyw sztucznych takich przedmiotów jak widelce, noże, łyżki i patyczki lub sosy. Brak takich przedmiotów nie powinien jednak sam w sobie wykluczać produktu z zakresu stosowania dyrektywy.
2) Kryterium: jest zazwyczaj spożywana bezpośrednio z pojemnika Odpowiedni wskaźnik:
— kształt pojemnika na żywność umożliwia lub ułatwia jedzenie znajdujących się w nim produktów spożywczych bezpośrednio z pojemnika, tj. wymaga po prostu otworzenia go.
3) Kryterium: jest gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie
Odpowiednie wskaźniki:
— produkty spożywcze znajdujące się w pojemniku na żywność można spożyć bez żadnego dalszego przygotowywania. Produkt spożywczy nie wymaga np. zamrażania, przyrządzania, gotowania czy podgrzewania, w tym smażenia, grillowania, pieczenia, podgrzewania w kuchence mikrofalowej czy opiekania. Na przykład mycia, obierania lub krojenia owoców i warzyw nie należy uznawać za przygotowanie, a zatem czynności te nie są wskazaniem do wyłączenia z zakresu stosowania dyrektywy, gdyż można je z łatwością wykonać w wersji na wynos,
- produkty spożywcze znajdujące się w pojemniku na żywność można spożywać bez dodatku przypraw lub sosów (chyba że są dołączone do produktu spożywczego), zimnej lub gorącej wody lub innych płynów, w tym mleka np. przed spożyciem takiego produktu spożywczego, jak to ma miejsce w przypadku płatków zbożowych (o ile odmierzona porcja płatków nie jest sprzedawana razem z dodatkowym pojemnikiem zawierającym porcję mleka) czy zup w proszku.
W zakresie punktów a i b nie zarysowują się wątpliwości co do spełnienia przesłanek w nich wyrażonych przez posiłki oferowane przez spółkę. Dla niniejszej sprawy istotne jest jednak ustalenie w jaki sposób na potrzeby ustawy produktowej winno się rozumieć pojęcie posiłków gotowych do spożycia bez dodatkowej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie.
Można więc posłużyć się literalnym wyjaśnieniem, prezentowanym przez odwołującą się, która za słownikiem języka polskiego wskazuje, że przyrządzanie to przygotowywanie potrawy lub posiłku (https://sjp.pwn.pl/slowniki/przyrz%C4%85dzanie.html). Skarżąca dalej podaje, że podgrzewanie bezpośrednio łączy się z pojęciem ogrzanie, co zaś stanowi uczynienie czegoś ciepłym, gorącym. Należy jednak stwierdzić, iż literalnie brzmienie powyższych pojęć nie jest wystarczające dla wskazania właściwej interpretacji przepisów ustawy produktowej, a to dokładnie art. 3b ust. 1.
Owe przepisy i zawarte w nich pojęcia należy odczytywać w kontekście celów, jakich realizacji służyć ma niniejsza ustawa. Wśród nich jako kluczowy wyróżnić należy ten prowadzący do stworzenia systemowych rozwiązań zmierzających do zmniejszenia wpływu odpadów powstających z produktów z tworzyw sztucznych lub zawierających tworzywa sztuczne na środowisko naturalne, w szczególności na środowisko wodne i zdrowie człowieka, poprzez zmniejszenie ilości tych odpadów w środowisku naturalnym.
Odnosząc się do interpretacji przepisów dokonanej przez organ I instancji w zakresie Posiłków 1 należy wskazać, iż organ ten zasadnie przyjął, iż spółka winna pobierać opłatę od użytkownika końcowego. Wskazać tu należy na wytyczne Komisji Europejskiej podające kryteria, jakimi winno się operować przy ustalaniu danego produktu za gotowy i niewymagający dalszej obróbki. Komisja uznała, iż w przypadku konieczności mycia, obierania lub krojenia owoców i warzyw nie należy uznawać tego za przygotowanie, a zatem czynności te nie są wskazaniem do wyłączenia z zakresu stosowania dyrektywy, gdyż można je wykonać w wersji na wynos. Z tego też należy wnioskować, że skoro krojenie lub obieranie warzyw nie wyłącza zastosowania dyrektywy, to tym bardziej pomieszanie przygotowanych już produktów w opakowaniu nie będzie wyłączać zastosowania dyrektywy a przez to uznania, iż należy pobrać w takim przypadku opłatę wskazaną w art. 3b ust. 1 ustawy produktowej.
Ponadto Komisja Europejska w przedmiotowych wytycznych podniosła, iż połączenie płatków zbożowych z odmierzoną porcją mleka również nie będzie stało w sprzeczności z określeniem, iż produkt jest gotowy do spożycia bez dalszej obróbki. Podobnie jak powyżej należy więc stwierdzić, że skoro połączenie produktów, znajdujących się w oddzielnych pojemnikach (płatki i mleko) nie wyłącza zastosowania dyrektywy, to więc połączenie produktów znajdujących się w tym samym opakowaniu (tu sałatka) nie będzie stanowiło przyrządzenia posiłki, a przez to będzie zasadnym uznanie, iż konieczne jest pobranie opłaty zgodnie z art. 3b ust. 1 ustawy produktowej.
W zakresie interpretacji przepisów ustawy produktowej odnoszonej do grupy Posiłków 3 organ I instancji słusznie wskazał, iż spełniają one kryterium produktu gotowego do spożycia bez dodatkowej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie.
Kolegium podzieliło przedstawione przez skarżącą wyjaśnienia w zakresie literalnego brzmienia pojęć podgrzewać i ogrzewać, jednakże jak to już zostało wskazane wcześniej, nie jest prawidłowym pozostawanie jedynie na płaszczyźnie literalnego brzmienia przepisów, kiedy wykładnia ta prowadziłaby do sprzeczności z celami ustawy.
Podnieść tu należy w pierwszej kolejności, że już sam wnioskodawca wskazuje we wniosku o interpretację przepisów, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży gotowych posiłków. Literalne przyjęcie owego stwierdzenia prowadziłoby do uznania, iż w każdym z trzech wskazanych przez wnioskodawcę przypadków (Posiłek 1, Posiłek 2 i Posiłek 3) zachodzi konieczność uznania, iż przedsiębiorca winien pobierać opłatę wskazaną w art. 3b ust. 1 ustawy produktowej (każdy z Posiłków jest gotowy i nadaje się do spożycia). Jednakże pełna wykładnia tego przepisu, czerpiąca również z doświadczenia życiowego (zasadność podgrzania posiłku, który zazwyczaj spożywany jest w postaci ciepłej) skutkowała przyjęciem przez organ I instancji o stwierdzeniu, iż brak jest podstaw do pobierania opłaty produktowej w przypadku grupy Posiłków 2.
Należy tu stanowczo wskazać i odróżnić, iż czym innym jest podgrzewanie posiłku stanowiącego np. obiad (spożywany w temperaturze powyżej niż pokojowej - podgrzany) a czym innym jest samoczynne podniesienie się temperatury posiłku, który został wyjęty z pomieszczenia chłodniczego. Kryteria Komisji Europejskiej obok przyrządzania, gotowania czy podgrzewania wskazują, że w tym smażenia, grillowania, pieczenia, podgrzewania w kuchence mikrofalowej czy opiekania. Mając to na uwadze należy stwierdzić, iż doprowadzenie posiłku do temperatury pokojowej w żadnym przypadku nie zawiera się w zakresie wskazanym powyżej, a nawet nie jest w żaden sposób znaczeniowo i rodzajowo do tego zbliżone.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. Sp. z o.o. w C. , zarzucając organowi odwoławczemu dopuszczenia błędnej wykładni przepisu prawa materialnego - art. 3b ustawy z dnia z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych, w które są pakowane posiłki wymagające dodatkowej obróbki termicznej oraz przyrządzenia nie podlegają obowiązkowi poboru opłat. Zarzucono również naruszenie przepisów prawa proceduralnego - art. 8 § 1 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej, w związku z brakiem rozpatrzenia dowodów i faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia do klasyfikacji Posiłków 1 i 3 według kryteriów Dyrektywy 2021/C 216/01.
Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim stanowisko wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że istotą niniejszego sporu jest w głównej mierze ustalenie czy jednorazowe pojemniki na żywność wykonane z tworzyw sztucznych podlegają obowiązkowi poboru opłat, o których mowa w art. 3b ust. 1 ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (dalej- ustawa o obowiązkach przedsiębiorcy). Niezbędnym zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest właściwe ustalenie kwestii bezpośredniej konsumpcji oraz przyrządzenia danego posiłku, który następnie jest pakowany w dedykowany pojemnik przeznaczony do transportu do odbiorcy końcowego.
Czynności jakie konsument musi wykonać we własnym zakresie w zależności od danego produktu polegają między innymi na:
w przypadku Posiłku nr 1, jest to dodatkowe przetworzenie (przyrządzenie) - np. konieczność połączenia wszystkich składników, które znajdują się w różnych komorach pojemnika czy też konieczność wymieszania co jest wymagane by uzyskać lepsze walory smakowe podczas spożywania posiłku. Wymieszanie, więc stanowi proces przetwarzania, polegający na połączeniu odrębnych produktów żywnościowych w jeden docelowy posiłek. Bez dokonania tej czynności nie sposób uznać, iż mamy do czynienia z jednolitym daniem przeznaczonym do natychmiastowego spożycia.
Przyrządzanie więc nie polega tylko i wyłącznie na obróbce za pomocą urządzeń zewnętrznych co stara się przeforsować Organ. Również produkty zimne dopiero po dokonaniu odpowiednich procesów przetwórczych takich jak wymieszanie mogą stanowić kompozycję całościową. Posłużyć się można życiowym przykładem skomponowania prostej sałatki, często aby takie danie przyrządzić wystarczy sięgnąć po odpowiednie produkty znajdujące się w opakowaniach i je ze sobą wymieszać. Niewątpliwie więc wpisuje się to w proces przyrządzania niwelujący możliwość natychmiastowego spożycia, a z takim przypadkiem mamy zmagamy się w przedmiocie Posiłków nr 1.
Z kolei Posiłki nr 3, to produkty wymagające dodatkowej obróbki termicznej (podgrzewanie) dokonywanej przez konsumenta bez użycia urządzeń zewnętrznych by uzyskać lepsze walory smakowe podczas spożywania posiłku. Przez podgrzewanie bez użycia urządzeń zewnętrznych należy rozumieć proces podgrzewania polegający na wyjęciu posiłku z warunków chłodniczych (np. lodówka) i pozostawienie go przez jakiś okres czasu w temperaturze pokojowej w celu zwiększenia temperatury posiłku co ma na celu zwiększenie walorów smakowych spożywanego posiłki. Jest to zatem, również proces przetwórczy towarów.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie i w całości podtrzymała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). Udzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie. Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia (ust. 5). Interpretację indywidualną wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia wpływu do organu lub państwowej jednostki organizacyjnej kompletnego i opłaconego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W razie niewydania interpretacji indywidualnej w terminie uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji indywidualnej, została wydana interpretacja indywidualna stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedsiębiorcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Przepisy działu II rozdziału 8a Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się (ust. 12)
Wskazane wyżej warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione. W szczególności zachowano termin 30 dni od dnia wpływu do organu kompletnego i opłaconego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Sąd nie stwierdził również naruszenia innych przepisów postępowania. Decyzje organów obu instancji w sposób wyczerpujący wyjaśniają motywy przyjętego przez te organy stanowiska, z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Zarzut naruszenia art. 8 oraz art. 77 k.p.a. nie może odnieść skutku.
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa materialnego. Wyjaśnienia stanowiska Kolegium, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są trafne i przekonujące, zaś zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z tak poczynionymi ocenami prawnymi.
Na wstępie trzeba przypomnieć, że przepis art. 3b ustawy produktowej oraz załącznik nr 6 do tej ustawy stanowią implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (Dz. Urz. UE L 155 z 12.06.2019, str. 1). Zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu osiągnięcia ambitnego i trwałego zmniejszenia stosowania wymienionych w części A załącznika produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, zgodnie z ogólnymi celami unijnej polityki dotyczącej odpadów, w szczególności w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów, co ma doprowadzić do odwrócenia w znacznym stopniu tendencji wzrostowych związanych ze stosowaniem tych produktów. Środki te mają prowadzić do osiągnięcia do 2026 r., w porównaniu z 2022 r., mierzalnego, ilościowego zmniejszenia stosowania wymienionych w części A załącznika produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na terytorium danego państwa członkowskiego. Środki te mogą obejmować krajowe cele w zakresie zmniejszenia stosowania, środki zapewniające udostępnianie konsumentowi końcowemu w punkcie sprzedaży produktów wielokrotnego użytku stanowiących alternatywę dla wymienionych w części A załącznika produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, instrumenty ekonomiczne, takie jak instrumenty zapewniające, aby te produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych nie były bezpłatnie wydawane konsumentowi końcowemu w punkcie sprzedaży i umowy, o których mowa w art. 17 ust. 3. Z kolei art. 12 dyrektywy stanowi: "Dokonując oceny, czy do celów niniejszej dyrektywy pojemnik na żywność należy uznać za produkt jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, obok wymienionych w załączniku kryteriów dotyczących pojemników na żywność, decydującą rolę odgrywa to, czy istnieje tendencja do pozostawiania go w miejscach do tego nieprzeznaczonych – z uwagi na jego pojemność lub rozmiar, w szczególności w przypadku pojemników zawierających pojedyncze porcje żywności. Do dnia 3 lipca 2020 r. Komisja publikuje wytyczne, w konsultacji z państwami członkowskimi, w tym w stosownych przypadkach zawierające przykłady produktów, które należy uznać do celów niniejszej dyrektywy za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych."
Zgodnie z art. 3b ust. 1 ustawy produktowej przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, jednostkę handlu hurtowego lub jednostkę gastronomiczną, w których są oferowane produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienione w załączniku nr 6 do ustawy będące opakowaniami lub napoje lub żywność pakowane przez tego przedsiębiorcę w te produkty, jest obowiązany do pobrania opłaty od użytkownika końcowego nabywającego te produkty lub napoje lub żywność w tych produktach, zwanej dalej "opłatą".
Załącznik nr 6 "PRODUKTY JEDNORAZOWEGO UŻYTKU Z TWORZYW SZTUCZNYCH PODLEGAJĄCE ZMNIEJSZANIU STOSOWANIA" stanowi, że do produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych podlegających zmniejszaniu stosowania zalicza się:
1) kubki na napoje, w tym ich pokrywki i wieczka;
2) pojemniki na żywność, w tym pojemniki takie jak pudełka, z pokrywką lub bez, stosowane w celu umieszczania w nich żywności, która jest:
a) przeznaczona do bezpośredniego spożycia, na miejscu lub na wynos,
b) zazwyczaj spożywana bezpośrednio z pojemnika oraz
c) gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie
- w tym pojemniki na żywność typu fast food lub na inne posiłki gotowe do bezpośredniego spożycia, z wyjątkiem pojemników na napoje, talerzy oraz paczek i owijek zawierających żywność.
Załącznik nr 6 do ustawy produktowej stanowi dosłowne powtórzenie treści załącznika do dyrektywy CZĘŚĆ A - Produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych objęte art. 4 dotyczącym zmniejszenia stosowania.
W zaskarżonej decyzji słusznie też przywołano Wytyczne Komisji dotyczące produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (2021/C 216/01), wydane na mocy art. 12 dyrektywy. W Wytycznych wskazuje się:
"Kryterium: jest gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie
Odpowiednie wskaźniki:
— produkty spożywcze znajdujące się w pojemniku na żywność można spożyć bez żadnego dalszego przygotowywania. Produkt spożywczy nie wymaga np. zamrażania, przyrządzania, gotowania czy podgrzewania, w tym smażenia, grillowania, pieczenia, podgrzewania w kuchence mikrofalowej czy opiekania. Na przykład mycia, obierania lub krojenia owoców i warzyw nie należy uznawać za przygotowanie, a zatem czynności te nie są wskazaniem do wyłączenia z zakresu stosowania dyrektywy, gdyż można je z łatwością wykonać w wersji na wynos,
— produkty spożywcze znajdujące się w pojemniku na żywność można spożywać bez dodatku przypraw lub sosów (chyba że są dołączone do produktu spożywczego), zimnej lub gorącej wody lub innych płynów, w tym mleka np. przed spożyciem takiego produktu spożywczego, jak to ma miejsce w przypadku płatków zbożowych (o ile odmierzona porcja płatków nie jest sprzedawana razem z dodatkowym pojemnikiem zawierającym porcję mleka) czy zup w proszku."
W tabeli 4-2 Wytycznych przedstawiono przykłady niektórych rodzajów pojemników na żywność, które można uznać za objęte zakresem stosowania dyrektywy lub wyłączone z tego zakresu. Jako wyłączone z zakresu zastosowania dyrektywy wskazano:
< Pojemnik na żywność z tworzywa sztucznego zawierający mrożony posiłek, który wymaga dalszego przygotowania
< Pudełka na ryby, tacki na mięso wykonane z tworzyw sztucznych, zawierające pakowaną żywność, która nie jest przeznaczona do bezpośredniego spożycia, nie jest zazwyczaj spożywana z pojemnika na żywność i nie jest gotowa do spożycia bez dalszej obróbki
< Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający suszoną żywność lub produkty spożywcze, które wymagają zalania w pojemniku gorącą wodą (np. makaron, zupy w proszku).
Z kolei jako objęte zakresem stosowania dyrektywy wymieniono między innymi:
< Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający zimny posiłek
< Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający deser
< Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający warzywa lub owoce
< Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający sosy i produkty do smarowania pieczywa (np. musztardę, ketchup lub dipy)
< Pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający warzywa lub owoce, które nie wymagają dalszej obróbki.
Stosując te kryteria, w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że zarówno zmieszanie składników sałatki znajdujących się w osobnych komorach pojemnika, jak i ogrzanie posiłku poprzez wyjęcie go z lodówki i pozostawienie w temperaturze pokojowej nie wyłączają tego rodzaju posiłków z zakresu stosowania dyrektywy, a co za tym idzie również ustawy produktowej.
Powołane w skardze wyroki sądów administracyjnych zostały wydane na tle całkowicie odmiennych przepisów i nie mogą znaleźć zastosowania do opłaty produktowej. I tak w wyroku w sprawie II OSK 748/20 Naczelny Sąd Administracyjny oceniał kwestię żywienia dzieci w sali zabaw w kontekście kwalifikowania tego rodzaju działalności jako wymagającej zatwierdzenia organów kontroli sanitarnej. W sprawie sygn. VI SA/Wa 1360/11 kontrolowana decyzja dotyczyła poprawności oznakowania partii produktu – na podstawie ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. nr 171 poz.1225, z poźn. zm.). Wreszcie sprawa sygn. I SA/Kr 834/23 dotyczyła podatku od towarów i usług – brak jest jakichkolwiek podstaw do doszukiwania się analogii pomiędzy zapisami załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z 23 grudnia 2013 r. w sprawie obniżonych stawek VAT a sprawą niniejszą.
Oczywistym jest, że w interesie przedsiębiorcy jest taka interpretacja obowiązujących przepisów, aby zmniejszyć obciążające go (w tym przypadku – obciążające użytkownika końcowego nabywającego produkty od strony skarżącej) należności publicznoprawne. Zaproponowana we wniosku inicjującym postępowanie wykładnia art. 3b oraz załącznika nr 6 do ustawy produktowej w zakresie posiłku nr 1 i posiłku nr 3 była jednak wadliwa, sprzeczna zarówno z brzmieniem tych przepisów, jak i celem ich wprowadzenia. Użyte przez ustawodawcę pojęcie "żywność gotowa do spożycia bez dalszej obróbki takiej jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie" nie obejmuje wymieszania składników, ani tym bardziej ogrzania żywności poprzez wyjęcie jej z lodówki. W przypadku cateringu z dostawą, zwanego potocznie "dietą pudełkową" w ogóle nie jest konieczne przechowywanie dostarczonego posiłku w lodówce z uwagi na spożycie go tego samego dnia, którego został dostarczony. Z kolei w cytowanych wcześniej Wytycznych komisji "pojemnik na żywność wykonany z tworzyw sztucznych zawierający zimny posiłek" został wprost wskazany jako podlegający zapisom dyrektywy. Z tych względów Sąd zaskarżoną decyzję ocenił jako prawidłową, nie podzielając stanowiska przedstawionego w skardze.
Biorąc pod uwagę wszystkie opisane wyżej okoliczności skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.