II SA/KR 1674/24

II SA/Kr 1674/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 44 , art 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
II SA/Kr 1674/24 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.), Sędzia WSA Piotr Fronc, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 października 2024 r., SKO.ZP/415/98/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 października 2024 r. nr SKO.ZP/415/98/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, na podstawie art. 58 i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), odmówiło K. Sp. z o.o. w K. (zwanej dalej także stroną skarżącą) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 września 2023 r. nr 06/6851/2023, znak: AU-02-2.6851.29.2023.WMA.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 11 września 2023 r. nr 98/6851/2023, znak: AU-02-2.6851.29.2023.WMA Prezydent Miasta Krakowa orzekł w pkt 1 o wymierzeniu stronie skarżącej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za umieszczenie w okresie o dnia 6 lipca 2023 r. do dnia 11 września 2023 r. tablicy reklamowej stanowiącej billboard o wymiarach 4.09 m x 3,056 m i powierzchni 12,5m2 na ślepej ścianie budynku przy ul. [...] na działce nr [...] obr. [...] w K., a w pkt 2 nałożył na w/w Spółkę obowiązek usunięcia wymienionej w pkt 1 tablicy reklamowej. Decyzja została przesłana na ręce pełnomocnika Spółki M. H. jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 14 i 22 września 2023 r. przesyłka nie została odebrana z placówki pocztowej.
W dniu 23 stycznia 2024 r. K. sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Wraz z wnioskiem strona skarżąca złożyła odwołanie od decyzji. W uzasadnieniu podano, że w dniu 19 stycznia 2024 r. Spółka dokonała przeglądu akt niniejszej sprawy i ustaliła, że prowadzone przez organ I instancji postępowanie administracyjne zakończyło się decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 września 2023 r. nr 96/6851/2023. Analiza akt sprawy wykazała, że przesyłka zawierająca ww. decyzję była dwukrotnie awizowana i nieodebrana przez Spółkę w terminie. Strona skarżąca wskazała jednak, iż nie otrzymała awizacji przesyłek zawierających kwestionowaną decyzję, w związku z czym wystąpiła z reklamacją do operatora pocztowego. Zważyła nadto, iż decyzja ta została skierowana do M. H.. Organ pominął okoliczność, iż pełnomocnictwo udzielone M. H. i złożone do akt sprawy jest pełnomocnictwem ogólnym i legitymowanie się nim służyło do udzielenia upoważnienia r. pr. K. K. oraz adwokat E. F. do przeglądu akt sprawy. Organ pominął też tę okoliczność, iż większość korespondencji w przedmiotowej sprawie prowadzona była przez r. pr. K. K.. I tak, pismem z dnia 24 lipca 2023 roku r. pr. K. K. przekazała do akt sprawy pełnomocnictwo ogólne udzielone przez Spółkę M. H. oraz upoważnienie dla r. pr. K. K. do wglądu do akt sprawy i wykonania fotokopii. W takiej sytuacji, zdaniem Strony, organ winien był doręczać wszelkie pisma bezpośrednio Spółce. Idąc zaś tokiem rozumowania organu, a to z całego kontekstu proceduralnego i faktu, iż pisma (a w szczególności pismo wykazujące umocowanie) były składane przez r. pr. K. K., wszelkie pisma winny być doręczane również ww. osobie.
Zdaniem Spółki, oczywistym pozostaje też, iż upoważnienie kolejnych ewentualnych podmiotów w sprawie ma przede wszystkim na celu kooperację z "pełnomocnikiem" i występowanie zamiast lub obok niego. W związku z tym, że w jednym czasie w przedmiotowej sprawie funkcjonowało trzech "pełnomocników" - organ, jeśli powziął wątpliwość, a taką w ocenie strony skarżącej powziął, (co Strona ustaliła na podstawie zakreśleń dokonanych przez organ na oryginałach dokumentów pełnomocnictw), winien był doręczać wszelkie pisma w pierwszej kolejności samej Spółce, a następnie ewentualnie pełnomocnikowi wskazanemu przez Spółkę.
Dalej strona skarżąca przedstawiła interpretację przesłanki braku winy jako zasadności przywrócenia terminu do dokonania czynności.
Reasumując strona skarżąca stanęła na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie wszelkie pisma winny być doręczane Spółce, jednak z ostrożności procesowej wskazała nadto, że zgodnie z art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Z przebiegu zaś sprawy, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że to r.pr. K. K. była aktywna w przedmiotowej sprawie. Na koniec wskazała na gwarancyjny charakter regulacji art 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i jej cel, jakim jest zwolnienie strony z obowiązku osobistego prowadzenia sprawy. czym ocena skutków pominięcia pełnomocnika w sprawie w każdym przypadku zależy od okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. Z przyczyn wskazanych powyżej, niezależnych od woli Wnioskującej, nie budzi wątpliwości, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy strony skarżącej.
W uzupełnieniu ww. wniosku, w piśmie z dnia 5 lutego 2024 r. strona skarżąca przedłożyła dokument w postaci oświadczenia z dnia 29 stycznia 2024 r. osoby upoważnionej do odbioru poczty kierowanej do Spółki. Z oświadczenia tego wynika, iż ww. osoba nie została poinformowana przez pracownika Poczty Polskiej o pozostawionej do odbioru przesyłce zawierającej ww. decyzję z dnia 11 września 2023 r., i z którego wynika też, że w dniu 14 września 2023 r. i w dniu 3 października 2023 r., tj. w czasie biegu 14-dniowego terminu do odbioru ww. przesyłki ww. osoba dokonywała innych, wskazywanych w treści oświadczenia przesyłek, co potwierdza fakt braku powiadomienia spółki o ww. przesyłki.
Na wezwanie Kolegium z dnia 27 września 2024 r. Strona oświadczyła, iż wszelką korespondencję w sprawie należy kierować bezpośrednio do E. K. - Członka Zarządu Spółki, na adres siedziby Spółki.
W wymienionym na wstępie postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie powołało treść art. 58 § 1 i art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził, że strona skarżąca dopełniła wymogu terminowego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Jak wskazuje analiza akt, o fakcie wydania ww. decyzji Strona dowiedziała się w trakcie czynności przeglądania akt, tj. w dniu 19 stycznia 2024 r. Wniosek o przewrócenie terminu złożony został w dniu 24 stycznia 2024 r., tj. w siedmiodniowym terminie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, wynikającej z niewiedzy o wydaniu decyzji (wobec braku prawidłowego doręczenia decyzji oraz braku możliwości jej odebrania). W sprawie zaistniały zatem podstawy do oceny zasadności wniosku, ze względu na przywoływane w nim okoliczności.
Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca uzasadniając brak swojej winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania, powołuje się w szczególności na fakt nieskutecznego doręczenia jej przesyłki, tj. że organ skierował ww. decyzję w sposób naruszający treść art. 40 § 2, tj. nieprawidłowo ustalił, przy wielości pełnomocników, podmiot któremu ma być doręczenia.
Odnosząc się do kwestii uchybienia przez organ treści art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Kolegium stwierdziło, że przywoływana we wniosku argumentacja o powinności doręczenia ww. decyzji samej Stronie, ewentualnie jednej z jej pełnomocniczek: K. K. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie organ I instancji miał wyraźne podstawy przyjąć, że w niniejszej sprawie, w imieniu strony skarżącej działa pełnomocnik: M. H., jako podmiot upoważniony przez Prezesa Zarządu K. Sp. z o.o. do reprezentowania Spółki we wszystkich postępowaniach administracyjnych. Kserokopia pełnomocnictwa ogólnego udzielonego aktem notarialnym do repert. A nr [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. załączona została do akt sprawy już przy pierwszej czynności przeglądania akt sprawy (w dniu 24 lipca 2023 r.) przez jedną z jego pełnomocniczek substytucyjnych adw. E. F.. Pełnomocniczka ta legitymowała się dokumentem pełnomocnictwa substytucyjnego z dnia 20 listopada 2023 r. udzielonego przez r.pr. K. K. (obejmującego upoważnienie do przeglądania i sporządzania fotokopii z akt sprawy), na podstawie udzielonego tej z kolei radczyni prawnej przez M. H. pełnomocnictwa z dnia 19 lipca 2023 r. do przeglądania i sporządzania fotokopii w niniejszej sprawie. Następnie w dniu 28 lipca 2023 r. przedłożono do akt należycie poświadczone za zgodność z oryginałem ww. pełnomocnictwo z dnia 19 lipca 2023 r., a także ww. pełnomocnictwo notarialne ogólne udzielone przez K. Sp. z o.o. M. H.. Dopełniono tym samym formalnych warunków niezbędnych do uznania ww. dokumentów w sprawie.
Kolegium zwróciło uwagę, że z treści ww. pełnomocnictwa z dnia 19 lipca 2023 r. bezsprzecznie wynika, że M. H., realizując umocowanie ogólne udzielone przez Prezesa Zarządu K. sp. z o.o. (w akcie notarialnym z dnia 27 czerwca 2023 r.) do reprezentowania ww. Spółki (jak wynika z ww. aktu: we wszystkich sprawach przed m.in. urzędami administracyjnymi) oświadczył, że udziela r.pr. K. K. pełnomocnictwa "do przeglądania i sporządzania fotokopii akt niniejszej sprawy tj. prowadzonej pod znakiem : Au-02-2.6851.29.2023 WMA, dotyczącej tablicy reklamowej zlokalizowanej przy ul [...] w K.." (tak dokument pełnomocnictwa na k. 29 akt sprawy). To potwierdza, że ww. pełnomocnik M. H. wystąpił na mocy udzielonego mu pełnomocnictwa także w tej konkretnej sprawie, oznaczonej przez niego właściwym znakiem (wstąpił do tegoż postępowania), a strona skarżąca dołączając ww. pełnomocnictwo do akt niniejszej sprawy, w celu wykazania umocowania pozostałym pełnomocnikom, w pełni akceptowała występowanie w jej imieniu, w niniejszym postępowaniu M. H..
Z datą wpływu do akt sprawy ww. dokumentu pełnomocnictwa, organ I instancji obowiązany był zatem respektować ten dokument i doręczać na podstawie art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego korespondencję występującemu w niniejszej sprawie pełnomocnikowi M. H.. Organ nie miał podstaw do zwolnienia się z takiego doręczenia, bowiem strona skarżąca nie złożyła do akt żadnego oświadczenia, aby korespondencję doręczać do jej rąk. Okoliczność, że M. H. w toku postępowania nie podejmował osobiście czynności, a jedynie przez pełnomocników substytucyjnych (upoważnionych do wglądu do akt), nie wyłącza istniejącego, jego umocowania do działania w niniejszej sprawie, w tym do odbioru korespondencji, kierowanej w trybie art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kolegium nie znalazło podstaw, aby uznać, że w niniejszej sprawie decyzję kończąca niniejsze postępowanie należało doręczać bezpośrednio Stronie skoro ta nie oświadczyła na piśmie, że wycofuje pełnomocnictwo udzielone M. H., ani też nie oświadczyła wyraźnie, aby korespondencję doręczać bezpośrednio do jej rąk. Strona nie może zatem zasłaniać się brakiem swojej winy w nieterminowym złożeniu odwołania, powołując się na błąd organu w doręczeniu i błąd w zastosowaniu art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium stwierdza, że nie doszło do nieprawidłowego zastosowania tego przepisu.
Podobnie brak było podstaw, aby doręczeń dokonywać innym pełnomocnikom występującym w sprawie. Kolegium zwróciło uwagę, że jedynie M. H. legitymował się szerokim zakresem umocowania do działania w sprawie, tj. reprezentowania Strony w sprawie (a więc i do odbioru korespondencji w imieniu Strony), z którym wiązał się obowiązek organu doręczenia temu pełnomocnikowi decyzji. Pozostali pełnomocnicy: r.pr. K. K. i adw. E. F. posiadały ograniczone umocowanie jedynie do przeglądania akt, sporządzenia fotokopii. Organ I instancji nie posiadał wynikającej z art. 40 § 2 zd. 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego możliwości wyboru między pełnomocnikami. Przepisy te mówią o możliwości wyboru przez organ miedzy pełnomocnikami, w sytuacji gdy zakresy ich upoważnień pozostają tożsame i w ten sposób konkurują ze sobą przy ocenie zasadności doręczenia decyzji. Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Strona nie może tym samym szukać winy po stronie organu, że ten dokonał swobodnego i nieuzasadnionego wyboru pełnomocnika, któremu należy dokonywać doręczeń w sprawie .
Według Kolegium, brak jest też podstaw, aby zarzucać organowi, że dokonał doręczenia pełnomocnikowi, wbrew woli Strony, którą powinien wyindukować na podstawie postawy Strony w toku postępowania. Organ II instancji wskazał, że tylko wyraźne pisemne oświadczenie zawierające wolę Strony o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, bądź o rezygnacji z reguł z art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, bądź o własnym wyborze jednego z kilku pełnomocników, zwalnia organ od ww. konieczności respektowania posiadanych w aktach dokumentów pełnomocnictw i ich treści. W ocenie Kolegium, nie można przypisywać istnienia po stronie organu I instancji wątpliwości w tym przedmiocie, które uzasadniać miałyby rozstrzyganie ich na korzyść Strony. Organ zastosował zasadę z art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego realizując tym samym gwarancyjną funkcję ww. przepisu, mającą zapewnić stronie należytą ochronę jej praw, tj. przez pełnomocnika, którego szerokie umocowanie w sprawie (a więc i do odbioru korespondencji), bezsprzecznie wynikało z zalegających w aktach dokumentów. W istocie więc podjęcie przez organ działań odmiennych, jakie sugeruje obecnie we wniosku Strona, tj. doręczenie ww. decyzji bezpośrednio na jej ręce lub pełnomocnikom substytucyjnym o ograniczonym zakresie umocowania stanowiłoby pogwałcenie ww. przepisu i ustanowionych tam gwarancji.
Kolegium podkreśliło, że jeżeli wolą Spółki pozostawało, aby doręczeń dokonywać bezpośrednio na jej ręce, ewentualnie na ręce innego z pełnomocników, winna była złożyć w tym zakresie wyraźne oświadczenie na piśmie. Brak takiego oświadczenia, tj. brak wysłowienia rzeczywistej woli strony, traktować należy - w kontekście przesłanek z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego jako lekkomyślność i niedbalstwo, której dopuściła się Strona, według obiektywnego miernika staranności stosowanego do podmiotów obrotu gospodarczego, reprezentowanych ponadto także przez profesjonalnych pełnomocników. Organ nie miał podstaw domyślać się takiej woli.
Zdaniem Kolegium, w sprawie nie wykazano też zaistnienia drugiej z przyczyn, w której strona skarżąca upatruje brak swojej winy w nieterminowym wniesieniu odwołania. Jak wynika z akt sprawy, w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia stronie skarżącej, na ręce jej pełnomocnika, decyzji - w trybie art. 44 § 1 - § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przesyłka zawierająca decyzję, skierowana do M. H. na adres spółki K. Sp. z o.o. w K. (w dokumencie pełnomocnictwa nie ujawniono odrębnego adresu pełnomocnika) została prawidłowo, dwukrotnie awizowana przez doręczyciela. Fakt pozostawienia pierwszego awiza w dniu 14 września 2023 r. w skrzynce pocztowej oraz pozostawienia powtórnego zawiadomienia (po upływie 7 dni) potwierdziła osoba doręczająca, opatrzywszy ww. adnotację datami oraz własnoręcznym podpisem (tak: koperta zawierająca ww. decyzję - za kartą nr 57 akt sprawy). Przesyłka pozostawała do odbioru w placówce Poczty Polskiej przez okres ponad 14 dni, licząc od pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu jej urzędzie pocztowym, tj. do dnia 29 września 2023 r. (tak adnotacja na kopercie). Zgodnie z art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego doręczenie należało uznać za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia ww. czternastodniowego terminu tj. z dniem 28 września 2013 r.
Kolegium stwierdziło, że Spółka powołuje się na brak pozostawienia przez listonosza w jej skrzynce pocztowej ww. zawiadomień, w trybie art. 44 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Okoliczności tej jednak nie udowodniono. Złożona przez E. K. reklamacja doręczenia ww. przesyłki nie została merytorycznie rozpoznana (tak pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 26 stycznia 2024 r.), z przyczyn formalnych, tj. z powodu złożenia reklamacji przez osobę nieuprawnioną. Pełnomocnik Spółki Spółka K. sp. z o.o. M. H. (jako adresat tej przesyłki) nie zainicjował zaś kolejnego postępowania w tym przedmiocie.
Zdaniem Kolegium, okoliczności braku prawidłowego awizowania ww. przesyłki nie uprawdopodabnia treść oświadczenia pracownicy ww. Spółki z dnia 29 stycznia 2024 r. W oświadczeniu tym jego autorka podała, że nie została ona poinformowana przez pracownika Poczty Polskiej o pozostawionej do odbioru spornej przesyłce i jednocześnie potwierdziła, że w dniach 14 września 2023 – 3 października 2023 r. kiedy ww. przesyłka oczekiwała na odbiór, wykonywała ona swoje obowiązki odbioru innych przesyłek, tylko tych, o których została poinformowana. W ocenie Kolegium, podane w oświadczeniu fakty uprawdopodabniać mogą jedynie to, że osoba ta mogła nie wiedzieć o spornej przesyłce, skoro dopełniając swe obowiązki, obierała w tym czasie inne przesyłki. Nie daje ono natomiast żadnych podstaw, aby twierdzić i przyjmować, że to z winy doręczyciela ww. osoba nie wiedziała o tej spornej przesyłce (tj. na skutek braku awizo w skrzynce). Wynikający z ww. oświadczenia fakt, że w okresie od 14 września 2023 r. do 3 października 2024 r. odbierano w imieniu Spółki z urzędu pocztowego inne przesyłki oczekujące, pozwala bowiem wywodzić, że w tym przypadku funkcjonowała praktyka pozostawiania przez listonosza w skrzynce pocztowej adresata zawiadomień o przesyłce (w razie niemożności osobistego odbioru pod wskazanym adresem.). Nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki by przyjmować, że doręczyciel dopuszczał się w tym zakresie pewnych uchybień (wadliwej praktyki wynikającej z lekkomyślności, czy niedbalstwa). Strona skarżąca, według Kolegium, nie przedstawiła jednocześnie wyników postępowania reklamacyjnego potwierdzającego jej tezę o nieprawidłowości w doręczeniu.
Organ wskazał, że na pracownikach Poczty Polskiej obsługujących interesantów, nie ciąży jednocześnie obowiązek weryfikacji stanu przesyłek oczekujących na odbiór w placówce i monitorowania ich odbioru przez kolejne Strony. W szczególności nie mają obowiązku np. ustnego powiadamiana interesanta obecnego w urzędzie pocztowym o zaleganiu także innych przesyłek skierowanych do niego. Wymóg informowania adresata o oczekiwaniu przesyłki w urzędzie pocztowym, realizowany jest tylko w formie pisemnej poprzez pierwsze i powtórne awizo, o którym mowa w art. 44 ust. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie nie wykazano, braku dochowania warunków z tego przepisu.
Kolegium stwierdziło, że poza ww. okolicznościami i dowodami strona skarżąca nie wskazała na inne okoliczności, które dowodziłyby lub przynajmniej uprawdopodobniałyby, że mimo dochowania należytej staranności, bez własnej winy nie dopełniła obowiązku odbioru przesyłki z placówki pocztowej, a to skutkowało niemożnością dochowania terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Przesłanka braku zawinienia w uchybienia terminu do dokonania czynności w postępowaniu, o której mowa w art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie została więc przez stronę skarżącą wykazana.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie wpłynęła skarga strony skarżącej. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) przepisu art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez rażące przekroczenie granic uznania administracyjnego oraz poprzez zdecydowanie zawężającą wykładnię regulacji związanych z przywróceniem terminu;
2. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie:
a) przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzeniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wybiórczy, w wyniku czego poczynione przez organ ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia mają charakter dowolny a w szczególności niewykazanie przez organ zaistnienia okoliczności uzasadniających kategoryczne przyjęcie, że strona z własnej winy uchybiła terminowi;
b) przepisu art. 124 § 2 i 125 § 3 w zw. z 126 w zw. z art. 107 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia przejawiające się w szczególności w braku wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia, co nie mogło skutkować prawidłowym uzasadnieniem kwestionowanego postanowienia;
c) przepisu art. 8 oraz przepisu art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady przekonywania oraz niewystarczające wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy jego wydawaniu.
Strona skarżąca wskazała, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji nastąpiło bez jej winy. Spółka nie może ponosić negatywnych konsekwencji niepozostawienia przez doręczyciela awiza. Nadto, jak wykazuje analiza stanu faktycznego, organ miał wątpliwości, któremu z pełnomocników doręczać korespondencję i w ocenie Spółki winien był podjąć dodatkowe działania zmierzające do jednoznacznego ustalenia ww. kwestii. Strona skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Zdaniem Spółki, organ, kiedy poddano w wątpliwość skuteczność doręczenia nie wyjaśnił, a nawet nie próbował wyjaśnić okoliczności niniejszej sprawy. Wprawdzie jak wskazuje organ II instancji przesyłka zawierająca ww. decyzję była dwukrotnie awizowana i nieodebrania przez Spółkę w terminie, jednak organ całkowicie pominął okoliczność podnoszoną przez stronę skarżącą, że nie otrzymała ww. awizacji przesyłek, a co za tym idzie wystąpiła z reklamacją do operatora pocztowego.
Spółka stwierdziła, że w odniesieniu do kwestii kierowania korespondencji do pełnomocnika M. H., organ opisując stan faktyczny i oceniając skutki doręczenia przesyłki konsekwentnie pominął okoliczność, iż pełnomocnictwo złożone do akt sprawy jest pełnomocnictwem ogólnym i legitymowanie się nim służyło do udzielenia upoważnienia r. pr. K. K. oraz adwokat E. F. do przeglądu akt sprawy, zaś większość korespondencji w przedmiotowej sprawie prowadzona była przez r. pr. K. K.
Strona skarżąca wskazała, iż w przedmiotowej sprawie występowało równoległe 3 "pełnomocników" zaś to sam organ l instancji powziął wątpliwość, któremu z nich doręczać korespondencję. Powyższemu dowodzi fakt, iż w aktach sprawy na oryginałach dokumentów umocowujących poszczególne osoby są zakreślone przez organ kwestie dot. pełnomocników i zakresu ich uprawnień. Skoro zaś organ powziął te wątpliwości, zobowiązany był zwrócić się do strony postępowania celem ustalenia któremu z pełnomocników doręczać korespondencję w sprawie.
Nadto strona skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż główną okolicznością wskazywaną przez nią jako usprawiedliwiającą złożenie odwołania po terminie było doręczenie jej pełnomocnikowi M. H.. Obie okoliczności, w tym niepozostawienie awizo, są wzajemnie ze sobą powiązane i żadna z nich nie została wskazana priorytetowo. W ocenie strony skarżącej okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu były wystarczając, aby uznać, że uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), a w szczególności jej art. 58, zgodnie z którym w razie uchybienia terminowi, należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przytoczony przepis określa zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie.
Podkreślić przy tym należy, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
W treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona skarżąca wskazała, że decyzja organu I instancji została skierowana do M. H. mimo, że udzielone mu pełnomocnictwo miało charakter ogólny i służyło do udzielenia upoważnienia r. pr. K. K. oraz adwokat E. F. do przeglądu akt sprawy. Zdaniem Spółki, jeżeli organ miał wątpliwości, któremu z pełnomocników doręczać korespondencję powinien był doręczać ją w pierwszej kolejności Spółce a następnie ewentualnie wskazanemu przez nią pełnomocnikowi. Jako drugą przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania strona skarżąca podała brak doręczenia jej awiza informującego o przesyłce zawierającej decyzję organu I instancji.
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. W związku z powyższym wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi a nie stronie. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza bowiem w tym zakresie żadnych wyjątków. W związku z tym, zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności, organy prowadzące postępowanie bezwzględnie zobowiązane są do doręczania wszystkich pism procesowych, w tym rozstrzygnięć (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Ponadto zgodnie z orzecznictwem oraz ugruntowanym poglądem doktryny termin do wniesienia odwołania przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej decyzja została doręczona stronie. Doręczenie bowiem decyzji stronie z pominięciem jej pełnomocnika jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych.
Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca była reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez M. H. (pełnomocnictwo z dnia 27 czerwca 2023 r. – akt notarialny repertorium A nr [...]), który następnie w dniu 19 lipca 2023 r. udzielił pełnomocnictwa r. pr. K. K. do przeglądania i sporządzania fotokopii akt sprawy [...] Z kolei r. pr. K. K. udzieliła w dniu 20 lipca 2023 r. pełnomocnictwa substytucyjnego adwokat E. F. do przeglądania i sporządzania fotokopii akt sprawy [...]
Prawidłowo zatem organ I instancji przesłał decyzję na ręce M. H.. Ani bowiem r. pr. K. K. ani adwokat E. F. nie były umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej przed organami administracyjnymi, gdyż ich pełnomocnictwa ograniczały się jedynie do przeglądania i sporządzania fotokopii akt sprawy. Z kolei doręczenie decyzji bezpośrednio stronie skarżącej byłoby bezskuteczne i nie spowodowałoby rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony skarżącej, że nie otrzymała awiza wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się koperta zawierająca decyzję organu I instancji. Z dołączonego do niej potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie prawidłowo awizowana w dniach 14 i 22 września 2023 r., a zawiadomienie o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata.
Zgodnie z art. 44 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W myśl art. 44 § 3 k.p.a. w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty (jak w niniejszej sprawie) korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Powyższego domniemania nie obaliło sporządzone na skutek interwencji strony skarżącej pismo Poczty Polskiej z dnia 26 stycznia 2024 r. W piśmie tym wskazano bowiem, że reklamacja nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana, gdyż E. K. (jako członek zarządu skarżącej Spółki) nie była uprawniona do jej złożenia, gdyż nie była jej adresatem. Strona skarżąca nie podjęła kolejnych prób złożenia reklamacji.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ przepisów postępowania. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu tego postanowienia. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zostały zastosowane właściwe przepisy prawa, których rozumienie organ przedstawił w wydanym rozstrzygnięciu. W ocenie Sądu organ działał zatem w niniejszej sprawie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako bezzasadną.