II SA/Kr 17/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-03-23
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpadyglebaziemiausunięcie odpadównakaz administracyjnypostępowanie administracyjneWSAKrakówustawa o odpadachK.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą usunięcie odpadów ziemnych z powodu nieprecyzyjnego sformułowania nakazu.

Sąd uchylił decyzję nakazującą K.S. usunięcie 10050 Mg ziemi z działek, uznając ją za odpad. Głównym powodem uchylenia było nieprecyzyjne sformułowanie nakazu usunięcia odpadów i przywrócenia terenu do stanu pierwotnego, co naruszało wymogi K.p.a. Sąd wskazał, że organy dysponują danymi pozwalającymi na precyzyjne określenie obszaru i stanu docelowego, co powinno zostać uwzględnione w ponownym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Z. nakazującą K.S. usunięcie 10050 Mg odpadów (gleby i ziemi) z działek nr [...] i [...] w miejscowości B. oraz przywrócenie terenu do stanu sprzed składowania odpadów. Sąd uznał, że nawieziona ziemia stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach, a działki nie są przeznaczone do składowania ani magazynowania. Sąd nie dopatrzył się również zastosowania rozporządzenia o odzysku odpadów na potrzeby własne, gdyż teren rolny nie może być utwardzany. Kluczowym powodem uchylenia decyzji była jednak wada proceduralna w sformułowaniu nakazu usunięcia odpadów. Sąd wskazał, że sentencja decyzji była nieprecyzyjna, nie określając jednoznacznie, z jakiej konkretnie części działek odpady mają zostać usunięte ani jaki ma być ostateczny stan przywróconego terenu. Organy dysponowały szczegółowymi danymi z ekspertyz, w tym pomiarami wysokości terenu, które powinny zostać wykorzystane do precyzyjnego określenia obowiązku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. oraz decyzję organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nawieziona gleba i ziemia na działki nr [...] i [...] w miejscowości B., które nie są miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania, stanowi odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach.

Uzasadnienie

Ustalono, że masy ziemne przywiezione z zewnątrz na działki nieprzeznaczone do tego celu stanowią odpad. Organy dysponowały ekspertyzami potwierdzającymi rodzaj i ilość nawiezionych mas ziemnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.o. art. 26

Ustawa o odpadach

K.p.a. art. 107 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o odpadach

Definicja odpadu.

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o odpadach

Definicja magazynowania odpadów.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku § załącznik, poz. 40

Dopuszczalny odzysk odpadów 17 05 04 poprzez utwardzanie powierzchni.

P. budowlane art. 29 § ust. 4 pkt. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 2 i 3

Przepisy dotyczące posiedzeń niejawnych w okresie pandemii.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji organu I instancji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nakaz usunięcia odpadów i przywrócenia terenu do stanu pierwotnego został sformułowany nieprecyzyjnie, co narusza wymogi K.p.a.

Odrzucone argumenty

Ziemia nawieziona na działki nie jest odpadem w rozumieniu ustawy. Nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i błędne ustalenie stanu faktycznego. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o odpadach. Sprzeczność ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

nakazuje posiadaczowi odpadów K. S. usunięcie odpadów z grupy 17 05 04 tj. gleba i ziemia (...) w ilości 10050 Mg z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (...) i przywrócenie terenu przedmiotowej działki do stanu sprzed składowania odpadów Powodem uchylenia decyzji organów obu instancji, jest sposób sformułowania nakazu zawartego w pkt. 1 decyzji Wójta Gminy Z. Powinno być ono sformułowane jasno i precyzyjnie, tak, aby dobrowolne wykonanie lub przymusowe wyegzekwowanie nałożonego obowiązku mogło zostać niespornie stwierdzone, bez możliwości różnej interpretacji.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Mirosław Bator

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Precyzyjne formułowanie rozstrzygnięć w decyzjach administracyjnych, zwłaszcza nakazów usunięcia odpadów i przywrócenia terenu do stanu pierwotnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nawiezienia ziemi na działki rolne i budowlane, a także interpretacji przepisów o odpadach w kontekście odzysku na potrzeby własne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne formułowanie decyzji administracyjnych, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących odpadów. Pokazuje też, że nawet jeśli stan faktyczny jest jasny, błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd formalny uchylił nakaz usunięcia 10 tys. ton ziemi. Kluczowe jest precyzyjne sformułowanie decyzji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 17/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 699
art. 26
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 października 2022 r., znak: SKO/OŚ/4170/272/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia 24 czerwca 2022 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach:
1/ nakazał posiadaczowi odpadów K. S. usunięcie odpadów z grupy 17 05 04 tj. gleba i ziemia (w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03) w ilości 10050 Mg z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. z działek nr [...], [...] w miejscowości B., gm. Z. i przywrócenie terenu przedmiotowej działki do stanu sprzed składowania odpadów;
2/ ustalił, że obowiązek, o którym mowa w pkt l sentencji decyzji powinien zostać
wykonany poprzez: 1/ przekazanie odpadów podmiotowi posiadającemu zezwolenie zgodnie z ustawą o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r., lub 2/ przekazanie osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej nie będącej przedsiębiorcą zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne nie będące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku do utwardzania powierzchni w dopuszczalnej maksymalnej ilości do przyjęcia 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni;
3/ wykonanie obowiązku, o którym mowa w pkt 1 sentencji decyzji powinno zostać udokumentowane poprzez przedłożenie do Wójta Gminy Z. dokumentów potwierdzających usunięcie odpadów;
4/ ustalił, że obowiązek, o którym mowa w pkt 1 sentencji decyzji powinien być zrealizowany w terminie do dnia 29 września 2023 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 30 września 2021 r. na której stawił się właściciel nieruchomości K. S. ustalono, że teren działki pokryty jest świeżo rozrównaną ziemią (ziemia z widocznymi elementami betonowymi). Na granicy działek widoczne są różnice wysokości. Właściciel oświadczył, że wyraził zgodę na przywiezienie ziemi. Oświadczył do protokołu, że nie zakończył jeszcze prac, gdyż będzie obsiewać działki trawą. W dniu 25.10.2021 r. zwrócono się do Starostwa Powiatowego w Krakowie z wnioskiem o podanie pisemnej informacji w sprawie zakresu posiadanych zezwoleń lub ich braku dotyczących zbierania, składowania, magazynowania jakiegokolwiek rodzaju odpadów przez właściciela w/w działek. W odpowiedzi uzyskano informację, iż nie wydano żadnych uzgodnień dotyczących powyższego zagadnienia na wskazanym terenie. W dniu 17 listopada 2021r. podpisano umowę z Fundacją [...] w K. na wykonanie ekspertyzy dotyczącej ustalenia rodzaju odpadów (określenie kodów), powierzchni terenu, na którym odpady zostały zdeponowane oraz ich ilości. Opinia została sporządzona po wykonaniu wizji lokalnej z wykonaniem pomiarów aktualnej wysokości terenu oraz analizie dostępnych materiałów kartograficznych. W czasie wizji lokalnej wykonano pomiary aktualnej wysokości terenu z wykorzystaniem odbiornika GPS z technologią GNSS RTK w celu porównania ich z danymi wysokościowymi uzyskanymi z numerycznego modelu terenu (NMT) z roku 2017. Numeryczny model terenu wykonany metodą lotniczego skaningu laserowego przedstawia powierzchnię terenu z dokładnością do 10 cm, natomiast technologia GNSS RTK pozwala na pomiar wysokości terenu z dokładnością do kilku cm. Dokładność modeli NMT oraz danych uzyskanych metodą GNSS RTK jest wystarczająca do oszacowania ilości zdeponowanych odpadów na rozpatrywanym terenie. W czasie wizji lokalnej pomiaru wysokości terenu dokonano w 175 punktach znajdujących się na rozpatrywanym obszarze. Pomiary wysokości terenu wykonano w miejscach w których zaobserwowano zdeponowany materiał ziemny. Wnioski zawarte w ekspertyzie z grudnia 2021 r. zostały potwierdzone w ekspertyzie z maja 2022 r. Organ podał, że celem kolejnej ekspertyzy była weryfikacja ilości zdeponowanych odpadów opisanych w poprzedniej ekspertyzie w związku z potwierdzoną informacją o nawożeniu ziemi po wykonaniu tejże ekspertyzy. Jak wynika z ekspertyzy (str. 2) "prace ziemne realizowane są w dwóch obszarach. Obszar pierwszy (północny) znajduje się w całości na działce [...] w jej północnej części sąsiadującej z ulicą [...]. Obszar drugi (południowy) obejmuje południową część rozpatrywanego terenu i znajduje się na działkach nr [...], [...]." Wizja z udziałem biegłego wykazała, że na działkach zdeponowane zostały masy ziemne i realizowane są prace ziemne. "W celu określenia ilości mas ziemnych zdeponowanych na obszarach wyznaczonych podczas wizji lokalnej porównano modele powierzchni terenu wykonane w oparciu o dane pozyskane metodą lotniczego skaningu laserowego (model NMT) z modelem stworzonym w oparciu o dane pomiarowe uzyskane metodą RTK w czasie wizji lokalnej. Modele powierzchni wykonano z wykorzystaniem oprogramowania Surfer 8.0 z zastosowaniem metody Natural Neighbor." (ekspertyza str. 7). Jak wynika z ekspertyzy "przeprowadzone obliczenia wykazały, że na południowym fragmencie działki [...] i na działce [...] zgromadzono około 5756m3 (8634 Mg) mas ziemnych. Uwzględniając obszar północy sumarycznie na obszarze działek [...] i [...] zgromadzono około 6700 m3 (tj. 10050 Mg) mas ziemnych (ekspertyza str. 10). Rysunek l, ekspertyzy przedstawia lokalizację punktów pomiarowych na rozpatrywanym terenie. Położenie punktów wyznacza obszar na którym podczas wizji lokalnej zaobserwowano realizowane prace ziemne. Jak wynika z załączonego rysunku zasięg obszaru nasypywania mas ziemnych pomija budowlaną część działki [...] oraz [...]. Pierwsza opinia eksperta sporządzona w grudniu 2021 r. wykazała, że na obszarze rozpatrywanych działek zdeponowano sumarycznie 5124 m3 (7686 Mg) mas ziemnych. Dla porównania druga ekspertyza potwierdziła, że w okresie od grudnia 2021 do maja 2022 na rozpatrywany obszar przywieziono dodatkowo około 1576 m3 mas ziemnych.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że znajdujące się na terenie powyższej działki materiały stanowią odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach, rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W trakcie postępowania ustalono także, że posiadaczem odpadów jest K. S., który (w czasie kiedy magazynowano odpady) był właścicielem działek nr [...], [...] w B. . Ustalono także, że działka o nr [...] w B. zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Zielonki przeznaczona jest w części do gospodarki rolnej, w części do zabudowy jednorodzinnej, w części pod budowę dróg a jej niewielki fragment oznaczony jest jako teren zieleni nieurządzonej (uchwała nr XIV/21/2020 Rady Gminy Zielonki w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Zielonki Nr 03 w granicach administracyjnych miejscowości B1 zatwierdzonego uchwałą XXVIII/58/2005 Rady Gminy Zielonki z dnia 28 lipca 2005 r.). Działka nr [...] w większej części przeznaczona jest na tereny zieleni nieurządzonej, częściowo na teren dróg publicznych i w niewielkim fragmencie na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (uchwała nr XIV/21/2020 Rady Gminy Zielonki w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Zielonki Nr 03 w granicach administracyjnych miejscowości B1 zatwierdzonego uchwałą XXVIII/58/2005 Rady Gminy Zielonki z dnia 28 lipca 2005 r.). Masy ziemne przywiezione z zewnątrz na teren powyższej działki i tam pozostawione podlegają składowaniu. Przedmiotowe działki nie są miejscem przeznaczonym do składowania, jak również magazynowania. Na powyższych działkach nie jest prowadzone zbieranie ani przetwarzanie odpadów. Posiadacz odpadów nie przedstawił żadnego zezwolenia na wytwarzanie, zbieranie lub przetwarzanie odpadów, uwzględniające wykorzystanie tych odpadów na przedmiotowych działkach, wynikające z przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
W ocenie organu I instancji w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. Zgodnie z pkt 40 tabeli załącznika do ww. rozporządzeniem osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą może poddawać odzyskowi na potrzeby własne 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03). Mając na uwadze przeznaczenie terenu (tereny gospodarki rolnej prowadzonej na gruntach rolnych, łąkach, pastwiskach, sadach) niedopuszczalne jest składowanie lub magazynowanie odpadów. Jak wynika z przeprowadzonej ekspertyzy nie nastąpiło gromadzenie odpadów na fragmentach działek przeznaczonych na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Przeprowadzone rozpoznanie terenowe oraz analiza zebranych materiałów wykazały, że zalegające na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości B., gleba i ziemia w postaci nasypu stanowią odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, a powyższe działki nie są przeznaczona do składowania i magazynowania odpadów.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. S. wskazując na niezastosowanie odpowiednich norm prawa materialnego i procedury administracyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 19 października 2022 r. nr SKO/OŚ/4170/272/2022 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie należało ustalić czy teren przedmiotowych działek może być miejscem przeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów. Zgodnie z ustawą o odpadach miejscem składowania odpadów może być jedynie składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym czy ustawy Prawo budowlane. Dla przedmiotowych działek nie wydano żadnych decyzji w trybie powyższych przepisów. Działki nie są też miejscem magazynowania odpadów. Magazynowaniem odpadów zgodnie z art. 3 ust l pkt 5 ustawy o odpadach - jest czasowe przechowywanie odpadów. Takiej funkcji nie mogą pełnić przedmiotowe działki z podanej wyżej przyczyny. Jak podkreśla się w orzecznictwie i literaturze władający powierzchnią ziemi może zwolnić się z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Taka sytuacja nie występuje w analizowanej sprawie.
Organ stwierdził, że opierając się na ekspertyzach (z grudnia 2021 r. i maja 2022 r.) można uznać, że prace ziemne realizowane są w dwóch obszarach. Obszar pierwszy (północny) znajduje się w całości na działce [...] w jej części sąsiadującej z ulicą [...]. "Na obszarze północnym (na fragmencie działki nr [...] sąsiadującym z ulicą 1: [...]) obliczona objętość zdeponowanych mas ziemnych wyniosła około 308 m3. Przyjmując gęstość objętościową zdeponowanych odpadów na 1,5g/cm3 ich masa wynosi 462 Mg. Uwzględniając powierzchnię nasypów i masę zdeponowanego materiału jednostkowy wskaźnik wykorzystania odpadów w tym terenie wynosi około 0,37 Mg/m2 (ekspertyza str.7). Obszar południowy obejmuje fragmenty działek [...] na których zgromadzono masy ziemne, a które nie są częścią niniejszego opracowania. Powierzchnię tych fragmentów odjęto zatem od całkowitej powierzchni obszaru południowego w celu obliczenia powierzchni działek [...] i [...] zajętych przez masy ziemne. Przeprowadzone obliczenia wykazały, że na południowym fragmencie działki [...] i na działce [...] zgromadzono około 4816 m3 (7224 Mg) mas ziemnych. Powierzchnia zajęta przez masy ziemne na działce 447 i w południowej części działki [...] wynosi około 5240 m2 zatem średni jednostkowy wskaźnik wykorzystania odpadów wynosi tam 1,38 Mg/m2" (ekspertyza str.9). Wnioski przedłożone przez biegłego potwierdzają ustalenia faktyczne z wizji lokalnych. Na rozpatrywanym terenie zdeponowano około 6700 m3 (10050 Mg) mas ziemnych. W tym ok. 944 m3 (1416 Mg) w północnej części działki [...] i 5756 m3 (8634 Mg) w południowej części działki [...] oraz na działce [...] Zdeponowane masy ziemne pochodzą spoza ich terenu, co potwierdził właściciel działek.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. S. zarzucając naruszenie:
1/ ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r o odpadach z uwagi na to, że wywieziona ziemia nie jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach i zgodnie z art. 2 pkt.3 cytowanej ustawy nie ma w tym przypadku zastosowania ustawa o odpadach
2/ art.7 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, jak również błędne ustalenie stanu faktycznego
3/ prawa poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r o odpadach jak również niewłaściwe zastosowanie przepisów tejże ustawy w niniejszej sprawie
4/ sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponieważ skarżący nie wskazał adresu elektronicznego na platformie ePUAP, ale zwykły adres poczty elektronicznej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.), który stanowi o zakazie składowania lub magazynowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Zgodnie z tym przepisem, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.(ust.1) W przypadku nieusunięcia odpadów wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów. (ust.6).
Nie budzą wątpliwości ustalenia dokonane w niniejszej sprawie przez organ tj. fakt nawiezienia odpadów na działki nr [...], [...] w miejscowości B., gm. Z. , które to nieruchomości nie są miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów. Nie budzi też wątpliwości ustalony rodzaj nawiezionych odpadów tj. odpadów z grupy 17 05 04 tj. gleba i ziemia (w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03), podobnie ilość nawiezionych odpadów – ustalone na podstawie dwóch ekspertyz wykonanych na zlecenie organu I Instancji przez prof. Dr hab. Inż. M. C.. Kwestie te nie są dla Sądu wątpliwe, nie zostały też skutecznie zakwestionowana przez skarżącego.
Nie są też uzasadnione zarzuty skargi dotyczące tego, że odpady te mogły zostać legalnie wykorzystane w maksymalnej ilości 0,2Mg na m2 powierzchni terenu. Prawdą jest, że możliwość taką przewiduje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93), a konkretnie załącznik do rozporządzenia zatytułowany: "lista rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalne metody ich odzysku, warunki magazynowania niektórych odpadów przeznaczonych do wykorzystania i dopuszczalne ilości, które te podmioty mogą przyjąć i magazynować w ciągu roku, lub sposób określenia tych ilości dla niektórych rodzajów odpadów". W poz. 40 tabeli załącznika, wymienione zostały odpady o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03), których dopuszczalnym sposobem odzysku jest: "utwardzanie powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego". Dopuszczalna maksymalna ilości odpadów do przyjęcia (kol. 7 tabeli): 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni.
Rzecz jednak w tym, że jak ustalił organ, odpady nie zostały nawiezione na te części działek, które mają przeznaczenie budowlane, ale na ich części rolne. Zatem utwardzanie terenu rolnego nie może pozostawać w zgodnie z przepisami prawa budowlanego, gdyż ustawa ta odnosi się tylko do utwardzania powierzchni gruntu na działkach budowlanych (zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm. - czynności te nie wymagają ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia). Z kolei nieruchomości rolne z natury rzeczy nie mogą być utwardzane.
Powodem uchylenia decyzji organów obu instancji, jest sposób sformułowania nakazu zawartego w pkt. 1 decyzji Wójta Gminy Z. , skierowany do K. S., które to rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją organu II Instancji.
Wójt Gminy Z. (organ I Instancji) sformułował ten nakaz w następujący sposób: "nakazuje posiadaczowi odpadów K. S. usunięcie odpadów z grupy 17 05 04 tj. gleba i ziemia (w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03) w ilości 10050 Mg z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. z działek nr [...], [...] w miejscowości B., gm. Z. i przywrócenie terenu przedmiotowej działki do stanu sprzed składowania odpadów".
Zgodnie z art. 107 § 1 pkt. 5 Kpa, obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji. Powinno być ono sformułowane jasno i precyzyjnie, tak, aby dobrowolne wykonanie lub przymusowe wyegzekwowanie nałożonego obowiązku mogło zostać niespornie stwierdzone, bez możliwości różnej interpretacji. Treści rozstrzygnięcia nie można też domniemywać z treści uzasadnienia decyzji.
Z przytoczonego wyżej rozstrzygnięcia (pkt. 1 decyzji organu i Instancji) wynika zaś w głównej mierze to, ile odpadów (10050 Mg) ma zostać usuniętych z działek nr [...], [...] w miejscowości B., gm. Z. . Takie określenie może doprowadzić do sytuacji w której całość odpadów (10050 Mg ziemi i gleby) zostanie usunięta z dowolnej części działki tworząc w niej np. zagłębienie w dużych rozmiarach. Dodatkowy nakaz "przywrócenia terenu przedmiotowej działki do stanu sprzed składowania odpadów" również niczego nie wyjaśnia, gdyż organ nie ustalił jednoznacznie w toku postępowania jaki był ów – obecnie oczekiwany - stan "sprzed składowania odpadów". Innymi słowy nie ustalono poprzez np. określenie rzędnych terenu, do jakiego skutku (finalnego efektu) ma doprowadzić wykonanie decyzji.
Tymczasem jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia decyzji, zlecona ekspertyza biegłego została sporządzona "po wykonaniu wizji lokalnej z wykonaniem pomiarów aktualnej wysokości terenu oraz analizie dostępnych materiałów kartograficznych. W czasie wizji lokalnej wykonano pomiary aktualnej wysokości terenu z wykorzystaniem odbiornika GPS z technologią GNSS RTK w celu porównania ich z danymi wysokościowymi uzyskanymi z numerycznego modelu terenu (NMT) z roku 2017." Dodatkowo w ekspertyzie tej ustalono też, że nie cały obszar obu działek została nawieziony odpadami, ale że "prace ziemne realizowane są w dwóch obszarach. Obszar pierwszy (północny) znajduje się w całości na działce [...] w jej północnej części sąsiadującej z ulicą [...]. Obszar drugi (południowy) obejmuje południową część rozpatrywanego terenu i znajduje się na działkach nr [...], [...]."
Te ustalenia wskazują, że organy co do zasady dysponują bardzo szczegółowymi danymi zarówno co do konkretnych dwóch obszarów nieruchomości, na które nawiezione zostały odpady, jak i danymi z 2017 r., które (najprawdopodobniej) odpowiadają stanowi nieruchomości sprzed nawiezienia odpadów.
Wobec powyższego organ będzie obowiązany w ponownie prowadzonym postępowaniu tak sfomułować rozstrzygnięcie decyzji, aby nie powodowało ono żadnych wątpliwości nie tylko co do tego, jakie odpady i w jakiej ilości mają zostać usunięte, ale również z jakiej konkretnie części nieruchomości mają być usunięte, oraz jaki ma być ostatecznie efekt (stan nieruchomości), po wykonaniu decyzji nakazującej usunięcie odpadów.
Wobec naruszenia przepisów postępowania, zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja organu I Instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota uiszczona przez skarżącego tytułem wpisu od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI