II SA/Kr 1675/24

II SA/Kr 1675/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) AWSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedziba w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 listopada 2024r. znak SKO.ZP/415/98/2024 w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oddala skargę.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Skarżąca K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. pismem z dnia 25 listopada 2024 r. wniosła skargę na postanowienie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 listopada 2024r. znak SKO.ZP/415/98/2024 o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 06/6851/2023 z dnia 11 września 2023 r. znak: AU-02.-2.6851.29.2023.WMA 6.6740.4.28.2021.BUR orzekającej o nałożeniu kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, a mianowicie: a) przepisu art. 134 w zw. z art. 44 § 1 pkt 1 oraz art. 44 § 2, art. 44 § 3, art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., (dalej "Kodeks postępowania administracyjnego" lub "k.p.a.") poprzez błędne uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej z upływem 14-dniowego terminu przechowywania przez operatora pocztowego pisma, licząc od dnia zawiadomienia o pozostawieniu go w placówce pocztowej tego operatora, a 14-dniowy termin do wniesienia przez stronę odwołania upłynął z dniem 12 października 2023 roku, w sytuacji, gdy doręczyciel nie dochował wymogów z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. wymogu dotyczącego zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej;
2. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie, a mianowicie: a) przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzeniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wybiórczy, w wyniku czego poczynione przez organ ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia mają charakter dowolny a w szczególności niewykazanie przez organ zaistnienia okoliczności uzasadniających kategoryczne przyjęcie, że strona uchybiła terminowi wniesienia odwołania; b) przepisu art. 124 § 2 i 125 § 3 w zw. z 126 w zw. z art. 107 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia przejawiające się w szczególności w braku wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia, co nie mogło skutkować prawidłowym uzasadnieniem kwestionowanego postanowienia; c) przepisu art. 8 oraz art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady przekonywania oraz niewystarczające wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy jego wydawaniu.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o : uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż decyzją z dnia 11 września 2023 roku, Nr 98/6851/2023, znak: AU-02-2.6851.29.2023.WMA Prezydent Miasta Krakowa orzekł w pkt. 1 o wymierzeniu K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. , kary pieniężnej w wysokości: 18.060,80 zł (osiemnaście tysięcy sześćdziesiąt złotych 80/100) za umieszczenie w okresie o dnia 6 lipca 2023 roku do dnia 11 września 2023 roku tablicy reklamowej stanowiącej billboard o wymiarach 4.09 m x 3,056 m i powierzchni 12,5m na ślepej ścianie budynku przy ul. R. na działce nr [...] Obr. [...] w K., oraz w pkt. 2 nakładającej obowiązek usunięcia tablicy reklamowej stanowiącej billboard o wymiarach 4.09 m x 3,056 m i powierzchni 12,5m na ślepej ścianie budynku przy ul. R. na działce nr [...] Obr. [...] w K., jako niezgodnej z przepisami ww. uchwały zwanej (dalej: "uchwała krajobrazowa" lub "uchwała reklamowa"). W dniu 23 stycznia 2024 roku Skarżąca, reprezentowana w sprawie przez pełnomocnika M. H. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, za pośrednictwem organu I instancji, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, dokonując jednocześnie czynności - złożyła odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia 21 października 2024 roku. Nr SKO.ZP/415/98/2024 Kolegium odmówiło Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 września 2023 roku. Następnie postanowieniem z dnia 4 listopada 2024 roku, znak.: SKO. ZP/415/98/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło, że odwołanie K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od w/w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 września 2023 roku. Nr 06/6851/2023 zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Organ II instancji ocenił, że Skarżąca składając odwołanie w dniu 23 stycznia 2024 roku uchybiła terminowi do wniesienia tego środka zaskarżenia, co obligowało organ odwoławczy do zastosowania normy z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego i wydania postanowienia o stwierdzeniu, że odwołanie w sprawie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Skarżąca nie podziela poglądu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. W ocenie Skarżącej Kolegium wydając postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu naruszyło przepis art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem błędnie przyjęło wystąpienie skutku doręczania stronie decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu 28 września 2023 roku, tj. w drodze tzw. fikcji prawnej, skoro podczas gdy doręczyciel nie dochował wymogów z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. wymogu dotyczącego zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej; co Skarżąca po powzięciu informacji o wydaniu w sprawie decyzji uczyniła przedmiotem reklamacji. Wskazać należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki no określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż jest ono wadliwe. Nadto podnieść należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 21 października 2024 roku. Nr SKO.ZP/415/98/2024 odmówiło Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 września 2023 roku, a następnie postanowieniem z dnia 4 listopada 2024 roku, znak.: SKO. ZP/415/98/2024 Kolegium stwierdziło, że odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie ort. 58 k.p.a. jest etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi no podstawie ort. 134 ww. ustawy, niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania czy jednocześnie z nim). Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 134 k.p.o. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia terminu, jest niedopuszczalny. Z tej perspektywy pierwszeństwo powinno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Tego rodzaju postanowienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego ten rodzaj wniosku został przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin odwoławczy został przekroczony. Wówczas nie ma już racji bytu badanie okoliczności przekroczenia terminu jako "załatwionej" postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu. Takie postanowienie nie stoi też w żaden sposób na przeszkodzie załatwieniu wniosku o przywrócenie terminu, także w sposób pozytywny. Związek ten wynika wprost z konstrukcji i charakteru instytucji przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.) oraz kolejności procedowania przez organy w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu (art. 58 k.p.a.) i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Ze wskazanego powyżej stanowiska, wynika podstawowa zależność wyrażająca się w tym, że rozstrzygnięcie w kwestii zasadności wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania musi zostać poprzedzone ustaleniem, że do uchybienia terminu doszło. Należy również podkreślić, że w przedmiotowej sprawie te dwie kwestie zostały rozstrzygnięte przez organ odrębnymi postanowieniami, a obydwa rozstrzygnięcia zostały zaskarżone przez Skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zważyć również należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bowiem doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest, jak wynika to z art. 7 k.p.a., obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z obowiązku tego bierze się zakaz dokonywania przez organy dowolnych ustaleń faktycznych. Za dowolne ustalenia faktyczne należy uznać między innymi takie, które opierają się na niekompletnym materiale dowodowym. Aby uznać, że ustalenia faktyczne przeprowadzone przez organ nie mają cechy dowolności, należy stwierdzić, że opierały się one o całokształt materiału dowodowego, zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący. Organ administracji ma więc obowiązek ustalenia i rozważania stanu faktycznego w możliwie najdokładniejszy sposób, dokonania subsumcji, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione. Niezachowanie powyżej wskazanych zasad, powoduje, że decyzja (postanowienie) organu nosi cechy dowolności. Zgodnie z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ powinien podejmować wszelkie niezbędne czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy i do jej załatwienia (zasada prawdy obiektywnej- art. 7 k.p.a.). Zasadę tę dopełniają postanowienia art. 77 § 1 k.p.a. umożliwiając jej realizację. W świetle ich organ obowiązany jest zatem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i w oparciu o ten materiał dokonać oceny, czy dana okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów- art. 80 k.p.a.). Organ wydając kwestionowane postanowienie nie wypełnił tychże obowiązków. Mimo, iż organ posiadł wiedzę, że Skarżąca zakwestionowała skuteczność doręczenia ww. decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 września 2023 roku wnosząc reklamację, wydał zaskarżone postanowienie. Nadto organ ograniczył uzasadnienie postanowienia do przytoczenia brzmienia przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz w sposób wręcz zdawkowy opisał jedynie stan faktyczny. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem obowiązek zamieszczenia w postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego został uregulowany w art. 124 § 2 i 125 § 3 k.p.a. oraz wynika z brzmienia art. 107 § 4 k.p.a., do którego odsyła art. 126 k.p.a. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie jest istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. W uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Jest to element decydujący o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostaje w sprzeczności także z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Obowiązek zawarcia w postanowieniu lub decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego wynika również (jak wskazano powyżej) z art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji (postanowienia) bez potrzeby stosowania środków przymusu. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji lub postanowienia do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania.
Powyższe czyni w ocenie strony skarżącej skargę konieczna i zasadną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) oraz art. 3-5, art. 134 i 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26, dalej: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zatem zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że skarga nie jest zasadna.
Jak prawidłowo ustalił organ i co znajduje potwierdzenie w aktach postępowania administracyjnego decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 września 2023r. doręczona została pełnomocnikowi K. Spółki z o.o. w K. w trybie art. 44 § 1- 4 k.p.a. Decyzja ta skierowania została na właściwy adres, a przesyłka pocztowa zawierająca decyzję była prawidłowo dwukrotnie awizowana przez doręczyciela. Daty pierwszego i drugiego awiza, jak również data zwrotu przesyłki do nadawcy wobec jej nie odebrania w terminie, widnieją na przesyłce pocztowej (k. 57 akt administracyjnych). Zawarta jest również adnotacja o pozostawieniu awizowanej przesyłki w placówce pocztowej. Zarówno daty jak i adnotacje opatrzone są własnoręcznymi podpisami. Zatem zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie należało uznać za skutecznie dokonane z upływem czternastego dnia liczonego od daty pierwszego awiza – tj. od 14 września 2023r., który to termin upłynął 28 września 2023r. Decyzję zatem uznać należy za skutecznie doręczoną w dniu 28 września 2023r., zaś termin do skutecznego złożenia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 12 października 2023r. Tymczasem złożone przez stronę odwołanie od decyzji nosi datę 23 stycznia 2024r. Zatem odwołanie to zostało złożone po upływie ustawowego czternastodniowego terminu do jego złożenia. Kwestia dochowania (lub niedochowania) terminu jest kwestią obiektywną i nie zależy od uznania organu rozpatrującego. W tej sytuacji organ słusznie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu na podstawie art. 134 kpa, że odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Podkreślić należy, iż przedmiotem rozpatrywanej skargi było bowiem postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nie postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zatem Sąd w niniejszej sprawie nie odnosi się do argumentów strony i organu dotyczących kwestii wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, albowiem stanowią one przedmiot odrębnego postępowania. W tym miejscu jedynie odnotować należy, iż wniosek strony o przywrócenie terminu został oddalony przez organ, konsekwencją czego było również wydanie skarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zauważyć również należy, iż skarga na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 1674/24 została również oddalona.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.